I FSK 962/14
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2016-05-06
Skład orzekający: Danuta Oleś, Krystyna Chustecka, Hieronim Sęk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy członek rady nadzorczej delegowany do czasowego wykonywania czynności członka zarządu spółki akcyjnej jest członkiem zarządu w rozumieniu art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej, a tym samym ponosi odpowiedzialność za zaległości podatkowe spółki?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że członek rady nadzorczej delegowany do czasowego wykonywania czynności członka zarządu spółki akcyjnej jest członkiem zarządu w rozumieniu art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej. W związku z tym, jeśli nie wykaże przesłanek wyłączających odpowiedzialność, ponosi odpowiedzialność za zaległości podatkowe spółki. Sąd podkreślił, że wadliwość uchwał powołujących do pełnienia funkcji członka zarządu powinna być badana przez sądy powszechne, a organy podatkowe i sądy administracyjne nie są właściwe do oceny ich ważności.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odpowiedzialności członka zarządu spółki akcyjnej za zaległości podatkowe w podatku od towarów i usług. Skarżący kwestionował swoją odpowiedzialność, argumentując, że nie był prawidłowo powołany na członka zarządu z uwagi na wadliwość uchwał rady nadzorczej. Zarówno organ podatkowy, jak i Wojewódzki Sąd Administracyjny uznały go za odpowiedzialnego, wskazując na spełnienie przesłanek pozytywnych odpowiedzialności i brak przesłanek wyłączających. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną wniesioną przez skarżącego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną i zasądzono od P.Z. na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej w K. kwotę 120 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Danuta Oleś, Sędzia NSA Krystyna Chustecka, Sędzia NSA Hieronim Sęk (sprawozdawca), , Protokolant Janusz Bielski, po rozpoznaniu w dniu 6 maja 2016 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej P.Z. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 26 września 2013 r. sygn. akt I SA/Ke 366/13 w sprawie ze skargi P.Z. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 28 marca 2013 r. nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki w podatku od towarów i usług za styczeń, luty i marzec 2011 r. 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od P.Z. na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej w K. kwotę 120 (sto dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
1. Przedmiot skargi kasacyjnej
Skarga kasacyjna została wniesiona przez P.Z. (dalej: Skarżący) od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 26 września 2013 r., sygn. akt I SA/Ke 366/13. Wyrokiem tym oddalono skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. (dalej: Dyrektor IS) z dnia 28 marca 2013 r. w przedmiocie odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki.
2. Stan sprawy przedstawiony przez Sąd pierwszej instancji
2.1. Zaskarżoną decyzją Dyrektor IS utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w O. z dnia 25 lipca 2012 r., którą orzeczono o odpowiedzialności członka zarządu (Skarżącego) – za zaległości podatkowe Spółki Akcyjnej w O. (dalej: Spółka) z tytułu podatku od towarów i usług za styczeń, luty i marzec 2011 r.
W motywach rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że: - na dzień wydania decyzji istniały zaległości podatkowe Spółki; - Skarżący w czasie upływu terminu płatności zobowiązań podatkowych, które następnie przerodziły się ww. zaległości, pełnił funkcję członka zarządu tej Spółki; - w okresie od dnia 19 maja 2009 r. do dnia 23 czerwca 2011 r. jako członek rady nadzorczej Spółki, został przez nią oddelegowany do czasowego pełnienia obowiązków prezesa zarządu Spółki uchwałami: nr 01/06/2010 z 23 czerwca 2010 r. na czas nie dłuższy niż 3 miesiące od daty podjęcia uchwały, nr 02/09/2010 z dnia 23 września 2010 r. na okres od 25 września 2010 r. do 24 grudnia 2010 r., nr 02/12/2010 z 22 grudnia 2010 r. na okres od 25 grudnia 2010 r. do 24 marca 2011 r., oraz uchwałą nr 01/03/2011 z 22 marca 2011 r. na okres od 25 marca 2011 r. do 24 czerwca 2011 r.; - w dniu 22 czerwca 2011 r. Skarżący złożył rezygnację z pełnienia funkcji prezesa i członka rady nadzorczej Spółki z dniem 23 czerwca 2011r.; - wniosek o wykreślenie z funkcji prezesa zarządu i wpisaniu na to miejsce T.G. został złożony do KRS w dniu 9 września 2011 r.; - postanowieniem z dnia 19 grudnia 2011 r. Sąd Rejonowy w K. dokonał w KRS stosownej zmiany; - w sprawie wystąpiła bezskuteczność egzekucji z majątku Spółki; - w postępowaniu nie wykazano przy tym przesłanek wyłączających odpowiedzialność członka zarządu.
