II SO/Op 15/13

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Opolu Anna Misiak po rozpoznaniu w dniu 6 sierpnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym z wniosku M. M. reprezentowanego przez kuratora J. M. o przyznanie prawa pomocy w sprawie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 20 czerwca 2013 r., nr [...] wydanej w przedmiocie świadczeń z pomocy społecznej postanawia : ustanowić dla M. M. adwokata. M. M. reprezentowany – jako osoba częściowo ubezwłasnowolniona - przez kuratora J. M., wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, w dniu 15 lipca 2013 r. (data stempla pocztowego), wniosek o przyznanie mu prawa pomocy poprzez ustanowienie adwokata z urzędu. Kurator ubezwłasnowolnionego w urzędowym formularzu wniosku wskazał, że wnosi o prawo pomocy w celu zaskarżenia decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 20 czerwca 2013 r. nr [...] w przedmiocie przydziału mieszkania chronionego. Kurator w uzasadnieniu wniosku wskazał, że jego podopieczny jest osobą niepełnosprawną intelektualnie z prawem do zasiłku stałego i zasiłku pielęgnacyjnego wypłacanego ze środków opieki społecznej. Obecnie przebywa w domu pomocy społecznej, gdzie z tego tytułu jest mu potrącane 70 % z posiadanych środków. Kurator jest osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku i nie uzyskuje z tytułu pełnionej funkcji jakiegokolwiek wynagrodzenia lub diety. Okoliczność zaskarżenia decyzji SKO wymaga dogłębnej wiedzy prawniczej, którą kurator nie dysponuje. Wnosi zatem o "wstrzymanie biegu terminu do czasu ustanowienia adwokata z urzędu", który będzie miał czas na zapoznanie się ze sprawą oraz sporządzenie i wniesienie odwołania. J. M. wskazała, że jej podopieczny nie ma żadnego majątku. Wyposażenie mieszkania, odzież, bielizna dokumenty i inne jego rzeczy "zostały wyrzucone przez Gminę [...] na wysypisko sieci, bez jego zgody w dniu 13 sierpnia 2012 r." Wskazała, że dochód M. M. nie jest jej znany, ponieważ OPS [...] utajnił przed nią jego akta osobowe. Wie jedynie, że pobiera on zasiłek stały w nieznanej wysokości oraz zasiłek pielęgnacyjny wynoszący 45,90 zł i zasiłek celowy wynoszący 30 zł. Podniosła, że na chwilę obecną M. M. grozi kolejny okres bezdomności i bark zapewnienia opieki i pomocy. Poprosiła o zobligowanie OPS w [...] o doręczenie stosownych danych finansowych, utajnionych przed kuratorem. Pismem z dnia 17 lipca 2013 r., tut. Sąd zwrócił się do SKO w Opolu o nadesłanie kopii decyzji z dnia 20 czerwca 2013 r., którą zamierza skarżyć kurator M. M. Decyzja ma za przedmiot odmowę przyznania M. M. pobytu w mieszkaniu chronionym. Z jej uzasadnienia wynika, że na dzień wydania decyzji M. M. przebywa na oddziale [...] w szpitalu w [...], jako osoba chora [...]. Ma on dochód z tytułu zasiłku stałego w kwocie 529 zł miesięcznie. Należy w tym miejscu wyjaśnić, że wnioskodawca w razie wniesienia skargi będzie korzystał z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych, zgodnie bowiem z art. 239 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej, nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Sytuacja taka zachodzi w sprawie, przedmiotem postępowania ma być decyzja dotycząca przyznania pomocy w formie mieszkania chronionego, a zatem jeśli dojdzie do wniesienia skargi, to skarżący będzie ustawowo zwolniony od kosztów sądowych, o jakich mowa w art. 239 pkt 1 lit. a P.p.s.a. Wobec tego należało rozpatrzyć jego wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a., przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Według natomiast art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym osobie fizycznej następuje, gdy wykaże ona, że nie jest wstanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wnioskodawca wykazał, że obecnie ma jedynie dochód z renty w niepełnej wysokości w kwocie 595,26 zł miesięcznie, jak wynika z akt korzysta on też ze wsparcia pomocy społecznej. Jak przyjęło się natomiast w orzecznictwie sądowym sąd jest uprawniony do oceny sytuacji finansowej strony w oparciu o zawarte we wniosku oświadczenie strony i dowody przedstawione przez nią w konkretnej sprawie, a także o fakty znane sądowi z urzędu, np. okoliczności wynikające z dokumentów zawartych w aktach innych postępowań z udziałem wnioskodawcy (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 listopada 2010 r., sygn. akt I GZ 360/10, System Informacji Prawnej Lex nr 741357). W ten sposób ustalono, że wnioskodawca jest osobą chorującą i utrzymującą się jedynie ze środków z opieki społecznej. W ocenie referendarza, należy stwierdzić, bez głębszej analizy wydatków wnioskodawcy, że sam fakt kształtowania się jego dochodów na poziomie około 529 zł z tytułu zasiłku stałego, nawet przyjmując, że dodatkowo otrzymuje on około 75,90 zł miesięcznie z tytułu zasiłku pielęgnacyjnego i celowego, pozwala na uznanie, że nie jest on w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku swojego utrzymania koniecznego. Sytuacja materialna wnioskodawcy uprawnia go zatem do przyznania mu prawa pomocy w zakresie przez niego żądanym, czyli w istocie w częściowym, poprzez ustanowienie dla niego adwokata. Przemawia za tym dodatkowo uprawdopodobniony zły stan zdrowia M. M. Odnosząc się do prośby kuratora wnioskodawcy o "wstrzymanie biegu czasu do czasu ustanowienia pełnomocnika urzędu", należy wyjaśnić, że wniosek o prawo pomocy nie wstrzymuje biegu terminu do wniesienia skargi. Stanowisko to znajduje poparcie w poglądzie wyrażonym w aktualnym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, zgodnie z którym: "W postępowaniu sądowoadministracyjnym nie istnieje instytucja wstrzymania biegu terminu do dokonania czynności procesowej. W szczególności procedura przyznawania stronie prawa pomocy nie powoduje wstrzymania biegu takiego terminu." (patrz. postanowienie NSA dnia 27 stycznia 2010 r., sygn. akt I OZ 42/10, dostępne w Systemie Informacji Prawnej Lex nr 599946). Wobec powyższego, na podstawie art. 258 § 1 pkt 7 orzeczono, jak w sentencji.