II OSK 2573/13
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2015-05-26
Skład orzekający: Maria Czapska - Górnikiewicz, Maciej Dybowski, Zdzisław Kostka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o pozwoleniu na budowę może zostać uznana za nieważną z powodu rażącego naruszenia prawa, jeśli istnieją wątpliwości co do prawidłowości oświadczenia inwestora o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane lub niezgodności projektu budowlanego z decyzją o warunkach zabudowy, a te wątpliwości nie zostały usunięte w postępowaniu zwykłym?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że organy administracyjne i sąd pierwszej instancji prawidłowo oceniły, iż w sprawie nie zaszły przesłanki do stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę. Wątpliwości dotyczące oświadczenia inwestora o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, które nie zostały usunięte w postępowaniu zwykłym, nie stanowiły rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. Podobnie, stwierdzone rozbieżności między projektem budowlanym a decyzją o warunkach zabudowy w zakresie wysokości budynku nie miały charakteru rażącego naruszenia prawa, zwłaszcza w kontekście późniejszej zmiany decyzji o warunkach zabudowy.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej M. P. od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił skargę na decyzję GINB utrzymującą w mocy decyzję odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę. Pozwolenie na budowę dotyczyło dobudowy budynku magazynu ekspedycji i paczkarni. Wnioskodawcy domagali się stwierdzenia nieważności decyzji, zarzucając m.in. rażące naruszenie prawa związane z oświadczeniem inwestora o prawie do dysponowania nieruchomością oraz niezgodność projektu budowlanego z decyzją o warunkach zabudowy w zakresie wysokości budynku. Organy administracyjne i sąd pierwszej instancji uznały, że nie zaszły przesłanki do stwierdzenia nieważności decyzji.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Maria Czapska - Górnikiewicz (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Maciej Dybowski Sędzia del. NSA Zdzisław Kostka Protokolant starszy asystent sędziego Paweł Konicki po rozpoznaniu w dniu 26 maja 2015 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej M. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 czerwca 2013 r. sygn. akt VII SA/Wa 2577/12 w sprawie ze skargi M. P. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2012 r. znak [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę kasacyjną.
II OSK 2573 / 13
UZASADNIENIE
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 20 czerwca 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę M. P. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2012 r., utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] czerwca 2012 r. w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę.
W uzasadnieniu powyższego wyroku Sąd pierwszej instancji wskazał, iż decyzją z dnia [...] czerwca 2010 r. Prezydent Miasta Nowego Sącza zatwierdził projekt budowlany i udzielił "[...]" sp. z o. o. w N. pozwolenia na dobudowę budynku magazynu ekspedycji i paczkarni do istniejącego budynku produkcyjno - magazynowego na działkach nr [...], [...], [...], [...], [...],[...] przy ul. G. w N. wraz z przebudową i zabezpieczeniem kolidującego kabla ŚN, zabezpieczeniem linii n.n., przebudową sieci teletechnicznej, przełożeniem wodociągu, kanalizacją deszczową, wewnętrzną instalacją wodno-kanalizacyjną, wentylacją mechaniczną, wewnętrzną instalacją elektryczną, zmianą miejscowego opomiarowania poboru wody - studnia wodomierzowa, dojazdem, placami i parkingami, przebudową stacji gazowej na działce nr [...] w obrębie [...].
Wniosek o stwierdzenie nieważności ww. decyzji złożyli K. K. i M. P.
Decyzją z dnia [...] czerwca 2012 r. Wojewoda Małopolski na podstawie art. 81 ust. 1 pkt 2 i art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 ze zm.- zwanej dalej Prawem budowlanym) oraz art. 158 § 1 w związku z art. 156 § 1 pkt 2 oraz art. 157 § 1 K.p.a. odmówił stwierdzenia jej nieważności. Jak wskazał organ, wniosek o wydanie pozwolenia na budowę złożył prezes zarządu Spółki "[...]" K. P., w okresie ważności decyzji z dnia [...] marca 2010 r. wydanej przez Prezydenta Miasta Nowego Sącza o warunkach zabudowy dla tej inwestycji. Do wniosku załączono m.in. oświadczenie z dnia 6 kwietnia 2010 r. o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane oraz odpis z rejestru przedsiębiorców. Prezes zarządu był uprawniony do samodzielnego składania oświadczeń w imieniu Spółki. Złożone oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane nie zawierało braków formalnych i zostało złożone zgodnie z prawem, zatem organ udzielający pozwolenia na budowę nie badał jego prawdziwości. W związku z jego podważaniem inwestor przedłożył Wojewodzie dokumenty potwierdzające, że posiada prawo do dysponowania działką nr ewid. [...] obr. [...] w N. na cele budowlane. Nadto w odniesieniu do działki nr [...] obr. [...] w N. inwestor legitymuje się umową użyczenia z dnia 28 maja 1996 r. zawartą pomiędzy [...] sp. z o.o. a "[...]" sp. z o.o. (poprzednik "[...]" sp. z o.o.) i brak jest dowodów na to, iż umowa ta na dzień wydania pozwolenia na budowę nie obowiązywała. Brak jest tym samym podstaw do wznowienia postępowania z urzędu.
Z tych też przyczyn zdaniem Wojewody decyzja Prezydenta Miasta Nowego Sącza z dnia [...] czerwca 2010 r. nie narusza rażąco art. 32 ust. 4 pkt 1 i 2 oraz art. 33 ust. 2 pkt 2 i 3 Prawa budowlanego.
Nadto projektowana inwestycja jest zgodna z decyzją Prezydenta Miasta Nowego Sącza z dnia [...] marca 2010 r. o warunkach zabudowy oraz warunkami technicznymi, a złożony projekt budowlany spełnia wymogi ustawowe. Dlatego też, w ocenie Wojewody, przy wydaniu decyzji z dnia [...] czerwca 2010 r. nie doszło do rażącego naruszenia art. 35 ust. 1 pkt 1, 2, 3 i 4 Prawa budowlanego, jak i nie jest ona obarczona żadną z wad wymienionych w art. 156 § 1 K.p.a.
Odwołanie od powyższej decyzji złożył M. P.
Decyzją z dnia [...] sierpnia 2012 r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Zdaniem organu odwoławczego pomimo, iż K. P. składając oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane nie wskazał, czy działa w imieniu "[...]" sp. z o. o. i mimo tego, że nie został wezwany przez organ do przedłożenia prawidłowo wypełnionego oświadczenia, to uchybienie to nie może stanowić podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] czerwca 2010 r. z uwagi na rażące naruszenie art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego. W złożonym oświadczeniu inwestor wskazał, że posiada prawo do dysponowania na cele budowlane m.in. działką nr ew. [...] (współwłasność M. J., K. K., P. M., K. N., M. P.) wynikające ze zgody wszystkich współwłaścicieli na wykonywanie robót budowlanych objętych wnioskiem o pozwolenie na budowę. Zdaniem organu II instancji, fakt złożenia takiego oświadczenia stanowi wystarczającą przesłankę do uznania, że inwestorowi przysługuje tytuł prawny uprawniający go do realizacji inwestycji na danej nieruchomości. Ponieważ jest ono składane pod rygorem odpowiedzialności karnej, to złożenie go przez inwestora o treści niezgodnej z rzeczywistym stanem faktycznym nie stanowi przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji, ale wznowienia postępowania.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał nadto, iż z projektu budowlanego wynika, że wysokość elewacji do okapu wynosi 8,40 m. Inwestycja została, zatem zaprojektowana niezgodnie z decyzją Prezydenta Miasta Nowego Sącza z dnia [...] marca 2010 r., określającą wysokość elewacji do okapu na 8,0 m. Stanowi to naruszenie art. 35 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, jednakże nie w stopniu rażącym oraz nie czyni decyzji tej niemożliwą do zaakceptowania w praworządnym państwie, bowiem nie jest też możliwe jednoznaczne określenie średniego poziomu terenu istniejącego. Organ odwoławczy nie dopatrzył się również w wydaniu decyzji z dnia [...] czerwca 2010 r. rażącego naruszenia § 6 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz. U. Nr 120, poz. 1133).
Skargę na powyższą decyzję złożył M. P., wnosząc o jej uchylenie i zarzucając jej naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. w zw. z art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego, art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. w związku z art. 34 ust. 1 i art. 35 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. w związku z § 7 ust. 1, § 11 ust. 2 pkt 1 i § 12 ust. pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego, art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. w związku z § 6 ww. rozporządzenia oraz art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. w związku z art. 7, art. 77, art. 107 § 3 oraz art. 8 K.p.a.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie podtrzymując swą dotychczasową argumentację.
Uczestnik postępowania "[...]" sp. z o. o. wniósł o oddalenie skargi.
Oddalając wniesioną skargę, Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał na nieważnościowy tryb kontrolowanego postępowania oraz na znaczenie przesłanki "rażącego naruszenia prawa" (art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a.). Zdaniem Sądu w niniejszej sprawie nie zaistniała żadna z przesłanek nieważności postępowania.
Wskazując na treść art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego, Sąd pierwszej instancji zgodził się z organem odwoławczym, iż na etapie postępowania zwykłego nie było wątpliwości, przy uwzględnieniu treści przedłożonych przez wnioskodawcę dokumentów, co do prawdziwości złożonego oświadczenia o prawie inwestora do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. W treści oświadczenia odnośnie działek o nr: [...], [...], [...],[...] i [...] wnioskodawca powołał się na prawo własności, zaś odnośnie działki numer [...] na współwłasność i zgodę wszystkich współwłaścicieli na wykonywanie robót objętych wnioskiem o pozwolenie na budowę. Na wstępie oświadczenia został wskazany K. P., dalej zostało ono opatrzone nieczytelnym podpisem. Wobec jednak tego, iż oświadczenie zostało złożone przy wniosku o wydanie pozwolenia na budowę dla "[...]" sp. z o.o., podpisanym przez prezesa zarządu K. P. wraz z odpisem aktualnym z rejestru przedsiębiorców, z którego wynika, iż jest on uprawniony do jednoosobowej reprezentacji, bezpodstawne zdaniem Sądu było twierdzenie, że oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane zostało złożone przez K. P. jako osobę fizyczną we własnym imieniu. Brak wyraźnego wskazania w treści oświadczenia, iż jest ono składane w imieniu Spółki i nie uzupełnienie tej kwestii przez organ nie stanowi rażącego naruszeniu prawa, w tym zarówno rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 23 czerwca 2003 r. w sprawie wzorów: wniosku o pozwolenie na budowę, oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania gruntem na cele budowlane (Dz. U. Nr 120, poz. 1127 ze zm.), jak i art. 32 ust. 4 pkt 2 czy art. 3 pkt 11 Prawa budowlanego. K. P., składając oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, działał jako osoba uprawniona do składania oświadczeń w imieniu Spółki. Nadto, Prezydent Miasta Nowego Sącza, wydając decyzję z dnia [...] czerwca 2010 r., dysponował informacją uproszczoną z rejestru gruntów, zgodnie z którą właścicielem działek nr: [...], [...], [...], [...], [...] jest "[...]" sp. z o.o. w N., zaś współwłaścicielami działki nr [...] są K. K., K. N., K. P., M. P., M. B. J. i C. P. M. Z dokumentów tych, jak i z dokumentacji projektowej wynika, iż prowadzony przez Spółkę zakład produkcyjny usytuowany jest także w obrębie działki nr [...]. Wskazywało to na uzasadniony brak wątpliwości organu wydającego pozwolenie na budowę, co do treści analizowanego oświadczenia. Nadto, decyzja Prezydenta Miasta Nowego Sącza z dnia [...] czerwca 2010 r. dotyczy dobudowy budynku magazynu ekspedycji i paczkarni jako dobudowy do istniejącego budynku produkcyjno- magazynowego. Z tych przyczyn Sąd stwierdził, że na etapie postępowania zwykłego brak było jakichkolwiek podstaw do uznania oświadczenia inwestora za niezgodne ze stanem rzeczywistym. W tym zakresie Sąd podzielił także pogląd organu odwoławczego, iż powoływanie się na uchybienia procesowe zmierzające do podważenia treści zgromadzonego materiału dowodowego stanowi przesłankę wznowieniową, a nie podstawę ewentualnego stwierdzenia nieważności decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny nie uwzględnił również zarzutu naruszenia art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. w zw. z art. 34 ust. 1 i art. 35 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, nawiązującego do sprzeczności badanej decyzji z dnia [...] czerwca 2010 r. z decyzją Prezydenta Miasta Nowego Sącza z dnia [...] marca 2010 r. ustalającą warunki zabudowy w zakresie wysokości budynku (głównej kalenicy) poprzez przekroczenie maksymalnej wysokości 9 m i określenie wysokości planowanego budynku na 10,10 m. Z załącznika do tej ostatniej wynika, iż wysokość głównej kalenicy wynosić ma do 9 m od średniego poziomu terenu istniejącego, bez możliwości nadsypywania terenu powyżej 0,5 m (pkt II ppkt 1 lit. f). Podzielając pogląd wyrażony przez organ odwoławczy, Sąd powtórzył za nim, iż z przekroju A-A wynika, iż wysokość budynku od poziomu gruntu wynosi ok. 10,10 m, a wobec braku określenia "średniego poziomu terenu istniejącego", to nie jest możliwe jednoznaczne wskazanie, że wartość ta narusza warunki decyzji z dnia [...] marca 2010 r. Nie wyjaśnienie przez Prezydenta Miasta Nowego Sącza sposobu prawidłowego rozumienia tego określenia i przyjęcie własnej interpretacji w tym względzie nie stanowi rażącego naruszenia prawa, w tym art. 34 ust. 1 i art. 35 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego. Z obliczeń organu odwoławczego dokonanych na podstawie dokumentacji projektowej wynika, iż wysokość elewacji projektowanego budynku do okapu wynosi 8,40 m, podczas gdy z załącznika nr 1 do decyzji o warunkach zabudowy wynika, iż dopuszczalna wysokość elewacji do okapu ma 8 m (pkt II pkt 1 lit. e). Zdaniem jednak Sądu organ odwoławczy trafnie ocenił to odstępstwo od decyzji o warunkach zabudowy jako nie powodujące rażącego naruszenia prawa.
Sąd pierwszej instancji odniósł się do pisma "[...]" sp. z o.o. z dnia 25 marca 2013 r., do którego dołączono decyzję Prezydenta Miasta Nowego Sącza z dnia [...] maja 2010 r., zmieniającą częściowo decyzję z dnia [...] marca 2010 r. o warunkach zabudowy. W decyzji tej zmieniono wskaźniki: wysokości elewacji do okapu na wartość do 11 m oraz wysokości głównej kalenicy do 12 m od średniego poziomu terenu istniejącego bez możliwości nadsypywania terenu powyżej 0,5 m. Zdaniem Sądu z akt sprawy nie wynika jednak, aby decyzja ta została przedstawiona organowi wydającemu decyzję o pozwoleniu na budowę. Tym samym, jak wskazał Sąd oceny rażącego naruszenia prawa przez kwestionowaną decyzję o pozwoleniu na budowę należy dokonywać w odniesieniu do decyzji z dnia [...] marca 2010 r., którą Prezydent Miasta Nowego Sącza przed wydaniem decyzji z dnia [...] czerwca 2010 r. dysponował. Jednocześnie Sąd stwierdził, że zmiana decyzji o warunkach zabudowy nie pozostaje w sprzeczności z warunkami zabudowy w zmienionej treści, co potwierdza słuszność oceny organów, co do braku rażącego naruszenia prawa w tej mierze.
W ocenie Sądu zatwierdzony projekt budowlany nie narusza przepisów obowiązujących w dacie wydawania decyzji go zatwierdzającej - rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego, w tym § 6 ust. 1. Brak jest również podstaw do stwierdzenia, iż postępowanie zostało przeprowadzone z naruszeniem art. 156 § 1, art. 7, art. 77, art. 107 § 3 oraz art. 8 K.p.a. Sąd pierwszej instancji stwierdził, iż zaprezentowana przez organy ocena została dokonana w wyczerpujący sposób z zachowaniem zasad postępowania określonych w K.p.a.
Z tych względów wobec braku podstaw do uwzględnienia skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.- zwanej dalej P.p.s.a.) skargę oddalił.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył M. P., zaskarżając go w całości i zarzucając mu:
1. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 ppkt a P.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. w zw. z art. 34 ust. 1 i art. 35 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego poprzez brak uchylenia zaskarżonej decyzji i:
• błędne przyjęcie, że nie stanowi rażącego naruszenia prawa niewyjaśnienie przez Prezydenta Miasta Nowego Sącza sposobu prawidłowego rozumienia pojęcia "średni poziom terenu istniejącego" ujętego w projekcie budowlanym zatwierdzonym decyzją o pozwoleniu na budowę z dnia [...] czerwca 2010 r.,
• błędne przyjęcie, że nie stanowi rażącego naruszenia prawa sprzeczność pomiędzy projektem budowlanym zatwierdzonym decyzją o pozwoleniu na budowę z dnia [...] czerwca 2010 r., a decyzją Prezydenta Miasta Nowego Sącza z dnia [...] marca 201o r., ustalającą warunki zabudowy w zakresie wysokości budynku, polegająca na przekroczeniu ustalonej maksymalnej wysokości 9 m i określenie w projekcie wysokości budynku na 10,1 m,
• błędne przyjęcie, że nie stanowi rażącego naruszenia prawa występujące w projekcie zatwierdzonym decyzją o pozwoleniu na budowę z dnia [...] czerwca 2010 r. odstępstwo od decyzji o warunkach zabudowy z dnia [...] marca 2010 r., polegające na określeniu w projekcie wysokości elewacji budynku do okapu na 8,40 m przy maksymalnej wysokości 8 m zgodnie z pkt II ppkt 1 lit. e załącznika nr 1 do ww. decyzji o warunkach zabudowy,
• błędne przyjęcie, że nie stanowi rażącego naruszenia prawa wydanie przez Prezydenta Miasta Nowego Sącza decyzji z dnia [...] czerwca 2010 r. o pozwoleniu na budowę w oparciu o decyzję o warunkach zabudowy z dnia [...] marca 2010 r., mimo że została ona zmieniona na mocy decyzji o warunkach zabudowy z dnia [...] maja 2010 r., która nie była jeszcze ostateczna w chwili wydawania w/w decyzji o pozwoleniu na budowę.
2. naruszenie przepisów postępowania w postaci art. 145 § 1 pkt 1 ppkt a P.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. w zw. z art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego poprzez brak uchylenia zaskarżonej decyzji i stwierdzenie braku podstaw dla stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia [...] czerwca 2010 r., wobec niezachodzenia zdaniem Sądu rażącego naruszenia prawa i stwierdzenia niezasadności argumentu o niezgodności oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane z rzeczywistością, mimo wydania tej decyzji w oparciu o:
• oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane złożone przez nieuprawniony do tego podmiot w osobie K. P., występującego w rzeczonym oświadczeniu jako osoba fizyczna i współwłaściciel przedmiotowej nieruchomości, nie zaś w imieniu inwestora "[...]" sp. z o. o. mającego prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane na podstawie umowy użyczenia z dnia [...] maja 1996 r.,
• okoliczności ustalone w sposób niewyczerpujący wobec niedostatecznego skontrolowania treści oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane i brak wezwania oświadczającego do uzupełnienia podstawy wykazującej jego kompetencję do występowania w imieniu "[...]" sp. z o.o.
Wskazując na powyższe zarzuty kasacji, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej odnośnie pierwszego zarzutu podkreślono, że jeśli przyjąć określenie "średni poziom terenu istniejącego, bez możliwości nadsypywania terenu powyżej 0,5 m" zawarte w decyzji o warunkach zabudowy za tożsame (a tak winno być) z pojęciem zawartym w rozporządzeniu ("średni poziom terenu przed głównym wejściem do budynku"), to warunki udzielonego pozwolenia na budowę są niezgodne z decyzją o warunkach zabudowy i stanowią rażące naruszenie prawa, tj. art. 34 ust. 1 Prawa budowlanego. Jeśli natomiast przyjąć, iż warunki decyzji o warunkach zabudowy były nieprecyzyjne, co potwierdza Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, to ten fakt również przesądza o zaistniałym rażącym naruszeniu prawa, gdyż warunki decyzji o pozwoleniu na budowę również były nieprecyzyjne, a parametry wysokości projektowanego obiektu zawarte w projekcie zostały w sposób niedopuszczalny nieokreślone.
W nawiązaniu do drugiego zarzutu kasacji stwierdzono, że prawem do dysponowania nieruchomością powinno być prawo użyczenia wynikające z umowy z dnia 18 maja 1996 r., a nie prawo współwłasności w wysokości 1/5 udziału K. P. wykazane przez niego w oświadczeniu. Nadto nie posiada on zgody pozostałych stron, zaś jeden ze współwłaścicieli, tj. P. M. nie żyje od 2000 r.
Odpowiedź na skargę kasacyjną złożył uczestnik postępowania "[...]" sp. z o.o. w N., wnosząc o jej oddalenie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
Oceniając wniesioną kasację w granicach określonych treścią art. 183 § 1 P.p.s.a. i nie dostrzegając przy tym przesłanek nieważności postępowania, o których mowa w § 2 tego przepisu, za bezzasadny należało uznać zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. w związku z art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. w związku z art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego. Stwierdzić trzeba, iż wbrew twierdzeniom autora skargi kasacyjnej, organy administracyjne a za nimi Sąd pierwszej instancji prawidłowo przyjęły, kto był inwestorem w sprawie zakończonej wydaniem pozwolenia na budowę (decyzja Prezydenta Miasta Nowego Sącza z dnia [...] czerwca 2010 r.), jak również w czyim imieniu K. P. złożył oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Słusznie również zwrócono uwagę na zawarte w przedmiotowym oświadczeniu nieprawidłowości, które nie zostały usunięte przez organ przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę, ale których brak usunięcia nie powodował jeszcze konieczności wyeliminowania wydanego pozwolenia z obrotu prawnego jako rażąco naruszającego prawo. Zarówno, bowiem treść wniosku o wydanie tego pozwolenia, jak i załączony do niego odpis z Krajowego Rejestru Sądowego nie pozostawiają wątpliwości, iż K. P. działał w sprawie jako prezes zarządu Spółki "[...]", która pozostawała inwestorem i z tego tytułu była stroną prowadzonego postępowania. Okoliczność ta nie była też nigdy kwestionowana przez samą Spółkę. Tym samym skarżący nie zdołał podważyć tej oceny i wykazać, iż K. P. złożył oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, działając jako osoba fizyczna, a nie jako upoważniony do jednoosobowego działania członek organu Spółki. Uprawnienie to wynikało z załączonego do wniosku o wydanie pozwolenia na budowę odpisu aktualnego z Krajowego Rejestru Sądowego. Odnośnie z kolei argumentacji przytoczonej w uzasadnieniu skargi kasacyjnej nawiązującej do źródła prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, stwierdzić trzeba, iż kwestia ta nie była przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej. Jak trafnie zauważył Sąd pierwszej instancji, przedmiotem badania w tzw. trybie nieważnościowym nie jest badanie tytułu prawnego inwestora do nieruchomości, ale to, czy oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlanego budzi wątpliwości, które w efekcie prowadziły do wydania decyzji o pozwoleniu na budowę z rażącym naruszeniem prawa. Istnienie takich wątpliwości nie zostało w sprawie wykazane. Prawdziwość natomiast złożonego oświadczenia a więc, czy inwestor posiadał stosowne zgody nie mogła być badana w postępowaniu nieważnościowym, ale w postępowaniu wznowieniowym, po ustaleniu przez organy ścigania, iż inwestor świadomie podał w nim nieprawdziwie informacje.
Nie zasługiwał na uwzględnienie również zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. w związku z art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. w związku z art. 34 ust. 1 i art. 35 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego. Po pierwsze, stwierdzić trzeba, iż próba powiązania przesłanki rażącego naruszenia prawa z "rozumieniem pojęcia", a więc wykładnią (lub jak w zarzucie jej brakiem) niejako z założenia pozostawała bezskuteczna. Przesłankę rażącego naruszenia prawa należy, bowiem upatrywać nie w błędach wykładni przepisu, lecz w jasnych i niedwuznacznych przekroczeniach prawa i to takich, które z uwagi na ich skutki powodują, że dotkniętego wadą rozstrzygnięcia nie da się pogodzić z panującym porządkiem prawnym. O tym, czy miało miejsce rażące naruszenie prawa, decyduje więc przede wszystkim oczywistość tego naruszenia prowadząca do nadania prawa lub odmowy jego przyznania wbrew wszystkim przesłankom przepisu. Takiej oczywistości w warunkach rozpoznawanej sprawy nie da się jednoznacznie przesądzić, skoro w zatwierdzonym projekcie budowlanym nie został określony "średni poziom terenu istniejącego", a więc podstawy, od której była liczona w decyzji o warunkach zabudowy wysokość górnej kalenicy. Stwierdzone natomiast pomiędzy zatwierdzonym projektem budowlanym, a tą decyzją różnice w wysokości nie różniły się znacznie (9 m oraz ok. 10,10 m.). Po drugie, dostrzec również trzeba, iż określona w decyzji z dnia [...] marca 2010 r. wysokość została podwyższona w decyzji z dnia [...] maja 2010 r. (zmieniającej decyzję z dnia [...] marca 2010 r.) do wysokości 12 m i chociaż przedłożony do zatwierdzenia projekt budowlany nie był badany w świetle tej ostatniej decyzji, to jednak powinien zostać uwzględniony w postępowaniu nieważnościowym. Aby rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a., prowadziło do wyeliminowania decyzji z obrotu prawnego, badana decyzja musi również wywoływać skutki niemożliwe do zaakceptowania w praworządnym państwie, a takich nie sposób dostrzec w okolicznościach niniejszej sprawy, skoro przedmiotowe zamierzenie inwestycyjne jest zgodne z porządkiem planistycznym i realizuje prawo inwestora do zabudowy. Wskazywany przez skarżącego brak ostateczności decyzji z dnia [...] maja 2010 r. w dniu wydania decyzji o pozwoleniu na budowę pozostawał natomiast bez znaczenia, bowiem skutki tej decyzji należało ocenić na dzień orzekania w postępowaniu nieważnościowym. Nie był również kwestionowany w sprawie fakt pozostawania omawianej decyzji z dnia [...] maja 2010 r. w obrocie prawnym. Powyższą argumentację należało odnieść również do wysokości elewacji, zaznaczając, iż w ustalonym stanie faktycznym sprawy, wysokość projektowanego budynku wyniosła 8,40 m, w decyzji z dnia [...] marca 2010 r. o warunkach zabudowy określono ją na 8 m, zaś w decyzji z dnia [...] maja 2010 r. zmieniającej decyzję z dnia [...] marca 2010 r. określono ją do 11 m.
Mając powyższe okoliczności na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 P.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło