II GSK 2182/13

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2015-02-25

Skład orzekający: Maria Jagielska, Wojciech Kręcisz, Małgorzata Rysz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o zwrocie dofinansowania ze środków europejskich, wydana w przypadku naruszenia procedur, musi być poprzedzona odrębną decyzją administracyjną o ustaleniu i nałożeniu korekty finansowej?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że ustalenie i nałożenie korekty finansowej, o której mowa w art. 26 ust. 1 pkt 15a ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, nie wymaga wydania odrębnej decyzji administracyjnej. Korekta finansowa i zwrot środków dotyczą tego samego stanu faktycznego i tych samych nieprawidłowości. W związku z tym, uchylono zaskarżony wyrok WSA i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania, ponieważ WSA błędnie uznał, że brak odrębnej decyzji o korekcie finansowej stanowił naruszenie przepisów postępowania.
Stan faktyczny
Gmina Miasto M. otrzymała dofinansowanie z funduszy UE na budowę hali sportowej. W wyniku kontroli stwierdzono naruszenie przepisów Prawa zamówień publicznych w SIWZ. Zarząd Województwa M. wydał decyzje zobowiązujące Gminę do zwrotu dofinansowania, uznając korektę finansową za środki wykorzystane z naruszeniem procedur. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił te decyzje, uznając, że nie poprzedzała ich odrębna decyzja o nałożeniu korekty finansowej, co stanowiło naruszenie przepisów postępowania. Skargę kasacyjną od wyroku WSA złożył Zarząd Województwa M.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Jagielska Sędziowie NSA Wojciech Kręcisz (spr.) Małgorzata Rysz Protokolant Michał Stępkowski po rozpoznaniu w dniu 25 lutego 2015 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Zarządu Województwa M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 4 lipca 2013 r. sygn. akt III SA/Kr 1137/12 w sprawie ze skargi Gminy Miasta M. na decyzję Zarządu Województwa M. z dnia 26 [...] 2012 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do zwrotu dofinansowania z budżetu Unii Europejskiej 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie; 2. zasądza od Gminy Miasta M. na rzecz Zarządu Województwa M. [...] (...) złote tytułem kosztów postępowania kasacyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie po rozpoznaniu w dniu 4 lipca 2013 r. sprawy ze skargi Gminy Miasto M.na decyzję Zarządu Województwa M. z dnia 26 [...] 2012 r., nr [...], w przedmiocie zwrotu dofinansowania otrzymanego ze środków europejskich uchylił zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Zarządu Województwa M. z dnia 27 [...] 2012 r., nr [...], oraz orzekł, że uchylone decyzje nie mogą być wykonane. Z uzasadnienia wyroku Sądu I instancji wynika, że za podstawę rozstrzygnięcia przyjął on następujące ustalenia. W dniu 5 [...] 2009 r. zawarta została między Zarządem Województwa M. (dalej także jako Instytucja Zarządzająca M. Regionalnym Programem Operacyjnym – w skrócie IZ MRPO) a Gminą Miastem M. (dalej jako Beneficjent lub Zamawiający) umowa nr [.] o dofinansowanie projektu pn. "Budowa hali sportowej w mieście M.". W dniach 16 - 20 [...] 2011 r. przeprowadzona została kontrola z zakresu zamówień publicznych, realizowanych w ramach Projektu nr [...], w wyniku której ustalono brak spójności w zakresie treści dokumentów - ogłoszenia o zamówieniu w Biuletynie Zamówień Publicznych pod numerem [...] oraz Specyfikacji Istotnych Warunków Zamówienia (dalej w skrócie - SIWZ). W wyniku kontroli przedmiotowego postępowania ustalono również, że treść pkt F ppkt 1 SIWZ wskazuje na zamiar Zamawiającego, aby każdy z wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia, spełniał z osobna warunki określone w SIWZ. Kwestionowana konstrukcja warunków udziału w postępowaniu jest sprzeczna z istotą tworzenia konsorcjum, tj. możliwością łączenia potencjału podmiotów występujących wspólnie, a tym samym prowadzi to do naruszenia art. 7 ust. 1 w związku z art. 23 ust. 3 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. Prawo zamówień publicznych (Dz. U. 2010 r. Nr 113, poz. 759 ze zm.). Stwierdzone w wyniku kontroli naruszenie art. 7 ust. 1 ustawy Prawo zamówień publicznych skutkowało wymierzeniem korekty finansowej zgodnie z Taryfikatorem - pn.: "Wymierzenie korekt finansowych za naruszenie prawa zamówień publicznych związane z realizacją projektów współfinansowanych ze środków funduszy UE" oraz § 5a ust. 30 umowy o dofinansowanie Projektu. Decyzją z dnia 27 [...] 2012 r. Zarząd Województwa M. zobowiązał Zamawiającego do zwrotu dofinansowania. Decyzją z dnia 26 [...] 2012 r., wydaną na skutek rozpoznania wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, Zarząd Województwa M. utrzymał w mocy decyzję z dnia 27 [...] 2012 r. Zdaniem organu, naruszenie przepisów ustawy Prawo zamówień publicznych zaistniało w toku postępowania o udzielenie zamówienia i nie jest trafne odwoływanie się Beneficjenta do uregulowań związanych z zawarciem umowy o udzielenie zamówienia. Organ zauważył też, że przepisy ustawy Prawo zamówień publicznych w sposób obszerny i precyzyjny regulują w Dziale II przeprowadzenie postępowania o udzielenie zamówienia, co potwierdza, iż bezpodstawne jest stosowanie w ich miejsce regulacji z kodeksu cywilnego. Poza tym podkreślił, że zamawiający nie może dowolnie określać oświadczeń i dokumentów, których złożenia wymaga w postępowaniu o udzielenie zamówienia. Stosownie do art. 25 ust. 1 ustawy Prawo zamówień publicznych mogą to być wyłącznie dokumenty i oświadczenia niezbędne do prowadzenia postępowania. Ponadto uprawnienie Zamawiającego do żądania dokumentów ograniczone jest poprzez szczegółowe unormowanie w tym zakresie – rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 19 maja 2006 r. w sprawie rodzajów dokumentów, jakich może żądać zamawiający od wykonawcy oraz form, w jakich te dokumenty mogą być składane(Dz. U. z 2006.87. 605 ze zm.), w brzmieniu obowiązującym na dzień wszczęcia postępowania. IZ MRPO oddaliła wnioski dowodowe w postaci zeznań świadków, bowiem okoliczności sprawy zostały dostatecznie wyjaśnione innymi dowodami tj. dokumentami z przeprowadzonej procedury przetargowej oraz dokumentami z postępowania kontrolnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylając zaskarżoną decyzję oraz decyzję ją poprzedzającą wskazał, że naruszają one prawo w stopniu skutkującym ich uchylenie. Odnosząc się do podniesionych w skardze zarzutów, na wstępie Sąd I instancji wskazał, iż w przedmiotowej sprawie Zarząd Województwa M. był organem właściwym z mocy art. 61 ust. 1 pkt 1 ustawy o finansach publicznych (Dz. U. z 2009 r., Nr 157 poz. 1240) w związku z art. 26 ust. 1 pkt 15 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz.U. z 2009 r. Nr 84, poz. 712 ze zm.) do wydania decyzji w przedmiocie zwrotu środków przeznaczonych na realizację programów z udziałem środków europejskich. W niniejszej sprawie zaskarżone decyzje dotyczyły postępowania prowadzonego w przedmiocie zwrotu środków wykorzystanych z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 ustawy o finansach publicznych. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że "przedmiotową decyzją nałożona została korekta finansowa w wysokości 2 % dla wydatków kwalifikowanych objętych umową nr [...] (...)" za naruszenie w toku postępowania o udzielenie zamówienia publicznego przepisów ustawy Prawo zamówień publicznych. Wskazuje to, zdaniem Sądu, że Zarząd Województwa działając, jako organ w trybie ustawy o finansach publicznych, uznał za środki podlegające zwrotowi jako wykorzystane z naruszeniem procedur w rozumieniu art. 207 ust. 1 pkt 2 ustawy o finansach publicznych, kwotę "korekty finansowej" "nałożonej" przez Zarząd Województwa, jako Instytucję Zarządzającą działającą w trybie przepisu art. 26 ust. 1 pkt 15a ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, w oparciu o wyniki kontroli przeprowadzonej przez Zarząd Województwa jako Instytucji Zarządzającej, potwierdzone kontrolą Urzędu Kontroli Skarbowej. Sąd I instancji, powołując się na orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 stycznia 2013 r. sygn. akt II GSK 1777/12 oraz II GSK 1776/12, wskazał że korekta winna być ustalana na podstawie odrębnej decyzji administracyjnej o jakiej mowa w art. 107 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm.) dalej: "k.p.a.", wydanej po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego. Skoro w art. 26 ust. 1 pkt 15a ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju jest mowa o ustalaniu i nakładaniu korekt finansowych, a w art. 207 ustawy o finansach publicznych i o orzekaniu w drodze wydania decyzji o zwrocie, to uzasadniony jest wniosek, że zwrot środków i korekta finansowa, jakkolwiek w sensie ekonomicznym sprowadzają się do pomniejszenia środków jakimi dysponuje lub mógłby dysponować beneficjent, stanowią odrębne od siebie instytucje. W każdym z tych postępowań bowiem instytucja zarządzająca działa w innym reżimie prawnym. W postępowaniu o zwrot środków jako organ właściwy do wydania decyzji na podstawie art. 207 ust. 1 ustawy o finansach publicznych, a w postępowaniu o ustalenie i nałożenie korekty finansowej, w ramach ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, jako instytucja zarządzająca. Nadto, art. 37 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju wyłącza stosowanie k.p.a. do postępowań "w zakresie ubiegania się oraz udzielania dofinansowania". Ustalanie i nakładanie korekt finansowych nie mieści się w postępowaniu "w zakresie ubiegania się oraz udzielania dofinansowania", lecz jest postępowaniem będącym następstwem stwierdzonych nieprawidłowości po udzielonym dofinansowaniu. Sąd I instancji wskazał, że analiza akt administracyjnych sprawy nie pozostawia wątpliwości, że także w tym przypadku przed wydaniem zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji Zarządu Województwa M. określających kwotę przypisaną do zwrotu, opartych wyraźnie i jednoznacznie na podstawie art. 26 ust. 1 pkt 15 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, nie zostało wcześniej wydane odrębne rozstrzygnięcie w formie decyzji ustalającej i nakładającej korektę finansową, oparte na podstawie art. 26 ust. 1 pkt 15a tej ustawy i poprzedzone stosownym postępowaniem wyjaśniającym skoro kwotę ustalonej, ale nie nałożonej decyzją korekty finansowej, Instytucja Zarządzająca, w postępowaniu o zwrot środków traktuje jako odpowiednik "środków wykorzystanych z naruszeniem procedur" i podlegającą zwrotowi w rozumieniu i na podstawie art. 207 ust. 1 pkt 2 ustawy o finansach publicznych. Za taką decyzję w przedmiocie nałożenia korekty finansowej, zdaniem Sądu I instancji, nie może być uznana informacja pokontrolna zawierająca jedynie informację o wynikach przeprowadzonej kontroli zamówień publicznych (k. 155 akt administracyjnych). Zdaniem Sądu, dopiero ostateczne ustalenie wysokości korekty finansowej daje podstawę do wydania ewentualnej decyzji w przedmiocie zwrotu należności, opartej na podstawie art. 26 ust. 1 pkt 15 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju oraz art. 60 pkt 6 w związku z art. 207 ust. 1 pkt 2 ustawy o finansach publicznych. Niewydanie decyzji w przedmiocie ustalenia i nałożenia korekty finansowej oznacza, że zaskarżona decyzja z dnia 10 [...] 2012 r. i poprzedzająca ją decyzja z dnia 22 [...] 2012 r. w przedmiocie zobowiązania strony skarżącej do zwrotu środków europejskich w wysokościach określonych w decyzji, udzielonych umową nr [...] o dofinansowanie projektu pn. "Budowa hali sportowej w mieście M." z dnia 5 [...] 2009 r. zostały wydane przedwcześnie. Niepoprzedzenie zaskarżonej decyzji w przedmiocie zwrotu płatności dokonanych w ramach programów finansowanych z udziałem środków europejskich ostateczną decyzją w przedmiocie ustalenia korekty finansowej, wydaną na podstawie art. 26 ust. 1 pkt 15a ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju w związku z art. 98 ust. 2 rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006, stanowi naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ponieważ obydwie zaskarżone decyzje Zarządu Województwa zostały uchylone z przyczyn procesowych, za przedwczesne Sąd uznał wiążące wypowiadanie się co do zasadności pozostałych zarzutów skargi, w tym naruszenia zasad rządzących postępowaniem dowodowym, czy też niewyjaśnieniem wszystkich okoliczności związanych z ograniczeniem podwykonawstwa. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył Zarząd Województwa M. – Instytucja Zarządzająca Małopolskim Regionalnym Programem Operacyjnym wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Zaskarżonemu wyrokowi, stosownie do art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) dalej: "p.p.s.a.", zarzucono naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy: 1. art. 220 § 1 w zw. z § 3 p.p.s.a. w zw. z § 1 pkt 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2003 r., Nr 221, poz. 2193 z późn. zm.) poprzez rozpatrzenie wniesionej skargi, pomimo iż nie został od niej uiszczony wpis w prawidłowej wysokości; 2. art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c ) p.p.s.a. w zw. z art. 26 ust. 1 pkt. 15a ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju poprzez przyjęcie, iż decyzja o zwrocie przyznanego dofinansowania w przypadku naruszenia przez beneficjenta obowiązujących procedur powinna zostać poprzedzona wydaniem przez instytucję zarządzającą w odrębnym postępowaniu decyzji administracyjnej w przedmiocie ustalenia i nałożenia korekty; 3. art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c ) p.p.s.a. w zw. z art. 26 ust. 1 pkt. 15 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju poprzez przyjęcie, iż wydanie przez instytucję zarządzającą programem operacyjnym decyzji o zwrocie przyznanego dofinansowania jest uzależnione od uprzedniego wydania w odrębnym postępowaniu administracyjnym decyzji o ustaleniu i nałożeniu korekty finansowej, a w konsekwencji brak takiej decyzji stanowi naruszenie przepisów postępowania mogące mieć wpływ na wynik sprawy; 4. art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c ) p.p.s.a. w zw. z art. 207 ust. 9 w zw. z art. 207 ust. 1 pkt. 2 ustawy o finansach publicznych poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, iż wydanie decyzji o zwrocie dofinansowania w przypadku stwierdzenia, że zostało ono wykorzystane z naruszeniem procedur, o którym mowa w art. 184 ustawy o finansach publicznych powinno być poprzedzone wydaniem decyzji administracyjnej o ustaleniu i nałożeniu korekty finansowej, a w konsekwencji brak takiej decyzji stanowi naruszenie przepisów postępowania mogące mieć wpływ na wynik sprawy; 5. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie tj. stwierdzenie naruszenia przez IZ MRPO przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik postępowania, podczas gdy wydając zaskarżoną decyzję organ nie naruszył ww. przepisów, a zaskarżone decyzje zawierały prawidłowe uzasadnienie faktyczne i prawne. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga kasacyjna jest zasadna i zasługuje na uwzględnienie, jakkolwiek nie wszystkie jej zarzuty oparte zostały na usprawiedliwionych podstawach. Na wstępie przypomnienia wymaga, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, a mianowicie sytuacje enumeratywnie wymienione w § 2 tego przepisu. Skargę kasacyjną, w granicach której operuje Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 174 p.p.s.a., można oprzeć na podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie oraz na podstawie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zmiana lub rozszerzenie podstaw kasacyjnych ograniczone jest natomiast, określonym w art. 177 § 1 p.p.s.a. terminem do wniesienia skargi kasacyjnej. Rozwiązaniu temu towarzyszy równolegle uprawnienie strony postępowania do przytoczenia nowego uzasadnienia podstaw kasacyjnych sformułowanych w skardze. Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega więc zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania. W rozpatrywanej sprawie skarga kasacyjna oparta została na podstawie określonej w pkt 1 art. 174 p.p.s.a. Z zarzutów tych wynika, że istota sporu prawnego w rozpatrywanej sprawie odnosi się do kwestii prawidłowości stanowiska Sądu I instancji, który kontrolując zgodność z prawem decyzji Zarządu Województwa M. w przedmiocie zwrotu dofinansowania ze środków europejskich stwierdził, że decyzja ta nie jest zgodna z prawem, co uzasadniało uchylenie tej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. Według Sądu I instancji, naruszenie przez organ przepisów postępowania o istotnym wpływie na wynik sprawy polegało na tym, że wydanie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ja decyzji Zarządu Województwa M. określających kwotę zwrotu dofinansowania otrzymanego ze środków europejskich, nie zostało poprzedzone wydaniem odrębnego rozstrzygnięcia w formie decyzji administracyjnej ustalającej i nakładającej korektę finansową, opartego na podstawie art. 26 ust. 1 pkt 15a ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju i wydanego w odrębnym postępowaniu wyjaśniającym. W konsekwencji stwierdził, że konieczność wydania decyzji w sprawie ustalenia i nałożenia korekty finansowej powoduje, iż postępowanie w sprawie powinno być przeprowadzone ponownie. Wobec tego, że zawarte w skardze kasacyjnej zarzuty wprost zmierzały do podważenia zasadności przywołanego stanowiska Sądu I instancji, jako niezgodnego z prawem (pkt 2., 3. i 4. petitum skargi kasacyjnej), stwierdzić należy, że istota sporu prawnego w rozpatrywanej sprawie wiąże się z potrzebą rozstrzygnięcia zagadnienia odnoszącego się do prawnego charakteru korekty finansowej, o której mowa w art. 26 ust. 1 pkt 15a ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, a w tym kontekście z potrzebą rozstrzygnięcia prawno procesowego zagadnienia istnienia/nieistnienia (prawnego) wymogu ustalenia i nałożenia tej korekty finansowej w drodze i w formie decyzji administracyjnej, która poprzedzać powinna decyzję w przedmiocie zwrotu dofinansowania. Kwestia ta, stanowiąc przedmiot rozbieżności w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, została ostatecznie rozstrzygnięta w uchwale składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 października 2014 r., sygn. akt II GPS 2/14, w której stwierdzono, że ustalenie i nałożenie korekty finansowej, o której mowa w art. 26 ust. 1 pkt 15a ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, nie wymaga wydania decyzji administracyjnej. W uzasadnieniu tej uchwały podniesiono, że porównanie przesłanek korekty, określonych ogólnie w art. 98 ust. 2 w związku z art. 2 pkt 7 rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 i szczegółowo w umowie wzorcowej (naruszenia prawa zamówień publicznych) z przesłankami zwrotu środków przyznanych umową o dofinansowanie projektu, wskazanymi w art. 207 ust. 1 ustawy o finansach publicznych (m.in. wykorzystanie środków z naruszeniem obowiązujących procedur), uzasadnia twierdzenie, że korekta i zwrot dotyczą tego samego stanu faktycznego - tych samych nieprawidłowości popełnionych przez określonego beneficjenta w związku z realizacją przez niego projektu objętego dofinansowaniem. W związku z tymi naruszeniami podmiot przyznający dofinansowanie dokonuje korekty (wylicza kwotę podlegającą "potrąceniu" z przyznanego dofinansowania) i domaga się jej zwrotu. Innymi słowy, korekta ma ścisły związek z instytucją zwrotu środków przeznaczonych na dofinansowanie projektów. W uchwale tej podkreślono również, że jakkolwiek ustalenie korekty rodzi bezpośrednio publicznoprawne zobowiązanie do jej zwrotu, co mogłoby uzasadniać przypisanie mu formy decyzji administracyjnej, to jednak użycie w art. 26 ust. 1 pkt 15a ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju określenia "ustalanie i nakładanie" korekty, z punktu widzenia zarówno semantycznego, jak i prawnego, nie stanowi jeszcze wystarczającej podstawy do twierdzenia, że owo ustalenie i nałożenie powinno mieć formę decyzji administracyjnej, zwłaszcza gdy następuje w ramach stosunku cywilnoprawnego. Za przypisaniem ustaleniu i nałożeniu korekty finansowej formy decyzji administracyjnej nie przemawiają również względy aksjologiczne i celowościowe. Takie rozwiązanie nie przyczyni się bowiem do sprawniejszego wykonywania zadań administracji publicznej, wręcz przeciwnie, funkcjonowanie w obrocie prawnym decyzji dotyczących korekty i zwrotu spowodowałoby komplikacje procesowe związane ze współistnieniem dwóch decyzji dotyczących w zasadzie tego samego przedmiotu. Nie jest to też niezbędne ze względu na ochronę praw beneficjenta. Ochronę tę beneficjent znajduje bowiem na drodze kwestionowania decyzji o zwrocie, której elementem stanu faktycznego jest dokonana korekta finansowa. W konkluzji, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że należałoby przyjąć, że ustalenie i nałożenie korekty finansowej przez instytucję zarządzającą (pośredniczącą lub wdrażającą) jest jedynie etapem dochodzenia zwrotu kwoty ustalonej korektą, poprzedzającym postępowanie administracyjne w tej sprawie, wszczęte na podstawie art. 207 ust. 9 ustawy o finansach publicznych. W postępowaniu administracyjnym o zwrot należności nieprawidłowo pobranych, ustalenia dotyczące korekty podjęte w toku postępowania kontrolnego nie wiążą organu orzekającego o zwrocie. Stanowią element stanu faktycznego tej sprawy. W konsekwencji, również korekta podlega kontroli sądu rozpatrującego skargę na decyzję zobowiązującą do zwrotu, w ramach oceny ustaleń faktycznych będących podstawą rozstrzygnięcia o zwrocie. Wobec tego, że moc wiążąca uchwał Naczelnego Sądu Administracyjnego, w tym rzecz jasna przywołanej uchwały powoduje, że wiążą one sądy administracyjne we wszystkich sprawach, w których miałby być stosowany interpretowany przepis – w rozpatrywanej sprawie jest nim art. 26 ust. 1 pkt 15a przywołanej ustawy - to konieczność uwzględnienia wyrażonego w niej poglądu stanowiła konsekwencję waloru ogólnej mocy wiążącej wymienionej uchwały wynikającej, gdy chodzi o skład Sądu rozpatrujący niniejszą sprawę, z przepisu art. 269 p.p.s.a. Kontrolując prawidłowość wydanego w rozpatrywanej sprawie przez WSA w Krakowie rozstrzygnięcia, za istotne - wręcz zasadnicze z punktu widzenia omawianych zarzutów - kryterium jego zgodności z prawem, uznać należało więc pogląd prawny Naczelnego Sądu Administracyjnego, który wyrażony został w uchwale podjętej w sprawie II GPS 2/14. W konsekwencji, zarzuty postawione w pkt 2. – 4. petitum skargi kasacyjnej uznać należało za usprawiedliwione. Nie jest natomiast zasadny zarzut naruszenia art. 220 § 1 i § 3 p.p.s.a. w związku z § 1 pkt 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przez sądami administracyjnymi poprzez rozpatrzenie wniesionej skargi, pomimo iż nie został od niej uiszczony wpis w prawidłowej wysokości (pkt 1. petitum skargi kasacyjnej). Według autora skargi kasacyjnej, skoro wpis od skargi nie został uiszczony w prawidłowej wysokości to powinno to skutkować jej odrzuceniem, a nie jak uczynił to WSA w Krakowie, merytorycznym jej rozpatrzeniem. Jakkolwiek nie powinno budzić wątpliwości, że w rozpatrywanej sprawie, zamiast wpisu stosunkowego, który był wpisem należnym (prawidłowym), od wniesionej do WSA w Krakowie skargi na decyzję wydaną w przedmiocie zwrotu dofinansowania ze środków europejskich uiszczony został wpis stały, a więc wpis w nieprawidłowej wysokości, to jednak brak jest jakichkolwiek usprawiedliwionych podstaw, aby twierdzić, że uchybienie to skutkować powinno odrzuceniem skargi przez sąd administracyjny I instancji, a w konsekwencji – jak zdaje się to sugerować autor skargi kasacyjnej – wydaniem przez Naczelny Sąd Administracyjny orzeczenia na podstawie art. 189 p.p.s.a. Stanowisko i oczekiwanie to nie są jednak zasadne. Z tego mianowicie powodu, że gdy uwzględnić treść regulacji zawartej w art. 220 § 1 p.p.s.a., w tym konsekwencje zawartego w nim zastrzeżenia i odesłania do § 3 tego artykułu, to nie może budzić wątpliwości, że skutek w postaci odrzucenia skargi, w sytuacji takiej, jak ta w rozpatrywanej sprawie - a więc, gdy należny wpis nie został uiszczony w prawidłowej wysokości - mógłby się zaktualizować poprzez wydanie orzeczenia o odrzuceniu skargi tylko wówczas, gdyby pomimo wezwania strona nie uiściła należnego wpisu. W rozpatrywanej sprawie nie jest zaś sporne, że Gmina Miasto M. do uiszczenia należnego wpisu, to jest wpisu w prawidłowej wysokości, wzywana nie była. Wymogu tego nie spełnia bowiem zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego z dnia 22 [...] 2012 r., którym wezwano Gminę do uiszczenia wpisu stałego, a więc w nieprawidłowej wysokości, i któremu to wezwaniu Gmina uczyniła zadość. Tym samym, z braku wezwania do uiszczenia należnego wpisu, nie można wywodzić negatywnych dla strony konsekwencji. Zwłaszcza, że nie ma przeszkód, aby uchybienie to sanować w toku dalszego postępowania w rozpatrywanej sprawie. Ponownie rozpatrując sprawę ze skargi Gminy Miasta M. na decyzję Zarządu Województwa M. w przedmiocie zwrotu dofinansowania ze środków europejskich, Sąd I instancji zobowiązany będzie uwzględnić pogląd prawny wyrażony w przywołanej powyżej uchwale w sprawie sygn. akt II GPS 2/14. Wobec powyższego, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 w związku z art. 203 pkt 2 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło