II SA/Po 404/13
WyrokWSA w Poznaniu2013-06-20
Skład orzekający: Danuta Rzyminiak-Owczarczak, Maria Kwiecińska, Jakub Zieliński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przy ocenie przekroczenia progu 0,5 ha dla przeznaczenia gruntów rolnych klas I-III na cele nierolnicze należy uwzględniać jedynie działkę inwestycyjną, czy też cały zwarty kompleks gruntów rolnych, w skład którego ona wchodzi?Ratio decidendi
Sąd uznał, że pojęcie "zwarty obszar projektowany" w rozumieniu art. 7 ust. 2 pkt 1 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych odnosi się wyłącznie do powierzchni działki lub działek, na których planowana jest inwestycja, a nie do całego kompleksu gruntów rolnych. Błędna wykładnia tego przepisu przez organy administracji, skutkująca odmową uzgodnienia, stanowiła podstawę do uchylenia zaskarżonych postanowień. Sąd podkreślił również, że nowelizacja ustawy wprowadzająca zmiany w tym zakresie nie powinna być stosowana wstecz, aby nie naruszyć zasady zaufania obywateli do państwa i prawa.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy uzgodnienia projektu decyzji o zmianie decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego z garażem na działce o klasie IIIa. Organy administracji odmówiły uzgodnienia, uznając, że zwarty obszar projektowany do wyłączenia z produkcji rolnej przekracza 0,5 ha, co wymaga zgody ministra. Inwestor kwestionował tę wykładnię, wskazując, że przedmiotowa działka ma mniejszą powierzchnię. Po utrzymaniu w mocy postanowienia przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze, inwestor wniósł skargę do WSA.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzające je postanowienie Starosty, zasądził zwrot kosztów postępowania na rzecz skarżącego i określił, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 20 czerwca 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak Sędziowie Sędzia WSA Maria Kwiecińska (spr.) Sędzia WSA Jakub Zieliński Protokolant st. sekr. sąd. Ewa Wąsik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 czerwca 2013 roku sprawy ze skargi T. J. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia (...) Nr (...) w przedmiocie uzgodnień, w zakresie ochrony gruntów rolnych, warunków zabudowy; I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Starosty z dnia (...) Nr (...), II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego kwotę (...),- zł (...) tytułem zwrotu kosztów postępowania, III. określa, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane.
Postanowieniem z dnia (...) czerwca 2012 r., nr (...), Starosta S., na podstawie art. 106 ust. 5 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), dalej jako "K.p.a.", w związku z art. 53 ust. 4 pkt. 6, art. 61 ust. 1 pkt. 4 oraz art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2003 r. Nr 80, poz. 717 ze zm.) oraz art. 5 ust. 1 i 2, art. 6 ust. 1 oraz art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 03 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (tekst jedn. Dz. U. z 2004 r. Nr 121, poz. 1266 ze zm.) odmówił uzgodnienia w zakresie ochrony gruntów projektu decyzji o zmianie decyzji Wójta Gminy O. z dnia (...) lipca 2007 r., nr (...), w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego oraz garażu na działce nr (...) położonej w obrębie D., gmina O.
W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia organ wyjaśnił, że Wójt Gminy O., pismem z dnia (...) maja 2012 r., zwrócił się do o uzgodnienie projektu decyzji o zmianie decyzji o warunkach zabudowy z dnia (...) lipca 2007 r. dla powołanej powyżej inwestycji. Zmiana decyzji o warunkach zabudowy obejmowała zakres inwestycji z "budowy budynku mieszkalnego oraz garażu" na "budowę budynku mieszkalnego z garażem"; wpisanie w miejsce "działki nr (...)" – "działki (...)"; zmianę pkt. 2b decyzji poprzez wskazanie, że inwestycja ma obejmować budowę budynku mieszkalnego z garażem; zmianę pkt. 2d decyzji polegającej na zmianie dopuszczalnej geometrii dachu i pokrycia dachowego oraz zmianę szerokości elewacji frontowej planowanej inwestycji.
