II SA/Rz 446/13
WyrokWSA w Rzeszowie2013-06-26
Skład orzekający: Zbigniew Czarnik, Paweł Zaborniak, Ewa Partyka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy podmiot, który nie jest właścicielem ani użytkownikiem wieczystym nieruchomości bezpośrednio sąsiadujących z terenem inwestycji, może posiadać interes prawny do wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji o ustaleniu warunków zabudowy, powołując się na potencjalne oddziaływanie inwestycji na jego zakład stwarzający ryzyko poważnej awarii?Ratio decidendi
Samorządowe Kolegium Odwoławcze błędnie odmówiło wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji o ustaleniu warunków zabudowy, ponieważ nie przeprowadziło wystarczającego postępowania dowodowego w celu ustalenia, czy skarżąca spółka, prowadząca zakład stwarzający ryzyko poważnej awarii, posiada interes prawny do kwestionowania tej decyzji. Interes prawny może wynikać nie tylko z bezpośredniego sąsiedztwa nieruchomości, ale także z potencjalnego negatywnego oddziaływania inwestycji na środowisko lub bezpieczeństwo, co powinno zostać dokładnie zbadane.Stan faktyczny
Spółka złożyła wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji o ustaleniu warunków zabudowy dla osiedla mieszkaniowego, argumentując, że jej zakład przemysłowy, stwarzający ryzyko poważnej awarii, znajduje się w niebezpiecznej odległości od planowanej inwestycji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło wszczęcia postępowania, uznając, że spółka nie posiada interesu prawnego, ponieważ jej nieruchomości nie sąsiadują bezpośrednio z terenem inwestycji. WSA w Rzeszowie uchylił decyzję SKO, uznając, że organ nie zbadał wystarczająco szeroko potencjalnego oddziaływania inwestycji i interesu prawnego spółki.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] stycznia 2009 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] września 2008 r. Zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Zbigniew Czarnik Sędziowie WSA Paweł Zaborniak /spr./ WSA Ewa Partyka Protokolant st. sekr. sąd. Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 26 czerwca 2013 r. sprawy ze skargi A. Spółka Jawna w [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] stycznia 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o ustaleniu warunków zabudowy I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] września 2008 r. nr [...]; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz strony skarżącej A. Spółka Jawna w [...] kwotę 757 zł /słownie: siedemset pięćdziesiąt siedem złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Przedmiotem skargi Przedsiębiorstwa "A." sp. jawna (zwane dalej również Spółką) z siedzibą [...] jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego (zwane też dalej SKO) z dnia [...] stycznia 2009 r., nr [...], w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta [...] o ustaleniu warunków zabudowy.
Zaskarżona decyzja została wydana w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych: SKO decyzją z dnia [...] września 2008 r., o nr [...], po rozpatrzeniu wniosku Przedsiębiorstwa "A." sp. jawna z siedzibą [...] odmówiło wszczęcia postępowania w sprawie o stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] listopada 2007 r., nr [...], ustalającej warunki zabudowy dla zamierzenia inwestycyjnego pod nazwą: osiedle mieszkaniowe wielorodzinne z usługami drobnymi nieuciążliwymi i usługami handlowymi (spożywczo-przemysłowymi) oraz infrastrukturą techniczną na działkach nr 2741/27, 2741/17, 2714/22, 2714/25, 2741/25, 2553/1, 2740, 2741/26, 2552 w obrębie [...] położonych w R. u zbiegu ulic T. i S. w granicach określonych w załączniku graficznym dla tej decyzji. Decyzja, o której mowa została wydana na wniosek J. J.
Przedsiębiorstwo "A." sp. jawna (zwane dalej również Spółką) z siedzibą [...] złożyło do SKO wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Skarżąca nie zgodziła się ze stanowiskiem organu, że nie posiada interesu prawnego dającego przymiot strony w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji. W piśmie z dnia 22 sierpnia 2008 r. wskazała, że podstawą do stwierdzenia nieważności decyzji jest art. 73 ust. 5 ustawy Prawo ochrony środowiska. Wskazano na zaplanowanie lokalizacji inwestycji w niebezpiecznej odległości od zakładu przemysłowego należącego do wnioskodawcy. Zakład Przedsiębiorstwa stwarza zagrożenie wystąpienia poważnej awarii mimo zastosowania wszelkich wymaganych prawem zabezpieczeń. Ustęp 6 tego przepisu stwarza możliwość nałożenia na istniejące zakłady obowiązku wykonania określonych zabezpieczeń technicznych wskutek realizacji przez inwestora przedsięwzięcia objętego decyzją o warunkach zabudowy. Okoliczność, że obecnie żadna z działek ewidencyjnych należących do Przedsiębiorstwa "A." nie sąsiaduje bezpośrednio z działkami, na których jest planowana inwestycja objęta decyzją z dnia [...] listopada 2007 r. nie może decydować o pozbawieniu Przedsiębiorstwa "A." statusu strony.
W decyzji z dnia [...] stycznia 2009 r., nr [...], Organ rozpoznający wniosek Spółki podkreślił, że interesu prawnego skarżącej nie można wywodzić z art. 73 ust. 6 Prawa ochrony środowiska, gdyż przepis ten dotyczy możliwości nałożenia dodatkowych zabezpieczeń technicznych na istniejące zakłady stwarzające zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzi, które wybudowano bez zachowania bezpiecznej odległości. Ponadto nie jest uzasadniony zarzut Spółki o tożsamości inwestycji objętej aktualnie kontrolowaną decyzją, gdyż skarżąca przyznała zmianę ilości działek objętych kwestionowaną decyzją.
W skardze do WSA w Rzeszowie, Przedsiębiorstwo "A." sp. jawna z siedzibą [...] zarzuciło naruszenie art. 157 § 2 w zw. z art. 28 k.p.a. oraz art. 73 ust. 6 ustawy - Prawo ochrony środowiska przez bezzasadne odmówienie skarżącej statusu strony w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] listopada 2007 r. Zdaniem skarżącej SKO błędnie odniosło się do oceny statusu strony w postępowaniu o warunkach zabudowy. Powinno zbadać przymiot skarżącej jako strony w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji ustalającej warunki zabudowy, gdyż nie są to zagadnienia tożsame. Z treści decyzji o ustaleniu warunków zabudowy wynika, że planowane osiedle znajduje się w sferze oddziaływania zakładów stwarzających ryzyko wystąpienia poważnych awarii. Skarżąca wskazywała na art. 73 ust. 5 ustawy - Prawo ochrony środowiska, z którego wynika, że osiedla mieszkaniowe winny być lokalizowane w bezpiecznej odległości od zakładów stwarzających zagrożenie wystąpienia poważnych awarii. W takim przypadku miałby zastosowanie przepis art. 73 ust. 6 Prawa ochrony środowiska.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wyrokiem z dnia 3 sierpnia 2011 r., sygn. akt II SA/Rz 529/11 oddalił skargę. Według WSA skarżąca nie ma przymiotu strony w rozumieniu art. 28 k.p.a. w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] listopada 2007 r. Na podstawie art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm., zwana dalej p.p.s.a.), Sąd postanowił dopuścić jako dowód postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 maja 2011 r. sygn. akt II OZ 380/11, celem wykazania, że Przedsiębiorstwo "A." sp. jawna nie ma przymiotu strony w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji o ustaleniu warunków zabudowy dla zamierzenia inwestycyjnego. Wymienionym postanowieniem NSA oddalił zażalenie skarżącej Spółki na postanowienie WSA z dnia 29 grudnia 2010 r., sygn. akt II SA/Rz 876/09, oddalające wniosek Przedsiębiorstwa "A." sp. jawna o dopuszczenie w charakterze uczestnika do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym w sprawie ze skarg G. J. i J. J. na decyzję SKO z dnia [...] sierpnia 2009 r., nr [...], w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o warunkach zabudowy. W uzasadnieniu w/w postanowienia NSA stwierdził, że Spółka wnioskująca o dopuszczenie w charakterze uczestnika w postępowaniu sądowoadministracyjnym nie ma interesu prawnego do udziału w sprawie, przedmiotem której jest decyzja stwierdzająca nieważność decyzji o ustaleniu warunków zabudowy. Skoro skarżąca Spółka nie ma interesu prawnego w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji o warunkach zabudowy, to tym samym nie ma w tym przypadku legitymacji do skutecznego wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyło Przedsiębiorstwo "A." sp. jawna z siedzibą [...].
Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu skargi kasacyjnej wyrokiem z dnia 8 kwietnia 2013 r., sygn. akt II OSK 2523/11, uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia sądowi pierwszej instancji. Kasując wyrok stwierdzono, że jego uzasadnienie nie zawiera w istocie oceny legalności zaskarżonej decyzji. Sąd I instancji nie przedstawił własnego stanowiska odnośnie kluczowej dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy kwestii przysługiwania skarżącej Spółce przymiotu strony postępowania. Sąd I instancji umotywował wydane rozstrzygnięcie wyłącznie treścią postanowienia NSA z dnia 10 maja 2011 r., sygn. akt II OZ 380/11. Postanowieniem tym NSA oddalił zażalenie skarżącej Spółki na postanowienie WSA z dnia 29 grudnia 2010 r., sygn. akt II SA/Rz 876/09, oddalające wniosek Przedsiębiorstwa "A." sp. jawna o dopuszczenie w charakterze uczestnika do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym w sprawie ze skarg G. J. i J. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławcze z dnia [...] sierpnia 2009 r., nr [...], w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o warunkach zabudowy. Taki zabieg według Sądu odwoławczego był niedopuszczalny, albowiem skutkował niewywiązaniem się przez Sąd I instancji z obowiązku kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji oraz naruszeniem zasad przeprowadzania uzupełniającego postępowania dowodowego unormowanych w art. 106 § 3 p.p.s.a. Przeprowadzenie dowodu uzupełniającego jest dopuszczalne tylko wtedy, gdy ustalenia na podstawie dokumentu są niezbędne do dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego rozstrzygnięcia. Sąd w istocie nie może dokonywać ustaleń, które mogłyby służyć merytorycznemu rozstrzyganiu sprawy załatwionej zaskarżoną decyzją. Rolą sądu jest ocena zgodności z prawem zaskarżonego aktu. Postanowienie NSA z dnia 10 maja 2011 r. sygn. akt II OZ 380/11, wydane w postępowaniu wpadkowym w sprawie sygn. akt II SA/Rz 876/09, stanowiło fakt znany sądowi z urzędu, nie mogło być zatem przedmiotem dowodu. Dlatego przeprowadzenie postępowania dowodowego z postanowienia NSA stanowiło naruszenie art. 106 § 3 i 5 p.p.s.a. w zw. z art. 233 § 1 k.p.c.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, zważył co następuje:
Istota sądowej kontroli administracji publicznej sprowadza się do ustalenia czy w określonym przypadku, jej organy dopuściły się kwalifikowanych naruszeń prawa. Sąd administracyjny sprawuje swą kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej – art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.). Zakres tej kontroli wyznacza przepis art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; zwana dalej p.p.s.a.). Należy dodać, że Sąd rozstrzyga w granicach sprawy nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Skargę Spółki należało uwzględnić z przyczyn, które Sąd pierwszej instancji miał obowiązek wziąć po uwagę z urzędu.
Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja SKO o odmowie wszczęcia postępowania nadzwyczajnego o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] lipca 2007 r., nr [...], o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu. Kolegium odmówiło żądaniu Strony skarżącej, albowiem Spółka nie jest jego zdaniem podmiotem uprawnionym do kwestionowania rozstrzygnięcia Prezydenta z uwagi na brak interesu prawnego w rozumieniu art. 28 K.p.a. SKO wyprowadziło wniosek, że skoro interes prawny Spółki nie jest kształtowany powyższą decyzją, to nie ma ona też prawa aby kwestionować ją w trybie stwierdzenia nieważności decyzji. Podkreślono, że wszczęcie postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji może nastąpić tylko na wniosek strony, na co bezpośrednio wskazuje art. 157 § 2 K.p.a.
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, w odróżnieniu od ustawy – Prawo budowlane, nie definiuje na swe potrzeby pojęcia strony postępowania w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy. W orzecznictwie sądów administracyjnych akceptuje się stanowisko, iż przymiot strony przysługuje inwestorowi, właścicielom i użytkownikom wieczystym działek inwestowanych oraz tych działek, które znajdują się w obszarze oddziaływania planowanej inwestycji (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 3 czerwca 2008 r., sygn. akt II OSK 592/07; wyrok WSA w Rzeszowie z 29 stycznia 2009 r., sygn. akt II SA/Rz 255/08, LEX nr 519837). Jednocześnie zauważa się, że w zasadzie przymiot stron postępowania przysługuje, tym podmiotom których nieruchomości bezpośrednio graniczą z terenem inwestowanym. Jeżeli jednak zakres emisji projektowanego obiektu wynikający z przypisywanych mu funkcji obejmuje nieruchomości oddalone i niestykające się z nieruchomościami inwestowanymi, to za strony postępowania należy również uznać jednostki co najmniej posiadające uprawnienia do zarządzania tymi nieruchomościami. Chodzi o to, że z uwagi na przyszłe oddziaływanie inwestycji, podmioty te wykazują obiektywną potrzebę ochrony prawnej poprzez określenie warunków tego oddziaływania. Innymi słowy, o kręgu stron postępowania dotyczącego ustalenia warunków zabudowy przesądza stopień i rodzaj uciążliwości inwestycji (np. znaczące oddziaływanie na środowisko naturalne), który nie jest zawsze ograniczony do działek wyłącznie bezpośrednio sąsiadujących z nieruchomościami objętymi wnioskiem (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 czerwca 2001 r., sygn. akt IV SA 594/99, Lex nr 54166, oraz z dnia 8 września 2004 r., sygn. akt OSK 394/04, Lex 160631). Wobec tego nie należy w każdym przypadku zakładać, że w postępowaniu o którym mowa istnieje tylko jedna i zamknięta kategoria stron. Każdy przypadek należy badać odrębnie a szczególnie dokładnie analizować wypada interes stron w postępowaniu dotyczącym takiej inwestycji jak osiedle mieszkaniowe.
Strona skarżąca nie kwestionuje stwierdzonego przez Kolegium faktu, iż nie jest podmiotem, któremu przysługiwałoby prawo rzeczowe do nieruchomości inwestowanych, oraz tych które z inwestowaną bezpośrednio sąsiadują. Spółka stara się wywieść potrzebę ochrony swego interesu prawnego z normy art. 73 ust. 6 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska (Dz. U. 2008 r. Nr 25 poz. 150 ze zm.; zwana dalej P.o.ś.). Według literalnej treści tego unormowania: Istniejącym zakładom, o których mowa w ust. 3 i 4, dla których bezpieczna odległość nie została zachowana, organy Inspekcji Ochrony Środowiska mogą, po uzyskaniu opinii właściwego organu Państwowej Straży Pożarnej, wydać decyzję w zakresie nałożenia dodatkowych zabezpieczeń technicznych, aby zmniejszyć niebezpieczeństwa, na jakie są narażeni ludzie. Przytoczony przepis obejmuje swym zakresem zakłady stwarzające zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzi, a w szczególności zagrożenie wystąpienia poważnych awarii. Tym samym, adresatem tej regulacji są takie zakłady, które stwarzają zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzi. W komentarzu do ustawy – Prawo ochrony środowiska, zostało zauważone, iż pojęcie zagrożeń dla życia lub zdrowia ludzi nie zostało normatywnie zdefiniowane. Według K. Gruszeckiego, jeżeli konkretne przedsięwzięcie będzie zagrażało życiu lub zdrowiu nawet jednej osoby, to zostaną spełnione przesłanki wymienione w art. 73 ust. 3 ustawy – Prawo ochrony środowiska (por. K. Gruszecki, Komentarz do art. 73 ustawy – Prawo ochrony środowiska, System Informacji Prawnej Lex 22/2013 Stan prawny programu: 2013-06-26). Za działalność stwarzającą ryzyko szkody w środowisku obowiązujące przepisy ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o zapobieganiu szkodom w środowisku i ich naprawie (Dz.U. Nr 75, poz. 493), nakazują zaliczać m.in. taką działalność która, wymaga od prowadzącego posiadania pozwoleń zintegrowanych. Nie budzi żadnych wątpliwości, iż takim zakładem jest także zakład stwarzający zagrożenie wystąpienia poważnej awarii. To czy zakład spełnia ten warunek rozważać należy poprzez analizę art. 3 pkt 23 i 24 ustawy – Prawo ochrony środowiska oraz przepisów rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 9 kwietnia 2002 r. w sprawie rodzajów i ilości substancji niebezpiecznych, których znajdowanie się w zakładzie decyduje o zaliczeniu go do zakładu o zwiększonym ryzyku albo zakładu o dużym ryzyku wystąpienia poważnej awarii przemysłowej (Dz. U. 2002 r. Nr 58 poz. 535 ze zm.). Reasumując, wymienione w art. 73 ust. 3 i 4 ustawy – Prawo ochrony środowiska, zakłady mogą być adresatami decyzji wydawanych przez organ PSP na podstawie art. 76 ust. 6 P.o.ś. Dodać należy, że chodzi tu wyłącznie o zakłady istniejące, a nie takie które mają dopiero powstać. Skarżąca strona wskazuje, iż prowadzi zakład stwarzający ryzyko poważnej awarii gdyż wykorzystuje w swej działalności znaczne ilości amoniaku i w razie wybuchu może dojść do katastrofy w wielkim rozmiarze mimo zastosowania w fabryce wszystkich zabezpieczeń.
Zdaniem NSA przytoczony przepis może stanowić źródło interesu prawnego w postępowaniu dotyczącym ustalenia warunków zabudowy. Stanowisko to zostało wypowiedziane w wyroku z dnia 24 stycznia 2013 r. o sygn. akt II OSK 1774/11. Tego poglądu nie można jednak zaakceptować. Do cech interesu prawnego zalicza się jego realność, co powoduje wykluczenie interesów przewidywalnych w przyszłości, interesów czysto hipotetycznych. Interes prawny to rzeczywiście a nie hipotecznie istniejąca potrzeba ochrony prawnej określonego podmiotu. O istnieniu tak rozumianego interesu możemy mówić wówczas, kiedy działanie organu administracji o wymiarze konkretyzującym dotyka w sposób bezpośredni normatywnie ukształtowaną sytuację konkretnego podmiotu (zob. A. Duda, Interes prawny w polskim prawie administracyjnym, Warszawa 2008 r., s. 79 i 80). W orzecznictwie i w doktrynie podkreśla się zgodnie, że interes o którym mowa w art. 28 K.p.a. powinien odznaczać się bezpośrednim związkiem sytuacji prawnej określonego podmiotu prawa z określoną normą prawa materialnego. Abstrahując od kwestii kwalifikacji zakładu, nie można pominąć, iż art. 73 ust. 6 u.p.ś. wyposaża organ w kompetencje do wydania decyzji nie przesądzając przy tym, że taka decyzja powinna zostać wydana. Każdorazowo o nałożeniu na prowadzący zakład dodatkowych obowiązków można zadecydować po zaistnieniu określonego zbioru pozytywnych warunków. Do tych warunków należy m.in. treść opinii organu Państwowej Straży Pożarnej. Warunki aktualizujące kompetencje organu wystąpią dopiero w sytuacji gdy bezpieczne odległości nie zostaną zachowane pomiędzy zakładem a osiedlem. Ponadto, art. 73 ust. 6 u.p.ś. poprzez użycie zwrotu "może" opiera konstrukcje rozstrzygnięcia na uznaniu administracyjnym, co jeszcze bardziej obniża stopień pewności wydania decyzji. Na etapie ustalania warunków zabudowy i zagospodarowania terenu nie istnieje więc rzeczywiste zagrożenie zastosowania wobec Spółki art. 73 ust. 6 u.p.ś. Taka ewentualność istnieje wyłącznie potencjalnie. Nie można mieć stuprocentowej pewności, że norma ta zostania w przyszłości skonkretyzowana. Skoro tak, to wydanie decyzji względem skarżącej ma charakter czysto teoretyczny i przesądza o istnieniu wyłącznie interesu faktycznego czyli takiego, który nie zasługuje na uwzględnienie. Przepis art. 73 ust. 5 u.o.ś także nie stanowił o potrzebie uwzględnienia żądania wszczęcia postępowania nadzwyczajnego, albowiem Spółka nie prowadzi zakładu stwarzającego zagrożenie wystąpienia poważnej awarii. Reasumując, ewentualność wydania decyzji administracyjnej na podstawie art. 73 ust. 6 u.p.ś, nie jest wystarczająca do przyznania przymiotu strony w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu podmiotowi, do którego decyzja ta może być w przyszłości hipotetycznie skierowana.
Jak już wspomniano o skasowaniu decyzji SKO zadecydowały względy, które Sąd obowiązany był uwzględnić z urzędu. Tymi przyczynami było niewystarczające w okolicznościach sprawy przeprowadzenie przez Kolegium postępowania dowodowego. Wstępnie należy podkreślić, że z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji może do organu wystąpić podmiot, który był stroną postępowania zakończonego decyzją ostateczną. Postępowanie wyjaśniające zostało przez ten organ ograniczone do badania tytułów prawnych do nieruchomości znajdujących się w bezpośredniej styczności z granicami działek planowanych do zabudowy przez inwestora. SKO nie wyjaśniło gdzie dokładnie znajdują się działki należące do skarżącej Spółki. To zaniechanie wyniknęło z tego, że Organ ten pominął fakt szerszego oddziaływania Osiedla na środowisku. Oddziaływanie projektowanego Osiedla nie można było z góry ograniczać tylko do bezpośredniego sąsiedztwa albowiem w ramach tej inwestycji ma powstać parking z ilością miejsc postojowych liczących 400 stanowisk. Taki zapis znajduje się w treści decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] listopada 2007 r. a jest odzwierciedleniem treści wniosku złożonego przez inwestora. SKO nie uwzględniło tej okoliczności a miała ona istotne znaczenie dla sprawy z tej przyczyny, że parking liczący ponad 300 miejsc postojowych był w chwili wydawania decyzji o warunkach zabudowy kwalifikowany do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Świadczy o tym nieobowiązujący już przepis § 3 ust. 1 pkt 53 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz.U. Nr 257, poz. 2573 ze zm.). Skoro tak, to Organy prowadzące postępowanie w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy nie powinny sztywno się ograniczać pola interesu prawnego do osób i jednostek władających nieruchomościami bezpośrednio sąsiadującymi z osiedlem. Jeżeli zdaniem Kolegium, kwestia szerszego oddziaływania planowanej inwestycji nie miała wpływu na sytuację prawną skarżącej, a więc m.in. na możliwości korzystania z nieruchomości, to stanowisko to należało przedstawić w wydanej decyzji. Tymczasem Organ oparł się na stwierdzeniu, że w tym konkretnym przypadku status strony mogą posiadać wyłącznie ci, którzy bezpośrednio sąsiadują z obszarem planowanym do zabudowy. O szerszym zasięgu oddziaływania planowanej inwestycji może też świadczyć fakt, że zamiar inwestycyjny polega na budowie kilku budynków wielorodzinnych. Realizacja inwestycji spowoduje zwiększenie intensywności ruchu drogowego w obszarze sąsiadującym z osiedlem. Już ten fakt może sugerować pogłębione w stosunku do standardowych inwestycji mieszkaniowych oddziaływanie osiedla na dostępność komunikacyjną nieruchomości znajdujących w jego otoczeniu.
Te istotne z punktu widzenia interesów skarżącej zagadnienia zostały przez Kolegium pominięte. SKO skupiło się w swym postępowaniu na uzasadnieniu stanowiska o ograniczonym zasięgu oddziaływania inwestycji. Sąd nie miał możliwości ustalenia czy organ wywiązał się z obowiązku wyjaśnienia położenia działek należących do Spółki. Ta okoliczność w połączeniu z charakterem inwestycji, ujętym w jej ramach parkingiem czy sieciami kanalizacyjnymi, wodociągowymi i sanitarnymi, miała istotne znaczenie dla oceny wniosku skarżącej Spółki. Wobec tego, organ przedwcześnie, bo z pominięciem istotnych dla sprawy okoliczności, rozstrzygnął o odmowie wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta [...]. Nie można wykluczyć, że uwzględnienie i dokładne wyjaśnienie tych okoliczności nie zmieniłoby poglądu SKO o statusie wnioskującej na podstawie art. 157 § 2 K.p.a. Spółki. Te zaniechania świadczą o naruszeniu przez SKO przepisów art. 7, art. 77 i art. 80 K.p.a. Kolegium powinno mieć na względzie, że w przypadku takich inwestycji jak Osiedle, kwestia badania statusu stron nie może sprowadzać się do sprawdzenia bezpośredniego sąsiedztwa działek wymienionych we wniosku (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 24 marca 2011 r. sygn. akt II SA/Gd 428/09).
Kolegium ponownie prowadząc postępowanie powinno :
1) określić położenie nieruchomości skarżącej Spółki względem terenu inwestowanego,
2) mając na względzie to położenie, rozważyć czy uciążliwość Osiedla wynikająca z charakteru inwestycji, jej negatywnego oddziaływania na środowisko naturalne wpływa na prawa i obowiązki strony skarżącej.
Wyjaśnienie tych kwestii pozwoli na odpowiedź na pytanie czy sytuacja administracyjnoprawna Spółki zależy od treści decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] listopada 2007 r., nr [...], o warunkach zabudowy.
Z tych przyczyn orzeczono jak w sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło