II OZ 805/13

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Roman Hauser po rozpoznaniu w dniu 24 września 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Przedsiębiorstwa X" Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 5 lipca 2013 r., II SA/Bk 97/13 w sprawie zawieszenia postępowania w sprawie ze skargi Przedsiębiorstwa X" Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w B. na uchwałę Rady Miejskiej Białegostoku z dnia [...] października 2012 r., Nr [...] w przedmiocie upoważnienia Zarządu Przedsiębiorstwa Y Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w B. do załatwiania indywidualnych spraw z zakresu utrzymania czystości i porządku na terenie miasta Białegostoku postanawia uchylić zaskarżone postanowienie i sprawę przekazać Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Białymstoku do ponownego rozpoznania. Postanowieniem z dnia 5 lipca 2013 r., II SA/Bk 97/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku (zwany dalej "WSA") zawiesił postępowanie sądowe w sprawie ze skargi Przedsiębiorstwa X" Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością (zwanego dalej "X") w B. na uchwałę Rady Miejskiej Białegostoku z dnia [...] października 2012 r., Nr [...] w przedmiocie upoważnienia Zarządu Przedsiębiorstwa Usługowo- -Handlowo-Produkcyjnego "Y" Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w Bi. (zwanemu dalej "Y") do załatwiania indywidualnych spraw z zakresu utrzymania czystości i porządku na terenie miasta Białegostoku. W uzasadnieniu Sąd pierwszej instancji wskazał, że X wniósł skargę do WSA na uchwałę Rady Miejskiej Białegostoku z dnia [...] października 2012 r., Nr [...] w przedmiocie upoważnienia Zarządu Y do załatwiania indywidualnych spraw z zakresu utrzymania czystości i porządku na terenie miasta Białegostoku. Jako podstawę prawną wskazano art. 39 ust. 4 ustawy o samorządzie gminnym, art. 5 ust. 7 w związku z art. 5 ust. 1 pkt 1, art. 6m, art. 9n ust. 1 i ust. 2, art. 9p ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (zwanej dalej "ucpg") oraz art. 11 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 1 lipca 2011 r. o zmianie ucpg oraz niektórych innych ustaw ustawy. WSA wskazał, że z urzędu znana jest mu okoliczność, iż do Trybunatu Konstytucyjnego (zwanego dalej "TK") wpłynęły wnioski o zbadanie zgodności z konstytucją przepisów ucpg, dodanych ustawą z dnia 1 lipca 2011 r. o zmianie ucpg oraz niektórych innych ustaw. TK zarejestrował kolejne wnioski pod sygnaturami: K 52/12, K 18/13, K 17/12 oraz K 8/13, w tym trzy ostatnie z wymienionych połączone zostały do wspólnego rozpoznania pod sygnatura K 17/12. W sprawie K 52/12 Rada Miejska Inowrocławia zakwestionowała art. 6d, w zakresie w jakim nakłada na wójta, burmistrza lub prezydenta miasta obowiązek zorganizowania przetargu na odbieranie odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości oraz przetargu na odbieranie i zagospodarowanie tych odpadów i art. 6e ustawy, konfrontując te przepisy z dyspozycją art. 2, art. 9, art. 16 ust. 2, art. 91 ust. 3, art. 165 i art. 166 ust. 1 Konstytucji a także art. 4 ust. 2 Europejskiej Karty Samorządu Lokalnego. WSA wskazał, że rozstrzygnięcie TK będzie miało zasadnicze znaczenie dla weryfikacji zaskarżonej w niniejszym postępowaniu sądowoadministracyjnym uchwały, bowiem zaskarżoną w przedmiotowej sprawie uchwałą przekazano zadania własne Gminy Białystok z zakresu odzysku i unieszkodliwiania odpadów komunalnych oraz utrzymania czystości i porządku na terenie miasta Białegostoku bez zachowania trybu przetargowego. Wobec powyższego WSA wskazał, że dla wyniku niniejszej sprawy uzasadnione jest zawieszenie postępowania do czasu rozpatrzenia przez TK. W zażaleniu na powyższe postanowienie pełnomocnik X zaskarżył je w całości i zażądał jego o uchylenia w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Postanowieniu WSA zarzucono naruszenie przepisów postępowania - "art. 125 § 1 pkt 2" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zmianami - zwanej dalej "ppsa") poprzez zawieszenie postępowania, podczas gdy w niniejszej sprawie nie zachodzą okoliczności wskazane w ww. artykule ppsa, w szczególności rozstrzygnięcie sprawy nie zależy od toczącego się przed TK postępowania w sprawie zbadania zgodności z Konstytucją art. 6d i 6e ucpg. W uzasadnieniu podano, że w sprawie nie zachodzą przesłanki wymienione w wyżej powołanym przepisie ppsa a orzeczenie TK nie będzie miało charakteru prejudycjalnego dla niniejszej sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 125 § 1 pkt 1 ppsa Sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego lub przed TK. Podkreślenia wymaga fakt, że zawarte w przepisie art. 125 ppsa podstawy zawieszenia postępowania sądowego mają charakter podstaw fakultatywnych. O zawieszeniu postępowania w tych przypadkach decydują względy celowościowe. Celowość zawieszenia postępowania w sytuacjach uregulowanych w tym przepisie pozostawiona jest ocenie sądu, ale sposób jego wykładni nie może prowadzić do tworzenia nowych podstaw zawieszenia postępowania (T. Woś, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2008 r.). Słuszność zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego nie może być brana pod uwagę w oderwaniu od zasady szybkości postępowania. Tymczasem zawieszenie postępowania w sytuacji, gdy brak jest ku temu wystarczających przesłanek naruszałoby zasadę szybkości (por.: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego /zwanego dalej "NSA"\ z dnia 13 maja 2011 r., II OZ 395/11, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Sąd musi zatem rozważyć, czy w konkretnym przypadku zachodzą przesłanki uzasadniające zawieszenie postępowania. Przyjęte w analizowanym przepisie rozumienie kwestii prejudycjalnej zakłada istnienie ścisłego związku pomiędzy sprawą rozpoznawaną w postępowaniu przed sądem administracyjnym, a kwestią będącą przedmiotem postępowania prejudycjalnego. Związek ten polega na tym, że rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego stanowi podstawę rozstrzygnięcia sprawy głównej (por.: J. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2010 r., s. 300). W literaturze powstałej na tle powyższego przepisu wskazano, że celowość zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 ppsa powinna być analizowana z punktu widzenia przesłanek do wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego zaskarżoną decyzją, jak i przesłanek do wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego (art. 272 ppsa) na skutek rozstrzygnięcia wydanego w innym toczącym się postępowaniu (vide: B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2009 r., s. 354). Z kolei w uzasadnieniu uchwały składu siedmiu sędziów NSA z dnia 24 listopada 2008 r., II FPS 4/08 (www.orzeczenia.nsa.gov.pl) dokonując wykładni przepisu art. 125 § 1 pkt 1 ppsa wskazano, że chodzi w nim o sytuację, w której sąd nie jest władny samodzielnie rozstrzygnąć zagadnienia wstępnego, które powstało lub wyłoniło się w toku postępowania sądowego. Tylko wówczas zawieszenie postępowania może okazać się konieczne. Przenosząc powyższe rozważania na grunt sprawy niniejszej należy częściowo przyznać rację wnoszącemu zażalenie, że w rozpoznawanej sprawie WSA w żaden sposób nie wykazał, że mamy do czynienia ze stosunkiem zależności w rozumieniu art. 125 § 1 pkt 1 ppsa pomiędzy sprawą ze skargi X a przyszłymi rozstrzygnięciami TK odnośnie konstytucyjności przepisów ucpg. Lektura zaskarżonego postanowienia WSA w przekonujący sposób nie wskazuje, że w sprawie zachodzi konieczność zawieszenia postępowania. W takiej sytuacji autor zażalenia miał pełne prawo uznać, że powołany wyżej przepis został w sprawie niniejszej zastosowany niezasadnie. Brak przekonującego wyjaśnienia zasadności zawieszania postępowania przez WSA, powoduje, że NSA podziela wątpliwości strony skarżącej co do prawidłowość zawieszenia postępowania, a to musiało skutkować uchyleniem zaskarżonego postanowienia WSA jako wydanego z naruszeniem art. 125 § 1 pkt 1 ppsa. Mając powyższe na uwadze Sąd na zasadzie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 2 ppsa postanowił jak w sentencji. Odnosząc się zaś do zawartego w zażaleniu wniosku o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego stwierdzić należy, iż nie może on zostać uwzględniony, albowiem brak jest podstaw prawnych do orzekania przez NSA o zwrocie tego typu kosztów między stronami. Przypomnieć bowiem należy, że w postępowaniu sądowoadministracyjnym zasadą jest ponoszenie przez strony kosztów postępowania we własnym zakresie (art. 199 ppsa). W szczególności podstaw tych nie ma w przepisach ppsa dotyczących zażalenia, a w doktrynie i orzecznictwie nie budzi wątpliwości, że nie mogą ich stanowić przepisy art. 203 i 204 ppsa (por.: J. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2010 r., s. 511; postanowienia NSA z dnia 24 czerwca 2010 r., II OZ 594/10 czy z dnia 15 grudnia 2011 r., I OZ 1036/11, www.orzeczenia.nsa.gov.pl).