Odnosząc się do zarzutu nieważności uchwał rady nadzorczej o oddelegowaniu Skarżącego do czasowego pełnienia funkcji członka zarządu z uwagi na podjęcie ich z naruszeniem § 16 ust. 2 statutu Spółki (bez udziału przewodniczącego), organ odwoławczy wyjaśnił, że: - R.W. pełnił funkcję przewodniczącego rady nadzorczej Spółki od dnia 25 września 2010 r. do dnia 24 grudnia 2010 r.; - w późniejszym okresie funkcja ta nie była obsadzona, a rada nadzorcza podejmowała uchwały bez przewodniczącego; - organy podatkowe nie mają jednak uprawnienia do badania ważności uchwał i ich zgodności z prawem, gdyż to należy do sądów powszechnych; - w aktach sprawy i aktach rejestrowych Spółki nie było wniosków złożonych przez osoby uprawnione o stwierdzenie nieważności ww. uchwał rady nadzorczej.
3. Skarga do Sądu pierwszej instancji i odpowiedź na skargę
3.1. W skardze Skarżący zarzucił naruszenie, tj.: art. 121, art. 122, art. 127 i art. 233 § 1 pkt 2a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r. poz. 749, z poźn. zm.; dalej: O.p.) przez ich niezastosowanie; - art. 116 § 1 O.p. przez jego błędne zastosowanie i nałożenie odpowiedzialności solidarnej na Skarżącego za zobowiązania Spółki, mimo, że w świetle prawa nie był on prawidłowo powołanym członkiem jej zarządu.
3.2. W odpowiedzi na skargę Dyrektor IS wniósł o oddalenie skargi.
3.3. Na rozprawie w dniu 26 września 2013 r. Skarżący wniósł o zawieszenie postępowania sądowego z uwagi na złożenie w Sądzie Okręgowym w K. pozwu o ustalenie nieważności uchwał rady nadzorczej Spółki. Sąd oddalił ten wniosek.
4. Uzasadnienie rozstrzygnięcia Sądu pierwszej instancji
4.1. Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, z późn. zm.; dalej: P.p.s.a.) uznając ją za niezasadną.
4.2. W motywach takiej oceny i rozstrzygnięcia Sąd uznał, że: - organy podatkowe prawidłowo wykazały, iż zostały spełnione przesłanki pozytywne odpowiedzialności Skarżącego jako członka zarządu; - nie wykazał on, aby zachodziły przesłanki wyłączające jego odpowiedzialność; - w czasie, gdy powstało zobowiązanie, które przekształciło się w zaległość podatkową Skarżący pełnił funkcję prezesa zarządu Spółki; - na stanowisko to został oddelegowany kolejnymi uchwałami rady nadzorczej, każdą na okres trzech miesięcy poczynając od 23 czerwca 2010 r. do 24 czerwca 2011r.
W ocenie Sądu, ustaleń tych nie mogły podważyć zarzuty skargi, kwestionujące podstawy odpowiedzialności Skarżącego z powołaniem się na wadliwość powierzenia stanowiska prezesa zarządu. Sąd tu wyjaśnił, że: - uchwała organów Spółki nawet dotknięta wadami pozostaje w obrocie, a jej skutki prawne muszą być respektowane, dopóki nie ma prawomocnego wyroku sądowego wydanego na skutek powództwa wytoczonego na podstawie właściwych przepisów; - sprawy ważności uchwał należą do właściwości sądów powszechnych i organy podatkowe nie mogą badać ich zgodności z prawem; - w toku postępowania podatkowego nie wniesiono powództwa zmierzającego do eliminacji ww. uchwał; - pozew o ustalenie na podstawie art. 189 k.p.c. nieważności tych uchwał został złożony przez Skarżącego w Sądzie Okręgowym w K. w dniu 26 września 2013 r. (tj. w dniu rozprawy w te sprawie); - nie mogły zatem odnieść skutku zarzuty dotyczące wyłączenia odpowiedzialności Skarżącego jako członka zarządu z uwagi na wadliwość uchwał w przedmiocie oddelegowania go do pełnienia obowiązków prezesa zarządu Spółki.
Sąd podkreślił również, że Skarżący faktycznie czynności prezesa zarządu wykonywał i prowadził sprawy Spółki. W świetle zaś wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 sierpnia 2013 r., sygn. akt II FSK 2401/11, faktyczne wykonywanie obowiązków członka zarządu w spółce z o.o., nawet po formalnej rezygnacji z funkcji członka zarządu w tejże spółce z o.o., powoduje odpowiedzialność podatkową tego podmiotu przewidzianą w art. 116 § 2 O.p.
5. Skarga kasacyjna i odpowiedź na skargę kasacyjną
5.1. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania, według norm przepisanych.
5.2. Wyrokowi Sądu pierwszej instancji zarzucił naruszenie art. 116 § 1 O.p. przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że:
1) Skarżący ponosi solidarną odpowiedzialność za zaległości podatkowe Spółki, mimo, iż nie był prawidłowo powołany na członka jej zarządu, gdyż uchwała wbrew statutowi Spółki nie została podpisana przez przewodniczącego rady nadzorczej, a tym samym jest nieważna i nie daje podstaw do przypisania Skarżącemu ww. odpowiedzialności;
2) Skarżący ponosi solidarną odpowiedzialność za zaległości podatkowe Spółki mimo, iż był członkiem rady nadzorczej Spółki jedynie delegowanym przez nią do czasowego wykonywania czynności członków zarządu, a wskazana funkcja nie wypełnia dyspozycji powołanego przepisu, tj. bycia członkiem zarządu w rozumieniu art. 368 § 2-4 K.s.h., a tym samym nie było podstaw do przypisania Skarżącemu ww. odpowiedzialności
6. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
6.1. Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie.
6.2. Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, chyba że zachodzą przesłanki nieważności postępowania sądowego, wymienione w § 2 tego artykułu. Takich jednak przesłanek w niniejszej sprawie nie ujawniono. Podobnie nie ujawniono podstaw do odrzucenia skargi ani umorzenia postępowania przed sądem pierwszej instancji, które obligowałyby Naczelny Sąd Administracyjny do wydania postanowienia przewidzianego w art. 189 P.p.s.a. Natomiast skarga kasacyjna zbadana według reguł zawartych w art. 183 § 1 ab initio P.p.s.a. okazała się niezasadna i jako taka podlegała oddaleniu.
6.3. W postępowaniu przed Sądem pierwszej instancji kontrolowana była decyzja wydana w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe spółki akcyjnej. Wydanie takiej decyzji wymagało wykazania zarówno przesłanek pozytywnych tej odpowiedzialności, jak również wykazania, że w sprawie nie wystąpiły przesłanki wyłączające tę odpowiedzialność, tzw. przesłanki egzoneracyjne. Przesłankami pozytywnymi są: pełnienie funkcji członka zarządu w czasie, gdy powstała zaległość podatkowa spółki oraz bezskuteczność egzekucji z majątku spółki. Do przesłanek uwalniających od odpowiedzialności należą natomiast: zgłoszenie we właściwym czasie wniosku o ogłoszenie upadłości lub wszczęcie postępowania układowego bądź brak winy w niezgłoszeniu tych wniosków oraz wskazanie mienia spółki umożliwiającego zaspokojenie znacznej części zaległości podatkowych.
W zaskarżonej decyzji organ podatkowy wykazał spełnienie przesłanek pozytywnych oraz brak spełnienia przesłanek wyłączających odpowiedzialność członka zarządu za zaległości podatkowe. Takie też stanowisko zaaprobował Sąd pierwszej instancji. W skardze kasacyjnej kwestionuje się ocenę co do uznania, że Skarżący pełnił funkcję członka zarządu w czasie, gdy powstała zaległość podatkowa. O tym, że nie był on członkiem zarządu w rozumieniu art. 116 § 1 O.p. ma świadczyć, według autora tej skargi, nieważność uchwał powołujących go do pełnienia czynności członka zarządu oraz że był jedynie delegowanym do czasowego wykonywania funkcji członka zarządu.
6.4. Pierwsze stanowisko skargi kasacyjnej, a tym samym zbudowany na nim zarzut skargi kasacyjnej (zarzut z pkt 5.2. ppkt 1 niniejszego uzasadnienia) są bezzasadne. Wyrażana argumentacja co do nieważności uchwał delegujących Skarżącego do wykonywania czynności członka zarządu była eksponowana zarówno przed organem podatkowym, jak i Sądem pierwszej instancji. W tym zakresie oba podmioty miały jednakowe zdanie, przeczące przedstawianym przez Skarżącego poglądom. Naczelny Sąd Administracyjny nie znalazł podstaw, aby od niego odstąpić. Z akt sprawy wynika, że Skarżący uchwałami rady nadzorczej (decydujące znacznie miały uchwały nr 02/12/2010 z dnia 22 grudnia 2010 r. oraz nr 01/03/2011 z dnia 22 marca 2011 r. - tak też przyjął Sąd pierwszej instancji) został oddelegowany do wykonywania czynności członka zarządu. Uchwały te nie zostały wyeliminowane z obrotu prawnego, nie stwierdzono bowiem w przypisanym dla nich trybie ich nieważności. Wskazywane przez autora skargi kasacyjnej podjęcie uchwał bez wymaganej przez statut Spółki obecności przewodniczącego, może stanowić o ich wadliwości, jednak to czy faktycznie są one nieważne powinno zostać stwierdzone przez sąd powszechny. Sąd pierwszej instancji właściwie w tym zakresie wyjaśnił, odwołując się przy tym do orzecznictwa Sądu Najwyższego, że w przypadku, gdy członek zarządu zarzuca, iż zachodzi przesłanka uwalniająca go od odpowiedzialności z art. 116 O.p., a mianowicie twierdzi, że został powołany przez radę nadzorczą niezgodnie z prawem, to uchwała może być zaskarżona powództwem o stwierdzenie nieważności uchwały na podstawie art. 189 K.p.c. w zw. z art. 58 § 1 K.c., ewentualnie o ustalenie na podstawie art. 189 K.p.c istnienia lub nieistnienia uchwały. Stanowisko, że członek zarządu w przypadku zarzucania nieważności uchwale powołującej go do pełnienia takiej funkcji, powinien doprowadzić do stwierdzenia jej wadliwość we właściwym do tego trybie, wyrażane było również w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego. W wyroku z dnia 25 marca 2013 r., sygn. akt I FSK 521/12, wyrażono pogląd, że "w przypadku gdy członek zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością zarzuca, że zachodzi przesłanka uwalniająca go z odpowiedzialności z art. 116 O.p., a mianowicie twierdzi, że został powołany niezgodnie z prawem, to zgodnie z art. 252 § 1 k.s.h. powinien wnieść powództwo przeciwko spółce o stwierdzenie nieważności uchwały zgromadzenia wspólników spółki z ograniczoną odpowiedzialności." Przywołana teza nie odnosi się co prawda bezpośrednio do członka zarządu spółki akcyjnej, jednak płynący z niej przekaz jest czytelny, co pozwala również odnieść go do niniejszej sprawy. Należy zatem jednoznacznie stwierdzić, że członek zarządu spółki akcyjnej, w przypadku, gdy zarzuca, że zachodzi przesłanka uwalniająca go z odpowiedzialności z art. 116 O.p., gdyż został powołany niezgodnie z prawem, powinien wnieść powództwo do sądu powszechnego o wyeliminowanie z obrotu prawnego uchwał go powołujących.
Za racją Skarżącego nie przemawia zaczerpnięty, według autora skargi kasacyjnej z wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego o sygn. akt II FSK 477/11, pogląd, że "organy podatkowe nie mogą orzekać o odpowiedzialności członka zarządu za zobowiązania podatkowe bez wcześniejszego sprawdzenia czy dana osoba została prawidłowo powołana do zarządu", ani też okoliczność wszczęcia przez Skarżącego powództwa o stwierdzenie nieważności uchwał powołujących go do czasowego wykonywania funkcji członka zarządu.
Zasady odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki akcyjnej stosuje się do byłego członka zarządu, jeżeli termin płatności zaległości podatkowej upływał w okresie, w którym członek zarządu pełnił tę funkcję w spółce (zob. art. 116 § 1 w związku z § 2 i § 4 O.p). Oczywistym jest zatem, że organy podatkowe orzekając o odpowiedzialności za zobowiązania spółki członka zarządu powinny sprawdzić, czy dana osoba rzeczywiście była członkiem zarządu w okresie upływu terminu płatności zobowiązania podatkowego. Z akt sprawy wynika, że organy podatkowe dokonały takich czynności, o czym świadczą powoływane w sprawie uchwały rady nadzorczej. O ważności takich aktów nie może jednak decydować organ podatkowy, ani też sąd administracyjny; o ich wadliwości, co już wyżej omówiono, może orzec sąd powszechny. Okoliczność złożenia przez Skarżącego pozwu w sprawie stwierdzenia nieważności uchwał, nie oznacza, że podjęte uchwały są nieważne. Taka ich ocena może zostać stwierdzona prawomocnym orzeczeniem wydanym w postępowaniu przed sądem powszechnym. Organy podatkowe dokonując w sprawie ustaleń co do pełnienia przez Skarżącego funkcji członka zarządu rozstrzygały na podstawie ważnych na ten czas uchwał. Sąd pierwszej instancji z kolei kontrolując wydane decyzje czynił to na podstawie akt sprawy, jak też stanowi w tym zakresie art. 133 § 1 P.p.s.a. Oznaczało to, że Sąd wydając wyrok miał obowiązek orzekać na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy. Z akt sprawy nie wynikało zaś, aby stwierdzono nieważność kwestionowanych przez Skarżącego uchwał.
6.5. Niezasadne było również stanowisko autora skargi kasacyjnej co do tego, że delegowanie Skarżącego jako członka Rady Nadzorczej do wykonywania funkcji członka zarządu oznacza, że nie był on członkiem zarządu w rozumieniu art. 116 § 1 O.p. (zarzut z pkt 5.2. ppkt 2 niniejszego uzasadnienia).
Niepodzielając takiej argumentacji Naczelny Sąd Administracyjny opowiada się za taką wykładnią, w świetle której członek rady nadzorczej delegowany na podstawie art. 383 § 1 K.s.h. do wykonywania czynności członka zarządu, jest członkiem zarządu w rozumieniu art. 116 § 1 O.p. Na takie rozumienie przywołanych przepisów wskazał już Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 12 maja 2011 r., sygn. akt II UK 308/10. Sąd ten wywiódł bowiem, że: "Na mocy udzielonej delegacji członek rady nadzorczej uzyskiwał uprawnienie do wykonywania czynności zarządu spółką akcyjną w zastępstwie pochodzącego z wyboru członka zarządu. Miał więc on formalną (prawną) legitymację do pełnienia obowiązków członka zarządu tej spółki. Jego status w zakresie czynności zarządczych nie odbiegał od statusu wybranego członka zarządu. Inaczej rzecz ujmując, z racji sposobu powołania do wykonywania czynności zarządczych nie doznawał on ograniczeń w zakresie ich sprawowania w porównaniu do "zwykłych" członków zarządu. Oddelegowanemu członkowi rady nadzorczej przysługiwały w zakresie prowadzenia spraw spółki i reprezentacji spółki takie same uprawnienia jak członkom zarządu pochodzącym z wyboru. Stawał się więc zarządcą ze wszystkimi skutkami z tego wynikającymi. Z punktu zaś widzenia odpowiedzialności za zaległości podatkowe (składkowe) spółki na podstawie komentowanego przepisu, nie ma znaczenia, od jakiego jej organu pochodzi uprawnienie do zarządzania. Uchwała rady nadzorczej w przedmiocie delegacji stanowiła dalsze, poza powołaniem, umocowanie do pełnoprawnego uczestniczenia w zarządzaniu spółką, co prowadzi do wniosku, że członek zarządu w rozumieniu art. 116 Ordynacji podatkowej to także członek rady nadzorczej delegowany do czasowego wykonywania czynności członka zarządu. (...) Za przedstawionym stanowiskiem przemawia także wykładnia celowościowa. Powszechnie przyjmuje się, że celem przepisu art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej w związku z art. 31 i 32 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych jest ochrona wierzycieli publicznoprawnych przed skutkami zarządzania spółką w sposób prowadzący do bezskuteczności egzekucji przeciwko niej." Na podobne stanowisko, odwołując się do poglądów doktryny, wskazano również w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 kwietnia 2013 r., sygn. akt I GSK 1263/11. Podkreślono w nim, że: "delegowanie do zarządu powoduje, że członek rady nadzorczej przestaje na określony czas mieć prawo realizowania kompetencji członka rady nadzorczej, a wstępuje w takie prawa i obowiązki członka zarządu."
Przedstawione stanowiska pozwalają stwierdzić, że w niniejszej sprawie Skarżący oddelegowany jako członek rady nadzorczej do wykonywania czynności członka zarządu był członkiem zarządu w rozumieniu art. 116 § 1 O.p. Poprzez delegowanie Skarżący wszedł w ogół praw i obowiązków członka zarządu Spółki, który nie mógł sprawować swojej funkcji. Uprawniony i zobowiązany do wykonywania wszystkich czynności członka zarządu pełnił de facto funkcję, o jakiej mowa w art. 116 O.p. W istocie więc Skarżący pełnił funkcję członka zarządu, niezależnie od tego, że nadal był członkiem rady nadzorczej i co też miało zasadnicze znaczenie dla możliwości obciążenia go odpowiedzialnością za zaległości podatkowe Spółki.
Z inną sytuacją moglibyśmy mieć do czynienia, gdyby Skarżący w zakresie wykonywanych czynności członka zarządu został przy delegowaniu ograniczony przedmiotowo, np. do wykonania pojedynczej czynności. W takim przypadku oznaczałoby to, że Skarżący w istocie nie wszedł w ogół praw i obowiązków członka zarządu. W skardze kasacyjnej nie podniesiono jednak w tym zakresie żadnego zarzutu. Zbędne jest zatem czynienie dalszych rozważań na ten temat.
6.6. Niezależnie od tego, co dotąd zostało przedstawione, dostrzec należało wyrażoną przez Sąd pierwszej instancji ocenę prawną w zakresie odpowiedzialności Skarżącego z uwagi na faktyczne wykonywanie przez niego obowiązków członka zarządu w Spółce. Sąd ten podkreślił bowiem, że Skarżący faktycznie czynności prezesa wykonywał i prowadził sprawy Spółki. Wskazał przy tym na stanowisko zawarte w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 sierpnia 2013 r., sygn. akt II FSK 2401/11, że "faktyczne wykonywanie obowiązków członka zarządu w spółce z o.o. - nawet po formalnej rezygnacji z funkcji członka zarządu w tejże spółce z o.o. - powoduje odpowiedzialność podatkową tego podmiotu przewidzianą w art. 116 § 2 Ordynacji podatkowej" (zob. str. 13 uzasadnienia). Przywołana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach ocena prawna art. 116 § 2 O.p. została zaczerpnięta z ww. wyroku, w którym to odwołano się do licznych orzeczeń obejmujących rozumienie tego przepisu.
W skardze kasacyjnej przyjęte przez Sąd pierwszej instancji ustalenia faktyczne co do pełnienia przez Skarżącego czynności prezesa zarządu i prowadzenia spraw Spółki nie zostały zakwestionowane. W tym zakresie nie sformułowano zarzutów procesowych; brak jest też jakichkolwiek twierdzeń. Podobnie w odniesieniu do tak przedstawionej przez Sąd pierwszej instancji oceny prawnej art. 116 § 2 O.p. nie postawiono zarzutu. Z tych przyczyn wyrażoną ocenę należy uznać za niepodważoną, a to oznacza iż również ona wskazywała na istnienie po stronie Skarżącego odpowiedzialności za zaległości podatkowe Spółki.
6.7. Naczelny Sąd Administracyjny oddala skargę kasacyjną, jeżeli nie ma usprawiedliwionych postaw, o czym stanowi art. 184 ab initio P.p.s.a. Na tej podstawie orzeczono zatem jak w punkcie pierwszym sentencji wyroku.
6.8. Natomiast w zakresie orzeczenia w przedmiocie kosztów z punktu drugiego sentencji wyroku, Naczelny Sąd Administracyjny wziął pod uwagę, że: - wyrok Sądu pierwszej instancji oddalał skargę objętą wpisem stałym; - skargę kasacyjną od tego wyroku wniósł Skarżący przed dniem 1 stycznia 2016 r.; - Dyrektor IS nie złożył odpowiedzi na skargę kasacyjną; - na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjny w imieniu Dyrektora IS stawił się radca prawny, który prowadził sprawę przed Sądem pierwszej instancji; - niniejszym wyrokiem oddalono skargę kasacyjną.
Wobec takiego stanu faktycznego wskazać należało, że zgodnie z art. 204 pkt 1, art. 205 § 2 w związku z art. 207 § 1 i art. 209 P.p.s.a. w razie oddalenia skargi kasacyjnej strona, która wniosła skargę kasacyjną, obowiązana jest zwrócić niezbędne koszty postępowania kasacyjnego poniesione przez organ - jeżeli zaskarżono skargą kasacyjną wyrok sądu pierwszej instancji oddalający skargę; do niezbędnych kosztów postępowania strony reprezentowanej przez radcę prawnego zalicza się w szczególności jego wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach; wniosek strony o zwrot kosztów sąd rozstrzyga w orzeczeniu oddalającym skargę kasacyjną. Według natomiast § 14 ust. 2 pkt 2 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. z 2013 r. poz. 490, z późn. zm.) stawki minimalne wynoszą w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w drugiej instancji za udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym - 50% stawki minimalnej określonej w pkt 1, a jeżeli w drugiej instancji nie prowadził sprawy ten sam radca prawny - 75% tej stawki, w obu przypadkach nie mniej niż 120 zł. Stawka minimalna wynosi 240 zł, o czym stanowi § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c ww. rozporządzenia. Zastosowanie przepisów ww. rozporządzenia uzasadniał § 21 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. poz. 1804), zgodnie z którym do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem 1 stycznia 2016 r. stosuje się przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji.
O wysokości kosztów postępowania kasacyjnego orzeczono zatem na podstawie ww. przepisów, zasądzając kwotę 120 zł (50% z 240 zł), obejmującą koszty zastępstwa procesowego.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 12.07.2026. · Źródło