IV SAB/Wr 17/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Kuczyński, Sędziowie Sędzia NSA Henryk Ożóg, Sędzia NSA Julia Szczygielska (spr.), Protokolant Agnieszka Figura, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 19 czerwca 2013 r. sprawy ze skargi R. L. na bezczynność Komendanta Wojewódzkiego Policji we W. w przedmiocie wydania decyzji w sprawie zwrotu kwoty wniesionej do spółdzielni w związku z wnioskiem o przekształcenie prawa do lokalu oddala skargę. Pismem z dnia 4 stycznia 2013r. R. L. zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu ze skargą na bezczynność Komendanta Wojewódzkiego Policji we W., polegającą na nie wydaniu aktu w przedmiocie zwrotu kwoty 1.187,37 zł wpłaconej przez skarżącego na rzecz Spółdzielni Mieszkaniowej Lokatorsko-Własnościowej w J., a która to Spółdzielnia kwotę tę następnie przekazała na rachunek Komendy Wojewódzkiej Policji we W.. W bardzo obszernym uzasadnieniu skargi, skarżący w szczególności stwierdził, że przedmiotową kwotę 1.187,37 zł, "zmuszony" był wpłacić na konto Spółdzielni, choć przez skarżącego i organy Policji wniesiony został pełny wkład w ramach pomocy finansowej na budownictwo. Skarżący podnosząc, że jest emerytem policyjnym od 20 lat, stwierdził, że roszczenie swe opiera m. innymi na przepisie art.94 ust.1 ustawy o Policji w związku z art.2 i art.30 ustawy z dnia 18 lutego 1994r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji (...), jak i § 15, i 21 zarządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych, zgodnie z którym pomoc finansowa udzielona funkcjonariuszowi, których okres służby stałej wynosi co najmniej 10 lat, a także emerytów i rencistów – nie podlega zwrotowi. Zdaniem skarżącego jest On uprawniony do pomocy finansowej w ramach budownictwa mieszkaniowego, z tej to m.innymi przyczyny, że funkcjonariuszem pozostawał w okresie od 24 stycznia 1972r. do 15 czerwca 1989r., co zaś ma przełożenie na zawartą w dniu 5 lipca 1988r. pomiędzy Wojewódzkim Urzędem Spraw Wewnętrznych w L. a Spółdzielnią Mieszkaniową Lokatorsko-Własnościową w J. umowę Nr [...] o przekazaniu środków finansowych na 2 mieszkania kat.M-4 dla pracowników RUSW w J., jak i wydane kolejne decyzje, a to decyzję Nr [...] z dnia [...] stycznia 1989r. i decyzję Nr [...] z dnia [...] kwietnia 1989r. w sprawie przyznania skarżącemu pomocy finansowej – wkładu finansowego, jak i wydaną po zwolnieniu skarżącego ze służby decyzję Nr [...] z dnia [...] czerwca 1989r. w sprawie przyznania skarżącemu pomocy finansowej bezzwrotnej na budownictwo mieszkaniowe. Nadto skarżący na potwierdzenie zasadności swego żądania, odwołał się do wyroku Sądu Rejonowego w J., sygn.akt [...], stwierdzając, cyt.: "...Mieszkania skarżących były WSW w L. wykupił od Spółdzielni. Komenda Wojewódzka Policji w L. zapłaciła stronie powodowej..., która stanowi rozliczenie ostateczne kosztów związanych z wykupieniem w/w mieszkań..." W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji we W. wniósł o jej odrzucenie. Odnosząc się do żądania skarżącego, organ stwierdził, że z treści obszernej skargi można wywnioskować, że przedmiotem skargi jest to, iż, jak to wskazuje skarżący, organ administracji nie wydaje aktu (decyzji) w przedmiocie nadpłaty pomocy finansowej w kwocie 1.187,37 zł, a którą to kwotę skarżący wpłacił do Spółdzielni Mieszkaniowej Lokatorsko-Własnościowej w J. w związku ze złożeniem przez niego wniosku o przekształcenia prawa do lokalu z lokatorskiego na spółdzielcze własnościowe. Zdaniem organu - wniesienie przez skarżącego tej kwoty do Spółdzielni Mieszkaniowej w J. nie miało charakteru wpłaty należności opartej na stosunku administracyjno-prawnym, a jedynie miało charakter cywilny, gdyż tego rodzaju przekształcenie prawa do lokalu jest (aktem) czynnością cywilną a nie aktem administracji publicznej wydawanym przez Komendanta Wojewódzkiego Policji we W.. Całe postępowanie w sprawie tego przekształcenia pozostaje poza władztwem tego organu Nadto organ podkreślił, że Komendant Wojewódzki Policji we W. pismem z dnia [...].10.2012 r. [...] (karta 133 akt sprawy) udzielił skarżącemu wyczerpującej odpowiedzi z przytoczeniem przepisów regulujących kwestie związane z przekształcaniem tego rodzaju prawa do lokalu. Skarżący mimo otrzymania tego pisma, wezwał organ do usunięcia naruszenia prawa, przytaczając bez uzasadnienia i bezkrytycznie wyroki NSA, glosy do tych wyroków oraz piśmiennictwo dotyczące postępowania przed SKO. W toku rozprawy pełnomocnik organu zmodyfikował wniosek zawarty w odpowiedzi na skargę i wniósł o jej oddalenie, stwierdzając, iż organ wbrew zarzutom skarżącego nie pozostaje w bezczynności. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie podkreślić należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny nie orzeka o istocie sprawy administracyjnej, czyli nie przyznaje określonych uprawnień, jak i nie odmawia ich przyznania. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. 2002, Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z mocy zaś art. 3 § 2 pkt 8 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zwaną dalej p.p.s.a. (t.j. Dz.U. z 2012r. poz. 270 ze zm.) - sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej poprzez rozpoznawanie skarg na bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt.1 – 4a . Podkreślić należy, że z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale nie zakończył go wydaniem decyzji, postanowienia, jak też innego aktu lub też nie podjął stosownej czynności. Podobny pogląd prezentowany jest w doktrynie, gdzie przyjęte zostało, iż z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie określonym terminie organ nie podejmuje żadnych czynności w sprawie lub gdy nie kończy go wydaniem stosownego aktu lub nie podejmuje czynności (por. T.Woś, M.Krysiak-Molczyk i M.Romańska, Komentarz do ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wyd.Prawnicze "Lexis-Nexis", Warszawa 2005, str. 86). Kontrola Sądu w takich sprawach sprowadza się więc do zbadania, czy rzeczywiście organ administracji publicznej pozostaje w zwłoce. W sytuacji zatem, gdy Sąd uzna skargę za uzasadnioną, może zobowiązać organ administracji do wydania w określonym terminie decyzji, postanowienia lub aktu czy też dokonania czynności z zakresu administracji publicznej, jeśli organ ten nie uczynił tego mimo obowiązku wynikającego z przepisów prawa ( art. 149 § 1 p.p.s.a.). Aby zatem ocenić czy skarżony przez R. L. organ, tj. Komendant Wojewódzki Policji we W. pozostaje w bezczynności, zważyć należy – jak to już wyżej Sąd podkreślił, że w sprawach ze skarg na bezczynność organów administracyjnych sąd administracyjny orzeka, biorąc za podstawę stan prawny i faktyczny sprawy istniejący w dacie orzekania, a właściwie w chwili zamknięcia rozprawy. Niesporne jest w niniejszej sprawie, że w okresie, gdy skarżący R.L. był czynnym funkcjonariuszem, otrzymał na mocy decyzji Szefa Rejonowego Urzędu Spraw Wewnętrznych w J. z dnia [...] stycznia 1989r., Nr [...] i decyzji tegoż samego organu z dnia [...] kwietnia 1989r. Nr [...] pomoc finansową z funduszu mieszkaniowego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych z przeznaczeniem na uzupełnienie wkładu mieszkaniowego - mieszkanie spółdzielcze w J. (k.4 i k.8 akt administracyjnych) Również