II FZ 1090/13

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA: Bogusław Dauter po rozpoznaniu w dniu 2 grudnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia G. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w N. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 8 października 2013 r., sygn. akt I SA/Rz 451/13 w przedmiocie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawach ze skarg G. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w N. na decyzje Dyrektora Izby Celnej w P. z dnia 15 kwietnia 2013 r. o numerach: [...],[...],[...],[...][...],[...],[...],[...] w przedmiocie podatku od gier za miesiące od stycznia do sierpnia 2010 r. postanawia oddalić zażalenie. 1. Postanowieniem z 8 października 2013 r., I SA/Rz 451/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił wnioski G. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w N. o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia sąd pierwszej instancji stwierdził, że w niniejszej sprawie okoliczności, o jakich mowa w art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; zwana dalej P.p.s.a.) nie zachodzą, pomimo podnoszonej przez skarżącą jej trudnej sytuacji. Poddając ocenie wniosek spółki wzięto pod uwagę, że skarżąca wniosła skargi w ośmiu sprawach zawisłych przed sądem pierwszej instancji w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku od gier i łączna wysokość wpisów sądowych wynosi 9.568 zł. Zdaniem sądu nie jest to kwota wygórowana, a nawet można stwierdzić, że przy rozmiarze działalności spółki - znikoma. 2. W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżąca zarzuciła naruszenie art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a. poprzez odmówienie zastosowania zwolnienia z obowiązku uiszczenia wpisu od ośmiu skarg w sytuacji, gdy skarżąca nie dysponuje kwotą wymaganą do zapłaty. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 3. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Instytucja prawa pomocy stanowi wyjątek od zasady przewidzianej w art. 199 P.p.s.a., zgodnie z którą strony samodzielnie ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Stosownie do art. 243 § 1 i art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym może zostać przyznane na wniosek strony, będącej osobą prawną, jeżeli wykaże ona, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy należy z jednej strony uwzględnić wysokość kosztów postępowania, jakie strona musi ponieść, a z drugiej jej sytuację finansową, na którą składają się przede wszystkim uzyskiwane przez nią przychody. Analiza orzeczeń sądów administracyjnych w tym zakresie prowadzi do konstatacji, że jedynym kryterium oceny wniosku o przyznanie prawa pomocy jest kryterium majątkowe (por. postanowienie NSA z 17 lutego 2009 r., II OZ 140/09). Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, w świetle przedstawionych przez stronę okoliczności należy podzielić stanowisko sądu pierwszej instancji, że spółka nie wykazała, że nie jest w stanie wygospodarować środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Spółka obraca bardzo wysokimi kwotami pieniężnymi, w zestawieniu z którymi należne wpisy sądowe w 8 sprawach zawisłych przed sądem pierwszej instancji stanowią wartość niewspółmiernie niską. Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wynika, że sąd szczegółowo zbadał sytuację materialną spółki i uzasadnił swoją ocenę danymi finansowymi spółki, tj. okolicznościami, iż: w 2012 r. spółka wygenerowała 148.551.284,25 zł przychodów, wykazując jednocześnie stratę w wysokości 888.485,30 zł przy czym spółka amortyzuje posiadane maszyny i urządzenia do gier; z wyciągów z rachunku bankowego wynika, że spółka posiada środki pieniężne, pozwalające jej ponieść koszty sądowe, a na tym etapie sprawy – uiścić konieczny wpis od skarg, natomiast znikoma ilość transakcji za pośrednictwem tych rachunków w konfrontacji z rozmiarami działalności spółki może jedynie sugerować, że posiada ona jeszcze inne rachunki. Rozpoznając sprawę sąd miał obowiązek wszechstronnie i wyczerpująco odnieść się do przytoczonych we wniosku okoliczności i do materiału dowodowego zebranego w sprawie. Sąd skorzystał z przysługującego mu na mocy art. 255 P.p.s.a. prawa i wezwał o nadesłanie dodatkowych oświadczeń oraz przedłożenia dokumentów źródłowych dotyczących stanu majątkowego. Sąd dokonał oceny sprawy i analizy dokumentów przedstawionych przez skarżącą, o czym świadczy treść uzasadnienia zaskarżonego postanowienia i nie znalazł okoliczności uzasadniających przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Przede wszystkim istotne w sprawie jest, że przedstawione przez stronę informacje nie dawały pełnego obrazu jej kondycji finansowej. Pomimo wezwania sądu skarżąca nie przedłożyła wszystkich koniecznych do rozstrzygnięcia wniosku dokumentów źródłowych, tj. bilansu za 2012 i sześć miesięcy 2013 r. oraz informacji dodatkowych do sprawozdania finansowego. Skoro strona uchyliła się od przedstawienia wskazanej przez sąd dokumentacji, do dostarczenia której została zobowiązana na podstawie art. 255 P.p.s.a., powinna liczyć się z tym, że sąd nie będzie miał wystarczających podstaw do uznania jej oświadczeń i twierdzeń za uprawdopodobnione, a tym samym uzasadniające przyznanie prawa pomocy (por. postanowienie NSA z 5 czerwca 2008 r., I FSK 236/08). Skutkowało to rozpoznaniem wniosku jedynie w oparciu o dane przedstawione w formularzu przyznania prawa pomocy i przekazane dokumenty, które okazały się niewystarczające do uznania, że spełnione zostały przesłanki zwolnienia spółki z obowiązku ponoszenia kosztów postępowania. Uzasadnienie sądu w tym zakresie świadczy o rozpoznaniu przez sąd wniosku spółki o przyznanie prawa pomocy w sposób rzetelny i nie naruszający zasad postępowania. Trafnie sąd pierwszej instancji zwrócił także uwagę na rozwiązania wynikające z kodeksu spółek handlowych umożliwiające pozyskanie przez spółkę środków finansowych. Reasumując, zdaniem Sądu, skarżąca nie wykazała okoliczności niezbędnych do pozytywnego rozpatrzenia wniosku o przyznanie prawa pomocy. Treść oświadczeń złożonych we wniosku nie daje wystarczających podstaw do uznania, że skarżąca nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania, natomiast argumentacja zawarta w zażaleniu nie podważa tej oceny, w szczególności biorąc pod uwagę, że spółka uchyliła się od przedstawienia żądanych dokumentów źródłowych dotyczących jej sytuacji majątkowej. Mając na względzie powyższe okoliczności Naczelny Sąd Administracyjny stosownie do art. 184 oraz art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.