I FSK 207/14
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2015-05-13
Skład orzekający: Sylwester Marciniak, Krystyna Chustecka, Danuta Oleś
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji ostatecznej w kontekście wznowienia postępowania może zostać uwzględniony, jeśli postępowanie główne (wznowieniowe) zostało zakończone decyzją odmawiającą uchylenia decyzji ostatecznej?Ratio decidendi
Wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji ostatecznej w trybie art. 246 § 1 Ordynacji podatkowej może zostać uwzględniony jedynie w sytuacji, gdy okoliczności sprawy wskazują na prawdopodobieństwo uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania. Jeśli postępowanie główne zakończyło się decyzją odmawiającą uchylenia decyzji ostatecznej, nie ma podstaw do wstrzymania jej wykonania, gdyż prawdopodobieństwo uchylenia zostało wykluczone. Rozpatrywanie wniosku o wstrzymanie wykonania w takiej sytuacji jest przedwczesne i nielogiczne.Stan faktyczny
Skarżący K.B. złożył wniosek o wznowienie postępowań podatkowych zakończonych ostatecznymi decyzjami z dnia 15 lutego 2007 r. w zakresie podatku VAT za okres od grudnia 2004 r. do września 2005 r. Wraz z wnioskiem złożył również żądanie wstrzymania wykonania tych decyzji. Organy podatkowe, po wznowieniu postępowania, odmówiły uchylenia decyzji ostatecznych, a w konsekwencji odmówiły również wstrzymania ich wykonania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę skarżącego na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej utrzymujące w mocy postanowienie organu pierwszej instancji odmawiające wstrzymania wykonania decyzji. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną od wyroku WSA.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Sylwester Marciniak (sprawozdawca), Sędzia NSA Krystyna Chustecka, Sędzia NSA Danuta Oleś, Protokolant Iga Szymańska-Wnęk, po rozpoznaniu w dniu 13 maja 2015 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej K.B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 16 października 2013 r. sygn. akt I SA/Łd 408/13 w sprawie ze skargi K.B. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w L. z dnia 15 stycznia 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania ostatecznych decyzji wydanych w zakresie podatku od towarów i usług za okres od grudnia 2004 r. do września 2005 r. 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od K.B. na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej w L. kwotę 120 (słownie: sto dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
1. Zaskarżonym wyrokiem z dnia 16 października 2013 r., sygn. akt I SA/Łd 408/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi (dalej: sąd pierwszej instancji) oddalił skargę K. B. (dalej: skarżący) na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w L. (dalej: organ odwoławczy) z dnia 15 stycznia 2013 r. w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania ostatecznych decyzji wydanych w zakresie podatku od towarów i usług za okres grudzień 2004 r. - wrzesień 2005 r.
2.1. W uzasadnieniu powyższego wyroku wskazano, że zaskarżonym postanowieniem organ odwoławczy utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego L. (dalej: organ pierwszej instancji) z dnia 15 maja 2012 r. odmawiające wstrzymania wykonania ostatecznych decyzji organu pierwszej instancji z dnia 15 lutego 2007 r. wydanych w zakresie podatku od towarów za powyższy okres.
Podstawą postanowienia były następujące ustalenia i wnioski organów prowadzących postępowanie.
2.2. W dniu 20 lipca 2006 r. została wszczęta w stosunku do skarżącego kontrola podatkowa w zakresie rozliczenia podatku od towarów i usług oraz prawidłowości ewidencjonowania za pomocą kas rejestrujących za powyższy okres. W związku z ustaleniami dokonanymi w trakcie przeprowadzonej kontroli, organ podatkowy w dniu 1 grudnia 2006 r. wszczął postępowania podatkowe w podatku od towarów i usług za ten okres. Z uwagi na fakt, że podatnik rozliczył w deklaracjach VAT-7 za powyższy okres podatek naliczony wynikający z faktur VAT stwierdzających czynności, które nie zostały dokonane pomiędzy podmiotami na nich wskazanymi, organ pierwszej instancji zakwestionował prawo do obniżenia przez stronę podatku należnego o podatek naliczony. Mając na uwadze powyższe, organ ten w dniu 15 lutego 2007 r. wydał decyzje, którymi określił skarżącemu zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług, a także ustalił dodatkowe zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za okres od grudnia 2004 r. do września 2005 r. Doręczenie tych decyzji nastąpiło w dniu 28 marca 2007 r., w trybie art. 150 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2012 r., poz. 749, dalej: o.p.).