niesporne jest w sprawie, że już po zwolnieniu skarżącego ze służby w związku z nabyciem praw emerytalnych, kolejno wydaną decyzją z dnia [...] czerwca 1989r., Nr [...] Szef Rejonowego Urzędu Spraw Wewnętrznych w J. przyznał R. L. dalszą pomoc finansową z tegoż samego tytułu w formie bezzwrotnej (k.13 akt administracyjnych). Istotne jest przy tym, że z dokonanych a niespornych w sprawie ustaleń przez Sąd Rejonowy w J. w sprawie o sygn.akt [...], zakończonej wyrokiem z dnia 6 czerwca 2007r. oddalającym powództwo R. L. wynika, cyt.: "(...) R. L. w latach 80-tych był członkiem Spółdzielni Mieszkaniowej Lokatorsko-Własnościowej w J.. W dniu 22 grudnia 1988 roku złożył wniosek o przydział mieszkania spółdzielczego. W 1989 roku wniósł wymagany statutem spółdzielni wkład mieszkaniowy z funduszy pomocy finansowej przyznanych mu przez Rejonowy Urząd Spraw Wewnętrznych w J.. W dniu 7 kwietnia 1989 roku otrzymał na warunkach lokatorskich przydział lokalu mieszkalnego w budynku przy ulicy [...]. Mieszkanie składało się z 4 izb o powierzchni użytkowej 63,5 m2 oraz mieszkalnej 44,5 m2. Po ostatecznym rozliczeniu zadania inwestycyjnego koszt budowy mieszkania wyniósł 13.285.237 starych złotych. Wkład finansowy stanowił 10 % wartości mieszkania. Pozostała część wymaganego wkładu w wysokości 90 % została skredytowana przez pracodawcę powoda - Wojewódzki Urząd Spraw Wewnętrznych w L. na podstawie podpisanej z jaworską spółdzielnią w dniu 5 lipca 1988 r. umowy nr [...] o przekazaniu środków finansowych na 2 mieszkania kategorii M4 dla pracowników Rejonowego Urzędu Spraw Wewnętrznych w J.(...)" Nadto w uzasadnieniu opisanego wyżej wyroku, Sąd stwierdził, iż, cyt.: "(...)Z rozliczenia kosztów budowy lokalu mieszkalnego powoda wynika, iż całkowita wysokość wniesionych środków pieniężnych przez powoda nie sięgnęła 100 % kosztów budowy lokalu. W związku z tym skoro wystąpił on z wnioskiem o przekształcenie tytułu prawnego do zajmowanego lokalu, to ciążą na nim obowiązki finansowe określone przepisami ustawy z dnia 15 grudnia 2000 roku o spółdzielniach mieszkaniowych, w tym spłata przypadających na te lokale zobowiązań spółdzielni związanych z budową lokalu (...)" Poza sporem w niniejszej sprawie pozostaje także, że wpłacona przez skarżącego w dniu 16 sierpnia 2007r. na rzecz Spółdzielni Mieszkaniowej Lokatorsko-Własnościowej w J. sporna kwota 1.187,37 zł, była konsekwencją żądania skarżącego skierowanego do tejże Spółdzielni o wyodrębnienie spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu w odrębną własność - mieszkania zajmowanego przez skarżącego (art.12 ust.1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000r. o spółdzielniach mieszkaniowych), a względem którego to lokalu mieszkalnego skarżący otrzymał w roku 1989 pomoc finansową w oparciu o opisane wyżej decyzje Szefa Rejonowego Urzędu Spraw Wewnętrznych w J.. Zważyć przy tym należy, że zgodnie z art. 88 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990r. o Policji (Dz.U. z 2011r., Nr 287, poz.1687 ze zm.), policjantowi w służbie stałej przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej, z uwzględnieniem liczby członków rodziny oraz ich uprawnień wynikających z przepisów odrębnych. Alternatywną, w stosunku do przydziału lokalu mieszkalnego, formą pomocy mieszkaniowej na rzecz funkcjonariuszy jest pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego. I tak zgodnie z art. 94 ust. 1 ustawy o Policji - policjantowi, który nie otrzymał lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej o przydziale, przysługuje pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego w spółdzielni mieszkaniowej albo domu jednorodzinnego lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość. W konsekwencji powyższego należy przyjąć, że policjantowi w służbie stałej mającemu zaspokojone potrzeby mieszkaniowe w miejscowości, w której pełni służbę lub w miejscowości pobliskiej, nie przysługują ani prawo do przydziału lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej, ani pomoc finansowa na uzyskanie lokalu, o której mowa w art. 94 ust. 1 ustawy. Powyższy pogląd należy uznać za utrwalony w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, o czym świadczy cały szereg orzeczeń (dla przykładu: uchwała NSA z 29.03.1999; OPS 1/99; ONSA 1999/3/77; wyrok NSA z 15.06.1999, I SA 1488/98; LEX nr 48587; wyrok NSA z 9.01.2002, I SA 612/01, LEX nr 141222; wyrok WSA w Białymstoku z 24.02.2005, II SA/Bk 712/04, LEX nr 194650; wyrok NSA z 13 września 2006 r., I OSK 1203/05, LEX nr 321175, wyrok NSA z 3.12.2008, I OSK 1881/07, niepubl.). W tej sytuacji nie ma znaczenia dla niniejszej sprawy, podnoszona przez skarżącego okoliczność, iż przedmiotowa kwota po wpłaceniu jej przez skarżącego na rzecz w/w Spółdzielni, przekazana została przez tę Spółdzielnię 28 sierpnia 2008r. na rachunek Komendy Wojewódzkiej Policji we W., a następnie na rzecz Komendy Głównej Policji, skoro wbrew twierdzeniu skarżącego, nie można przyjąć, by sporna należność wchodziła w zakres pomocy finansowej, o której jest mowa w powoływanym przez skarżącego przepisie art.94 ust.1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990r. o Policji. Stąd też niezasadne jest odwoływanie się skarżącego do przepisu art.30 ustawy z dnia 18 lutego 1994r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2004r., Nr 8, poz.67 ze zm.) i wywodzenie z tegoż przepisu w związku z art.94 ust.1 ustawy o Policji, że Komendant Wojewódzki Policji pozostaje w bezczynności w przedmiocie zwrotu przedmiotowej kwoty, skoro w myśl przepisu art.30 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji (...), emerytom i rencistom policyjnym zapewnia się pomoc w budownictwie mieszkaniowym na zasadach przewidzianych dla funkcjonariuszy. Powyższe stanowisko jest tym bardziej zasadnie, że z literalnego brzmienia cyt. wyżej przepisu art. 94 ust. 1 ustawy o Policji - jednoznacznie wynika, że pomoc finansowa, o której mowa w tymże przepisie jest konsekwencją niezrealizowania uprawnienia policjanta, który ma prawo do otrzymania lokalu mieszkalnego określonego w art. 88, co oznacza, że przedmiotowa pomoc finansowa jest niewątpliwie świadczeniem celowym. Z tego też również względu, Sąd nie podziela zarzutu skarżącego, że w sprawie organ naruszył przepisy rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 października 2001 r. w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego przez policjantów (Dz.U. Nr 131, poz.1468 ze zm.), jako, że w okolicznościach niniejszej sprawy nie miały one zastosowania. Z podobnej przyczyny, Sąd nie uznał za zasadne powoływanie się przez skarżącego na przepis art.107 i art.121 – 123 ustawy o Policji. Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, że wbrew stanowisku R.L. nie można postawić zarzutu organowi, iż pozostaje w bezczynności co do żądanego przez skarżącego zwrotu wpłaconej kwoty 1.187,37 zł, skoro skarżącemu opisanymi wyżej decyzjami przyznano już pomoc finansowaną, o jakiej mowa w art.94 ust.1 ustawy o Policji na uzyskanie lokalu mieszkalnego w w/w Spółdzielni Mieszkaniowej, a co oznacza, że nastąpiła już realizacja w określonej formie prawa do lokalu mieszkalnego przewidzianego w art.88 ustawy o Policji. Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak wyżej. H.B.16.07.2013 r.