III SA/Łd 432/13

Dnia 1 sierpnia 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Furmanek, Sędziowie Sędzia NSA Irena Krzemieniewska, Sędzia WSA Monika Krzyżaniak (spr.), , Protokolant Pomocnik sekretarza – Bartosz Adamus, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 sierpnia 2013 roku sprawy ze skargi E.R. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Ł. z dnia [...] roku nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia choroby zawodowej pod postacią zespołu cieśni w obrębie nadgarstka oddala skargę. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...] decyzją nr [...] z dnia [...], orzekł o braku podstaw do stwierdzenia u E. R. choroby zawodowej obwodowego układu nerwowego wywołanej sposobem wykonywania pracy pod postacią zespołu cieśni w obrębie nadgarstka wymienionej w pozycji 20 pkt 1 wykazu chorób zawodowych, określonych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. nr 105, poz. 869 ze zm.). E. R. odwołała się od tej decyzji do Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...], zarzucając błędną ocenę materiału dowodowego poprzez bezkrytyczne przyjęcie wadliwych "wniosków" orzeczeń lekarskich. Przyjęte przez organ stanowisko pozostaje, jej zdaniem, w sprzeczności z przepisami prawa materialnego, tj.: art. 2 Konstytucji R.P., § 6 ust. 5 pkt 4, § 7, § 8, § 9 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych w zw. z art. 235 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy. Decyzją z dnia [...], znak [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Uzasadniając stwierdził, że zgodnie z art. 2351 Kodeksu pracy za chorobę zawodową uważa się chorobę wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy zwanych "narażeniem zawodowym". Do stwierdzenia choroby zawodowej przez właściwego inspektora sanitarnego konieczne jest orzeczenie lekarskie o rozpoznaniu choroby zawodowej wydane przez upoważnioną zgodnie z § 5 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych jednostkę organizacyjną służby zdrowia. Organ wskazał, że E. R. w okresie od 11 marca 1959 r. do 26 marca 1988 r. była zatrudniona w "A" w Ł. (zakład zlikwidowany) na stanowisku operatora maszyn tkackich, w narażeniu związanym ze sposobem wykonywania pracy. Narażenie zawodowe ustało od 1 lipca 1987 r., ponieważ jak wynika z formularza lekarskiego do spraw inwalidztwa od w/w daty strona pobierała zasiłek chorobowy. Informacje o pracodawcy, wykonywanych czynnościach i narażeniu zawiera karta oceny narażenia zawodowego z dnia [...], która to karta została przesłana pismem PPIS w [...] z dnia [...] do jednostki orzeczniczej I stopnia. E. R. została skierowana na badania w celu rozpoznania choroby zawodowej przez lekarza z poradni medycyny pracy, który dokonał także zgłoszenia podejrzenia choroby zawodowej do PPIS w [...] (data wpływu 19 stycznia 2011 r.). Skarżąca została poddana dwukrotnie badaniom specjalistycznym (zgodnie z § 5 rozporządzenia R.M. z dnia 30 czerwca 2009 r.) w uprawnionych do orzekania o chorobach zawodowych jednostkach organizacyjnych służby zdrowia, to jest Poradni Chorób Zawodowych, Przychodni Konsultacyjno-Diagnostycznej Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w [...] oraz po odwołaniu się od treści tego orzeczenia w Klinice Chorób Zawodowych Instytutu Medycyny Pracy w [...]. W wyniku przeprowadzonych badań zainteresowana uzyskała dwukrotnie orzeczenie lekarskie o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej pod postacią obustronnego zespołu cieśni nadgarstków – orzeczenie Nr [...] z dnia [...] poradni WOMP w [...] i orzeczenie lekarskie nr [...] z dnia [...] kliniki IMP w [...]. Organ zaznaczył, że wyżej wymienione jednostki w sposób wyczerpujący i przekonujący uzasadniły brak podstaw do rozpoznania u skarżącej choroby zawodowej. W ocenie Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...], podkreślenia wymaga fakt, iż na rozwój zespołu cieśni nadgarstka mają wpływ zarówno czynniki zawodowe, jak i ogólnoustrojowe pochodzenia zapalnego, urazowego, endokrynnego, zwyrodnieniowego czy też nowotworowego. Zawodową etiologię zespołu cieśni nadgarstka, w świetle wiedzy medycznej, można podejrzewać wówczas, gdy czynności wykonywane na stanowisku pracy charakteryzują się szybkimi, wielokrotnie powtarzalnymi w długich przedziałach czasowych, ruchami maksymalnego zginania i prostowania nadgarstków, bądź praca wymagająca czynności wykonywanych w pozycji stwarzającej ryzyko ucisku na pień nerwu pośrodkowego w kanale nadgarstka. Z ustaleń przeprowadzonych przez jednostkę orzeczniczą I stopnia wynika natomiast, że u strony stwierdzono objawy kliniczne składające się na obustronny zespól cieśni nadgarstków- ze znacznego stopnia objawami demianilizacji powyżej obu nadgarstków typowych dla polineuropatii cukrzycowej. Jednostka ta wskazała, że w większości przypadków przyczyną zespołu cieśni nadgarstków są choroby – stwierdzone między innymi u skarżącej – takie jak otyłość, cukrzyca i dna moczanowa. Wśród pozazawodowych powodów mechanicznych wymienia się również podpieranie się na rękach, czy nadgarstku ustawionym w zgięciu grzbietowym, które ma miejsce przy chodzeniu o kulach. Ponadto jednostka orzecznicza stwierdziła brak istotnego narażenia w pracy zawodowej na czynniki przeciążające układ ruchu w obrębie nadgarstka. Za przyjęciem takiego stanowiska przemawia bowiem zarówno ocena charakteru wykonywanej pracy, jak i analiza zmian w stanie zdrowia badanej. Odnosząc się do zarzutów odwołania, Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w [...] uznał je za bezzasadne. Zdaniem organu zebrany materiał dowodowy, a przede wszystkim treść przekonująco uzasadnionych orzeczeń lekarskich, stanowiących podstawowy dowód sprawy, wskazuje bez żadnych wątpliwości i sprzeczności na brak podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej. Wskazał, że stwierdzone u strony objawy kliniczne składające się na obustronny zespół cieśni nadgarstków, nie dają podstaw do rozpoznania choroby zawodowej, bowiem nie występowało narażenie zawodowe stwarzające ryzyko powstania przedmiotowej choroby zawodowej. Natomiast znajdujący się w aktach sprawy protokół oceny narażenia zawodowego PPIS w [...] z dnia [...], z którego stwierdzenia zostały użyte w odwołaniu, sporządzony został tylko na podstawie oświadczenia E. R. z dnia [...] i zawartych w nim sformułowań. Ponadto, określony w art. 2352 Kodeksu pracy, okres rozpoznania choroby zawodowej dla przewlekłej choroby obwodowego układu nerwowego, wywołanej sposobem wykonywania pracy pod postacią cieśni nadgarstka wynosi 1 rok. U skarżącej powyższe schorzenie zostało zdiagnozowane w 2008 r., tj. 21 lat po ustaniu narażenia zawodowego. Organ odwoławczy zaznaczył również, że inspektor sanitarny nie ma uprawnień do stwierdzenia choroby zawodowej, jeżeli właściwe jednostki orzecznicze I i II stopnia nie dokonały rozpoznania klinicznego choroby zawodowej i wypowiadają się w danej sprawie negatywnie, a z taką sytuacja mamy do czynienia w niniejszej sprawie. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi E. R. ponowiła zarzuty przedstawione w odwołaniu od decyzji I instancji. Zdaniem skarżącej, podstawę decyzji stanowił błędny wniosek, że postępowanie orzeczniczo – lekarskie zostało przeprowadzone zgodnie z warunkami określonymi w rozporządzeniu Rady Ministrów w sprawie chorób zawodowych, a decyzja opiera się na orzeczeniach lekarskich właściwych jednostek organizacyjnych powołanych do rozpoznawania chorób. Organ odwoławczy powielił błędną interpretację przedstawioną w orzeczeniach poprzedzających wydanie decyzji. Lekarze medycyny wydając orzeczenia nie używali argumentacji medycznej, która winna być wiodąca we wnioskach, lecz argumentacji prawa materialnego, co do którego nie mają wiedzy. Podniosła również, że narażenie zawodowe trwa w czasie całego stosunku pracy, w tym także w okresie korzystania z zasiłku chorobowego. Wobec tego stosunek pracy, a co za tym idzie narażenie, nie ustały jak twierdzi PWIS w lipcu 1987 r. lecz w momencie wypowiedzenia stosunku pracy w kwietniu 1988 r. Nadto choroba miała bezpośredni wpływ na niezdolność świadczenia stosunku pracy przez skarżącą, powodując konieczność przejścia na rentę chorobową, a formularz lekarski do spraw inwalidztwa w swej treści wskazuje także na problemy z drętwieniem rąk. W takim przypadku, stopień w jakim choroba zawodowa przyczynia się do niezdolności nie ma znaczenia, ważne jest to, że przesądza ona o wystąpieniu niezdolności do pracy, stanowiąc jej istotną przyczynę. W odpowiedzi na skargę Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w [...] wniósł o jej oddalenie argumentując, jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Pismem procesowym z dnia [...] zatytułowanym "uzupełnienie skargi" strona podniosła zarzut naruszenia art. 7, art. 77 § 1, art. 107 ust. 3 k.p.a. Zdaniem skarżącej, wydanie zaskarżonej decyzji nie zostało poprzedzone dokładnym wyjaśnieniem stanu faktycznego sprawy, a przedstawione w niej uzasadnienie rozstrzygnięcia pomija całkowicie logikę uznaną w medycynie. Wskazała, iż w orzeczeniach Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w [...] oraz Instytutu Medycyny Pracy w [...] nie odniesiono się do faktycznych warunków pracy, którą wykonywała. Tym samym, w ocenie skarżącej, przed wydaniem przedmiotowej decyzji organy administracji winny podjąć czynności niezbędne do uzupełnienia materiału dowodowego. Podniosła nadto, że co prawda jako podstawę prawną zaskarżonej decyzji organ wskazał obowiązujące przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych, to w ocenie skarżącej sprawa była rozpatrywana na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r., które zostało uznane przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodne z Konstytucją RP i utraciło moc z dniem 3 lipca 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skargę jako niezasadną należało oddalić w całości. Sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki określone w ustawie i rozstrzygając w granicach danej sprawy, nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną - art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2002 r. Nr 153 poz. 1269, ze zm.) oraz art. 3 § 1 i art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 27, ze zm. – dalej: p.p.s.a.). Ocena ta polega na zbadaniu, czy organy administracji publicznej w toku rozpoznawania sprawy nie naruszyły prawa i czy skala ewentualnego naruszenia przepisów prawa materialnego i procesowego uzasadnia zastosowanie środków z art. 145-149 p.p.s.a. W rozpoznawanej sprawie podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. nr 105, poz. 869) oraz Kodeksu pracy (Dz. U. z 1998 r. nr 21 poz. 94 ze zm.). W myśl przepisu art. 235¹ Kodeksu pracy, za chorobę zawodową uważa się chorobę, wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym". Ponadto, art. 235² stanowi, że rozpoznanie choroby zawodowej u pracownika lub byłego pracownika może nastąpić w okresie jego zatrudnienia w narażeniu zawodowym albo po zakończeniu pracy w takim narażeniu, pod warunkiem wystąpienia udokumentowanych objawów chorobowych w okresie ustalonym w wykazie chorób zawodowych. Z regulacji cytowanych przepisów wynika zatem, iż aby doszło do stwierdzenia u danej osoby choroby zawodowej, schorzenie, na które ona cierpi musi być wymienione w wykazie chorób zawodowych, i musi być ono spowodowane występowaniem w pracy czynników szkodliwych dla zdrowia albo w związku ze sposobem wykonywania pracy (narażenie zawodowe), przy czym związek przyczynowy między schorzeniem i narażeniem zawodowym winien być stwierdzony bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem. Dodatkowo ustawodawca uzależnił możliwość stwierdzenia choroby zawodowej, w przypadku ustania narażenia zawodowego, od wystąpienia zobiektywizowanych objawów choroby w zamkniętym, wyznaczonym okresie czasu bez względu jednak na to, kiedy rozpoznanie choroby zawodowej nastąpi. Użyte w treści tego przepisu wyrażenie: "choroba wymieniona w wykazie chorób zawodowych" musi być interpretowana z uwzględnieniem rozporządzenia z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych. Stwierdzenie wystąpienia choroby zawodowej, zgodnie z § 5 powyższego rozporządzenia, musi zostać potwierdzone orzeczeniem lekarza spełniającego wymagania kwalifikacyjne określone w przepisach dotyczących służby medycyny pracy, zatrudnionego bądź w jednostce orzeczniczej I stopnia, wymienionej w ust. 2 powyższego paragrafu, bądź w jednostce orzeczniczej II stopnia określonej w ust. 3 § 5 rozporządzenia. W niniejszej sprawie organy I i II instancji oparły swe decyzje na orzeczeniach lekarskich wydanych przez uprawnione jednostki orzecznicze. Należy podkreślić, że w postępowaniu o stwierdzenie choroby zawodowej organy inspekcji sanitarnej są związane rozpoznaniem choroby podanym w orzeczeniu lekarskim i nie są uprawnione do samodzielnej oceny dokumentacji medycznej. W orzecznictwie wielokrotnie podkreślano, że wydane w sprawie orzeczenie lekarskie jednostki właściwej do rozpoznania chorób zawodowych ma charakter opinii biegłego, a organ prowadzący postępowanie jest nim związany. Organ nie ma prawa samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej, prowadzącej do odmiennego rozpoznania schorzenia. Związanie to wynika z faktu, iż że orzeczenie lekarskie stanowi jedyny wiarygodny środek dowodowy służący stwierdzeniu choroby zawodowej, jeśli nie budzi wątpliwości w świetle pozostałych dowodów. Organy administracji są związane ustaleniami orzeczeń diagnostycznych i nie dysponując przeciwdowodami, które mogłyby orzeczenia te podważyć, nie mają w tym zakresie podstaw do przyjęcia, iż rzeczywisty stan zdrowia skarżącego kształtuje się odmiennie od wyników nadań stanowiących postawę orzeczeń lekarskich (por. wyrok NSA z dnia 5 stycznia 2007 r., sygn. akt II OSK 1078/06 publ. CBOIS). Orzekające w rozpatrywanej sprawie placówki medyczne pierwszego stopnia jak i odwoławcza, zgodnie wykluczyły u skarżącej chorobę zawodową w postaci obustronnego zespołu cieśni nadgarstka o podłożu zawodowym. Nie można podzielić stanowiska skarżącej, że ustalony w sprawie stan faktyczny budzi wątpliwości wobec czego konieczne jest zasięgnięcie dodatkowych opinii medycznych celem wykluczenia istnienia choroby zawodowej. Poza sporem pozostaje przy tym, że skarżąca cierpi na chorobę zespołu cieśni nadgarstków, jednak o etiologii pozazawodowej, o czym świadczy dokumentacja medyczna skarżącej i wynikające z niej schorzenia, które zostały u niej zdiagnozowane. Z ustaleń jednostki orzeczniczej I stopnia (orzeczenie z 30.07.2012 r. poradni WOMP w [...]), która orzekała w niniejszym postępowaniu wynika, że u E. R. stwierdzono objawy kliniczne składające się na obustronny zespół cieśni nadgarstków – z objawami znacznego stopnia demianilizacji powyżej obu nadgarstków - typowych dla polineuropatii cukrzycowej. Jednostka ta wskazała, że w większości przypadków przyczyną zespołu cieśni nadgarstków są choroby - stwierdzone między innymi u pani R. - takie jak otyłość, cukrzyca i dna moczanowa, a wśród pozazawodowych powodów mechanicznych wymienia się także podpieranie się na rękach, przy nadgarstku ustawionym w zgięciu grzbietowym, które ma miejsce przy chodzeniu o kulach. Ponadto, jednostka ta stwierdziła także brak istotnego narażenia w pracy zawodowej na czynniki przeciążające układ ruchu w obrębie nadgarstka, a za przyjęciem takiego stanowiska przemawiała zarówno ocena warunków i charakteru wykonywanej pracy przy obsłudze i nadzorze krosien, jak i analiza zmian w stanie zdrowia badanej. Z kolei w uzasadnieniu orzeczenia lekarskiego z dnia [...] Kliniki IMP w [...] stwierdzono m.in., że analiza czynności zawodowych skarżącej wykazała, iż w trakcie pracy zawodowej nie wykonywała ona długotrwale, przez całą lub przez znaczną część zmiany roboczej, monotypowych czynności, pod postacią ruchów ręki z towarzyszącymi ruchami zginania i prostowania nadgarstka, zwłaszcza połączonych z koniecznością użycia siły i w długich przedziałach czasowych, które stwarzałyby możliwości ucisku na pnie nerwów pośrodkowych. Wykonywane czynności miały charakter różnorodny i nie prowadziły do przeciążeń w obrębie nadgarstków. Dodatkowo, zdaniem również tej jednostki orzeczniczej, na pozazawodową przyczynę omawianej choroby wskazują obustronne występowanie dolegliwości oraz schorzenie współistniejące: zaburzenia metaboliczne - wieloletnia cukrzyca typu 2 oraz dna moczanowa, które są niezależnym czynnikiem powstania zespołu cieśni nadgarstka. W oparciu o powyższe orzeczenia lekarskie, zasadnie zatem PWIS w [...] uznał, że stwierdzona u skarżącej choroba w postaci obustronnego zespołu cieśni nadgarstka nie jest schorzeniem o podłożu zawodowym. Organ wyjaśnił przy tym, że na rozwój zespołu cieśni nadgarstka mają wpływ zarówno czynniki zawodowe, jak i ogólnoustrojowe pochodzenia zapalnego, urazowego, endokrynnego, nowotworowego i zwyrodnieniowego. Podkreślił, że różnorodność przyczyn tej choroby nakłada na lekarzy, ustalających rozpoznanie, obowiązek przeprowadzenia wnikliwej diagnostyki różnicowej zależnej jednocześnie od oceny warunków pracy, jak również uzyskanych wyników badań pomocniczych i specjalistycznych, a decydującą rolę w rozpoznaniu zespołu cieśni nadgarstka, jako choroby zawodowej ma ocena sposobu wykonywania pracy. W każdym przypadku podejrzenia zawodowego podłoża stwierdzanych zmian konieczna jest dokładna analiza przebiegu pracy, uwzględniająca rodzaj czynności wykonywanych przez pracownika, przyjmowaną pozycję ciała, częstość powtórzeń ruchów oraz okres narażenia. Zawodową etiologię zespołu cieśni nadgarstka, w świetle wiedzy medycznej, można podejrzewać wówczas, gdy czynności wykonywane na stanowisku pracy charakteryzują się szybkimi, wielokrotnie powtarzalnymi w długich przedziałach czasowych, ruchami maksymalnego zginania i prostowania nadgarstków, bądź praca wymaga czynności wykonywanych w pozycji stwarzającej ryzyko ucisku na pień nerwu pośrodkowego w kanale nadgarstka. Tymczasem, w rozpoznawanej sprawie, obie uprawnione jednostki medyczne nie potwierdziły zawodowej etiologii stwierdzonego u skarżącej schorzenia. Należy jeszcze raz wskazać na utrwalone stanowisko przyjmujące związanie organów inspekcji sanitarnej rozpoznaniem podanym w orzeczeniu lekarskim wydanym przez uprawnione podmioty medyczne i w konsekwencji przyjmujące brak podstaw do samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej przez te organy prowadzącej do odmiennego rozpoznania choroby (wyrok NSA z dnia 24 marca 2000 r. I SA 2334/99, wyrok NSA z dnia 8 listopada 2000 r. I SA 664/00, wyrok z dnia 11 grudnia 2001 r. I SA 746/99). Organ orzekający w sprawie, w świetle powyższych okoliczności, zasadnie uznał, że placówki medyczne w sposób wyczerpujący wyjaśniły i uzasadniły swoje stanowisko, wobec czego nie ma potrzeby przeprowadzania żadnych dodatkowych czynności dowodowych. Ponadto podkreślić należy, że załączona do odwołania dokumentacja medyczna nie ma znaczenia dla rozstrzygania w przedmiocie istnienia choroby zawodowej, w świetle ustalenia, że wydane orzeczenia lekarskie przez jednostki orzecznicze są spójne i logiczne. W ocenie Sądu, organy orzekające w przedmiotowej sprawie, opierając się na orzeczeniach jednostek medycznych uprawnionych do rozpoznania choroby zawodowej, wydanych na podstawie analizy całości dokumentacji medycznej obejmującej specjalistyczne badania diagnostyczne, z uwzględnieniem przebiegu pracy zawodowej i analizy narażenia zawodowego, dokonały wyczerpującego ustalenia w stanu faktycznego zaistniałego w rozpoznawanej sprawie. Podnieść także należy, że wskazane powyżej orzeczenia jednostek medycznych uprawnionych do rozpoznania choroby zawodowej posiadają walor opinii biegłego w rozumieniu 84 § 1 k.p.a, natomiast w sytuacji, gdy specjalistyczne jednostki medyczne właściwe do rozpoznawania chorób zawodowych orzekły o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej u skarżącej, organy inspekcji sanitarnej, były zobowiązane do wydania decyzji w oparciu o wydane w sprawie orzeczenia lekarskie stosownie do treści § 8 ust. 1 rozporządzenia z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych. Jak wynika z powyższego, w niniejszej sprawie nie zostały spełnione przesłanki zawarte w art. 235¹ Kodeksu pracy, co jest warunkiem niezbędnym do rozpoznania choroby zawodowej. Zasadnie organy sanitarne uznały, że stwierdzone u E. R. objawy kliniczne składające się na obustronny zespół cieśni nadgarstków, nie dają podstaw do rozpoznania choroby zawodowej, bowiem nie występowało narażenie zawodowe stwarzające ryzyko powstania przedmiotowej choroby zawodowej. Nie został spełniony również art. 235² Kodeksu pracy, który stanowi, iż rozpoznanie choroby zawodowej u pracownika lub byłego pracownika może nastąpić w okresie jego zatrudnienia w narażeniu zawodowym albo po zakończeniu pracy w takim narażeniu, pod warunkiem wystąpienia udokumentowanych objawów chorobowych w okresie ustalonym w wykazie chorób zawodowych. Okres ten, dla przewlekłej choroby zawodowej obwodowego układu nerwowego wywołanej sposobem wykonywania pracy pod postacią zespołu cieśni w obrębie nadgarstka, wynosi 1 rok, a schorzenie zostało zdiagnozowane u skarżącej w 2008 r. tj 21 lat po ustaniu narażenia zawodowego. Z analizy przebiegu zatrudnienia i narażenia zawodowego wynika, bowiem że E. R. w okresie od 11.03.1959 r. do 26.03.1988 r. była zatrudniona w "A" w Ł. ul. A 2 (zakład zlikwidowany) na stanowisku operatora maszyn tkackich. Ewentualne narażenie zawodowe ustało od 1 lipca 1987 r., ponieważ od tej daty do końca okresu zatrudnienia skarżąca przebywała na zasiłku chorobowym. Nie ulega również wątpliwości, iż rozpoznanie obustronnego zespołu cieśni nadgarstka pojawiło się w karcie informacyjnej z dnia 10 lipca 2008 r. (k. 1d akt admin.). Z treści art. 235² Kodeksu Pracy wynika tymczasem, że nie jest możliwe stwierdzenie choroby zawodowej u byłego pracownika, u którego objawy schorzenia odpowiadającego określonej pozycji wykazu chorób zawodowych wystąpiły w późniejszym, niż ustalony w tym wykazie okresie. Ponadto, samo wystąpienie objawów chorobowych nie upoważnia do stwierdzenia choroby zawodowej lecz wymagane jest "udokumentowanie" wystąpienia tych objawów. Nawet, jeżeli organ przyjąłby tak, jak życzy sobie tego strona skarżąca, że objawy choroby pojawiły się już w okresie, kiedy E. R. starała się o grupę inwalidzką, to wskazać należy, iż załączony przez stronę "Formularz lekarski do spraw inwalidztwa" zawiera w opisie z wywiadu "drętwienie rąk", co nie jest równoznaczne z rozpoznaniem zespołu cieśni nadgarstka. Ponadto, powyższy formularz opatrzony jest datą 8 lipca 1991 r. (k. 1c akt admin.), a zatem również powstał po ponad rocznym okresie od ustania zatrudnienia. Odnosząc się do pozostałych zarzutów podniesionych w skardze, trzeba zaznaczyć, iż Sąd nie dopatrzył się sprzeczności czy też braku logiki wydanych w sprawie orzeczeń medycznych i rozstrzygnięć organów administracji. W szczególności nie można zgodzić się ze skarżącą, iż w jej przypadku brak jest podstaw do powoływania się na stwierdzoną cukrzycę, jako przyczynę cieśni nadgarstka, skoro wartość glikemii we krwi oscyluje w okolicy 100 jednostek, a normą jest 80 - 100 jednostek. W załączonej przez skarżącą do akt sprawy opinii lekarskiej z dnia 9 lipca 1991 r. w pozycji "określenie wyników badań lekarskich" wyraźnie bowiem zaznaczona została cukrzyca (k. 1c akt admin.). Nie ma także racji strona skarżąca, iż w załączonej przez nią dokumentacji medycznej brak jest wzmianki o stwierdzonej dnie moczanowej. W karcie informacyjnej z dnia [...] w pozycji "Rozpoznanie" obok cukrzycy wskazana została również hyperurykemia, czyli podwyższony poziom kwasu moczowego we krwi (k. 1d akt admin). Sąd nie stwierdził także, aby organy zastosowały w niniejszej sprawie przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r., które zostało uznane przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodne z Konstytucją RP i utraciło moc z dniem 3 lipca 2009 r. Analiza wydanych w sprawie opinii lekarskich oraz rozstrzygnięć organów sanitarnych wskazuje, że działały one w oparciu o rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych. Nieuzasadniony jest również zarzut naruszenia art. 2 Konstytucji RP, który stanowi, że Rzeczpospolita Polska jest demokratycznym państwem prawnym, urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej. Nie wystarczy samo subiektywne przekonanie skarżącej, że skoro pracowała w warunkach narażenia zawodowego, to jest to wystarczająca podstawa do uznania choroby zawodowej. Reasumując, Sąd doszedł do wniosku, że organy administracji prowadząc przedmiotowe postępowanie nie naruszyły norm wynikających z przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Stan faktyczny został ustalony prawidłowo oraz w sposób rzetelny i na jego podstawie wydano decyzje znajdujące oparcie w przepisach prawa materialnego, zatem nie stwierdził naruszenia wskazywanych przepisów postępowania administracyjnego tj. art. 7, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a. Z tych wszystkich względów Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił. b.a.