II SA/Bd 512/13
WyrokWSA w Bydgoszczy2013-07-10
Skład orzekający: Renata Owczarzak, Anna Klotz, Grzegorz Saniewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy grunt oznaczony w ewidencji gruntów jako las (Ls V) może utracić ten status, jeśli faktycznie nie posiada drzewostanu, a właściciel prowadził na nim plantację drzew?Ratio decidendi
Sąd uznał, że grunt oznaczony w ewidencji jako las (Ls V) nie traci tego statusu, nawet jeśli tymczasowo pozbawiony jest drzewostanu lub właściciel prowadził na nim plantację. Kluczowe jest utrzymanie zapisu w ewidencji gruntów, który stanowi podstawę klasyfikacji. Obowiązek przywrócenia roślinności leśnej spoczywa na właścicielu, a zmiany faktyczne nie mogą stanowić podstawy do zmiany gleboznawczej klasyfikacji gruntu.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji starosty określającej zadania z zakresu gospodarki leśnej dla lasu stanowiącego własność skarżących, wydanej na podstawie inwentaryzacji stanu lasu. Skarżący kwestionowali tę decyzję, twierdząc, że teren nie jest lasem, ponieważ nie ma na nim drzew, a prowadzono na nim plantację. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję starosty w mocy. Skarżący wnieśli skargę do WSA, podtrzymując swoje zarzuty.Rozstrzygnięcie
Oddalenie skargi.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Renata Owczarzak Sędziowie: Sędzia WSA Anna Klotz (spr.) Sędzia WSA Grzegorz Saniewski Protokolant Elżbieta Brandt po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 10 lipca 2013 r. sprawy ze skargi E. Ś., K. Ś., J. Ś. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie wykonania określonych zadań z zakresu gospodarki leśnej oddala skargę.
II SA/Bd 512/13
UZASADNIENIE
Starosta B. decyzją z dnia [...] lutego 2013 r., znak: [...], na podstawie art. 19 ust. 3 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach (Dz. U. z 2011 r. Nr 12, poz. 59 ze zm.), określił następujące zadania z zakresu gospodarki leśnej dla lasu stanowiącego własność K., E., F., J. i J. Ś., na podstawie inwentaryzacji stanu lasu dla działek o nr ewid. [...]-[...] i [...] (w operacie oznaczonych numerami [...]-[...]), położonych w obrębie ewid. B., gmina B:
a) w oddziale oznaczonym jako 1a o powierzchni [...] ha - opisanym jako halizna, wykonanie melioracji agrotechnicznych, wykonanie odnowienia powierzchni leśnej, pielęgnowanie gleby oraz wykonanie czyszczeń wczesnych;
b) w oddziale 1b o powierzchni [...] ha - wykonanie czyszczeń późnych na całej powierzchni wydzielenia.
W sentencji decyzji organ zaznaczył też, że inwentaryzacja jest ważna do dnia [...] grudnia 2022 r. i została wykonana zgodnie ze stanem na dzień 1 stycznia 2013 r.
Od powyższej decyzji strona wniosła odwołanie wnosząc o uchylenie decyzji i umorzenie postępowania organu I instancji. Strona zarzuciła zaskarżonej decyzji brak właściwej interpretacji ustawy o lasach i niewłaściwą wykładnię przepisów prawa, a także brak merytorycznych działań w związku z prowadzonym postępowaniem, a w konsekwencji rażące naruszenie przepisów procedury i prawa materialnego. Odwołujący się podkreślił, że organ nie dostarczył stronom wraz z decyzją inwentaryzacji stanu lasu. W ocenie K. Ś. z opisu w decyzji "stanu lasu" wynika, że jest on niezgodny ze stanem faktycznym na gruncie, ponieważ na tym terenie nie ma drzew i nie jest on przeznaczony do produkcji leśnej, a zatem samo operowanie pojęciem "las" w stosunku do tego terenu jest już nadużyciem. Strona zaznaczyła także, że organ w decyzji nie powinien operować innymi numerami działek niż w operacie. Strona zarzuciła również, że organ nie wyjaśnił zakwestionowanego przez strony wpisu do ewidencji gruntów i budynków działek oznaczonych jako Ls w zakresie jego zgodności z prawem. W ocenie strony organ miał bezwzględny obowiązek wykazania, że teren jest przeznaczony do produkcji leśnej, zwłaszcza, że "inwentaryzacja stanu lasu" wykazała brak lasu na gruncie.
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267), w zw. z art. 3 pkt 1, art. 19 ust. 3 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach (Dz. U. z 2011 r. Nr 12, poz. 59 ze zm.), w zw. z art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2010 r., Nr 193, poz. 1278 ze zm.), utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Organ wskazał, że decyzja organu I instancji odpowiada prawu.
W motywach rozstrzygnięcia wskazał, że zgodnie z art. 3 ustawy o lasach, lasem w rozumieniu ustawy jest grunt: 1) o zwartej powierzchni co najmniej 0,10 ha, pokryty roślinnością leśną (uprawami leśnymi) - drzewami i krzewami oraz runem leśnym - lub przejściowo jej pozbawiony: a) przeznaczony do produkcji leśnej lub b) stanowiący rezerwat przyrody lub wchodzący w skład parku narodowego albo c) wpisany do rejestru zabytków; 2) związany z gospodarką leśną, zajęty pod wykorzystywane dla potrzeb gospodarki leśnej: budynki i budowle, urządzenia melioracji wodnych, linie podziału przestrzennego lasu, drogi leśne, tereny pod liniami energetycznymi, szkółki leśne, miejsca składowania drewna, a także wykorzystywany na parkingi leśne i urządzenia turystyczne.
Z kolei, w myśl art. 19 ust. 3 ww. ustawy, dla lasów rozdrobnionych o powierzchni do 10 ha, niestanowiących własności Skarbu Państwa, zadania z zakresu gospodarki leśnej określa decyzja starosty wydana na podstawie inwentaryzacji stanu lasów.
Stosownie zaś do art. 21 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Organ podkreślił, że urzędowym potwierdzeniem, czy dany obszar spełnia wymogi gruntu rolnego czy lasu, jest stosowny zapis w ewidencji gruntów i budynków. Kwestionować powyższego nie mogą ani organy administracji, ani sąd poprzez klasyfikowanie danego gruntu jako nieruchomości rolnej tylko w oparciu o definicję ustawową zawartą w k.c. i z pominięciem zapisu w ewidencji. Z akt sprawy wynika, że wszystkie działki będące przedmiotem sporu w ewidencji gruntów oznaczone są symbolem Ls V, a więc stanowią las. W ocenie organu, nie ma więc racji strona twierdząc, że skoro na danym gruncie nie ma drzew to nie można już mówić o istnieniu lasu.
Organ podkreślił także, że nawet, jeśli z jakichkolwiek przyczyn las utracił niektóre swoje cechy, takie jak np. drzewostan czy runo leśne, las nie traci przez to swego charakteru: zmiany o charakterze faktycznym nie mogą stanowić podstawy do dokonania zmiany gleboznawczej klasyfikacji gruntów. Z kolei z art. 24 ustawy o lasach wynika ciążący na właścicielu lasu obowiązek przywrócenia stanu poprzedniego lasu poprzez ponowne wprowadzenie roślinności leśnej (upraw leśnych) i doprowadzenia np. do odtworzenia leśnego charakteru gruntu (np. runa leśnego).
Czasowy brak roślinności leśnej nie jest podstawą do przeklasyfikowania gruntu leśnego na nieleśny.
Organ zwrócił też uwagę na fakt, że z akt sprawy wynika, iż na przedmiotowych działkach dokonywano nielegalnych wycinek drzew. M.in. w ostatnim operacie cały teren oznaczono jako haliznę do odnowienia. Wbrew zatem stanowisku strony, pozbawienie danego terenu drzew, nie oznacza, że teren ten przestał być lasem.
Organ podniósł również, że z akt sprawy wynika też, że mało wiarygodne są tłumaczenia stron postępowania, iż na terenach działek prowadzona była plantacja drzew i w związku z tym nie można mówić o istnieniu lasu. Z pisma Wójta B. z dnia [...] listopada 2011 r. wynika bowiem, że Wójt nie dysponuje dowodami, które świadczyłyby o prowadzeniu na terenie przedmiotowych działek plantacji drzew. Oznacza to, że strony nie dokonywały stosownych zgłoszeń w tym zakresie, mimo istniejącego obowiązku, aby nie narażać się na zarzut nielegalnej wycinki.
Kolegium podkreśliło również, że za nieuzasadniony należy uznać zarzut strony dotyczący nie dostarczenia stronom wraz z decyzją - inwentaryzacji stanu lasu. W aktach sprawy znajduje się bowiem zawiadomienie o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym w sprawie, a więc każda ze stron miała możliwość zapoznania się z Inwentaryzacją stanu lasu, zaś organ nie miał obowiązku załączać tego dokumentu do decyzji doręczanym stronom.
W ocenie organu również zarzut, iż organ w decyzji nie powinien operować innymi numerami działek niż w operacie, nie znajduje usprawiedliwienia.
W ocenie Kolegium postępowanie odwoławcze w przedmiotowej sprawie zostało przeprowadzone w myśl reguł zawartych w k.p.a. Skład orzekający nie dostrzegł zaistnienia przesłanek, o których mowa w art. 156 § 1 k.p.a.
Organ I instancji przeprowadził poprawnie postępowanie wyjaśniające, słusznie ocenił, że sprawę należy rozstrzygnąć co do istoty, ponieważ wbrew opinii stron w sprawie nie wystąpiły przesłanki bezprzedmiotowości postępowania.
Pismem z dnia [...] kwietnia 2013 r. strona wniosła skargę na ww. decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, żądając wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonych decyzji organów I i II instancji, zarzucając organom I i II instancji brak rzetelnej oceny stanu prawnego, faktycznego i braku odniesienia się do stanowiska, zarzutów i argumentów zgłaszanych przez właścicieli działek w prowadzonych postępowaniach.
W uzasadnieniu skargi zaznaczono, że wiosną 1990 r. na obszarze o wielkości [...] ha w obrębie B., gmina B. została założona przez wnioskodawców plantacja drzew szybkorosnących i świątecznych dla celów energetycznych własnego gospodarstwa i celów komercyjnych. Plantacja ta została założona na części gospodarstwa rolnego nabytego 1989 r. W planach miejscowych obowiązujących w owym czasie tereny te miały charakter rolny. W kolejnych latach bez wiedzy wnioskodawców wpisano te tereny do ewidencji gruntów jako las. W związku z tym, że zapis ten utrudniał władanie nieruchomością wnioskodawcy w 2008 r. wystąpili do Starosty B. o wprowadzenie zmian zapisu w ewidencji. W 2009 r. Starosta B. wszczął postępowanie w sprawie wydania decyzji określającej zadania z zakresu gospodarki leśnej na podstawie inwentaryzacji stanu lasu. Z kolei wnioskodawcy wystąpili o stwierdzenie nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w B. z dnia [...] lipca 1991 r. K.-P. Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w B. decyzją z dnia [...] czerwca 2010 r., znak: [...], umorzył postępowanie w tej sprawie.
Skarżący zaznaczyli, że obecnie na terenie przedmiotowych działek znajdują się nieznaczne zadrzewienia, które po plantacji pozostawiono do celów polepszenia krajobrazu i 7 arów niewyrośniętych drzewek, których wycinka jest ekonomicznie nieuzasadniona. Na wskazanym terenie znajdują się także przyłącza.
Skarżący podkreślili, że przekazano do Starosty dokumentację fotograficzną przedmiotowych działek, wskazującą na brak na gruncie roślinności drzewiastej. W ocenie skarżących organy I i II instancji nie odniosły się do kwestii, że przepisy prawa nie zabraniały i nie zabraniają wykorzystania gruntów rolnych dla celów plantacji roślin drzewiastych z różnym przeznaczeniem. Zdaniem stron nie istniały przesłanki do wszczęcia przez Starostę postępowania w sprawie wydania decyzji określającej zadania z zakresu gospodarki leśnej, ponieważ tereny te nigdy nie były lasem w rozumieniu art. 3 ustawy o lasach i obecnie przedmiotowe użytki gruntowe powinny być zapisane w ewidencji gruntów jako rola i jako Lz - zadrzewienia.
Według skarżących organ I instancji popełnił uchybienia, które winny stanowić podstawę wyeliminowania wadliwej decyzji Starosty z obrotu prawnego. Skarżący m.in. wskazali, iż w dniu wydania decyzji, tj. [...] lutego 2013 r. nie istniały działki nr [...] do [...], dla których wydano decyzję; na terenie po plantacji nie można dopatrzeć się formacji leśnej, operat powstał w nieprawidłowy sposób, ponieważ teren działek jest ogrodzony, a nikt nie zwracał się do właścicieli o udostępnienie działek do inwentaryzacji; jeden z współwłaścicieli działek jest osobą małoletnią, i przypisanie darowanej działce cech lasu ogranicza władanie gruntem przez małoletniego, zaś organ bez zgody sądu nie może rozporządzać majątkiem małoletniego; w trakcie sporządzania inwentaryzacji zostały popełnione błędy merytoryczne i proceduralne; Starosta nie dokonał zmian w ewidencji gruntów i budynków wynikających z aktów notarialnych, czym naruszył prawo w zakresie ewidencji gruntów.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Organ podkreślił, że przedmiotowe działki w ewidencji gruntów oznaczone są symbolem Ls, czyli lasy i zapis ten funkcjonuje już od 1992 r. Organ zaznaczył też, że operat z 2006 r. wykazał, iż teren przedmiotowych działek był w całości pokryty drzewami, zaś z oględzin dokonanych w lipcu 2011 r. wynikało, że większość powierzchni została pozbawiona drzewostanu.
Organ zaznaczył również, że czasowy brak roślinności leśnej nie jest podstawą do przeklasyfikowania gruntu leśnego na nieleśny. Gdyby bowiem dopuścić taką możliwość, każdy właściciel lasu poprzez wykarczowanie go, mógłby doprowadzić swój teren do utraty charakteru leśnego. Taka sytuacja z punktu widzenia ratio legis ustawy o lasach jest niedopuszczalna.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) - dalej w skrócie: p.p.s.a., sprowadzają się do kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.
Podstawę materialnoprawną wydania zaskarżonej decyzji stanowił art. 19 ust. 3 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach (Dz. U. z 2011 r., Nr 12, poz. 59 ze zm.), który stanowi, że dla lasów rozdrobnionych o powierzchni do 10 ha, niestanowiących własności Skarbu Państwa, zadania z zakresu gospodarki leśnej określa decyzja starosty wydana na podstawie inwentaryzacji stanu lasów. W oparciu o powyższy przepis Starosta B. decyzją z dnia [...] lutego 2013 r., znak: [...] określił zadania z zakresu gospodarki leśnej dla lasu stanowiącego własność Państwa K. i E. Ś., F. Ś., J. Ś. i J. Ś., na podstawie inwentaryzacji stanu: lasu dla działek o nr ewid. [...]-[...] i [...] (w operacie oznaczonych numerami [...]-[...]), położonych w obrębie ewid. B., gmina B:
-w oddziale oznaczonym jako 1a o powierzchni [...] ha - opisanym jako halizna, wykonanie melioracji agrotechnicznych, wykonanie odnowienia powierzchni leśnej, pielęgnowanie gleby oraz wykonanie czyszczeń wczesnych;
-w oddziale 1b o powierzchni [...] ha - wykonanie czyszczeń późnych na całej; powierzchni wydzielenia.
W sentencji decyzji organ zaznaczył też, że inwentaryzacja jest ważna do dnia [...] grudnia 2022 r. i została wykonana zgodnie ze stanem na dzień 1 stycznia 2013 r.
Sąd w składzie rozpoznającym przedmiotową sprawę podziela w pełni trafność rozstrzygnięcia i stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z [...] kwietnia 2013 r. nr [...].
Decyzja określająca wykonanie zadań z zakresu gospodarki leśnej obejmująca teren stanowiący własność skarżącego jest lasem. Zgodnie z art. 3 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach (t.j. Dz. U. z 2011 r., Nr 12, poz. 59 ze zm.), lasem w rozumieniu ustawy jest grunt:
1) o zwartej powierzchni co najmniej 0,10 ha, pokryty roślinnością leśną (uprawami leśnymi) - drzewami i krzewami oraz runem leśnym - lub przejściowo jej pozbawiony:
a) przeznaczony do produkcji leśnej lub
b) stanowiący rezerwat przyrody lub wchodzący w skład parku narodowego albo
c) wpisany do rejestru zabytków;
2) związany z gospodarką leśną, zajęty pod wykorzystywane dla potrzeb gospodarki leśnej: budynki i budowle, urządzenia melioracji wodnych, linie podziału przestrzennego lasu, drogi leśne, tereny pod liniami energetycznymi, szkółki leśne, miejsca składowania drewna, a także wykorzystywany na parkingi leśne i urządzenia turystyczne.
Na dzień wydania decyzji, zgodnie z ewidencją gruntów i budynków zmieniła się numeracja działek w następujący sposób:
-działka nr [...], o pow. [...] ha, sklasyfikowana jako użytek Ls V;
-działka nr [...], o pow. [...] ha, sklasyfikowana jako użytek Ls V;
-działka nr [...], o pow. [...] ha, sklasyfikowana jako użytek Ls V;
-działka nr [...], o pow. [...] ha, sklasyfikowana jako użytek Ls V;
-działka nr [...], o pow. [...] ha, sklasyfikowana jako użytek Ls V;
-działka nr [...], o pow. [...] ha, sklasyfikowana jako użytek Ls V;
-działka nr [...], o pow. [...] ha, sklasyfikowana jako użytek Ls V.
Teren ww. działek stanowiących własność skarżącego pokryty jest roślinnością leśną (uprawami leśnymi) co najmniej [...] ha. Potwierdzają to oględziny miejsca, jak również dokumentacja fotograficzna zgromadzona w aktach sprawy. Roślinność leśną stanowią drzewa i krzewy oraz runo leśne. Powtarzając za orzecznictwem sądów administracyjnych należy stwierdzić, że częściowe pozbawienie terenu roślinności leśnej jest stanem przejściowym i nie powoduje, że grunt traci cechy lasu, jeśli spełnione są pozostałe przesłanki art. 3 ustawy o lasach. Teren ten spełnia kryterium przeznaczenia do produkcji leśnej, co potwierdza ewidencja gruntów, która co do zasady decyduje o tym czy dany grunt jest lasem w rozumieniu art. 3 pkt 1 ustawy. Teren spełnia kryterium związku z gospodarką leśną.
Zgodnie z art. 19 ust. 3 cyt. ustawy, dla lasów rozdrobnionych o powierzchni do 10 ha, niestanowiących własności Skarbu Państwa, zadania z zakresu gospodarki leśnej określa decyzja starosty wydana na podstawie inwentaryzacji stanu lasów.
Stosownie do art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz. U. z 2010 r. Nr 193, poz. 1278 ze zm.), podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków.
Sąd popiera w całości stanowisko Kolegium poparte orzecznictwem sądów administracyjnych, iż potwierdzeniem, czy dany obszar spełnia wymogi gruntu rolnego czy lasu, jest stosowny zapis w ewidencji gruntów i budynków. Kwestionować powyższego nie mogą ani organy administracji, ani sąd poprzez klasyfikowanie danego gruntu jako nieruchomości rolnej tylko w oparciu o definicję ustawową zawartą w k.c. i z pominięciem zapisu w ewidencji (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 8 marca 2011r., I SA/Wa 1745/10).
Podobne stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 25 listopada 2010 r., II FSK 1291/09, stwierdzając, że o tym, czy w danej sprawie określony grunt jest lasem, w rozumieniu art. 3 pkt 1 ustawy z 1991 r. o lasach, decyduje, co do zasady, w pierwszej kolejności zapis w ewidencji gruntów. Tego dowodu nie mogą samodzielnie kwestionować organy podatkowe, poprzez klasyfikowanie danego gruntu jako lasu wyłącznie w oparciu o definicję ustawową zawartą w ustawie o lasach i z pominięciem zapisu w ewidencji.
Akta przedmiotowej sprawy potwierdzają, że wszystkie działki będące przedmiotem sporu w ewidencji gruntów oznaczone są symbolem Ls V, a więc stanowią las. Tak wynika z wypisu z rejestru gruntów według stanu na dzień [...] grudnia 2012 r. Nie ma wpływu na wynik sprawy podnoszona przez skarżących okoliczność, że na spornym gruncie nie ma drzew i z tego powodu nie można już mówić o istnieniu lasu.
Sąd w składzie rozpoznającym przedmiotową sprawę podziela stanowisko zaczerpnięte z orzecznictwa sądów administracyjnych, że nawet jeśli z jakichkolwiek przyczyn las utracił niektóre swoje cechy, takie jak np. drzewostan czy runo leśne, to nie traci on przez to swego charakteru. Zmiany o charakterze faktycznym nie mogą stanowić podstawy do dokonania zmiany gleboznawczej klasyfikacji gruntów.
Na skarżących z mocy art. 13 ustawy o lasach ciąży obowiązek przywrócenia stanu przedniego lasu poprzez ponowne wprowadzenie roślinności leśnej (upraw leśnych). Z art. 13 ust. 1 pkt 2 ustawy wynika, że właściciele lasów są obowiązani do trwałego utrzymywania lasów i zapewnienia ciągłości ich użytkowania, a w szczególności do ponownego wprowadzania roślinności leśnej (upraw leśnych) w lasach w okresie do 5 lat od usunięcia drzewostanu. Czasowy brak roślinności leśnej nie jest podstawą do przeklasyfikowania gruntu leśnego na nieleśny. Sąd aprobuje stanowisko, że gdyby dopuścić taką możliwość, każdy właściciel lasu poprzez wykarczowanie go, pozbawienie lasu roślinności, mógłby doprowadzić swój teren do utraty charakteru leśnego, a taka sytuacja z punktu widzenia ratio legis ustawy z 1991 r. o lasach jest niedopuszczalna (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 maja 2011 r., sygn. akt IV SA/Wa 540/11).
Z akt sprawy wynika, co zostało potwierdzone m.in. w trakcie wizji terenowych, a także potwierdzają to również zdjęcia satelitarne, że na przedmiotowych działkach w sposób sytematyczny dokonywano nielegalnych wycinek drzew. M.in. w ostatnim operacie cały teren oznaczono jako haliznę do odnowienia. Wbrew stanowisku skarżących fakt pozbawienia danego terenu drzew, nie oznacza automatycznie, że teren ten przestał być lasem.
Akta sprawy w żaden sposób nie potwierdzają, że na terenach działek prowadzona była plantacja drzew i w związku z tym nie można mówić istnieniu lasu. Z pisma Wójta B. z dnia [...] listopada 2011 r., znak: [...] wynika bowiem, że Wójt nie dysponuje dowodami, które świadczyłyby o prowadzeniu na terenie przedmiotowych działek plantacji drzew. Ma rację organ wywodząc, że strony postępowania, nawet jeżeli prowadziły plantację, to jej nie zgłosiły, a powinny to uczynić z ostrożności, aby nie narażać się na zarzut nielegalnej wycinki.
Bez wpływu na charakter terenu pozostaje podział działek. Z pisma Starosty B. z dnia [...] kwietnia 2013 r., nr [...], wynika, że w dniu [...] stycznia 2013 r. działka nr [...] została podzielona na działkę nr [...] o powierzchni [...] ha oraz na działkę nr [...] o powierzchni [...] ha. Podział ten jest konsekwencją decyzji Starosty B., znak: [...] z dnia [...] września 2012 r. (która stała się ostateczna w dniu [...] listopada 2012 r.), na podstawie której po rozpatrzeniu wniosku Zarządu Powiatu B. zatwierdzono projekt budowlany, podział nieruchomości oraz zezwolono na realizację inwestycji drogowej, polegającej na rozbudowie drogi powiatowej nr [...] Ł.-L., odcinek od Ł. i M. Działka nr [...] graniczyła z drogą powiatową, która w wyniku ww. podziału zostanie poszerzona. Działka nr [...], powstała w wyniku podziału działki nr [...] z dniem, w którym decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji stała się ostateczna, z mocy prawa stała się własnością Powiatu B. Z tego względu zarzuty skarżących dotyczące braku istnienia działek nr [...] do [...], dla których wydano decyzję nie zasługują na uwzględnienie, ponieważ inwentaryzacja stanu lasu została dokonana dla działek zgodnie z przedstawionymi informacjami z rejestru gruntów w dniu podpisania umowy i jest wykonana dla gruntu leśnego. Zmiana nr działki związana z wykonaniem podziału działki nr [...] na działki nr [...] i [...] została ujawniona w dniu [...] stycznia 2013 r. Z dniem, w którym decyzja o zezwoleniu na realizacje inwestycji drogowej stała się ostateczna, z mocy prawa działka nr [...] stała się własnością Powiatu B. Z tych względów w decyzji organu I instancji musiała się pojawić działka nr [...] o powierzchni [...] ha w miejsce działki nr [...] o powierzchni [...] ha. Dlatego stanowisko organu zawarte w tym zakresie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji jest całkowicie uzasadnione.
Bez wpływu na wynik sprawy pozostaje okoliczność, kiedy została założona przez wnioskodawców plantacja drzew szybkorosnących i świątecznych dla celów energetycznych własnego gospodarstwa i celów komercyjnych, tj. że wiosną 1990 r. na obszarze o wielkości [...] ha w obrębie B., gmina B. i na części gospodarstwa rolnego nabytego 1989 r. oraz to, że w ówczesnych planach miejscowych obowiązujących tereny te miały charakter rolny, jak również to, że w kolejnych latach bez wiedzy wnioskodawców wpisano te tereny do ewidencji gruntów jako las.
Do dnia wydania zaskarżonej decyzji sporne grunty nie zmieniły przeznaczenia w ewidencji gruntów i budynków. Nadal są lasem. Działki stanowiące własność skarżących w ewidencji gruntów oznaczone są symbolem Ls, czyli lasy i zapis ten funkcjonuje już od 1992 r. W udzielonej odpowiedzi na skargę organ dodał, że pierwszy operat z 2006 r. wykazał, iż teren przedmiotowych działek był w całości pokryty drzewami, zaś z oględzin dokonanych w lipcu 2011 r. wynikało, że większość powierzchni działek została pozbawiona drzewostanu. W ocenie Sądu jest to dodatkowy argument przemawiający za słusznością stanowiska.
Propozycję zgłoszenia do Wójta Gminy plantacji należy jedynie traktować jako zabezpieczenie skarżących przed ewentualnym zarzutem nielegalnego wycięcia drzew, które nie mają wpływu na wynik sprawy. Z uwagi na to, że sporny teren jest lasem podlega on wyłączeniu wynikającemu z art. 83 ust. 6 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2013, poz. 627) i nie podlega on tak jak plantacja obowiązkowi uzyskania zezwolenia na wycięcie drzew (ust. 6 pkt 1 i 3).
Artykuł 19 ust. 3 w związku z art. 21 ust. 2 ustawy o lasach nadaje kompetencje staroście. Dla lasów rozdrobnionych o powierzchni do 10 ha, niestanowiących własności Skarbu Państwa, zadania z zakresu gospodarki leśnej określa decyzja starosty wydana na podstawie inwentaryzacji stanu lasów, którą przeprowadza się na zlecenie starosty. Starosta B. zlecił wykonanie nowej dokumentacji. Nowa inwentaryzacja została wykonana w grudniu 2012 r. przez Biuro Usług Ekologicznych i Leśnych [...] W. C. z T. Wykonany operat dla działek nr [...]-[...] potwierdził, że z terenu działek bez żadnych zezwoleń został usunięty prawie całkowicie drzewostan - pozostały jedynie niewielkie kępy drzew.
Inwentaryzacja stanu lasu została sporządzana na zlecenie właściwego organu administracji publicznej. Oznacza to, że w istocie w toku przedmiotowego postępowania nie został przeprowadzony dowód z oględzin terenu w rozumieniu art. 85 k.p.a., lecz dowód z opinii biegłego w rozumieniu art. 84 k.p.a. Wizja lokalna przeprowadzona przez biegłego na terenie nie miała charakteru dowodu w sprawie. Stanowiła bowiem jedynie jedną z czynności biegłego, poprzedzających sporządzenie inwentaryzacji stanu lasu. Tym samym dowodem w sprawie była wyłącznie inwentaryzacja stanu lasu, przy sporządzaniu której, o ile biegły nie potrzebuje informacji od stron, obecność tych ostatnich nie jest konieczna. Zdaniem Sądu, udział strony w postępowaniu dowodowym polegającym na sporządzeniu inwentaryzacji stanu lasu jest zagwarantowany, jeśli strona ma możliwość odniesienia się do tej opinii po jej sporządzeniu, a przed rozstrzygnięciem w sprawie. Brak jest zatem podstaw, aby w niniejszej sprawie stawiać organom administracji publicznej zarzut braku zapewnienia stronom postępowania udziału w czynności przy sporządzaniu inwentaryzacji. Nie można zatem podzielić trafności zarzutu naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. i art. 79 k.p.a., które swoim zakresem obejmują niezawiadomienie strony o fakcie przeprowadzenia inwentaryzacji i niezapewnienia jej prawa udziału w przeprowadzeniu tego dowodu oraz niezapewnienia stronie czynnego udziału w postępowaniu. Przepisy ustawy o lasach nie nakładają na organ obowiązku dostarczenia stronom inwentaryzacji stanu lasu. Z dokumentem tym strona może zapoznać się w trakcie postępowania administracyjnego. W ocenianej sprawie strony miały taką możliwość, ponieważ w aktach sprawy znajduje się zawiadomienie organu z dnia [...] stycznia 2013 r. o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym materiałem w sprawie.
Ponadto teren spornych działek, z uwagi na to, że jest lasem podlega wyłączeniu od zakazu wstępu do niego nawet jeżeli jest ogrodzony. Wynika to z art. 29 ust. 3 pkt 10 w związku z art. 28 ustawy o lasach. Otóż właściciel lasu niestanowiącego własności Skarbu Państwa może zakazać wstępu do lasu, oznaczając ten las tablicą z odpowiednim napisem. Zakaz ten podlega jednak ograniczeniu. Przepis art. 28 nie dotyczy wykonujących czynności służbowe lub gospodarcze osób sporządzających plany urządzenia lasu, uproszczone plany urządzenia lasu lub inwentaryzację stanu lasu, o której mowa w art. 19 ust. 3.
Sąd podziela również stanowisko organu I instancji podzielone przez Kolegium, że postępowanie administracyjne prowadzone przed tym organem w przedmiotowej sprawie nie wykracza poza zwykły zarząd majątkiem małoletniego i organ ten prowadząc postępowanie nie ograniczył władania gruntem oraz nie obniżył wartości tego gruntu, skoro od wielu lat przedmiotowy teren oznaczony jest w ewidencji gruntów symbolem Ls, jako las i taki stan istniał również na dzień sporządzenia aktu darowizny.
W świetle powyższego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi jako nieuzasadnionej.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło