IV SAB/Gl 68/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Michalik, , , po rozpoznaniu w dniu 5 sierpnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J.P. na bezczynność A S. A. w K. Oddział w B. w przedmiocie informacji publicznej p o s t a n a w i a 1. odrzucić skargę, 2. zwrócić stronie skarżącej kwotę 100 (sto) złotych tytułem uiszczonego wpisu sądowego od skargi. J.P. reprezentowana przez pełnomocnika adwokata G.S. pismem z dnia 13 grudnia 2011 r. wezwała A S. A. Oddział w C. do podjęcia negocjacji w przedmiocie ustalenia wynagrodzenia za bezumowne korzystanie przez Spółkę z nieruchomości należącej do skarżącej, oznaczonej jako dz. [...], położonej w miejscowości K. (gmina K.), dla której Sąd Rejonowy w O. prowadzi księgę wieczystą nr [...], jak również w przedmiocie ustanowienia na tej nieruchomości służebności przesyłu za wynagrodzeniem. W odpowiedzi, pismem z dnia 22 marca 2012 r., A S. A. Dystrybucja Oddział w B. poinformował skarżącą, że urządzenia elektroenergetyczne usytuowane na wspomnianych wyżej działkach zostały wybudowane ponad 30 lat temu, zgodnie z obowiązującymi wówczas przepisami prawa, w związku z czym tytuł prawny do korzystania z nieruchomości, na której zlokalizowane są urządzenia został nabyty w drodze zasiedzenia służebności. W piśmie z dnia 13 sierpnia 2012 r. pełnomocnik J.P. oświadczył, że Spółka korzysta z nieruchomości w złej wierze, gdyż zajęcie nieruchomości i umieszczenie na niej urządzeń energetycznych bez uzyskania tytułu prawnego jest równoznaczne ze złą wiarą. W związku z tym, zdaniem pełnomocnika, do zasiedzenia przez Spółkę nieruchomości potrzebny jest okres 30 lat. Jednocześnie pełnomocnik podniósł, że ewentualny zarzut zasiedzenia nieruchomości jest całkowicie bezzasadny, gdyż Spółka nie przedstawiła żadnego dokumentu, z którego wynika, że przeniesiono własność infrastruktury posadowionych urządzeń ze Skarbu Państwa na rzecz przedsiębiorstwa państwowego, jako poprzednika prawnego Spółki lub na rzecz innych poprzedników prawnych, dlatego do okresu posiadania przez Spółkę nie można doliczyć okresu posiadania Skarbu Państwa do 1990 r., zatem bieg zasiedzenia może być liczony dopiero od 1989 r. lub 1990. Kolejnym pismem z dnia 11 stycznia 2013 r. ustanowiony przez J.P. pełnomocnik- radca prawny Ł.B., działając w oparciu o art. 4 ust. 1 pkt 5 i ust. 3, art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. "a" ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. nr 112, poz. 1198 ze zm., dalej "u.d.i.p.") wezwał Spółkę do przedstawienia stosownych dokumentów, stanowiących podstawę lokalizacji i budowy linii elektroenergetycznych. A S. A. Dystrybucja Oddział w B. w piśmie z dnia 28 stycznia 2013 r. podtrzymał swoje stanowisko przedstawione w piśmie z dnia 22 marca 2013 r. Pismem z dnia 4 marca 2013 r. J.P. reprezentowana przez pełnomocnika radcę prawnego Ł.B. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na bezczynność A S. A. Oddział w B. polegającą na nieudostępnieniu informacji publicznej, oraz niewydaniu rozstrzygnięcia w sprawie odmowy udostępnienia informacji publicznej lub umorzeniu postępowania. W ocenie skarżącej do podmiotu zajmującego się dystrybucją energii elektrycznej mają zastosowanie przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej, gdyż stosownie do art. 4 ust. 1 pkt 5 tej ustawy zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej, oprócz władz publicznych są również inne podmioty wykonujące zadania publiczne. Dystrybucja energii elektrycznej i zadania wykonywane przez przedsiębiorstwo energetyczne ze względu na znaczenie dla dobra wspólnego skarżący zaliczył do zadań o charakterze publicznym. W odpowiedzi na skargę A S. A. Dystrybucja Oddział w B. wniósł o jej odrzucenie, względnie oddalenie. W pierwszej kolejności A S. A. Oddział w B. wskazał, że jako oddział nie posiada osobowości prawnej, nie jest również podmiotem praw i obowiązków cywilnych i administracyjnych. Dlatego sposób oznaczenia przez skarżącego strony postępowania w skardze wskazuje na brak podmiotowości prawnej A S. A. Oddział w B. Ponadto A S. A. Oddział w B. zaakcentował, że spółka nie należy do kategorii podmiotów zobowiązanych do udostępnienia informacji publicznej, wskazanych przez przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej. Jednocześnie Spółka wskazała, że nie należy do podmiotów wymienionych w art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. A S. A. Dystrybucja Oddział w B. nie jest osobą prawną, w której Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycje dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. W Spółce 99,51 % akcji posiada B S. A. z siedziba w K., a 0,49 % akcji pozostali akcjonariusze. Z kolei w Spółce B S. A. Skarb Państwa posiada jedynie 30,06 % akcji. Ponadto Spółka nie zgodziła się z twierdzeniem, że informacje, których udostępnienia żądała strona skarżąca stanowią informację publiczną Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Stosownie do art. 25 § 1 - 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie jako "P.p.s.a.", zdolność występowania przed sądem administracyjnym jako strona (zdolność sądowa) ma osoba fizyczna i osoba prawna, a także państwowe i samorządowe jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej oraz organizacje społeczne nieposiadające osobowości prawnej oraz inne jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, jeżeli przepisy prawa dopuszczają możliwość nałożenia na te jednostki obowiązków lub przyznania uprawnień lub skierowania do nich nakazów i zakazów, a także stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Zdolność sądową mają ponadto organizacje społeczne, choćby nie posiadały osobowości prawnej, w zakresie ich statutowej działalności w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób. Powyższą regulację należy uzupełnić o treść art. 4 ust. 1 u.i.d.p., zgodnie z którym obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: 1) organy władzy publicznej, 2) organy samorządów gospodarczych i zawodowych, 3) podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa, 4) podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego, 5) podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. Z powyższych przepisów nie wynika, by oddział przedsiębiorcy posiadał zdolność sądową, co pozwalałoby mu występować w postępowaniu sądowoadministracyjnym samodzielnie. Oddział nie został również wprost wymieniony w katalogu podmiotów zobowiązanych do udostępniania informacji publicznej (art. 4 ust. 1u.i.d.pd.). W niniejszej sprawie stronami postępowania są J.P. oraz spółka A S.A. Oddział w B., którą wskazali skarżąca w skardze, jako na organ zobowiązany do udostępnienia żądanej informacji publicznej. Wobec tego, mając na uwadze obowiązujące przepisy przyjdzie zauważyć, że zdolności sądowej nie ma oddział spółki akcyjnej A, której dotyczy bezpośrednio skarga. Analogiczna teza również dotycząca skarg do sądu administracyjnego w przedmiocie informacji publicznej skierowanych przeciwko oddziałom spółki kapitałowej została wyrażona w sprawach toczących się przed WSA w Warszawie - sprawy o sygn. akt: II SAB/Wa 484/12, II SAB/Wa 23/13, II SAB/Wa 519/12, WSA w Lublinie w sprawach o sygn. akt II SAB/Lu 32/13 i II SAB/Lu 31/13 i WSA w Rzeszowie w sprawach o sygn. akt; II SAB/Rz 25/13, II SAB/Rz 24/13, II SAB/Rz 15/13, II SAB/Rz 8/1 i WSA w Gdańsku w sprawach o sygn. akt II SAB/Gd 12/13, II SAB/Gd 14/13. Poglądy i argumentację przyjętą w tych sprawach Sąd całkowicie podziela. Jak bowiem wynika z art. 12 ustawy z dnia 15 września 2000 r. – Kodeks spółek handlowych (Dz.U. Nr 94, poz. 1037 ze. zm.), zwanej dalej w skrócie jako k.s.h., osobowość prawną spółka akcyjna uzyskuje z chwilą wpisu do rejestru, którym jest Krajowy Rejestr Sądowy – Rejestr Przedsiębiorców. Żaden przepis k.s.h. nie przyznaje jednak osobowości prawnej ani zdolności sądowej oddziałowi takiej spółki, mającej siedzibę na terenie Rzeczypospolitej Polskiej. Zgodnie z art. 5 pkt 4 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz.U. z 2010 r. Nr 220, poz.1447 ze zm.), oddział spółki stanowi jedynie wyodrębnioną i samodzielną organizacyjnie część przedsiębiorstwa spółki, co nie oznacza jednak, że posiada on podmiotowość prawną. Nie ulega zatem wątpliwości, że osobowość prawną posiada wyłącznie spółka, co oznacza, że tylko spółka może być stroną w postępowaniu ze skargi na bezczynność w sprawie udostępnienia informacji publicznej, gdyż tylko ona posiada zdolność sądową. Oznacza to, iż w niniejszej sprawie taką zdolnością mogłaby się legitymować A S.A. w K., a nie jej oddział w B. wskazany w skardze. Jednocześnie przyjdzie zauważyć, że niewłaściwe określenie podmiotu, którego bezczynności dotyczy skarga, nie jest brakiem formalnym skargi, ani też brakiem możliwym do uzupełnienia w trybie art. 31 P.p.s.a. Reasumując, skoro oddział spółki akcyjnej nie posiada zdolności sądowej, to nie może występować w postępowaniu sądowoadministracyjnym jako strona, a skarga podlega odrzucenia na podstawie art. 58 § 1 pkt 5 P.p.s.a., zgodnie z którym Sąd odrzuca skargę jeżeli jedna ze stron nie ma zdolności sądowej. W związku z powyższym na podstawie art. 58 § 1 pkt 5 P.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia. O zwrocie wpisu orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 P.p.s.a.