2.3. W dniu 13 stycznia 2009 r. do organu pierwszej instancji wpłynął wniosek skarżącego o wznowienie postępowań zakończonych powyższymi ostatecznymi decyzjami organu pierwszej instancji z dnia 15 lutego 2007 r. i wstrzymanie ich wykonania. Jako przesłankę wznowienia postępowań podatkowych skarżący wskazał art. 240 § 1 pkt 4 o.p., tj. to, że strona nie z własnej winy nie brała udziału w postępowaniu.
Organ pierwszej instancji stwierdził niedopuszczalność wznowienia postępowania w sprawie powyższych decyzji ostatecznych z powodu uchybienia terminu do wniesienia żądania wszczęcia postępowania w zakresie określonym w art. 241 § 2 pkt 1 o.p., odmawiając wznowienia decyzją z dnia 13 marca 2009 r.
2.4. W dniu 2 stycznia 2012 r. do organu odwoławczego wpłynął kolejny wniosek skarżącego o wznowienie postępowań zakończonych powyższymi ostatecznymi decyzjami organu pierwszej instancji z dnia 15 lutego 2007 r. i wstrzymanie wykonania tych decyzji. Z uwagi na fakt, że w ocenie skarżącego przyczyną wznowienia postępowania było działanie organu pierwszej instancji, przedmiotowy wniosek został skierowany przez niego do organu odwoławczego, stosownie do art. 244 § 2 o.p. Jednocześnie jako podstawę wstrzymania wykonania powyższych decyzji ostatecznych skarżący wskazał przepis art. 246 § 1 o.p. Organ odwoławczy w załączeniu do pisma z dnia 19 stycznia 2012 r. przesłał zgodnie z właściwością powyższy wniosek skarżącego organu pierwszej instancji.
2.5. Organ pierwszej instancji dokonał oceny żądania zawartego w powyższym wniosku pod względem dopuszczalności wznowienia postępowań. Z uwagi na fakt, że w przedmiotowej sprawie nie wystąpiły okoliczności powodujące niedopuszczalność wznowienia postępowania, skutkujące odmową jego wznowienia, w związku ze złożonym przez skarżącego wnioskiem, organ pierwszej instancji postanowieniem z dnia 15 lutego 2012 r. wznowił postępowania w sprawie podatku od towarów i usług za powyższy okres, zakończone decyzjami ostatecznymi organu pierwszej instancji z dnia 15 lutego 2007 r., dochodząc jednak do wniosku, że nowe dowody i okoliczności przeanalizowane w postępowaniu wznowieniowym nie dały podstaw do odmiennej niż zawarta w decyzjach ostatecznych oceny stanu faktycznego sprawy. W związku z powyższym organ pierwszej instancji decyzją z dnia 15 maja 2012 r. odmówił uchylenia w całości lub w części powyższych decyzji ostatecznych.
W konsekwencji powyższego organ pierwszej instancji postanowieniem z dnia 15 maja 2012 r. odmówił również wstrzymania wykonania wskazanych powyżej decyzji ostatecznych.
2.6. Zaskarżonym postanowieniem, wydanym po rozpatrzeniu zażalenia skarżącego, organ odwoławczy utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. Odwołując się do treści art. 246 § 1 o.p. organ wskazał, że podstawą wstrzymania wykonania decyzji jest istnienie prawdopodobieństwa jej uchylenia, a zatem sytuacja, gdy na podstawie akt sprawy organ wstępnie jest przekonany o konieczności uchylenia decyzji. Oznacza to, że w postępowaniu dotyczącym wstrzymania wykonania decyzji na podstawie przepisu art. 246 § 1 o.p. nie bada się merytorycznej zgodności z prawem decyzji stanowiącej przedmiot wznowionego postępowania oraz konieczności ewentualnego jej wyeliminowania z obiegu prawnego. Brak jest podstaw do traktowania tej instytucji procesowej tak, jak gdyby wydanie postanowienia na podstawie wspomnianego przepisu następowało na podstawie tych samych reguł, co załatwienie sprawy administracyjnej co do istoty, a więc po zebraniu i rozpatrzeniu całego niezbędnego materiału dowodowego. Mając na uwadze powyższe organ odwoławczy wyjaśnił, że po przeprowadzeniu postępowania co do przesłanek wznowienia organ pierwszej instancji nie stwierdził istnienia przesłanek określonych w art. 240 § 1 o.p., stosownie do art. 245 § 1 pkt 2 o.p. odmawiając uchylenia w całości lub w części ostatecznych decyzji wydanych w dniu 15 lutego 2007 r. w zakresie podatku od towarów i usług za wyżej wymieniony okres. W ocenie organu pierwszej instancji okoliczności sprawy nie wskazywały na prawdopodobieństwo uchylenia decyzji ostatecznych, stąd wydał on postanowienie z dnia 15 maja 2012 r., w którym odmówił wstrzymania wykonania decyzji ostatecznych z dnia 15 lutego 2007 r.
Organ odwoławczy podkreślił, że jedyną przesłanką, którą w świetle art. 246 § 1 o.p., powinien kierować się organ podatkowy, jest prawdopodobieństwo uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania. Przepis ten nie uzależnia wstrzymania wykonania decyzji ostatecznej od ważnego interesu strony lub interesu publicznego. Wstrzymanie wykonania decyzji ostatecznych będących przedmiotem wniosku o wznowienie postępowań nie jest również uzależnione od prawomocnego wpisu hipoteki przymusowej lub zastawu skarbowego korzystających z pierwszeństwa zaspokojenia, które zabezpieczają wykonanie decyzji wraz z odsetkami za zwłokę - do wysokości odpowiadającej wartości przedmiotu hipoteki przymusowej lub zastawu skarbowego, tak jak w przypadkach objętych regulacją art. 239f § 1 pkt 2 o.p.
Kierując się powyższymi ustaleniami organ odwoławczy stwierdził, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie dawał podstaw do zajęcia innego stanowiska niż przedstawione w zaskarżonym postanowieniu. Powołane przez skarżącego we wniosku argumenty nie przesądzały, na tamtym etapie postępowania, o konieczności uchylenia ostatecznych decyzji, a tylko w takim przypadku należałoby wstrzymać wykonanie tych decyzji. Ponadto organ uznał, że w sprawie nie doszło do naruszenia przepisów art. 120 - art. 129 o.p., w tym zwłaszcza przepisów art. 121 i art. 127 o.p.
3.1. Na powyższe postanowienie skarżący, reprezentowany przez pełnomocnika w osobie radcy prawnego, złożył skargę, wnosząc o uchylenie postanowienia w całości i zarzucając mu naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 246, art. 121 i art. 127 o.p.
3.2. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, argumentując jak w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
4.1. Sąd pierwszej instancji uznał, że skarga podlega oddaleniu, gdyż doszedł do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, organ odwoławczy nie naruszył bowiem przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
4.2. Sąd uznał, że spór prawny w sprawie sprowadza się do kwestii oceny wystąpienia w niniejszej sprawie określonej w art. 246 § 1 o.p. przesłanki wystąpienia prawdopodobieństwa uchylenia decyzji ostatecznej w wyniku wznowienia podstępowania, warunkującej wstrzymanie wykonania decyzji kwestionowanych w tym nadzwyczajnym trybie postępowania podatkowego.
4.3. Sąd pierwszej instancji wskazał, że z art. 246 § 1 o.p. wynika, że możliwość wstrzymania wykonania decyzji na tej podstawie prawnej dotyczy sytuacji, kiedy w trybie określonym w Rozdziale 17 Ordynacji podatkowej ("Wznowienie postępowania") zostanie na podstawie art. 243 § 1 o.p. stwierdzona dopuszczalność wznowienia postępowania podatkowego poprzez wydanie przez organ podatkowy postanowienia o wznowieniu postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną. Takie postępowanie może zostać wznowione z urzędu i na żądanie strony w sytuacji, kiedy zaistnieją przesłanki wskazane w art. 240 § 1 pkt 1, 2, 3, 5, 6, 7 i 10 o.p., a tylko na żądanie strony z przyczyn wskazanych w pkt 4, 8, 11 i 9.
Jeśli strona wraz z wnioskiem o wszczęcie postępowania wznowieniowego składa wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji ostatecznej, to jego rozpoznanie może nastąpić dopiero po stwierdzeniu dopuszczalności wznowienia postępowania. Ponadto postanowienie o wstrzymaniu wykonania decyzji może zapaść łącznie z postanowieniem o wznowieniu postępowania, gdyż w tym czasie organ dysponuje już wystarczającą wiedzą, pozwalającą na rozstrzygnięcie, czy zachodzą warunki do wstrzymania wykonania decyzji dotychczasowej. Organ nie bada merytorycznie decyzji, która jest przedmiotem postępowania wznowieniowego, lecz jedynie, mając na uwadze wszystkie okoliczności faktyczne i prawne oraz materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy zakończonej decyzją ostateczną, ocenia, czy istnieje podstawa do uchylenia ostatecznej decyzji. Przy czym ocena prawdopodobieństwo uchylenia decyzji ostatecznej nie może być dowolna, lecz winna być wynikiem rzetelnej oceny okoliczności sprawy.
4.4. Przenosząc te uwagi na grunt rozpoznawanej sąd pierwszej instancji stwierdził, że z akt sprawy wynika, iż skarżący wystąpił w dniu 2 stycznia 2012 r. z wnioskiem (drugim) o wznowienie postępowań zakończonych ostatecznymi decyzjami organu pierwszej instancji z dnia 15 lutego 2007 r. wydanych w zakresie podatku od towarów za okres od grudnia 2004 r. do września 2005 r., a także z wnioskiem o wstrzymanie wykonania tych decyzji. Podatnik jako przyczynę wznowienia postępowania podatkowego podał okoliczności wskazane w art. 240 § 1 pkt 1 i 2 o.p., a organ pierwszej instancji, po dokonaniu oceny żądania strony, wydał postanowienie o wznowieniu tych postępowań. Jednocześnie organ ten nie znalazł podstaw do uwzględnienia wniosku o wstrzymanie wykonania ostatecznych decyzji z dnia 15 lutego 2007 r., gdyż w jego ocenie okoliczności sprawy, w tym zwłaszcza nowe dowody, nie wskazywały na prawdopodobieństwo uchylenia decyzji ostatecznych w trybie wznowienia postępowania podatkowego. Ustalenie to nastąpiło zatem po zbadaniu prawdopodobieństwa wystąpienia wad wznowienia postępowania z art. 240 § 1 o.p. (w tym wskazanych w pkt 1 i 2 § 1 tego artykułu), kwalifikujących decyzję ostateczną do uchylenia.
4.5. Sąd pierwszej instancji zauważył, że organ odwoławczy, rozpatrując zażalenie na przedmiotowe postanowienie uwzględnił fakt, że decyzją z dnia 15 maja 2012 r. organ pierwszej instancji odmówił uchylenia w całości lub w części swych decyzji z dnia 15 lutego 2007 roku, co w oczywisty sposób przesądziło o braku wystąpienia w niniejszej sprawie prawdopodobieństwa uchylenia tych decyzji. Zaprzeczenie wystąpienia tego prawdopodobieństwa zostało potwierdzone także decyzją organu odwoławczego z dnia 15 marca 2013 r., stanowiącą przedmiot skargi w sprawie o sygn. akt I SA/Łd 623/13, oddalonej wyrokiem sądu pierwszej instancji z dnia 16 października 2013 r.
4.6. W świetle powyższych ustaleń zdaniem sądu nie budzi wątpliwości, że skarga jest niezasadna, a podniesiony przez skarżącego zarzut naruszenia art. 246 o.p. nie zasługuje na uwzględnienie. Sam fakt przedstawienia przez stronę określonych argumentów (dowodów) nie oznacza, że prawdopodobieństwo uchylenia decyzji ostatecznej w niniejszej sprawie wystąpiło. O prawdopodobieństwie tym także nie świadczy podniesiona w skardze okoliczność, że na etapie składania zażalenia postępowanie w sprawie wznowienia postępowania podatkowego, z uwagi na złożone odwołanie, było w toku, gdyż w postępowaniu o wstrzymanie wykonania ostatecznej decyzji nawet ustalenie istnienia przesłanki wznowieniowej nie przesądza o wstrzymaniu wykonania kwestionowanej decyzji. Jedynie uprawdopodobnienie, że przesłanka wznowieniowa doprowadzi do uchylenia decyzji, obliguje organ do wstrzymania wykonania decyzji na podstawie powołanego na wstępie art. 246 § 1 o.p., taka zaś sytuacja w sprawie nie wystąpiła. Sąd podkreślił też, że powołany przepis, wbrew oczekiwaniom skarżącego, nie uzależnia wstrzymania wykonania decyzji ostatecznej od ważnego interesu strony lub interesu publicznego, ani od prawomocnego wpisu hipoteki przymusowej lub zastawu skarbowego korzystającego z pierwszeństwa zaspokojenia. Stąd też za niemającą znaczenia w sprawie uznał sąd powołaną w skardze okoliczność, iż kwota wynikająca z zakwestionowanych decyzji została zabezpieczona w drodze ustanowienia hipoteki na nieruchomości podatnika.
4.7. Jednocześnie sąd pierwszej instancji podzielił ugruntowany w orzecznictwie pogląd, że zbyt szybkie i niepoparte dowodami rozstrzyganie na okoliczność istnienia przesłanek wskazujących na prawdopodobieństwo uchylenia decyzji ostatecznej może stanowić naruszenie zasady trwałości decyzji ostatecznych, jakiej hołduje Ordynacja podatkowa oraz Kodeks postępowania administracyjnego.
4.8. Za niezasadne sąd pierwszej instancji uznał także zarzuty skargi dotyczące naruszenia przepisów art. 121 i art. 127 o.p., stwierdzając, że organy podatkowe dokonały prawidłowej oceny wystąpienia w sprawie przesłanki warunkującej wstrzymanie wykonania wskazanych na wstępie decyzji, z uwzględnieniem okoliczności sprawy znajdujących potwierdzenie w materiale dowodowym i na tej podstawie, z poszanowaniem zasad postępowania podatkowego wynikających z powyższych przepisów Ordynacji podatkowej (tj. zasady dwuinstancyjności postępowania i budzenia zaufania do organów podatkowych), podjęły rozstrzygnięcia zgodne z prawem, należycie je uzasadniając.
4.9. Z powyższych względów sąd pierwszej instancji oddalił skargę jako niezasadną na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.).
5.1. Skarżący, reprezentowany przez radcę prawnego, zaskarżył skargą kasacyjną powyższy wyrok sądu pierwszej instancji w całości, wnosząc o jego uchylenie w całości i rozpoznanie sprawy, względnie uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
5.2. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie:
- art. 246 o.p. w związku z art. 151 p.p.s.a. - poprzez jego niezastosowanie,
- art. 121 o.p. w związku z art. 151 p.p.sa. - poprzez jego niezastosowanie,
- art. 127 o.p. w związku z art. 151 p.p.s.a. - poprzez jego niezastosowanie.
5.3. W odpowiedzi na skargę kasacyjną skarżącego organ odwoławczy, reprezentowany przez radcę prawnego, wniósł o jej oddalenie w całości oraz zasądzenie na rzecz organu kosztów zastępstwa procesowego radcy prawnego, według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
6. Skarga kasacyjna skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie.
7. Należy przede wszystkim zauważyć, że zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia wskazanych przepisów ordynacji podatkowej były przez skarżącego w całości zgłaszane już w skardze do sądu pierwszej instancji na postanowienie organu odwoławczego, a nawet w zażaleniu na postanowienie organu pierwszej instancji. Zatem skarżący, reprezentowany przez radcę prawnego, w skardze kasacyjnej powtórzył zarzuty i argumentację wzięte już pod uwagę przez sąd pierwszej instancji. Wymaga w związku z tym stwierdzenia, że sąd pierwszej instancji do tych zarzutów ustosunkował się w sposób obszerny i zupełny w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku (s. 5-10). Wymaga w związku z tym zaznaczenia, że w tym, rozpoznanym już zakresie, Naczelny Sąd Administracyjny podziela w całości stanowisko sądu pierwszej instancji, jako znajdujące oparcie w prawie.
Natomiast skarżący na obecnym etapie w dalszym ciągu podnosi, że nie zgadza się ze stanowiskiem, tym razem sądu pierwszej instancji, że brak było podstaw do wstrzymania wykonalności decyzji, gdyż to ostatnie uzależnione jest od zaistnienia podstaw do wznowienia postępowania.
8. W tym zakresie skarżący po pierwsze zarzuca, że treść przepisu art. 246 § 1 o.p. wskazuje, że jest to regulacja szczególna, dotycząca możliwości wstrzymania wykonania decyzji w specyficznej sytuacji - w związku z postępowaniem w sprawie wznowienia postępowania podatkowego. Zdaniem skarżącego z samej treści przepisu nie wynika uzależnienie wstrzymania od wszczęcia postępowania w sprawie wznowienia, a dopuszczalność wyjątku od zasady wykonalności decyzji ostatecznych, jaką wprowadza art. 246 § 1 o.p., uwarunkowana jest możliwością ponownego "otwarcia postępowania". W ocenie skarżącego sąd pierwszej instancji w swych rozważaniach pominął to, że decyzja odmawiająca uchylenia decyzji z dnia 15 lutego 2007 r. nie jest decyzją ostateczną, tj. może zostać zmieniona w toku postępowania odwoławczego. Losy niniejszego postanowienia są zaś ściśle związane z tokiem postępowania wywołanego złożeniem wniosku o wznowienie postępowania. Sąd pierwszej instancji nie może opierać się na stanowisku organów podatkowych, zwłaszcza jeśli stanowisko to zostało zakwestionowane przez skarżącego. Skoro postępowanie toczy się nadal, to przesądzanie już na obecnym etapie o braku podstaw do odmowy wstrzymania wykonania decyzji jest zdaniem skarżącego działaniem przedwczesnym, gdyż prowadzi do sytuacji, która określa sytuację procesową podatnika przed merytorycznym rozpatrzeniem sprawy przez organ odwoławczy.
Z powyższym stanowiskiem skarżącego nie sposób się zgodzić. Należy przede wszystkim zauważyć, że zgodnie z art. 246 § 1 o.p. organ podatkowy właściwy w sprawie wznowienia postępowania wstrzyma z urzędu lub na żądanie strony wykonanie decyzji, jeżeli okoliczności sprawy wskazują na prawdopodobieństwo uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania. Treść powołanego przepisu wskazuje zatem, że przyznanie stronie postępowania podatkowego środka ochrony tymczasowej uzależnione jest od zaistnienia prawdopodobieństwa uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania.
O odmowie uwzględnienia wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji w kontrolowanej sprawie przesądziła szczególna sytuacja procesowa, która wpłynęła w sposób istotny na stan faktyczny sprawy wpadkowej. Trzeba podkreślić, że w toku postępowania z wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji z dnia 15 lutego 2007 r. które miało charakter incydentalny, zostało rozstrzygnięte postępowanie główne, tj. postępowanie w sprawie wznowienia postępowania zakończonego tą decyzją. W jego wyniku organy obu instancji odmówiły uchylenia decyzji z dnia 15 lutego 2007 r. Należy więc zgodzić się z sądem pierwszej instancji, że dokonywanie odrębnych ustaleń faktycznych w tej sytuacji procesowej było niecelowe, bowiem z przyczyn proceduralnych przesłanka określona w art. 246 § 1 o.p. nie mogła się ziścić - nielogiczne byłoby rozpatrywanie prawdopodobieństwa wystąpienia zdarzenia, którego zaistnienie zostało już wykluczone. Co więcej – jak słusznie wskazał sąd pierwszej instancji – wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 16 października 2013 r., sygn. akt I SA/Łd 623/13, oddalono skargę skarżącego na decyzję organu odwoławczego w przedmiocie odmowy uchylenia w całości lub w części decyzji ostatecznych w zakresie podatku od towarów i usług za okres od grudnia 2004 r. do września 2005 r.
Dlatego też należy uznać, że zarówno sąd pierwszej instancji, jak i organ odwoławczy zasadnie powołały się na sam fakt wydania decyzji ostatecznej odmawiającej uchylenia decyzji z dnia 15 lutego 2007 r. Zaaprobowanie przez sąd pierwszej instancji tego rozstrzygnięcia, jak i powołanej na jego poparcie argumentacji, było zatem zgodne z prawem, a w konsekwencji było też uzasadnione oddalenie skargi. W tym stanie rzeczy podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia art. 246 § 1 o.p . w zw. z art. 151 p.p.s.a okazały się chybione.
9. Z tych też względów, nie zasługują na aprobatę zarzuty naruszenia art. 121 o.p. w związku z art. 151 p.p.sa. jak również art. 127 o.p. w związku z art. 151 p.p.s.a.- poprzez jego niezastosowanie,
Nie sposób przyjąć, jak twierdzi skarżący, że dla stwierdzenia, czy wystąpiły przesłanki do wstrzymania wykonania decyzji ostatecznych, konieczne było, by sprawa (wznowieniowa) była merytorycznie rozpatrzona przez organy podatkowe dwóch instancji. Skarżący wskazał, że składając wniosek o wznowienie postępowania uważał i nadal uważa, że zaszły okoliczności w nim opisane, a rozstrzygnięcie zmieniające decyzję organu pierwszej instancji w tym względzie zmieni diametralnie sytuację skarżącego i siłą rzeczy wpłynie istotnie na rozstrzygnięcie będące przedmiotem kwestionowanego postanowienia, a zwłaszcza nieodwracalnych skutków, które mogłyby powstać w wyniku wykonania decyzji objętych postępowaniem wznowieniowym, w postaci uszczerbku w majątku podatnika.
Odnosząc się do tej argumentacji wystarczy powtórzyć za sądem pierwszej instancji, że "jedynie (...) uprawdopodobnienie, że przesłanka wznowieniowa doprowadzi do uchylenia decyzji, obliguje organ do wstrzymania wykonania decyzji na podstawie powołanego na wstępie art. 246 § 1 o.p. Ta zaś sytuacja w niniejszej sprawie nie wystąpiła. (...) Organy podatkowe dokonały bowiem prawidłowej oceny wystąpienia w sprawie przesłanki warunkującej wstrzymanie wykonania wskazanych na wstępie decyzji, z uwzględnieniem okoliczności sprawy znajdujących potwierdzenie w materiale dowodowym i na tej podstawie, z poszanowaniem zasad postępowania podatkowego wynikających z powyższych przepisów Ordynacji podatkowej (tj. zasady dwuinstancyjności postępowania i budzenia zaufania do organów podatkowych), podjęły rozstrzygnięcia zgodne z prawem, należycie je uzasadniając". Niezrozumiałe jest przy tym powoływanie się w skardze kasacyjnej na nierozpoznanie sprawy (w postępowaniu głównym – wznowieniowym) przez organ odwoławczy ("toczące się" postępowanie), skoro już w zaskarżonym wyroku wskazano wyraźnie, że decyzja organu pierwszej instancji wydana w trybie wznowieniowym w dniu 15 maja 2012 r. została utrzymana w mocy przez organ odwoławczy decyzją z dnia 15 marca 2013 r., a nawet skarga na tę decyzję została już oddalona przez sąd pierwszej instancji. Pomijanie tej okoliczności w rozpatrywanej skardze kasacyjnej (w rezultacie mechanicznego skopiowania argumentacji ze skargi do sądu pierwszej instancji) nie zasługuje na aprobatę, zwłaszcza że "nieaktualność" stanowiska skarżącego w tym względzie przesądza o jego bezpodstawności. Trudno bowiem nie dostrzec, że w sytuacji, gdy już organy obu instancji wypowiedziały się co do braku podstaw do uchylenia ostatecznych decyzji z dnia 15 lutego 2007 r., nie ma mowy o naruszeniu art. 127 o.p. przez "niepoczekanie" na decyzję organu odwoławczego w tym względzie. W związku z tym jeszcze raz należy podkreślić, że niniejsza sprawa jest jedynie uboczna w stosunku do głównej, dotyczącej zaistnienia przesłanek do wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną i - co więcej - uchylenia tej decyzji ostatecznej. W tym też sensie jej rozstrzygnięcie jest uzależnione od prawdopodobieństwa uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania, a na obecnym etapie postępowania nie ulega wątpliwości, że w niniejszej sprawie o takim prawdopodobieństwie nie może być mowy.
10. Warto wreszcie zaznaczyć, że przedmiotowa sprawa jest już kolejną próbą wznowienia postępowań podatkowych w podatku od towarów i usług za powyższy okres, zakończonych powyższymi decyzjami ostatecznymi, gdyż już raz, decyzją z dnia 13 marca 2009 r., organ pierwszej instancji odmówił wznowienia postępowania, a decyzja ta została utrzymana w mocy przez organ odwoławczy, decyzją z dnia 10 czerwca 2009 r. Decyzja ta została przez skarżącego zaskarżona do sądu pierwszej instancji, który wyrokiem z dnia 27 stycznia 2010 r., I SA/Łd 722/09, oddalił tę skargę. Od tego wyroku skarżący wniósł skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego, który wyrokiem z dnia 24 maja 2011 r., I FSK 840/11, ją oddalił.
11. Dodatkowo należy wskazać, że skarga kasacyjna skarżącego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 16 października 2013 r., I SA/Łd 623/13, oddalającego jego skargę na decyzję organu odwoławczego w przedmiocie odmowy uchylenia w całości lub w części decyzji ostatecznych w zakresie podatku od towarów i usług za okres od grudnia 2004 r. do września 2005 r. została oddalona wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 maja 2015 r., I FSK 208/14.
12. Mając powyższe na względzie, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.
13. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 i art. 205 § 2 i § 3 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 2 pkt 2 lit. b i ust. 2 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. z 2013 r. poz. 490).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło