III SA/Wr 381/13

WyrokWSA we Wrocławiu2013-06-26

Skład orzekający: Jerzy Strzebinczyk, Małgorzata Malinowska-Grakowicz, Magdalena Jankowska-Szostak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Wojewoda zasadnie stwierdził nieważność fragmentów uchwały Rady Miejskiej w B. K. dotyczących zmiany statutu gminy, w szczególności w zakresie ustalenia minimalnej liczby radnych do utworzenia klubu radnych oraz publikacji jednolitego tekstu statutu?
Ratio decidendi
Sąd podzielił stanowisko Wojewody, uznając, że Rada Miejska B. K. naruszyła art. 58 ust. 1 Konstytucji RP, ustalając minimalną liczbę pięciu radnych do utworzenia klubu, co w istotny sposób ograniczało konstytucyjne prawo do zrzeszania się, zwłaszcza przy 15-osobowym składzie rady. Ponadto, sąd uznał za zasadne stwierdzenie nieważności zapisów dotyczących publikacji jednolitego tekstu statutu, gdyż tekst jednolity powinien być ogłoszony w formie obwieszczenia, a nie kolejnego uchwalenia, a ponadto zawierał fragmenty uchwały, które zostały uznane za nieważne.
Stan faktyczny
Rada Miejska w B. K. podjęła uchwałę zmieniającą statut gminy, m.in. podnosząc minimalną liczbę radnych do utworzenia klubu z trzech do pięciu osób oraz publikując jednolity tekst statutu. Wojewoda D. stwierdził nieważność części tej uchwały, uznając, że narusza ona przepisy Konstytucji RP i ustawy o samorządzie gminnym, a także ustawy o ogłaszaniu aktów normatywnych. Gmina B. K. zaskarżyła rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i błędną interpretację. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę Gminy B. K.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Strzebinczyk (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Malinowska-Grakowicz Sędzia WSA Magdalena Jankowska-Szostak Protokolant Ewa Bogulak po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 26 czerwca 2013 r. sprawy ze skargi Gminy B. K. na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody D. z dnia [...] marca 2013 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności • § 1 ust.1 pkt 3 i § 4 uchwały we fragmencie "za wyjątkiem zapisu wskazanego w § 1 ust.1 pkt 3 niniejszej uchwały, który ma zastosowanie od kolejnej kadencji, następującej po obecnej kadencji Rady Miejskiej w B. K."; • § 2 ust. 1 uchwały oraz całego załącznika nr 2 do uchwały; • § 3 załącznika nr 1 do uchwały; nr [...] Rady Miejskiej w B. K. z dnia [...] lutego 2013 r. w sprawie zmiany w statucie Gminy B. K. oddala skargę. Rada Miejska w B. podjęła – na sesji w dniu [...] lutego 2013 r. – uchwałę Nr [...]w sprawie zmian w Statucie tej Gminy. Integralnymi częściami uchwały były: Regulamin Komisji Rewizyjnej (załącznik Nr 1) oraz jednolity tekst Statutu Gminy B.(załącznik nr 2). W rozstrzygnięciu nadzorczym opisanym w sentencji niniejszego wyroku, Wojewoda D. przyjął, iż: • § 1 ust. 1 pkt 3 i § 4 uchwały (ten ostatni paragraf jedynie we fragmencie: "za wyjątkiem zapisu wskazanego w 1 ust. 1 pkt 3 uchwały, który ma zastosowanie od kolejnej kadencji, następującej po obecnej kadencji Rady Miejskiej w B.") naruszają przepisy art. 58 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 ze zm.) i art. 23 ust. 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (jednolity tekst – Dz. U. z 2013 r., poz. 594); • § 2 ust. 1 samej uchwały oraz cały załącznik nr 2 do wspomnianej uchwały, narusza art. 16 ust. 3 i 4 ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych (jednolity tekst – Dz. U. z 2011 r., Nr 197, poz. 1172 ze zm.) w związku z § 101 załącznika do rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej" (Dz. U. Nr 100, poz. 908); • § 3 załącznika Nr 1 do uchwały narusza art. 18a ust. 2 i 5 ustawy o samorządzie gminnym, stwierdzając w konsekwencji nieważność zakwestionowanych fragmentów samej uchwały i załączników. Organ nadzoru wyjaśnił, że przedmiotową uchwałą znowelizowano Statut Gminy, zwiększając limit osobowy niezbędny do utworzenia klubu radnych – z trzech do pięciu osób. Wojewoda powołał podstawę prawną uchwały, czyli art. 23 ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym (dalej także "ustawa" lub "u.s.g."). Według tego przepisu, radni mogą tworzyć kluby radnych działające na zasadach określonych w statucie gminy. W ocenie organu nadzoru, określenie pięciu radnych jako minimalnej liczby radnych tworzących klub, przy ustawowym składzie rady wynoszącym 15 radnych, w istotny sposób ogranicza możliwość zrzeszania się (w formie klubów) wszystkich radnych wchodzących w skład rady, tym bardziej, że klub radnych nie jest organem Rady, a jedynie stanowi formę organizacji radnych zorientowaną przede wszystkim na strukturę polityczną. Stwierdzając nieważność poszczególnych części uchwały i załączników, organ nadzoru szczegółowo wyliczył konsekwencje, jakie płyną z takiego sposobu uregulo-wania zagadnienia tworzenia klubów radnych, uzasadniając ich niezgodność z wyliczonymi w sentencji rozstrzygnięcia nadzorczego przepisami prawa. Gmina zaskarżyła rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody D. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W., zarzucając naruszenie prze-pisów prawa materialnego: • art. 91 ust. 1 u.s.g. – poprzez jego zastosowanie, pomimo braku podstaw faktycznych i prawnych; • art. 23 ust. 2 i art. 22 u.s.g. – poprzez przyjęcie, że organ nadzoru jest uprawniony do narzucania określonych rozwiązań w zakresie wewnętrznej organizacji Rady Miejskiej, a konkretnie – poprzez negację przyjętych przez ten organ limitów radnych, którzy mogą tworzyć kluby, a ponadto – poprzez uznanie, że ustalenie tej liczby na minimalnym poziomie pięciu radnych ogra-nica uprawienia radnych do zrzeszania się w wypadku, gdy organ stanowiący liczy 15 członków; • art. 22 ust. 2 u.s.g. w związku z art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych – poprzez przyjęcie, że istnieją przeszkody prawne, aby Rada Miejska, po dokona-niu zmiany Statutu Gminy mogła postanowić o publikacji jednolitego tekstu tego Statutu, który uwzględnia wszystkie zmiany tego aktu prawnego; • art. 18a ust. 5 u.s.g. – poprzez przyjęcie, że zapis § 3 załącznika Nr 1 do zaskarżonej uchwały nie mieści się w zakresie kompetencji Rady Miejskiej i modyfikuje obowiązujące w tym zakresie regulacje prawne. W uzasadnieniu skargi wyjaśniono, że bezpodstawne jest powoływanie się przez organ nadzoru na uzasadnienia wyroków sądów administracyjnych, ponieważ każde orzeczenie zapada w innym stanie faktycznym. Żaden z wyroków powołanych przez Wojewodę nie został wydany w odniesieniu do Gminy B., w której zwykle nie działały więcej niż dwa, trzy kluby radnych. Autor skargi przywołał jednocześnie inne judykaty, potwierdzające prawidłowość rozwiązań przyjętych przez Radę. Podniesiono dalej, że prawodawca przyznał organom stanowiącym samorzą-du terytorialnego samodzielność w zakresie tworzenia organizacji ich funkcjonowania i kształtowania swych struktur organizacyjnych, tak, aby jak najlepiej wypełniały one swe ustawowe zadania. Wywodzono również, iż rozwiązania przyjęte w spornej uch-wale w żaden sposób nie naruszają prawa, bowiem nie utrudniają wykonywania przez organy gminy zadań publicznych, ani nie wykluczają nikogo radnych z aktyw-nego uczestnictwa w pracach organu. Odnośnie do zarzutu organu nadzoru, że Rada przekroczyła swe kompetencje ustawowe, dokonując publikacji jednolitego tekstu znowelizowanego Statutu, autor skargi podniósł, że jest to zabieg legislacyjny stasowane powszechnie przez gminy, nie tylko na terenie województwa D. Uzasadniając zaś zarzuty tyczące niesłusznego stwierdzenia nieważności zapisów Regulaminu Komisji Rewizyjnej podniesiono, iż zakwestionowany przez Wojewodę zapis ma charakter stricte porząd-kowy i nie narusza żadnego przepisu rangi ustawowej. W odpowiedzi organ nadzoru wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując w całości swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Według art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne są między innymi właściwe do badania zgodności z prawem rozstrzygnięć nadzorczych zaskarżonych przez jednostki samorządu terytorialnego. W takim postępowaniu, przedmiotem kontroli sądu administracyjnego, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (jednolity tekst Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), przywoływanej dalej – skrótowo – jako "p.p.s.a." – jest legalność aktu nadzoru. Sąd administracyjny bada zatem, czy akt nadzoru, z uwagi na jego treść i argumentację uzasadnienia, może pozostać w obrocie prawnym. Aby ocenić zgodność z prawem zaskarżonego rozstrzygnięcia nadzorczego należy podkreślić, że taki akt wojewody powinien w pełni przedstawiać wszystkie przesłanki jego wydania. Organ nadzoru obowiązany jest sporządzić prawidłowe uza-sadnienie faktyczne i prawne, wykazać sprzeczność z prawem zakwestionowanych postanowień nadzorowanego aktu (uchwały lub zarządzenia), wyjaśnić sens naruszonych przepisów (por. np. wyrok NSA z dnia 24 września 2002 r., II SA/Wr 3142/ 01, OSS 2003/3/175; wyrok NSA z dnia 21 maja 2001 r., SA/Kr 541/01 OSS 2002/1/ 118; wyrok NSA z dnia 18 kwietnia 2000 r., III SA 397/00, ONSA 2001/3/117 i wiele innych). Wynika to z art. 91 ust. 3 ustawy o samorządzie gminnym, który stanowi o możliwości akceptacji rozstrzygnięcia nadzorczego przez sąd administracyjny. Sąd administracyjny nie może natomiast zastąpić organu nadzoru w wykonaniu jego obowiązku, w szczególności poprzez uzupełnianie czy wyjaśnienie wywodów. Organ nadzoru powinien zatem wyrazić precyzyjnie przesłanki rozstrzygnięcia nadzorczego. Nie może to być przedmiotem domysłów lub domniemań. Jeżeli organ nadzoru postanowił stwierdzić nieważność przepisów kontrolowanej uchwały organu gminy (oraz załączników do uchwały), to uzasadnienie rozstrzygnięcia nadzorczego musi dowieść sprzeczności z prawem tych przepisów. W ocenie Sądu, organ nadzoru – wydając zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze o stwierdzeniu nieważności powołanych przepisów samej uchwały i załączników do niej – spełnił ciążący na nim obowiązek wykazania sprzeczności z prawem tych przepisów. Wojewoda – badając legalność kontrolowanej uchwały – stwierdził, że narusza ona w sposób istotny art. 58 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, a dalej – również art. 23 ust. 2 i art. 18a ust. 2 i ust. 5 u.s.g., a także art. 16 ust. 3 i 4 ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych w związku z § 101 załącznika do rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej". Należy w związku z tym przede wszystkim zauważyć, że ustawa o samorządzie gminnym nie wprowadza innych kryteriów oceny przez organ nadzoru prawidłowości aktu organu gminy niż zgodność z przepisami prawa. W literaturze przyjmuje się w związku z tym, że podstawą do stwierdzenia nieważności aktu organu gminy powinno być jedynie istotne naruszenie ustawowego prawa ustrojowego, materialnego czy proceduralnego. Normatywne podstawy nieważności aktu organu gminy określa art. 91 ust. 1 u.s.g., według którego uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne. Zgodnie z art. 91 ust. 4 tej samej ustawy, w przypadku nieistotnego naruszenia prawa organ nadzoru nie stwierdza nieważności uchwały, ograniczając się do wskazania, że uchwałę lub zarządzenie wydano z naruszeniem prawa. Przepisy art. 91 ust. 1 oraz ust. 4 u.s.g. wyróżniają więc dwie kategorie wad uchwał lub zarządzeń organów gminy: istotne bądź nieistotne naruszenie prawa. Podstawą rozstrzygnięcia nadzorczego stwierdzającego nieważność uchwały lub zarządzenia organu gminy może być przy tym jedynie istotne naruszenie prawa. W nauce prawa i w judykaturze sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd, wedle którego istotnym naruszeniem prawa jest naruszenie przez organ gminy w uchwale lub zarządzeniu przepisów o właściwości, podjęcie aktu bez podstawy prawnej bądź wadliwe zastosowanie normy prawnej stanowiącego podstawę prawną podjętego aktu. Właśnie ta ostatnio wymieniona sytuacja zaistniała w rozpoznawanej sprawie. W niniejszym przypadku, ocenie Sądu podlega legalność rozstrzygnięcia nadzorczego kwestionującego niektóre (wcześniej już skrupulatnie wskazane) przepisy samej uchwały Nr [...]Rady Miejskiej w B.z dnia [...] lutego 2013 r. oraz załączników do tej uchwały. Uchwała jest aktem prawa miejscowego. Z art. 94 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej wynika, że organy samorządu terytorialnego ustanawiają akty prawa miejscowego obowiązujące na obszarze działania tych organów, na podstawie i w granicach upoważnień zawartych w ustawie. Reguła ta została także powtórzona w art. 40 u.s.g., według którego na podstawie upoważnień ustawowych gminie przysługuje prawo stanowienia aktów prawa miejscowego obowiązujących na obszarze gminy (ust. 1); na podstawie samej ustawy o samorządzie gminnym gminy mogą przy tym wydawać akty prawa miejscowego w zakresie wewnętrznego ustroju gminy oraz jednostek pomocniczych (ust. 2 pkt 1). W pierwszej kolejności podkreślenia wymaga, że organ nadzoru trafnie wskazał w zaskarżonym rozstrzygnięciu nadzorczym, iż granice swobody prawodawczej rady gminy ograniczone są zarówno przepisami ustawy o samorządzie gminnym, jak i innymi przepisami prawa powszechnie obowiązującego. Rada Gminy, podejmując przedmiotową uchwałę, zobowiązana była więc do przestrzegania zwłaszcza przepisów u.s.g. Według art. 23 ust. 2 tej ustawy, radni mogą tworzyć kluby radnych, działające na zasadach określonych w statucie gminy. Stosownie natomiast do art. 58 ust. 1 Konstytucji RP, każdemu zapewnia się wolność zrzeszania się. Sąd podziela zapatrywanie organu nadzoru, że uchwalając zasady zrzeszania się w kluby radnych, Rada Miejska powinna była mieć na uwadze przywołane uregulowanie ustawy zasadniczej. Zakaz ograniczania opisanej zasady konstytucyjnej był wielokrotnie podnoszony i uszczegóławiany w orzecznictwie, na co słusznie zwrócił uwagę organ nadzoru (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 maja 2005 r., OSK 1616/04; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 28 czerwca 2004 r., III SA/KR 349/04; wyrok WSA w Krakowie z dnia 24 kwietnia 2007 r. III SA/Kr 342/07; wyrok WSA w Olsztynie z dnia 6 kwietnia 2004 r., II SA/Ol 1560/03; wyrok NSA z dnia 28 listopada 1996 r., II SA 910/96 oraz wyrok WSA we W. z dnia 15 października 2008 r., III SA/Wr 337/08, niepubl.). Za trafny należy w szczególności uznać pogląd organu nadzoru, że wskazanie w kontrolowanej uchwale pięciu osób jako minimalnej liczby radnych tworzących klub, przy ustawowym składzie rady wynoszącym 15 radnych, w istotny sposób ogranicza możliwość zrzeszania się (w formie klubów) wszystkich radnych wchodzących w skład rady. Sąd, w składzie orzekającym w niniejszej sprawie, podziela stanowisko wyrażone w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 listopada 1996 r. (II SA 910/96), oraz we wcześniejszym wyroku tutejszego Sądu (z dnia 15 października 2008 r., III SA/Wr 337/08), że przepis art. 23 ust. 2 u.s.g niewątpliwie przyznaje radzie każdej gminy kompetencje do określania zasad działania klubów radnych, co w istocie powinno prowadzić do podporządkowania ich radzie. Zasady te z pewnością obejmują również określenie minimalnych limitów osobowych uprawniających do utworzenia klubu. Organy stanowiące jednostek samorządu terytorialnego, korzystając z przyznanych im – we wspomnianym zakresie – kompetencji, nie mogą jednak naruszać przepisów Konstytucji, ani ustaw. W ocenie Sądu, trafnie Wojewoda uznał w niniejszej sprawie, że dokonanym zapisem § 1 ust. pkt 3 uchwały, Rada Miejska B.naruszyła art. 58 ust. 1 Konstytucji RP. Określając zasady działania klubów, rada nie może stwarzać przeszkód w korzystaniu przez radnych z prawa zrzeszania się w klubach według określonych kryteriów, najczęściej politycznych lub społecznych. Za trafny należy uznać pogląd prawny sformułowany w przywołanym już wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 listopada 1996 r., zgodnie z którym, przy niewielkiej liczebności ustawowego składu rady, ustalenie w statucie gminy wysokiego progu liczbowego tworzenia klubu radnych stanowi istotne naruszenie art. 23 ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym. Rozwijając tę myśl, Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 23 maja 2005 r. (OSK 1616/04) stwierdził, że nie można tak interpretować przepisu art. 23 ust. 2 przywołanej ustawy, aby wolność zrzeszania się radnych w klubach formalnie gwarantować, ale w praktyce – w sposób sprzeczny z tym przepisem, a także z art. 58 ust. 1 i z art. 2 Konstytucji RP – w istocie ograniczać. W przywołanym wyroku Sąd ocenił, że ustanawianie progów liczbowych umożliwiających tworzenie i funkcjonowanie klubów radnych, na bardzo wysokim poziomie – a tak jest w przypadku, gdy ustanawia się go na poziomie 1/3 składu rady – w praktyce dezawuuje wolność zrzeszania się, rozumianą w kontekście rozpoznawanej sprawy, jako wolność zakładania klubów radnych. Podzielając dopiero co przywołane stanowisko Sąd stwierdza, że w rozpoznawanej sprawie doszło do naruszenia prawa w przedstawionym zakresie. Ustalając progi liczbowe uprawniające do utworzenia klubu, Rada powinna więc mieć co prawda na uwadze występujące realia, w tym liczebność rady oraz wytworzony w niej układ społeczno-polityczny. Nie można jednak bezkrytycznie podzielić argumentu autora skargi, iż w Gminie, której Rada podjęła kwestyjną uchwałę, zwykle działają dwa lub trzy kluby. Rada nie wskazała nawet, podnosząc ten argument, z ilu członków kluby te się składały. Nie można też przecież wykluczyć wystąpienia takich ewentualnych zmian w układzie społeczno-politycznym Gminy, dokonanych nawet w najbliższych wyborach do Rady, w którym nowy, wyższy limit (5 osób), którego osiągnięcie uprawni dopiero do założenia klubu radnych, w istotny sposób ograniczy (lub wręcz wyłączy) możliwość utworzenia takiego klubu przez nowowybranych radnych, niż to miało miejsce przy dotychczasowym limicie (3 radnych). Nie można także podzielić zastrzeżenia skargi o rzekomej niedopuszczalności dokonywania w tym zakresie oceny przez organ nadzoru. Takie zapatrywanie stanowiłoby w prostej konsekwencji próbę zawężania granic badania legalności aktów podejmowanych przez organy gmin przez organ powołany przecież do kontrolowania zgodności z prawem aktów tego rodzaju; próbę nie znajdującą żadnego oparcia normatywnego. Sąd podziela również stanowisko wyrażone w przywołanych wcześniej orzeczeniach, że dla oceny kwestionowanych zapisów, nie bez znaczenia pozostaje również i to, że na gruncie art. 23 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym mandat radnego klasyfikowany jest jako mandat wolny. Prawo radnych do tworzenia różnorodnych klubów w istotny sposób wzmacnia możliwości wykonywana przez radnego wolnego mandatu. Grupa tworząca klub zawiązując formalne porozumienie, wyodrębnia i wzmacnia swoją pozycję w radzie. W orzecznictwie wskazuje się, że uzasadnione jest stosowanie do wolnego mandatu radnego ogólnej reguły porządku prawnego minimalizowania ingerencji prawodawczej; tak długo, jak nie jest to konieczne, nie należy zatem ograniczać przepisami bezwzględnie obowiązującymi mandatu radnego. Chodzi więc o zapewnienie utworzenia klubu przez (w miarę możliwości) każde ugrupowanie polityczne radnych (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 28 czerwca 2004 r., III SA/Kr 349/04, wyrok WSA we W. z dnia 15 października 2008 r., III SA/Wr 337/08 oraz P. Chmielnicki, (w:) Komentarz do ustawy o samorządzie gminnym, LexisNexis, Warszawa 2004, s. 176). Trafnie również organ nadzoru przedstawił – przywołując art. 18a ustawy o samorządzie gminnym – związek pomiędzy regulacją dotyczącą liczebności klubów, a prawem klubu delegowania swego przedstawiciela do komisji rewizyjnej. Ta okoliczność ma zaś istotne znaczenie, jeśli zważyć na ważką rolę, jaką komisja rewizyjna odgrywa przy kontroli organu wykonawczego gminy (np. procedura corocznego udzielania absolutorium). Ograniczenie prawa radnych do zrzeszania się w dowolnie tworzonych klubach, rzutuje również – w konsekwencji (poprzez pozbawienie lub ograniczenie) – na możliwość wykorzystania w komisji rewizyjnej owej uprzywilejowanej pozycji klubów, a w efekcie – również na realizację uprawnień związanych z udziałem w komisji rewizyjnej. Sąd aprobuje także stanowisko organu nadzoru w zakresie stwierdzenia nieważności zapisów uchwały dotyczących przyjęcia i opublikowania jednolitego tekstu Statutu Gminy i samego załącznika do uchwały, w postaci ujednoliconego tekstu Statutu. Zgodnie z art. 16 ust. 3 ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych, teksty jednolite aktów normatywnych innych niż ustawa ogłasza, (celowe podkreślenie Sądu), organ właściwy do wydania aktu normatywnego. W rozpoznawanym przypadku organem tym jest oczywiście Rada Gminy, która podjęła weryfikowaną uchwałę. Wskazany przepis stanowi podstawę sporządzania i ogłaszania tekstów jednolitych aktów normatywnych innych niż ustawa (w tym także uchwał). Trafnie jednak podniósł Wojewoda, że tekst jednolity podlega w pierwszej kolejności obwieszczeniu, a nie kolejnemu uchwaleniu, tak jakby stanowił całkowicie nowy akt prawny. Faktu tego nie może zmieniać podnoszona przez stronę w skardze powszechność tego typ praktyki (wadliwej!). Już samo to tylko naruszenie stanowi wystarczającą podstawę do stwierdzenia nieważności obecnie analizowanego zabiegu legislacyjnego dokonanego przez Radę w rozpoznawanym przypadku. Organ nadzoru słusznie wskazał przy tym na inne jeszcze, rażące uchybienia dokonane w omawianym zapisie uchwały. Należy w pełni zgodzić się z twierdzeniem Wojewody, że niedopuszczalne było zamieszczenie w ogłaszanym tekście jednolitym, zapisów aktu, które jeszcze nie weszły w życie. Zasady sporządzania tekstów jednolitych aktów normatywnych zostały szczegółowo określone w § 98 i następnych załącznika do rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej", a zgodnie z § 101 tego załącznika – "Ogłoszenie tekstu jednolitego następuje w formie obwieszczenia; tekst jednolity jest załącznikiem do tego obwieszczenia." Prawidłowo Wojewoda wyjaśnił, że Rada mogła podjąć uchwałę w przedmiocie ogłoszenia tekstu jednolitego statutu Gminy B., ale prawidłowa realizacja tej kompetencji powinna była nastąpić dopiero w sytuacji podjęcia i wejścia w życie uchwały poddanej kontroli Sądu w niniejszej sprawie. Jest to tym bardziej uzasadnione w kontekście badanego w niniejszej sprawie rozstrzygnięcia nadzorczego, stwierdzającego przecież – i to w pełni zasadnie, czego dowodzą dotychczasowe rozważania Sądu – nieważność fragmentów tej uchwały. Biorąc pod uwag wszystkie dotychczasowe wywody Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że skarga nie jest uzasadniona, ponieważ organ nadzoru miał pełne prawne podstawy do stwierdzenia nieważności wszystkich wskazanych w rozstrzygnięciu nadzorczym zapisów samej uchwały oraz obu załączników do tego aktu. W tym stanie rzeczy, uwzględniając dyspozycję art. 151 p.p.s.a., skład orzekający zobligowany był do oddalenia skargi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło