I SAB/Wa 175/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Skiba po rozpoznaniu w dniu 1 lipca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi A. B., A. B., M. B., K. W., A. K., K. C., M. C., S. I., M.C. i R.C. na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie wniosku o odszkodowanie za nieruchomość warszawską 1. zobowiązuje Prezydenta [...] do wydania rozstrzygnięcia w przedmiocie wniosku z dnia 24 kwietnia 2012 r. o odszkodowanie za nieruchomość położoną w [...] przy ul. P., oznaczoną hipotecznie "[...]" – w terminie dwóch miesięcy od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem; 2. stwierdza, że bezczynność Prezydenta [...] w prowadzeniu postępowania nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz skarżących A. B., A. B., M. B., K. W., A. K., K. C., M. C., S. I., M.C. i R.C. solidarnie kwotę 100 (słownie: sto) złotych tytułem zwrotu uiszczonego wpisu sądowego. A. B., A. B., M. B., K. W., A. K., K. C., M. C., S. I., M.C. i R.C. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o odszkodowanie za nieruchomość położoną w [...] przy ul. P., oznaczoną hipotecznie "[...]". Jak wynika z akt administracyjnych, spadkobiercy W. B., J. C. i J. P., reprezentowani przez M. S., wnioskiem z dnia [...] kwietnia 2012 r. wystąpili do Prezydenta [...] o przyznanie, w trybie art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 ze zm.), odszkodowania za nieruchomość [...] oznaczoną hipotecznie "[...]", objętą działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze [...] (Dz.U. nr 50, poz. 279). Wobec braku rozstrzygnięcia w sprawie, pełnomocnik wnioskodawców pismem z dnia [...] sierpnia 2012 r. wystąpił do Wojewody [...] z zażaleniem na bezczynność Prezydenta [...]. Uznając zażalenie za uzasadnione Wojewoda postanowieniem z dnia [...] października 2012 r., nr [...] zobowiązał organ I instancji do załatwienia sprawy w terminie 3 miesięcy od daty doręczenia niniejszego rozstrzygnięcia. W związku z dalszą bezczynnością organu, A. B., A. B., M. B., K. W., A. K., K. C., M. C., S. I., M.C. i R.C. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę, w której zaznaczyli, że Prezydent [...] nie dotrzymał terminu załatwienia sprawy wyznaczonego postanowieniem Wojewody [...]. Skarżący wystąpili ponadto z wnioskiem o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie zaznaczając, że przewidywany termin wydania decyzji to [...] lipca 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skargę należało uznać za uzasadnioną, co skutkowało wydaniem przez Sąd wyroku zobowiązującego organ do wydania rozstrzygnięcia w określonym terminie. Zgodnie z treścią art. 119 pkt 2 w zw. z art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; powoływana dalej jako "p.p.s.a.") sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, jeżeli jedna ze stron złoży taki wniosek, a żadna z pozostałych stron w terminie 14 dni od dnia zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy – taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie. Przechodząc do oceny zasadności skargi podkreślić należy, że realizacja zasady ogólnej szybkości i racjonalnego postępowania jest zagwarantowana przepisami określającymi terminy załatwienia sprawy. Z ogólnych zasad postępowania administracyjnego wynika, że organy administracji publicznej mają obowiązek działać wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do załatwienia sprawy, zgodnie z art. 12 § 1 Kpa, a także zobowiązane są podejmować wszelkie kroki niezbędne do jej wyjaśnienia i załatwienia w myśl art. 7 i art. 77 § 1 Kpa. W rozpoznawanej sprawie oznacza to obowiązek podjęcia nie jakichkolwiek działań, lecz działań celowych, zmierzających do rozpatrzenia wniosku o odszkodowanie z dnia [...] kwietnia 2012 r. Przy czym z przepisu art. 35 § 1 i 2 Kpa wynika obowiązek załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki, nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. Nadto w świetle art. 36 § 1 i 2 Kpa wymagane jest, aby o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w ustawowym terminie organ podał stronom przyczyny zwłoki i wskazał nowy termin załatwienia sprawy. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu. Sąd prezentuje pogląd, że organ pozostaje w bezczynności nie tylko wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie nie podjął żadnych czynności w sprawie, ale również wtedy, gdy je podjął, lecz mimo ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem decyzji lub innego aktu administracyjnego. Dla stwierdzenia stanu bezczynności organu nie ma przy tym znaczenia fakt, z jakich powodów dany akt administracyjny nie został podjęty, a w szczególności, czy ta została spowodowana zawinioną lub też niezawinioną opieszałością organu w jego podjęciu. Instytucja skargi na bezczynność organu ma na celu ochronę strony poprzez doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Badając zasadność takiej skargi Sąd czyni to według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, istniejących w dniu wydania orzeczenia sądowego. W rozpoznawanej sprawie Prezydent [...] nie wywiązał się z ustawowych obowiązków wynikających z powołanych wyżej przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Zauważyć należy, że z analizy dokumentów znajdujących się aktach administracyjnych sprawy wynika co prawda, iż od dnia wystąpienia z wnioskiem o przyznanie odszkodowania, organ podejmował czynności w sprawie (pismami z dnia 10 października 2012 r. wystąpił do odpowiednich komórek organizacyjnych Urzędu [...] o udzielenie niezbędnych informacji oraz przesłanie dokumentacji), to jednak działania te nie doprowadziły do zakończenia sprawy. W świetle powyższych okoliczności stwierdzić zatem należy, że skarga na bezczynność Prezydenta [...] jest uzasadniona. Oczywiste jest, że wskazany organ administracji publicznej nie wywiązał się z ustawowych obowiązków wynikających z powołanych wyżej przepisów Kpa. Zgodnie z art. 149 § 1 p.p.s.a., Sąd uznając skargę na bezczynność organu za zasadną, zobowiązuje ten organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności. W okolicznościach niniejszej sprawy za wystarczający dla załatwienia wniosku z dnia [...] kwietnia 2012 r. Sąd uznał termin dwóch miesięcy. Jednocześnie, uwzględniając skargę na bezczynność, Sąd stwierdza, czy miała ona miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W rozpoznawanej sprawie Sąd przyjął, że bezczynność organu, jakkolwiek naganna, nie nosi cechy rażącego naruszenia prawa. Za rażące naruszenie przepisów art. 35 Kpa można uznać ich oczywiste niezastosowanie lub zastosowanie nieprawidłowe, jak również długotrwałość prowadzenia postępowania, czy brak jakiejkolwiek aktywności organu (vide: wyrok WSA w Poznaniu z 18.08.2011 r., sygn. akt II SAB/Po 60/10, wyrok WSA w Gdańsku z 11.08.2011 r., sygn. akt II SAB/Gd 30/11 – dostępne w CBOSA). Tymczasem w niniejszej sprawie wniosek spadkobierców W. B., J. C. i J. P. jest rozpoznawany przez Prezydenta [...] z pominięciem ustawowych terminów załatwienia sprawy, jednakże – jak to zostało wskazane powyższej – organ podejmował działania ukierunkowane na merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy. Ponadto oceniając charakter naruszenia przez Prezydenta przepisów prawa uwzględnić należy skomplikowany charakter sprawy, jakim jest niewątpliwie postępowanie odszkodowawcze oraz fakt, że organ informował strony o aktualnym stanie sprawy (pismami z dnia [...] października 2012 r., [...] stycznia 2013 r., [...] lutego 2013 r. i [...] kwietnia 2013 r.), w tym o przyczynach niedotrzymania terminów wynikających z Kodeksu postępowania administracyjnego, jak również o ewentualnych terminach załatwienia sprawy. Nie bez znaczenia jest również długość prowadzonego postępowania (skarga została złożona po upływie jedenastu miesięcy od złożenia wniosku o odszkodowanie). W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 119 pkt 2 i 120 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji. O zwrocie kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.