Następnie Starosta przytoczył treść przepisów dotyczących decyzji o warunkach zabudowy, wskazując, że przedmiotowe uzgodnienia dotyczą inwestycji na gruntach wykorzystywanych na cele rolne i leśne w rozumieniu przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami. Zgodnie z zapisami z ewidencji gruntów są to użytki rolne klasy IIIa. Równocześnie organ zwrócił uwagę, że działka nr (...), o powierzchni 0.3001 ha, powstała w 2007 r. w wyniku podziału rolnego działki nr (...) o powierzchni 0,7100 ha. Zgodnie z art. 7 ust. 2 pkt. 1 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne gruntów rolnych stanowiących użytki rolne klas I-III, jeżeli ich zwarty obszar projektowany do takiego przeznaczenia przekracza 0,5 ha – wymaga uzyskania zgody Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej (obecnie Ministra właściwego do spraw rozwoju wsi). W ocenie Starosty użyty w powyższym przepisie termin "zwarty obszar projektowany" należało odnieść do całej powierzchni działki, na której realizowana ma być inwestycja. Przepis art. 7 ust. 2 pkt. 1 mówi bowiem o obszarze jednej lub kilku działek wyodrębnionych ściśle oznaczonymi granicami. Jakakolwiek inna wykładnia omawianego przepisu prowadziłaby do obejścia przepisów ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych umożliwiając zmianę przeznaczenia gruntów na cele nierolnicze i realizację każdej inwestycji bez zgody właściwego organu, w sytuacji ograniczenia przez inwestora powierzchni zabudowy do wyznaczonego minimum.
W konsekwencji Starosta wskazał, że wyłączenie przedmiotowych gruntów z produkcji rolnej jest możliwe jedynie w drodze planu miejscowego, a obecnie niemożliwe jest pozytywne uzgodnienie projektu decyzji o zmianie decyzji o warunkach zabudowy. Zwrócono również uwagę, że sama decyzja z dnia (...) lipca 2007 r. nie została uzgodniona ze Starostą, co powoduje, że konieczne było dokonanie sygnalizacji do Samorządowego Kolegium Odwoławczego, co do rozważania zasadności wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy O. z dnia (...) lipca 2007 r.
Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł do Samorządowego Kolegium Odwoławczego inwestor – T. J., wskazując, że się z nim nie zgadza. Pismem z dnia (...) czerwca 2012 r. skarżący sprecyzował swoje zarzuty podnosząc, że Starosta przy wydawaniu zaskarżonego postanowienia odniósł się działki (nr (...)), która nie istnieje już od 2007 r., a więc od dnia dokonania jej podziału. Wskazano również, że w podobnych stanach faktycznych, Starosta wydawał postanowienia o uzgodnieniu decyzji o warunkach zabudowy, oraz podniesiono, że wydając postanowienie organ odwołał się do innej decyzji o warunkach zabudowy (dotyczącej obrębu P.), a nie do decyzji o warunkach zabudowy z lipca 2007 r.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia (...) listopada 2012 r., nr (...), na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1 K.p.a., utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie Starosty S. z dnia (...) lipca 2007 r.
Organ odwoławczy przytoczył dotychczasowy przebieg postępowania oraz treść przepisów mających znaczenie dla rozstrzygnięcie sprawy. Następnie Kolegium podzieliło stanowisko organu I instancji, że kryterium obszarowe, o jakim mowa w art. 7 ust. 2 pkt. 1 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych nie odnosi się tylko do powierzchni działki lub działek, na których planowana jest inwestycja, lecz całego zwartego kompleksu gruntów rolnych, w którego skład one wchodzą. Ponieważ działka, na której planowana jest inwestycja znajduje się w zwartym kompleksie o charakterze rolnym oraz stanowi, wraz z działka nr (...), obszar gruntów ornych klasy IIIa wynoszący 0,7100 ha, przekraczający ustawową powierzchnię 0,5 ha, jej przekształcenie na cele nierolnicze i nieleśne może nastąpić jedynie w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego.
Skargę na powyższe rozstrzygnięcie wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu T. J. reprezentowany przez adwokat K. N., wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia.
Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego w postaci naruszenia art. 61 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz art. 7 ust. 2 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych polegającego na wadliwym przyjęciu, że realizacja inwestycji na działce nr (...) wymaga uzyskania wcześniejszej zgody ministra. Podniesiono również zarzut naruszenia art. 7 K.p.a. polegający na przyznaniu pierwszeństwa interesowi publicznemu nad interesem prywatnym.
Jak wyjaśniono w uzasadnieniu skargi istota sporu sprowadza się do wykładni art. 7 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, a w szczególności do wykładni ust. 2 pkt. 1 powyższego przepisu, w którym mowa jest o zwartym obszarze projektowanym do wyłączenia z produkcji rolnej lub leśnej. Zdaniem skarżącego przedmiotem postępowania jest jedynie działka nr (...), o powierzchni (...) ha, co wykluczało uwzględnieniu terenu działki nr (...). Pominięcie powyższej okoliczności skutkowało wydaniem wadliwego postanowienia.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało swoje stanowisko i wniosło o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga okazała się zasadna.
Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie w pierwszej kolejności należy wskazać, że w myśl art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) sąd dokonuje kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany jej zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to konieczność dokonania przez sąd oceny zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został podniesiony.
Przedmiotem niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego jest kwestia odmowy uzgodnienia, w zakresie ochrony gruntów, projektu decyzji o zmianie decyzji Wójta Gminy O. z dnia (...) lipca 2007 r., nr (...), w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego oraz garażu na działce nr (...)położonej w obrębie D., gmina O.
Stosownie do treści art. art. 53 ust. 4 pkt 6 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, decyzja o warunkach zabudowy wymaga uzgodnienia z organem właściwym w sprawie ochrony gruntów rolnych i leśnych. Wyjaśnienia wymaga, że uzgodnienie powyższe dotyczy inwestycji na gruntach wykorzystywanych na cele rolne i leśne w rozumieniu przepisów o gospodarce nieruchomościami, a więc dotyczy nieruchomości, które w katastrze nieruchomości są oznaczone jako użytki rolne, grunty zadrzewione, zakrzewione oraz wchodzące w skład nieruchomości rolnych użytki kopalne, nieużytki i drogi.
Zasady przeznaczania gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne zostały określone w rozdziale 2 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych. I tak, zgodnie z art. 6 ust. 1 powołanej powyżej ustawy, na cele nierolnicze przeznaczać należy przede wszystkim nieużytki lub inne grunty o najniższej przydatności produkcyjnej. Możliwe jest również przeznaczenie na cele nierolnicze innych gruntów, po uzyskaniu odpowiedniej zgody. Stosownie do dyspozycji art. 7 ust. 2 pkt. 2 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonego postanowienia, przeznaczenie na cele nierolnicze i nieleśne gruntów rolnych stanowiących użytki rolne klas I-III, jeżeli ich zwarty obszar projektowany do takiego przeznaczenia przekracza 0,5 ha - wymagało zgody Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej i Rozwoju Wsi.
W przedmiotowej sprawie planowana inwestycja ma być zrealizowana na wyodrębnionej geodezyjne w 2007 r. działce o nr (...), stanowiącej grunty orne klasy IIIa, o powierzchni 0,3001 ha. Działka powyższa nie stanowi więc działki, o powierzchni przekraczającej 0,5 ha. Jednakże, w ocenie organów administracji publicznej, kryterium obszarowe, o jakim mowa w art. 7 ust. 2 pkt. 1 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, odnosi się nie tylko do działki lub działek, na których jest planowana inwestycja, lecz całego zwartego kompleksu, w skład którego one wchodzą. Ze stanowiskiem powyższym konsekwentnie nie zgadza się skarżący, podnosząc, że zwarty obszar projektowy, o jakim mowa w powyższym przepisie, odnosi się jedynie do nieruchomości objętej wnioskiem o wydanie decyzji o warunkach zabudowy. Istota sporu sprowadza się tym samym do ustalenia, jak należy rozumieć pojęcie "zwarty obszar projektowy".
Sąd wskazuje, że użyte w art. 7 ust. 2 pkt. 1 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych pojęcie "zwarty obszar projektowany" było przedmiotem rozważań w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, w którym nie wykształciło się jednolite stanowisko, dotyczące jego wykładni. I tak, część sądów administracyjnych wskazywała, że pod pojęciem powyższym należy rozumieć teren jednej lub kilku działek wyodrębniony ściśle oznaczonymi granicami, dla określenia którego nie ma jednak znaczenia granica działki, która ma podlegać zainwestowaniu (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 stycznia 2008 r., sygn. akt II OSK 1826/06, Baza NSA; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 06 lutego 2009 r., sygn. akt II OSK 13/08, Baza NSA). W części wyroków podnoszono natomiast, że kryterium obszarowe 0,5 ha odnosi się jedynie do działki, która ma zmienić swoje przeznaczenie bez wliczania w to obszaru, z którego została uprzednio wydzielona (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 czerwca 2008 r., sygn. akt II OSK 738/07; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 03 lutego 2012 r., sygn. akt II OSK 2225/10, Baza NSA).
Sąd w niniejszym składzie aprobuje stanowisko, że pod pojęciem "zwartego obszaru" o jakim stanowił przepis art. 7 ust. 2 pkt 1 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonego postanowienia, dotyczy jedynie powierzchni działki lub działek, na których planowana jest inwestycja albo ich części. Zwrócić należy bowiem uwagę, że przepis art. 7 ust. 2 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych nie powinien być interpretowany w oderwaniu od treści art. 61 ust. 1 pkt 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, który nakazuje ustalić, czy "teren nie wymaga uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne". "Terenem" w rozumieniu tego przepisu jest teren, którego dotyczy wniosek o ustalenie warunków zabudowy, czyli obszar jednej lub kilku konkretnie określonych działek ewidencyjnych, na których planowana jest realizacja danej inwestycji. Z przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym wynika, zatem, że teren, którego dotyczy wniosek powinien być w tym wniosku konkretnie oznaczony i przedstawiony na kopii mapy zasadniczej lub, w przypadku jej braku, na kopii mapy katastralnej, przyjętych do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego (art. 52 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 64 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym).
W powyższym świetle ustawowe określenie "zwarty obszar projektowany do takiego przeznaczenia" nie zostawia pola do wykładni rozszerzającej. Ustawodawca wyraźnie łączy w jedną całość granice uwzględnianego obszaru ze zmianą jego przeznaczenia, czyli nakazuje ograniczanie powierzchni, dla której ma nastąpić zmiana przeznaczenia, do działek inwestora. Kryterium obszarowe zawarte w art. 7 ust. 2 pkt 1 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych będzie, dotyczyło jedynie obszaru, który ma zmienić swoje przeznaczenie z gruntu rolnego lub leśnego na grunt przeznaczony na inne cele.
Za nieuzasadnione uznać należało przy tym stanowisko organu, że dokonania powyżej wykładnia omawianego przepisu prowadziłaby do obejścia przepisów ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych umożliwiając zmianę przeznaczenia gruntów na cele nierolnicze i realizację każdej inwestycji bez zgody właściwego organu, w sytuacji ograniczenia przez inwestora powierzchni zabudowy do wyznaczonego minimum. Pamiętać bowiem należy, że dokonania podziału nieruchomości przez właściciela mieści się w zakresie przysługujących mu uprawnień właścicielskich i stanowi realizację praw podmiotowych określonych zarówno w Konstytucji, jak i w ustawie o gospodarce nieruchomościami.
Podsumowując tą cześć rozważania wskazać należy, że kryterium obszarowe 0,5 ha należało odnieść do działki wskazanej przez skarżącego (tj. obszaru, który ma zmienić swoje przeznaczenie), bez wliczania w to obszaru z którego działka wskazana przez skarżącego została uprzednio wydzielona.
W tym miejscu zwrócić należy uwagę, że w dniu 26 maja 2013 r., a więc już wniesieniu skargi do sądu administracyjnego, znowelizowana została ustawa o ochronie gruntów rolnych i leśnych. Ustawą z dnia 08 marca 2013 r. o zmianie ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz. U. z 2013 r., poz. 503) zmieniono art. 7 ust. 1 pkt. 2 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych w ten sposób, że wyłączono kryterium obszarowe dotyczące możliwość odrolnienia użytków rolnych klas I-III. W obecnym stanie prawnym każde przeznaczenie na cele nierolnicze gruntów rolnych stanowiących użytki rolne klas I-III wymaga wcześniejszej zgody ministra właściwego do spraw rozwoju wsi i jest możliwe jedynie w planie miejscowym. Konieczne stało się tym samym rozważanie, czy ponownie rozpoznając sprawę organy będą zobowiązane do uwzględnienia dotychczasowego stanu prawnego, czy też będą zobowiązane do rozstrzygnięcia sprawy na podstawie stanu prawnego obowiązującego od dnia 26 maja 2013 r.
Rozstrzygając powyższe zagadnienie należy w pierwszej kolejności zauważyć, że w powołanej powyżej ustawie z dnia 08 marca 2013 r. o zmianie ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych nie zawarto przepisów dotyczących jej wejścia w życie. Okoliczność powyższa ma, w ocenie Sądu, kluczowe znaczenie, dla oceny prawnej intertemporalnych skutków dokonanej nowelizacji.
W polskim prawie administracyjnym brak jest wykształconych reguł dla rozwiązywania problemów intertemporalnych. Niewątpliwie podstawową zasadą, od której istnieją wyjątki, jest zasada niedziałanie prawa wstecz (lex retro non agit), którą to zasadę można wyprowadzić z przepisu art. 2 Konstytucji RP, statuującego konstrukcję państwa prawa. Przyjmuje się przy tym, że w razie kolizji, czy w sprawie ma zastosowanie przepis dotychczasowy, czy nowy, przepis dotychczasowy ma zastosowanie, jeżeli pod jego rządem powstał (zmienił się albo wygasł) stosunek prawny, którego treść została bezpośrednio wyznaczona przez ten przepis. Na tej podstawie sformułowana została ogólna zasada, w myśl której nowa ustawa nie ma być stosowana przy ocenie tak pozytywnych, jak i negatywnych skutków zdarzeń prawnych, które nastąpiły przed jej wejściem w życie (por. J. Gwiazdomorski, Międzyczasowe prawo prywatne, "Nowe Prawo" 1965, Nr 6). Dodatkowo zwraca uwagę orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego, gdzie podnosi się, że modyfikacje dokonywane przez wprowadzenia nowych przepisów odnoszących się do uprawnień przysługujących określonym podmiotom na mocy dotychczas obowiązującego prawa nie tylko obniżają zaufania obywateli do prawa, ale mogą również niejednokrotnie sprzeciwiać się ratio legis instytucji prawnej (wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30 marca 2004 r., sygn. akt K 32/03, OTK 2004, Nr 3, poz. 22). Stąd też szczególną rolę należy przyznać przepisom przejściowym, które zapobiegają naruszeniu zasady ochrony zaufania obywateli do państwa i prawa oraz zasady ochrony praw nabytych.
W przedmiotowej sprawie wydanie rozstrzygnięcia negatywnego dla strony było wynikiem dokonanej przez organy administracji publicznej błędnej oceny prawnej, a w konsekwencji błędnym zastosowaniu przepisu art. 7 ust. 1 pkt. 2 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych w brzmieniu obowiązującym do dnia 26 maja 2013 r. Prawidłowe zastosowanie powyższego przepisu, zgodne z zaprezentowaną powyżej wykładnią, skutkowałoby uzgodnieniem przedmiotowej decyzji o warunkach zabudowy, a w konsekwencji otworzyłoby drogę do ustalenia, czy w sprawie spełnione są przesłanki wydania decyzji o warunkach zabudowy. Mając na względzie powyższą okoliczność zwrócić należy uwagę, jakie byłyby skutki zastosowania przepisów ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych w nowym brzmieniu. Otóż skarżący zostałby pozbawiony możliwości uzyskania decyzji o warunkach zabudowy z uwagi na zastosowanie przepisu, który wszedł w życie już po wydaniu wadliwego postanowienia, a który został wprowadzony na podstawie ustawy nie zawierającej przepisu przejściowego. W ocenie Sądu sytuacja powyższa jest nie do pogodzenia z zasadą zaufania obywateli do państwa oraz regułami jej stosowania określonymi przez Trybunał Konstytucyjny (por. w szczególności wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 24 lutego 2004 r., sygn. akt K 52/02, OTK 2004, Nr 2, poz. 10). Niepodejmowanie przez ustawodawcę kwestii intertemporalnych w ustawach nowelizujących nie może bowiem nieść za sobą negatywnych konsekwencji dla obywateli (J. Mordwiłko – Osajda [w:] Prawo intertemporalne w orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego i Sądu Najwyższego pod. red. E. Łętowskiej i K. Osajdy, Warszawa 2008).
Zdaniem Sądu brak jest jakichkolwiek podstaw do pozbawienia skarżącego możliwości uzyskania decyzji o warunkach zabudowy w sytuacji, gdy postanowienia Starosty oraz Kolegium były rezultatem błędnej oceny prawnej, a nowelizacja przepisów ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych nie zawierała przepisów intertemporalnych dotyczących wejścia w życia regulacji zaostrzającej możliwość odrolnienia gruntów. Zastosowanie nowych przepisów spowodowałoby, że w istocie to na skarżącego zostałby w całości przeniesione negatywne skutki związane zarówno z działaniami organu administracji publicznej, jak i wejściem w życie nowej regulacji prawnej. Jest to o tyle istotne, że brak uzgodnienia planowanej inwestycji, a w konsekwencji niewydanie decyzji o warunkach zabudowy uniemożliwia skarżącemu zagospodarowanie działki, ograniczając w znaczny sposób uprawnienia, które przysługują mu na mocy art. 140 Kodeksu cywilnego.
Zaprezentowane powyżej argumenty przesądzają, w ocenie Sądu, że ponownie rozpoznając sprawę organy są zobowiązane do zastosowania art. 7 ust. 1 pkt. 2 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych w brzmieniu obowiązującym do dnia 26 maja 2013 r.
Podsumowując dotychczasowe rozważania wskazać należy, że zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Starosty S. z dnia (...) czerwca 2012 r., zostały wydane na podstawie błędnej wykładni art. art. 7 ust. 1 pkt. 2 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych w brzmieniu obowiązującym do dnia 26 maja 2013 r. Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Starosty.
Ponownie rozpoznając sprawę organy zobowiązane są do uwzględnienia oceny prawnej zawartej w niniejszym uzasadnieniu i prawidłowego zastosowania art. 7 ust. 1 pkt. 2 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych w brzmieniu obowiązującym do dnia 26 maja 2013 r.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
O wykonalności orzeczono na podstawie art. 152 powołanej powyżej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło