I SA/Wr 1021/13
WyrokWSA we Wrocławiu2013-09-05
Skład orzekający: Anetta Chołuj, Katarzyna Borońska, Ewa Kamieniecka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przekazanie majątku spółki z ograniczoną odpowiedzialnością jej jedynemu udziałowcowi w związku z likwidacją spółki stanowi przychód podatkowy po stronie likwidowanej spółki na gruncie ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych?Ratio decidendi
Przekazanie majątku spółki z ograniczoną odpowiedzialnością jej jedynemu udziałowcowi w związku z likwidacją spółki nie stanowi przychodu podatkowego po stronie likwidowanej spółki. Taka czynność nie powoduje przysporzenia majątkowego po stronie spółki, a jedynie pomniejszenie jej majątku. Obowiązek podatkowy w tym zakresie powstaje po stronie udziałowca, który otrzymuje majątek likwidacyjny.Stan faktyczny
Spółka z o.o. planowała nabycie nieruchomości i jej dalsze oddanie do odpłatnego korzystania, a następnie likwidację i przekazanie majątku jedynemu udziałowcowi – Bankowi. Spółka wniosła o interpretację indywidualną, pytając, czy przekazanie majątku w związku z likwidacją spowoduje powstanie przychodu podatkowego po jej stronie. Dyrektor Izby Skarbowej uznał, że czynność ta stanowi odpłatne zbycie i generuje przychód po stronie spółki. Spółka zaskarżyła tę interpretację do WSA we Wrocławiu, zarzucając naruszenie przepisów ustawy o CIT.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylił zaskarżoną interpretację indywidualną i orzekł, że akt ten nie podlega wykonaniu, zasądzając jednocześnie zwrot kosztów postępowania na rzecz strony skarżącej.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Anetta Chołuj, Sędziowie: Sędzia WSA Katarzyna Borońska, Sędzia WSA Ewa Kamieniecka - sprawozdawca, Protokolant: Paulina Wódka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 września 2013 r. w Wydziale I sprawy ze skargi A. Spółka z o.o. z siedzibą we W. na interpretację indywidualną Dyrektora Izby Skarbowej w P., działającego w imieniu Ministra Finansów z dnia 28 lutego 2013 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych I. uchyla zaskarżoną interpretację, II. orzeka, że akt wymieniony w pkt I nie podlega wykonaniu, III. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w P., działającego w imieniu Ministra Finansów na rzecz strony skarżącej kwotę 457,00 (czterysta pięćdziesiąt siedem) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
W dniu 26 listopada 2012 r. do Biura Krajowej Informacji Podatkowej w L. wpłynął wniosek (uzupełniony w dniach 8 i 22 lutego 2013 r.) Spółki z o. o. A. z siedzibą we W. (dalej: Spółka, skarżąca) o wydanie indywidualnej interpretacji w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych.
Z opisanego we wniosku zdarzenia przyszłego wynika, że Spółka należy do grupy kapitałowej B. Bank. Jedynym udziałowcem Spółki jest B. Bank S.A. (dalej: Bank). Planowanym celem działalności Spółki jest profesjonalne zarządzanie nieruchomościami grupy, w szczególności nabywanie nieruchomości oraz ich oddawanie do odpłatnego korzystania, m.in. na rzecz Banku lub innych podmiotów z grupy kapitałowej na podstawie umów najmu lub innych umów o podobnym charakterze. W najbliższym czasie Spółka planuje nabycie nieruchomości, którą następnie zamierza oddać do odpłatnego używania, m.in. na rzecz Banku. W zależności od sytuacji makroekonomicznej, jak też możliwych zmian w zakresie strategii funkcjonowania grupy kapitałowej, Bank może w przyszłości podjąć decyzję o likwidacji Spółki na podstawie uchwały wspólników, stosownie do art. 274 § 1 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (Dz. U. nr 94, poz. 1037 ze zm.; dalej: k.s.h.). Wraz z likwidacją Spółki, po spłacie wierzycieli lub zabezpieczeniu ich roszczeń, nastąpi transfer pozostałego majątku (w tym analizowanej nieruchomości) na rzecz jedynego udziałowca (Banku) w formie majątku likwidacyjnego, zgodnie z art. 286 § 2 k.s.h.. W takim przypadku, majątek likwidacyjny przekazany na rzecz Banku (w szczególności nabyta nieruchomość) zostanie przeznaczony do prowadzenia działalności gospodarczej przez Bank.
Wobec powyższego Spółka zadała pytanie, czy przekazanie majątku Spółki na rzecz Banku w związku z przeprowadzonym postępowaniem likwidacyjnym będzie wiązało się z powstaniem po stronie Spółki przychodu podatkowego.
Wyrażając własne stanowisko w sprawie Spółka stwierdziła, że w opisanej w pytaniu sytuacji, po stronie Spółki nie powstanie przychód podatkowy. Uzasadniając to stanowisko wskazała, że zgodnie z przepisami k.s.h., w wyniku przeprowadzenia likwidacji spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, możliwe jest przekazanie udziałowcom w naturze majątku pozostałego po zaspokojeniu wierzycieli. Zdaniem Spółki, z uwagi na treść art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (tekst jedn. Dz. U. z 2011 r. nr 74, poz. 397 ze zm.; dalej: u.p.d.o.p.) oraz wobec braku w u.p.d.o.p. definicji legalnej "przychodu", powstanie przychodu należy wiązać z zaistnieniem przysporzenia. W sytuacji natomiast przekazania majątku Bankowi w związku z likwidacją Spółki, Spółka nie uzyska żadnego przysporzenia, gdyż nie będzie to związane ani z wypłatą na jej rzecz wynagrodzenia, czy rekompensaty, ani też z otrzymaniem jakiegokolwiek świadczenia wzajemnego. Nie doprowadzi również do trwałego zwiększenia majątku Spółki. Ponadto, czynność wydania majątku likwidacyjnego jest ostatnią czynnością likwidowanej spółki kapitałowej przed jej wykreśleniem z Krajowego Rejestru Sądowego. W konsekwencji, w ocenie Spółki, przekazanie majątku likwidacyjnego, w tym nieruchomości, na rzecz jedynego udziałowca, jakim jest Bank, pozostanie dla Spółki neutralne na gruncie u.p.d.o.p., natomiast przychód, stosownie do art. 10 ust. 1 pkt 3 u.p.d.o.p., może powstać jedynie po stronie Banku. Na poparcie zajętego stanowiska Spółka przywołała interpretacje indywidualne prawa podatkowego.
Dyrektor Izby Skarbowej w P., działający w imieniu Ministra Finansów, w interpretacji indywidualnej z dnia 28 lutego 2013 r. (nr [...]) uznał stanowisko Spółki za nieprawidłowe. W uzasadnieniu interpretacji organ wskazał, że przepisy prawa podatkowego nie regulują w sposób szczególny czynności polegającej na przeniesieniu na dotychczasowego wspólnika własności składników nieupłynnionego majątku spółki kapitałowej, która podlega likwidacji. Nie oznacza to jednak, że obowiązek podatkowy po stronie Spółki nie powstanie. Zdaniem organu interpretującego, opisaną we wniosku czynność należy rozpatrywać na gruncie prawa podatkowego w oparciu o interpretację przepisu art. 12 ust. 1 w związku z art. 14 ust. 1 u.p.d.o.p. Przy czym sam fakt, że ustawodawca nie wskazał w przepisie art. 12 jako źródła przychodu, przeniesienia majątku w związku z likwidacją Spółki, nie przesądza o nieistnieniu obowiązku podatkowego po stronie spółki likwidowanej. Likwidacja Spółki i przekazanie jej składników majątkowych (w szczególności nabytej przez nią wcześniej nieruchomości) udziałowcowi, któremu przysługuje takie uprawnienie, skutkuje bowiem powstaniem zobowiązania Spółki do zaspokojenia roszczeń tego udziałowca o przekazanie tych składników. Wykonanie zobowiązania w formie przeniesienia przez Spółkę prawa własności składników majątkowych prowadzi do wygaśnięcia zobowiązania Spółki. W ten sposób Spółka, jako dłużnik, zwolni się z długu, a ww. prawa własności będą przysługiwały udziałowcowi. Zdaniem organu interpretującego, przekazanie majątku Spółki (w tym nieruchomości) jej jedynemu udziałowcowi stanowi w istocie przeniesienie prawa własności majątku (w tym nieruchomości), które dotąd przysługiwało Spółce. Zatem, na gruncie prawa cywilnego będzie to przeniesienie prawa własności ze Spółki na jej udziałowca. W ocenie organu interpretującego, przeniesienie