II OZ 851/13

Dnia 9 października 2013 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Małgorzata Masternak-Kubiak po rozpoznaniu w dniu 9 października 2013 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia [...] Sp. z o.o. z siedzibą w Krakowie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 24 czerwca 2013 r., sygn. akt II SO/Ke 4/13 oddalające wniosek o wyłączenie sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie w sprawie ze skargi Zjednoczonej Spółdzielni Budowlano-Mieszkaniowej "[...]" z siedzibą w Krakowie na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia [...] lipca 2011 r., znak: [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę, sygn. akt II SA/Kr 1712/12 postanawia: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach postanowieniem z dnia 24 czerwca 2013 r., sygn. akt II SO/Ke 4/13 oddalił wniosek skarżącej Spółki o wyłączenie sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Sąd pierwszej instancji wskazał, że pismem z 22 lutego 2013 r. [...] Sp. z o.o. z siedzibą w Krakowie wniosła o wyłączenie wszystkich sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie od orzekania w sprawie ze skargi Zjednoczonej Spółdzielni Budowlano-Mieszkaniowej "[...]" z siedzibą w Krakowie na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia [...] lipca 2011 r. znak [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. Spółka wskazała, że pomimo uchylenia przez NSA postanowienia WSA w Krakowie o umorzeniu postępowania sądowego w tej sprawie oraz braku zakwestionowania zasadności umorzenia postępowania ze względu na wycofanie skargi przez skarżącego, WSA w Krakowie wyznaczył w niniejszej sprawie termin rozprawy. W ocenie Spółki w sprawie zachodzą podstawy do umorzenia postępowania sądowego na posiedzeniu niejawnym z uwagi na skuteczne wycofanie skargi. Zdaniem spółki działanie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wskazuje na to, że podejmuje on czynności mające na celu uwzględnienie jedynie interesów niektórych z uczestników postępowania, oraz że działa "stronniczo" powodując przedłużanie się stanu niepewności co do losu zaskarżonej decyzji. Spółka podniosła, że działania składów sędziowskich orzekających w niniejszej sprawie wskazują na stronniczość wszystkich sędziów WSA w Krakowie co jest spowodowane "nagonką medialną" prowadzoną przez innych uczestników postępowania i co mogło negatywnie wpłynąć na odbiór Spółki przez sędziów. Wskazała także na "prawdopodobieństwo" istnienia więzi, której podstawą może być stosunek przyjaźni, znajomości bądź relacji służbowo-społecznej pomiędzy sędziami, a przedstawicielami organów. W ocenie uczestnika niektórzy sędziowie objęci wnioskiem mogą być związani emocjonalnie ze sprawą bądź pozostawać w stosunkach znajomości z innymi uczestnikami postępowania. Sąd pierwszej instancji w odpowiedzi na pierwszy z powyższych zarzutów stwierdził, że nie jest dopuszczalne żądanie wyłączenia sędziego tylko z tego powodu, iż wnioskodawca kwestionuje zasadność rozstrzygnięć wydanych w sprawie z udziałem tego sędziego bądź sędziów, nawet jeżeli dopuściłby się on uchybień procesowych. Niezadowolenie strony z rozstrzygnięcia sprawy, czy też sposobu prowadzenia postępowania sądowego, nie stanowi podstawy do wyłączenia sędziego, bowiem zarzuty te strona może podnosić w środkach odwoławczych od orzeczeń Sądu pierwszej instancji. Odnosząc się do drugiego z zarzutów Sąd pierwszej instancji uznał, że okoliczność mogąca wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego w danej sprawie musi być realna, a nie potencjalna. Nie jest zatem, w jego ocenie, wystarczająca sama podejrzliwość strony bądź utrata wiarygodności w bezstronność sędziego wynikająca z obaw, w szczególności niesprecyzowanych, co do jego osoby. Nie ma znaczenia subiektywne przekonanie strony o braku bezstronności sędziego wyznaczonego do rozpoznawania jej sprawy, jak też orzekającego w danej jednostce organizacyjnej, lecz konieczne jest wskazanie poważnych powodów, które obiektywnie spowodowałyby utratę zaufania co do bezstronności sędziego. Wobec powyższego wątpliwość co do bezstronności sędziego, zdaniem WSA, musi być uzasadniona, co wiąże się z przedstawieniem odpowiedniej argumentacji we wniosku. W ocenie Sądu pierwszej instancji w niniejszej sprawie nie występują jakiekolwiek okoliczności mogące stanowić podstawę wyłączenia. W zażaleniu, [...] Sp. z o.o. z/s w Krakowie, zaskarżając powyższe postanowienie w całości, zarzuciła naruszenie przepisów postępowania w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: - naruszenie przepisu art. 19 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, poprzez błędne uznanie, że w niniejszej sprawie brak było podstaw do wyłączenia sędziów WSA w Krakowie, - naruszenie art. 141 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez niewystarczające uzasadnienie motywów podjętego w sprawie rozstrzygnięcia. W oparciu o powyższe zarzuty strona skarżąca wniosła o: 1) uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości, 2) zasądzenie kosztów postępowania wg norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. W postępowaniu sądowoadministracyjnym kwestię wyłączenia sędziego normują przepisy art. 18 - 24 P.p.s.a. Wyczerpujący katalog przyczyn wyłączenia sędziego z mocy ustawy wymieniony został w art. 18 P.p.s.a., natomiast art. 19 P.p.s.a. zakreśla tzw. względne przesłanki wyłączenia wskazując, że niezależnie od wymienionych w art. 18 P.p.s.a. przyczyn wyłączenia, sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Podkreślić należy, iż stosownie do treści art. 20 P.p.s.a., strona składająca wniosek obowiązana jest wskazać i jednocześnie uprawdopodobnić przyczyny wyłączenia. Wskazać należy, iż wydanie postanowienia w przedmiocie wyłączenia sędziów musi być poprzedzone złożeniem wyjaśnień przez sędziów, którego wniosek dotyczy. Złożenie takich wyjaśnień miało miejsce w niniejszym postępowaniu. W przedmiotowej sprawie sędziowie, których wyłączenia domaga się skarżąca Spółka, złożyli oświadczenie, że nie zachodzą żadne okoliczności określone w art. 19 P.p.s.a., dające podstawę do wyłączenia od rozpoznawania w niniejszej sprawie i prawdziwość tych oświadczeń nie budzi żadnych wątpliwości. W tym miejscu wypada jedynie przytoczyć stanowisko Sądu Najwyższego, że "autorytet moralny sędziego przemawia za wiarygodnością złożonego wyjaśnienia i jeżeli strona żądająca wyłączenia zaprzecza prawdziwości, obowiązana jest wskazać i udowodnić okoliczności, które by podważały wiarygodność oświadczenia sędziego" (postanowienie z dnia 25 sierpnia 1971 r., I CZ 121/71, OSN z 1972 r., poz. 55). Argumenty skarżącej Spółki zawarte we wniosku o wyłączenie sędziów nie mogą być w żaden sposób uznane za takie, które podważyłyby wiarygodność złożonych przez tych sędziów oświadczeń. Zarzut stronniczości wszystkich sędziów WSA w Krakowie, spowodowany "naganką medialną" prowadzoną przez innych uczestników postępowania, nie może być bowiem uznany za przesłankę dla uznania, że sędziowie z tego Sądu powinni zostać wyłączeni od rozpoznawania tej sprawy. W ocenie NSA w niniejszej sprawie nie zachodzi żadna z przesłanek wyłączenia w odniesieniu do sędziów objętych wnioskiem skarżącej i prezentowane w tym zakresie stanowisko Sądu pierwszej instancji należy podzielić. Ponadto zauważyć trzeba, że w rozpoznawanym zażaleniu skarżąca nie podniosła żadnych takich okoliczności, które poddawałyby w wątpliwość prawidłowość zajętego przez Sąd pierwszej instancji stanowiska. Skoro, co już wyżej stwierdzono, w sprawie nie zachodzi żadna przesłanka wyłączenia, niezasadny jest zarzut naruszenia przepisu art. 19 P.p.s.a. Za nieusprawiedliwiony należy także uznać zarzut naruszenia art. 141 P.p.s.a. Wadliwość uzasadnienia orzeczenia mogłaby stanowić przedmiot skutecznego zarzutu kasacyjnego w sytuacji, gdy uzasadnienie byłoby sporządzone w taki sposób, że niemożliwa byłaby kontrola instancyjna zaskarżonego postanowienia. W takim bowiem przypadku wadliwość uzasadnienia może być uznana za naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego uzasadnienie postanowienia z dnia 24 czerwca 2013 r. zawiera wszystkie elementy konstrukcyjne przewidziane w art. 141 § 4 P.p.s.a. Sąd pierwszej instancji przedstawił stan faktyczny przyjęty za podstawę orzeczenia, wskazując z jakich przyczyn i na podstawie jakich przepisów podjął rozstrzygnięcie, co umożliwia przeprowadzenie kontroli instancyjnej w tym zakresie. Skoro postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 24 czerwca 2013 r. jest poprawne i zgodne z prawem, to mając te względy na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.