własności składników majątku pozostałych po likwidacji Spółki jako "wypłata" pokrywająca roszczenie wspólników, wypełnia hipotezę art. 14 ust. 1 u.p.d.o.p., gdzie mowa jest o "odpłatnym zbyciu rzeczy lub praw majątkowych". Czynność prawna jest odpłatna, jeżeli podmiot, który dokonał przysporzenia otrzymuje w zamian korzyść majątkową stanowiącą ekwiwalent tego przysporzenia. W sprawie zbycie to ma charakter odpłatny, gdyż podstawą zbycia prawa własności majątku pozostałego po likwidacji Spółki (w tym nieruchomości) jest zamiar zaspokojenia przez Spółkę wierzytelności, jaką ma wobec niej udziałowiec. Owe zaspokojenie wierzytelności może nastąpić w gotówce lub poprzez przekazanie wspólnikom składników majątku spółki. Przy czym skutki podatkowe wyboru sposobu zaspokojenia wierzytelności wspólnika wobec spółki nie są jednakowe. W przypadku wypłaty kwoty pieniężnej po stronie spółki nie powstaje przychód w znaczeniu podatkowym. Przychód taki powstanie jednak, gdy spółka dokona zaspokojenia roszczeń wspólnika dokonując zbycia na jego rzecz własności np. nieruchomości, z uwagi na dokonanie odpłatnego zbycia prawa własności nieruchomości, co stanowi źródło przychodu w rozumieniu art. 12 ust. 1 u.p.d.o.p. Według organu interpretującego, uznanie, że przeniesienie w wyniku likwidacji spółki kapitałowej prawa własności do składników majątkowych należy traktować na równi z wypłatą środków pieniężnych spowodowałoby nierówne traktowanie podatników. Podatnik, który najpierw dokonuje np. sprzedaży nieruchomości, a następnie reguluje swoje zobowiązania z tytułu likwidacji swojego przedsiębiorstwa byłby opodatkowany podatkiem dochodowym od osób prawnych, natomiast podatnik, który bezpośrednio w ww. drodze przeniósł własność składników majątkowych, nie osiągnąłby żadnego przychodu. Wynika to z faktu, że z powodu opodatkowania wspólnika z tytułu określonej czynności nie można wywieść wniosku, że czynność ta nie będzie rodziła określonych konsekwencji podatkowych po stronie Spółki. Reasumując organ interpretujący stwierdził, że przekazanie majątku pozostałego po likwidacji Spółki (w tym nieruchomości) w drodze przeniesienia na rzecz jej jedynego udziałowca (Banku) praw własności do tych składników, spowoduje po stronie Spółki powstanie przychodu z opłatnego zbycia praw rozpoznanego na podstawie art. 12 ust. 1 u.p.d.o.p., z zastrzeżeniem art. 14 ust. 1 u.p.d.o.p. Dodał na koniec, że powołane przez Spółkę interpretacje indywidualne zostały wydane w indywidualnych sprawach, a zatem nie mają zastosowania ani konsekwencji wiążących w odniesieniu do innego zdarzenia przyszłego.
Pismem z dnia 15 marca 2013 r. Spółka wezwała organ interpretujący do usunięcia naruszenia prawa.
W odpowiedzi na to wezwanie, organ stwierdził brak podstaw do zmiany wyrażonego w interpretacji indywidualnej stanowiska.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej interpretacji oraz o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Zarzuciła naruszenie: art. 12 ust. 1 w związku z art. 10 ust. 1 pkt 3 u.p.d.o.p, poprzez uznanie, że przekazanie majątku Spółki jej udziałowcowi w związku z przeprowadzonym postępowaniem likwidacyjnym, będzie wiązało się z powstaniem po stronie Spółki przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób prawnych, pomimo opodatkowania dochodu z likwidacji po stronie udziałowca; art. 12 ust. 1 w zw. z art. 14 ust. 1 u.p.d.o.p., poprzez uznanie, że przekazanie majątku Spółki jej jedynemu udziałowcowi w związku z przeprowadzonym postępowaniem likwidacyjnym będzie wiązało się z powstaniem po stronie Spółki przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób prawnych.
Argumentując zarzuty skargi, skarżąca wskazała, że z samej konstrukcji podatku dochodowego od osób prawnych wynika, że jedna i ta sama czynność prawna lub faktyczna, nie może powodować powstania przychodu u dwóch różnych podmiotów stanowiących strony tej czynności. W art. 12 ust. 1 u.p.d.o.p. brak jest bowiem regulacji nakazującej wprost uznać wartość majątku likwidacyjnego wydawanego udziałowcom lub innego majątku, którego własność jest przenoszona na skutek czynności nieodpłatnej, za przychód podatkowy u podatnika dokonującego takiego przeniesienia. Zdaniem skarżącej, nie można także przyjąć, że po jej stronie powstanie przychód podatkowy wyłącznie ze względu na otwarty katalog zdarzeń powodujących powstanie przychodu. Za przychód podatkowy należy bowiem uznać wyłącznie uzyskane przez podatnika wartości, które powodują definitywny przyrost jego majątku. Taki przyrost nie będzie miał miejsca w opisanym zdarzeniu przyszłym. Wydanie majątku Spółki na rzecz Banku w ramach procesu likwidacji doprowadzi bowiem nie do zwiększenia majątku Spółki, lecz do jego pomniejszenia. Wobec tego, zdaniem skarżącej, skoro wydanie majątku likwidacyjnego jedynemu udziałowcowi w sposób przewidziany przepisami k.s.h. nie jest czynnością odpłatną, to tym bardziej nie może być kwalifikowana jako "odpłatne zbycie" majątku, o którym mowa w art. 12 ust. 1 w zw. z art. 14 ust. 1 u.p.d.o.p. O odpłatnym zbyciu można bowiem mówić wyłącznie w przypadku zawarcia przez strony transakcji umowy dwustronnie obowiązującej, która z jednej strony zobowiązywałaby Spółkę do wydania swojego majątku na rzecz udziałowca, a z drugiej strony zobowiązywałaby udziałowca do zapłaty ceny. Jak podkreśliła skarżąca, wydanie majątku likwidacyjnego na rzecz udziałowca nie będzie stanowić wykonania przez Spółkę umowy o charakterze dwustronnie zobowiązującym. Skarżąca ponadto dodała, że utożsamianie wydania majątku w ramach likwidacji z jego odpłatnym zbyciem, powoduje dyskryminację podatkową podatnika dokonującego tej pierwszej czynności. Reasumując skarżąca stwierdziła, że zajęte przez nią we wniosku stanowisko ma oparcie w orzecznictwie sądów administracyjnych, których tezy powołała w uzasadnieniu skargi.
W odpowiedzi na skargę, Dyrektor Izby Skarbowej w P. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej interpretacji. Wskazał, że orzeczenia, na które powołuje się skarżąca, jak i orzeczenia prezentujące odmienne stanowisko (np. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 8 sierpnia 2012 r. sygn. akt I SA/Po 367/12), nie są wiążące i nie mają zastosowania w przedmiotowej sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej (...). Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2). Kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach, których katalog zawiera art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.).
W określonych przez ten przepis przedmiotowych granicach kognicji sądów administracyjnych mieści się m. in. orzekanie w sprawach skarg na pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego, wydane w indywidualnych sprawach (art. 3 § 2 pkt 4a p.p.s.a.).
W ramach tak wyznaczonej kompetencji Sąd stwierdza, że skarga jest zasadna.
W niniejszej sprawie przedmiotem sporu jest ustalenie na gruncie ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych konsekwencji podatkowych przekazania majątku spółki z ograniczoną odpowiedzialnością na rzecz jej jedynego udziałowca na skutek likwidacji owej spółki.
Udzielając interpretacji podatkowej w powyższej kwestii organ interpretujący, nie podzielając stanowiska skarżącej uznał, że przekazanie majątku pozostałego po likwidacji Spółki (w tym nieruchomości) w drodze przeniesienia na rzecz jej jedynego udziałowca (Banku) praw własności do tych składników, spowoduje po stronie Spółki powstanie przychodu z opłatnego zbycia praw rozpoznanego na podstawie art. 12 ust. 1 u.p.d.o.p., z zastrzeżeniem art. 14 ust. 1 u.p.d.o.p.
Organ intepretujący wywiódł bowiem, że opisane we wniosku przekazanie majątku po likwidacji Spółki, w szczególności prawa własności do nieruchomości, stanowi w istocie odpłatną czynność, której celem jest zaspokojenie przez Spółkę wierzytelności jaką ma wobec niej udziałowiec (Bank), bowiem w ten sposób Spółka – jako dłużnik, zwolni się z długu.
Punktem wyjścia dla rozstrzygnięcia przedmiotowego sporu prawnego jest art. 12 ust. 1 u.p.d.o.p., który przez określenie "Przychodami, (...), są w szczególności", zawiera otwarty katalog wartości stanowiących przychód. Jednocześnie zaznaczyć należy, że w owym katalogu nie znajduje się czynność przekazania majątku zlikwidowanej spółki kapitałowej jej jedynemu udziałowcowi/wspólnikowi.
Mając na uwadze wymienione w przywołanym przepisie przykładowe rodzaje przychodów, Sąd stwierdza, podzielając w tej kwestii pogląd skarżącej, że uznanie konkretnej wartości za przychód w rozumieniu art. 12 ust. 1 u.p.d.o.p., uzależnione jest przede wszystkim od tego, czy jej otrzymanie spowoduje po stronie podatnika przysporzenie, skutkujące zwiększeniem jego aktywów pieniężnych lub/czy majątkowych. W konsekwencji, decydujące znaczenie ma ustalenie, czy opisana przez skarżącą czynność prawna, doprowadzi do powstania po jej stronie przysporzenia.
W ocenie Sądu, rzeczona czynność, podjęta w trybie k.s.h., nie wiąże się z powstaniem po stronie Spółki jakiegokolwiek przysporzenia. Owe przysporzenie wystąpi natomiast po stronie jedynego udziałowca Spółki - Banku, który otrzyma jej majątek likwidacyjny, w skład którego będzie wchodzić nieruchomość. Tym samym, Sąd podziela stanowisko zajęte w tej kwestii przez skarżącą. W konsekwencji, przeciwne stanowisko organu intepretującego, które traktuje ową czynność za czynność odpłatną i mającą charakter zwolnienia się Spółki z długu wobec udziałowca, uznać należy za nieuprawnione, gdyż nie ma oparcia w obowiązującym porządku prawnym.
Podkreślenia w tej kwestii wymaga, jak prawidłowo wskazała skarżąca, że procedura likwidacyjna spółki kapitałowej odbywa się w myśl przepisów k.s.h. I tak, zgodnie z art. 272 k.s.h., rozwiązanie spółki następuje po przeprowadzeniu likwidacji, z chwilą wykreślenia spółki z rejestru. W myśl art. 282 § 1 zd. pierwsze, likwidatorzy powinni zakończyć interesy bieżące spółki, ściągnąć wierzytelności, wypełnić zobowiązania i upłynnić majątek spółki. Pozostały po zaspokojeniu lub zabezpieczeniu wierzycieli majątek, stosownie do 286 k.s.h., dzielony jest pomiędzy wspólników spółki proporcjonalnie do posiadanych przez nich udziałów, chyba że umowa spółki stanowi inaczej. Przy czym podział majątku nie może nastąpić przed upływem 6 miesięcy od daty ogłoszenia o otwarciu likwidacji i wezwaniu wierzycieli.
Co do sposobu rozliczenia przyjmuje się w doktrynie, że nie ma przeszkód, aby rozliczenie ze wspólnikami nie następowało w gotówce w następstwie spieniężenia, ale przez podział składników in natura. Część może otrzymać środki pieniężne, inni majątkowe (A. Kidyba, Komentarz do art. 286 Kodeksu spółek handlowych w: Kodeks Spółek Handlowych Tom I. Komentarz do artykułów 1 - 300, Wydawnictwo Wolters Kluwer Polska, 2011).
Dodać także trzeba, że zgodnie z art. 275 § 2 k.s.h. w okresie likwidacji nie można, nawet częściowo, wypłacać wspólnikom zysków ani dokonywać podziału majątku spółki przed spłaceniem wszystkich zobowiązań.
Mając na uwadze przedstawiony w k.s.h. tryb likwidacji spółki w świetle opisanej przez skarżąca we wniosku o udzielenie interpretacji czynności przekazania majątku pozostałego po likwidacji Spółki jedynemu jej udziałowcowi (Bankowi) i to niezależnie od składników tego majątku, nie spowoduje powstania po stronie Spółki jakiegokolwiek przysporzenia. Nie następuje tu bowiem żadna korzyść majątkowa. Co więcej, celem przeprowadzenia likwidacji jest zakończenie działalności Spółki, a nie generowanie przez nią przychodów. Skutkiem tego, nie można zgodzić się z poglądem organu intepretującego, że przekazanie jedynemu udziałowcowi prawa własności do majątku likwidacyjnego, stanowi odpłatne zbycie prawa, o jakim mowa w art. 14 ust. 1 u.p.d.o.p.
Zdaniem Sądu nie można również przyjąć, jak to uczynił organ interpretujący w zaskarżonej interpretacji, że dokonanie przedmiotowej czynności, należy traktować jako zwolnienie z długu, o jakim mowa w art. 508 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. nr 16, poz. 93 ze zm.; dalej: k.c.). Zgodnie z tym przepisem, zobowiązanie wygasa, gdy wierzyciel zwalnia dłużnika z długu, a dłużnik zwolnienie przyjmuje.
Z przepisu tego wynika, że do zwolnienia z długu może dojść tylko przez umowę zawartą pomiędzy wierzycielem a dłużnikiem, mocą której wierzyciel zwalnia dłużnika z długu, a dłużnik zwolnienie przyjmuje. Innymi słowy, zwolnienie z długu następuje na podstawie umowy dwustronnej o charakterze rozporządzającym. Ponadto, musi istnieć wymagalne wobec dłużnika na rzecz wierzyciela niespłacone zobowiązanie. Tymczasem, w odniesieniu do przedmiotowej czynności trudno uznać, by następowała ona w wyniku umowy dwustronnej i by przekazany majątek likwidacyjny miał charakter długu. Zgodnie bowiem z art. 274 § 1 k.s.h. otwarcie likwidacji następuje z dniem powzięcia przez wspólników uchwały o rozwiązaniu spółki. Jest to zatem jednostronna czynność, w wyniku której wspólnik, zważywszy na cel postępowania likwidacyjnego spółki kapitałowej, nie jest zobowiązany do świadczenia wzajemnego, chociażby poprzez zapłacenie ceny. W przypadku zaś odpłatnego zbycia dochodzi do dwustronnej czynności odpłatnej, a przysporzeniem po stronie Spółki byłaby cena, którą zobowiązany jest uiścić nabywca.
Sąd podkreśla ponadto, że wydanie majątku wspólnikom w ramach likwidacji przewidzianej w k.s.h., jest w zasadzie ostatnią czynnością poprzedzającą złożenie wniosku o wykreślenie spółki z rejestru. Z momentem tego wykreślenia spółka zostaje rozwiązana i ustaje byt osoby prawnej. W konsekwencji w momencie, w którym kształtuje się zobowiązanie podatkowe i powstaje obowiązek zadeklarowania i uiszczenia podatku, podatnik zobowiązany do zapłaty może już nie istnieć. Co więcej, nie ma również żadnego podmiotu, który byłby następcą prawnym spółki - w szczególności brak unormowania, które czyniłyby takimi następcami byłych wspólników. Ten ostatni fakt powoduje również, że w razie braku dobrowolnej zapłaty podatku przez rozwiązywaną spółkę w późniejszym okresie nie ma już prawnej możliwości wyegzekwowania zaległości. Postępowanie w sprawie odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej nie może bowiem zostać wszczęte przed dniem doręczenia decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego, nie ma zaś możliwości takiego doręczenia, jeśli podatnik został już zlikwidowany (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 1 lutego 2013 r. sygn. akt III SA/Wa 2078/12, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
W świetle przedstawionych rozważań stwierdzić zatem należy, że skoro wprost z przepisów prawa nie wynika, aby przekazanie majątku likwidowanej spółki na rzecz jej jedynego udziałowca, w związku z jej likwidacją, było zdarzeniem wywołującym na gruncie u.p.d.o.p. konsekwencje podatkowe u likwidowanej spółki, niedopuszczalne jest, co uczynił organ intepretujący, poszerzanie katalogu źródeł przychodu, o jakich mowa w art. 12 ust. 1 u.p.d.o.p.
Przychód wystąpi natomiast, o czym już krótko wspomniano, po stronie Banku, który obejmie majątek likwidacyjny. Wynika to wprost z treści art. 10 ust. 1 pkt 3 u.p.d.o.p., w myśl którego dochodem (przychodem) z udziału w zyskach osób prawnych, z zastrzeżeniem art. 12 ust. 1 pkt 4a i 4b, jest dochód (przychód) faktycznie uzyskany z tego udziału (akcji), w tym także wartość majątku otrzymanego w związku z likwidacją osoby prawnej. Nie ulega wątpliwości w przedstawionym przez skarżącą opisie zdarzenia przyszłego, że owy majątek otrzyma wyłącznie Bank. Zatem, to na Banku będzie ciążył obowiązek podatkowy w podatku dochodowym od osób prawnych z tytułu otrzymania majątku likwidacyjnego Spółki, w tym nieruchomości.
Mając na uwadze powyższe, zaaprobowanie na gruncie rozpatrywanej sprawy stanowiska organu interpretacyjnego, doprowadziłoby niewątpliwie do podwójnego opodatkowania tego samego przychodu.
Wartym przywołania są w tym miejscu, jak słusznie zasugerowała skarżąca w uzasadnieniu skargi, poglądy sądów administracyjnych w odniesieniu do dywidendy rzeczowej. Mianowicie, Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 14 marca 2012 r. sygn. akt II FSK 1673/10 jednoznacznie stwierdził, że "przekazanie przez spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością dywidendy w formie prawa własności do znaku towarowego jej wspólnikowi rodzi obowiązek opłacenia podatku wyłącznie u wspólnika", w wyroku z dnia 8 lutego 2012 r. sygn. akt II FSK 1384/10, zaprezentowano analogiczny pogląd, uznając, że wykładnia przepisów prawnych zawartych w art. 12 ust. 1-3 u art. 14 ust. 1 u.p.d.o.p. nie daje podstaw do przyjęcia tezy, że powstanie przychód po stronie spółki, w wyroku z dnia 19 marca 2013 r. sygn.. akt II FSK 1437/11 stwierdzono natomiast, że "Za niedopuszczalne należy uznać opodatkowywanie jednostronnej, nieodpłatnej czynności prawnej również po stronie spółki, a więc podmiotu uszczuplającego swój majątek i nie otrzymującego z tego tytułu przysporzenia. Spółka wydając prawo majątkowe jako dywidendę reguluje tylko swoje zobowiązanie niczego w zamian nie otrzymując" (opubl.- http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Pomimo, że poglądy te wyrażono, jak już powiedziano, w odniesieniu do dywidendy rzeczowej, nie mniej jednak Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że ta sama czynność nie może wywoływać obowiązku podatkowego u dwóch stron tej czynności.
Reasumując, Sąd stwierdza, że Dyrektor Izby Skarbowej we W., działający w imieniu Ministra Finansów, w zaskarżonej interpretacji indywidualnej dokonał nieprawidłowej wykładni przepisów art. 12 ust. 1 oraz art. 14 ust. 1 u.p.d.o.p.. Ponadto, w ocenie Sądu, przez nie odniesienie się do powołanych przez skarżącą we wniosku interpretacji, organ interpretujący naruszył zasadę zaufania do organu podatkowego określoną w art. 121 O.p.
W konsekwencji powyższych naruszeń, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu stosownie do dyspozycji art. 146 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w punkcie I sentencji wyroku o uchyleniu zaskarżonej interpretacji. Rozstrzygnięcie zawarte w punkcie II wyroku znalazło umocowanie w art. 152 p.p.s.a. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. W skład zasądzonych kosztów wchodzi: uiszczony przez skarżąca wpis sądowy od skargi w kwocie 200 zł, wynagrodzenie pełnomocnika procesowego w kwocie 240 zł (§ 3 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 31 stycznia 2011 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (...) (Dz. U. nr 31, poz. 153) oraz opłata skarbowa od pełnomocnictwa w kwocie 17 zł.
Ponownie wydając interpretację indywidualną na wniosek skarżącej z dnia 26 listopada 2012 r. Dyrektor Izby Skarbowej w P. będzie zobowiązany do uwzględnienia poczynionej przez Sąd oceny prawnej zaprezentowanej w uzasadnieniu niniejszego wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło