II SA/Rz 466/13
WyrokWSA w Rzeszowie2013-09-05
Skład orzekający: Joanna Zdrzałka, Robert Sawuła, Grzegorz Panek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoby, którym przysługuje służebność osobista do lokalu w budynku sąsiadującym z planowaną inwestycją, oraz właściciele sąsiednich nieruchomości, które nie znajdują się w obszarze oddziaływania obiektu budowlanego, mają przymiot strony w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji prawidłowo odmówiły uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę, ponieważ skarżący nie posiadali przymiotu strony w postępowaniu. Przymiot strony w postępowaniu o pozwolenie na budowę przysługuje inwestorowi oraz właścicielom, użytkownikom wieczystym lub zarządcom nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Obszar oddziaływania obiektu jest definiowany przez przepisy odrębne wprowadzające ograniczenia w zagospodarowaniu terenu. W analizowanej sprawie, ani właściciele sąsiednich nieruchomości, ani osoby posiadające służebność osobistą, nie wykazały, że ich nieruchomości znajdują się w obszarze oddziaływania planowanej myjni samochodowej lub że inwestycja wprowadza ograniczenia w ich zagospodarowaniu wynikające z przepisów prawa.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skarg na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta odmawiającą uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę myjni samochodowej. Skarżący, będący właścicielami sąsiednich nieruchomości lub posiadający służebność osobistą w sąsiednim budynku, domagali się wznowienia postępowania i uchylenia pozwolenia na budowę, argumentując m.in. brakiem badania środowiskowego, sprzecznością z planem miejscowym oraz uciążliwościami (hałas, zapachy). Organy administracji uznały, że skarżący nie posiadają przymiotu strony, ponieważ ich nieruchomości nie znajdują się w obszarze oddziaływania planowanej inwestycji.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargi.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Joanna Zdrzałka /spr./ Sędziowie WSA Robert Sawuła WSA Grzegorz Panek Protokolant st. sekr. sąd. Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 5 września 2013 r. sprawy ze skarg M. K., J. K. i Ł. K. oraz K. S. i P. S. na decyzję Wojewody z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji we wznowionym postępowaniu -skargi oddala-
II SA/Rz 466/13
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia [...] października 2010 r. nr [...] Prezydent Miasta [...], działając na wniosek B. W., zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę budynku usługowego – myjni samochodowej bezdotykowej trzystanowiskowej (kategoria obiektu XVII) wraz z przyłączem kanalizacji sanitarnej i technologicznej oraz zjazdu drogowego z drogi gminnej – ul. B. na działkach nr ewid.: 2480/2, 2480/1, 2481, 2482/5, 2482/11 obr. [...]. Decyzja ta została następnie zmieniona decyzją Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] sierpnia 2011 r. nr [...] w zakresie ilości stanowisk w myjni (zwiększono je do czterech) oraz decyzją tego organu z dnia [...] września 2011 r. nr [...] w zakresie wymiarów pomieszczeń dyżurki (zmiana szerokości o 1,98m).
Wnioskiem z dnia 30 sierpnia 2011 r. M. K., J. K., K. S. oraz P. S. zwrócili się do Prezydenta Miasta [...] o wznowienie postępowania zakończonego ww. decyzją z dnia [...].10.2010 r. z uwagi na brak poddania inwestycji "badaniu środowiskowemu" pod kątem sprawdzenia, czy inwestycja ta nie powoduje pogorszenia środowiska oraz sprzeczność z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla przedmiotowego terenu. Jako podstawę wniosku składający go wskazali art. 145 § 1 pkt 4 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego.
Po wznowieniu przedmiotowego postępowania (postanowienie z dnia [...].09.2011 r. nr [...]) Prezydent Miasta [...] decyzją z dnia [...] lutego 2012 r. nr [...] odmówił uchylenia własnej, ostatecznej decyzji o udzieleniu pozwolenia na budowę z dnia [...] października 2010 r. Na skutek odwołania K. i P. S. decyzja ta została uchylona w całości, zaś sprawa przekazana do ponownego rozpatrzenia decyzją Wojewody [...] z dnia [...] marca 2012 r.[...]. Organ odwoławczy nakazał zbadanie kwestii terminowości złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Natomiast decyzją z dnia [...] marca 2012 r. nr [...] Wojewoda umorzył postępowanie odwoławcze zainicjowane odwołaniem Ł. K. z uwagi na brak przymiotu strony.
Ta ostatnia decyzja została zaskarżona do WSA w Rzeszowie, który wyrokiem z dnia 10 października 2012 r. sygn. akt II SA/Rz 507/12 uchylił ją, jak również decyzję Wojewody z dnia [...] marca 2012 r. oraz poprzedzającą je decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] lutego 2012 r. Sąd uznał za nietrafne wydanie w postępowaniu odwoławczym dwóch rozstrzygnięć tzn. merytorycznego i umarzającego. W ponownym postępowaniu nakazał ustalenie, czy podanie o wznowienie postępowania spełnia warunki formalne, a także uwzględnienie, że M. i J. K. posiadają służebność osobistą w lokalu znajdującym się w budynku, którego właścicielem jest Ł. K. i dokonanie oceny tej sytuacji z punktu widzenia art. 28 k.p.a.
Tymczasem jeszcze przed wydaniem tego wyroku, na skutek wspomnianej wyżej decyzji kasacyjnej organu odwoławczego, Prezydent Miasta [...] postanowieniem z dnia [...] czerwca 2012 r. (nr [...]) ponownie wznowił postępowanie zakończone wydaniem pozwolenia na budowę myjni samochodowej i decyzją z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...] powtórnie odmówił uchylenia decyzji źródłowej.
Po rozpatrzeniu odwołań Ł. K. oraz K. i P. S. od tej decyzji Wojewoda wydał w dniu [...] września 2012 r. dwie odrębne decyzje nr [...] – jedną umorzył postępowanie odwoławcze zainicjowane odwołaniem Ł. K., drugą – utrzymał w mocy decyzję organu I instancji z [...] czerwca 2012 r.
W dalszej kolejności, w związku z wniesieniem skargi na decyzję Wojewody z [...].09.2012 r. (utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji), organ ten - decyzją z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...] - uwzględnił tę skargę w całości i uchylił obydwie decyzje własne z [...].09.2012 r. oraz decyzję organu I instancji z [...].06.2012 r. Wojewoda dokonał weryfikacji tych rozstrzygnięć w ramach autokontroli przewidzianej w art. 54 § 3 P.p.s.a., mając na uwadze wytyczne zawarte w wyroku WSA w Rzeszowie z dnia 10 października 2012 r.
Następnie Prezydent Miasta [...] w dniu [...] lutego 2013 r. wydał decyzję Nr [...], w oparciu o art. 151 § 1 pkt 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (w dacie orzekania przez Sąd obowiązuje tekst jednolity ogłoszony w Dz. U. z 2013 r. poz. 267), zwanej dalej w skrócie "k.p.a.", w której po raz kolejny odmówił uchylenia decyzji własnej z dnia [...] października 2010 r. o pozwoleniu na budowę myjni samochodowej.
Organ uznał, że wnioskodawcom nie przysługuje przymiot strony postępowania, bowiem działki ewidencyjne nr: 2482/6, 2498/2, 2504/18, 2482/10, 2504/21 obr. [...] (stanowiące własność Ł. K.) oraz działka nr ewid. 2482/8 (stanowiąca własność K. S. i P. S.) nie znajdują się w obszarze oddziaływania obiektu, o którym mowa w art. 3 pkt 20 ustawy Prawo budowlane. W świetle natomiast art. 28 ust. 2 tej ustawy osoby, którym przysługuje służebność osobista do danej nieruchomości nie są stronami postępowania dotyczącego udzielenia pozwolenia na budowę (służebność taka przysługuje M. i J. K. w odniesieniu do parteru budynku mieszkalnego położonego na działce nr ewid. 2498/2 będącej własnością Ł. K.).
Organ wskazał, że zgodnie z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego osiedla budownictwa jednorodzinnego "[...]" w T. (zatwierdzonego uchwałą Rady Miasta [...] nr [...] z 28.12.2000 r.) obszar, na którym zaplanowana została myjnia samochodowa oznaczony jest symbolem E26UHpURp: "Teren usług handlu i rzemiosła. Dopuszcza się funkcję mieszkaniową dla potrzeb właścicieli obiektów usługowych i rzemieślniczych". Mając powyższe na uwadze organ podniósł, że nie jest to więc teren zabudowy mieszkaniowej, a tylko dopuszcza się tam tego rodzaju funkcję dla potrzeb właścicieli obiektów usługowych i rzemieślniczych. W świetle ustaleń tego planu: "Na terenie całego osiedla zakazana jest realizacja inwestycji szczególnie szkodliwych lub mogących pogorszyć stan środowiska, określonych przepisami szczególnymi oraz inwestycji, których zasięg oddziaływania poza granicami własnej działki zostanie wykazany w trybie odrębnych przepisów".
Prezydent [...] zwrócił uwagę, że w projektowanym obiekcie myjni samochodowej nie zaplanowano działalności, która zgodnie z przepisami z zakresu ochrony środowiska pozwalałaby na zaliczenie inwestycji do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Nie jest zatem wymagane określenie obszaru ograniczonego użytkowania dla terenów otaczających przedsięwzięcie. Nie jest także wymagane zajęcie stanowiska w sprawie przez organy ochrony środowiska. W projekcie budowlanym nie wykazano, że hałas związany z użytkowaniem myjni będzie powodował przekroczenia dopuszczalnych norm w otoczeniu. Organ podkreślił, że projekt budowlany uzgodniony został bez zastrzeżeń przez rzeczoznawcę w zakresie spełnienia wymogów bhp i sanitarno-higienicznych. Dla lokalizacji zjazdu z drogi publicznej inwestor uzyskał decyzję zarządcy drogi. Inwestor dysponuje także pozwoleniem wodno-prawnym dotyczącym wprowadzania do urządzeń kanalizacyjnych ścieków przemysłowych oczyszczonych z myjni. Przepisy odrębne nie ograniczają zabudowy terenów działek sąsiednich. Okoliczności te wskazują, że wnioskodawcy nie mieli przymiotu strony w postępowaniu o udzieleniu pozwolenia na budowę myjni samochodowej.
Odwołanie od powyższej decyzji złożyli K. S. i P. S. podnosząc, że inwestycja, której dotyczy sprawa godzi w ich uprawnienie do zagospodarowania należącej do nich nieruchomości oraz w znacznym stopniu ogranicza możliwość zabudowy ich działek. Podkreślili, że postępowanie dotyczy budowy obiektu związanego z intensywną działalnością gospodarczą, co związane jest z generowaniem uciążliwości dla nieruchomości w postaci hałasu czy zapachów. Ich interes prawny wynika więc z regulacji prawa rzeczowego. Podnieśli, że na terenie nieruchomości, na której powstała inwestycja prowadzona jest już działalność gospodarcza w postaci piekarni, co w połączeniu z myjnią powoduje koncentrację na tym terenie przedsięwzięć uciążliwych dla sąsiednich nieruchomości. Wskazali, że zgodnie z unormowaniami rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12.04.2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, budynek i urządzenia z nim związane powinny być zaprojektowane i wykonane w sposób, aby poziom hałasu, na który będą narażeni użytkownicy lub ludzie znajdujący się w ich sąsiedztwie, nie stanowił zagrożenia.
Odwołanie złożyli także J. K., M. K. oraz Ł. K., zarzucając brak uwzględnienia wytycznych zawartych w wyroku WSA w Rzeszowie z dnia 10 października 2012 r. (sygn. akt II SA/Rz 507/12), zignorowanie oświadczenia złożonego przez nich oraz właścicieli innych sąsiadujących z inwestycją nieruchomości, iż działalność myjni zakłóca normalne korzystanie z tych nieruchomości. Podnieśli także sprzeczność inwestycji z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego odnoszącego się do terenu inwestycji. Zwrócili uwagę, iż konieczne jest zobowiązanie inwestora do zbudowania odpowiedniej konstrukcji dźwiękochłonnej uniemożliwiającej przedostawanie się szkodliwych substancji chemicznych.
Po rozpoznaniu powyższych odwołań Wojewoda [...], w oparciu o art. art. 138 § 1 pkt 1, decyzją z dnia [...] kwietnia 2013 r. Nr [...] utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...] o odmowie uchylenia decyzji własnej w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę budynku usługowego – myjni samochodowej.
Organ odwoławczy podniósł, że inwestycja, której dotyczy sprawa zaprojektowana została na działkach nr ewid. 2480/1, 2480/2, 2481, 2482/5 i 2482/11 położonych w T., do których inwestor posiadał prawo dysponowania nieruchomościami na cele budowlane i tylko te działki objęte zostały obszarem oddziaływania. Natomiast ani państwo S. ani państwo K. nie są właścicielami, użytkownikami lub zarządcami którejkolwiek z tych nieruchomości. Nie przysługuje im zatem status stron przedmiotowego postępowania - zgodnie z brzmieniem art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego.
Wojewoda zaznaczył, że do wniosku o wydanie pozwolenia na budowę inwestor dołączył wszystkie wymagane prawem dokumenty, projekt budowlany sporządzony został przez osoby posiadające odpowiednie uprawnienia. W świetle unormowań rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych kryteriów związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięć do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz. U. Nr 257, poz. 2573 z późn. zm.) przedmiotowa inwestycja nie jest zaliczana do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Nie wymaga zatem sporządzenia decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Dopuszczalne jest więc sytuowanie jej w sąsiedztwie zabudowy mieszkaniowej. Organ odwoławczy podkreślił, że praktycznie każda inwestycja powoduje uciążliwości i utrudnienia dla najbliższych sąsiadów. Nie jest to jednak równoznaczne z przyznaniem tym osobom przymiotu strony w administracyjnym rozstrzygnięciu dopuszczalności realizacji określonej inwestycji. Wojewoda podniósł, że sprawa zgodności wykonywanych robót budowlanych z przepisami prawa, projektem budowlanym i warunkami decyzji o pozwoleniu na budowę należy do kompetencji organów nadzoru budowlanego. Natomiast kwestia przekroczenia hałasu w trakcie użytkowania obiektu to kompetencja organu ochrony środowiska.
Wojewoda podkreślił, że projektowana inwestycja nie pozbawi składających odwołanie dostępu do drogi publicznej, możliwości korzystania z wody, kanalizacji, energii elektrycznej i cieplnej oraz środków łączności i dostępu światła dziennego do pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi. Zainstalowanie natomiast barier dźwiękochłonnych może być rozpatrywane w odrębnym postępowaniu, na wniosek inwestora.
Ł. K., M. K. i J. K. zaskarżyli tę decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, wnosząc o jej uchylenie wraz z poprzedzającą ją decyzją organu I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania. Zarzucili naruszenie:
- art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80, art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a.,
- art. 28 k.p.a. przez brak uwzględnienia interesu prawnego M. K. i J. K. wynikającego z przysługującej im służebności osobistej lokalu (w budynku przy ul. B. w T.) i uznanie w konsekwencji, że nie posiadają przymiotu strony,
- art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego przez uznanie, że Ł. K. jako właścicielowi nieruchomości przy ul. B. w T. nie przysługuje przymiot strony,
- art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego przez uznanie, że uzasadniony interes wnoszących skargę (w postaci niezakłóconego korzystania z nieruchomości) nie wymagał ochrony,
- art. 140 i art. 144 Kodeksu cywilnego w zw. z art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego przez uznanie, że przepisy te nie mają zastosowania w sprawie,
- prawa miejscowego tj. uchwały nr [...] Rady Miasta [...] z 28.12.2000 r. w sprawie miejscowego planu szczegółowego zagospodarowania przestrzennego osiedla jednorodzinnego "[...]" w T. w zw. z art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego przez uznanie, że zakazana jest tylko realizacja inwestycji szczególnie szkodliwych lub mogących pogorszyć stan środowiska, określonych przepisami szczególnymi oraz inwestycji, których zasięg oddziaływania poza granicami własnej działki zostanie wykazany w drodze odrębnych przepisów, w sytuacji gdy zakaz dotyczy realizacji na terenach mieszkaniowych wszystkich inwestycji wprowadzających utrudnienia w użytkowaniu działek sąsiednich,
- art. 6 ust. 2 pkt 1 i pkt 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w zw. z art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego przez uznanie, że inwestor ma prawo zagospodarowania działki wbrew warunkom ustalonym w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, a także w przypadku naruszenia interesów osób trzecich,
- art. 6 ust. 1, ust. 2, art. 112 oraz art. 113 § 1 ustawy Prawo ochrony środowiska i § 2 rozporządzenia Ministra Środowiska z 14.06.2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku w zw. z art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego przez ich niezastosowanie.
Skargę na decyzję Wojewody [...] z [...].04.2013 r. złożyli także K. S. i P. S., którzy wnieśli o jej uchylenie wraz z decyzją Prezydenta Miasta [...] z [...].02.2013 r. i zasądzenie kosztów postępowania. Kwestionowanemu rozstrzygnięciu zarzucili naruszenie art. 7 w zw. z art. 77 k.p.a. przez brak zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego oraz naruszenie art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane przez brak przyznania im statusu stron postępowania o udzielenie pozwolenia na budowę budynku usługowego – myjni samochodowej. W uzasadnieniu skargi powtórzyli argumenty odwołania od pierwszoinstancyjnego rozstrzygnięcia.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, z powodów przedstawionych w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył co następuje:
Stosownie do art. 184 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej i art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.), Sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, badając zaskarżone akty pod względem ich zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.) – zwanej dalej w skrócie "P.p.s.a.", stanowiący, że Sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Eliminacja zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego następuje, zgodnie z art. 145 § 1 P.p.s.a., w razie stwierdzenia naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (wówczas sąd uchyla decyzję) bądź też w wypadku stwierdzenia, że zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach (wówczas sąd stwierdza nieważność decyzji).
W kontrolowanej sprawie zastosowanie znajduje ponadto przepis art. 153 P.p.s.a., stanowiący, że ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie było przedmiotem zaskarżenia. W sprawie niniejszej toczyło się już bowiem postępowanie sądowoadministracyjne zakończone wspomnianym wcześniej wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 10 października 2012 r., sygn. akt II SA/Rz 507/12.
W wyroku tym Sąd zakwestionował rozdzielenie sprawy odwoławczej na 2 rozstrzygnięcia – merytoryczne i umarzające, zalecając jednocześnie wyjaśnienie statusu Ł. K. i rozpoznanie odwołania pochodzącego od strony, a w odniesieniu do podmiotów, co do których postępowanie stało się bezprzedmiotowe – wskazanie tej okoliczności w uzasadnieniu decyzji odwoławczej.
Dokonując kontroli w tak zakreślonych granicach Sąd doszedł do przekonania, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa stopniu, który uzasadniałby jej uchylenie, dlatego też skarga została oddalona.
Zaskarżona decyzja zapadła w postępowaniu wznowieniowym, który jest jednym z nadzwyczajnych trybów służących weryfikacji decyzji ostatecznej zapadłej w postępowaniu administracyjnym, regulowanym przepisami art. 145 – 152 k.p.a. Postępowanie wznowieniowe przebiega w 2 fazach – wstępnej, zainicjowanej wnioskiem o wznowienie, w której następuje badanie dopuszczalności wznowienia pod względem podmiotowym, zachowania terminu do wniesienia podania o wznowienie oraz powołania ustawowych przesłanek określonych w art. 145 § 1 k.p.a. oraz – w fazie następującej po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania (właściwej). Na tym etapie organ administracji dokonuje merytorycznej oceny materiału dowodowego celem zweryfikowania twierdzeń wnoszącego podanie.
W niniejszej sprawie wniosek o wznowienie dotyczył przesłanki z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. i złożony został przez osoby, które wskazywały, że bez własnej winy nie brały udziału w postępowaniu, ale mają w nim interes prawny.
Rozpoznając sprawę po wznowieniu organy uznały, że K. i P. S. – właściciele działki nr ewid. 2482/8 oraz Ł. K. właściciel działek nr: 2482/6, 2498/2, 2504/18, 2482/10, 2504/21, a także M. i J. K., posiadający służebność w budynku na działce na działce nr ewid. 2498/2 będącej własnością Ł. K., nie posiadają przymiotu strony w postępowaniu prowadzonym w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę budynku usługowego – myjni samochodowej bezdotykowej wraz z przyłączem kanalizacji sanitarnej i technologicznej oraz zjazdu drogowego z drogi gminnej – ul. B., na działkach nr ewid.: 2480/2, 2480/1, 2481, 2482/5, 2482/11 obr. [...], bowiem ich działki nie znajdują się w obszarze oddziaływania obiektu, a realizowana inwestycja nie wprowadza wynikających z przepisów prawa ograniczeń w zagospodarowaniu tych działek. Konsekwencją tego stanowiska była odmowa uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę, orzeczona decyzją Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] lutego 2013 r., utrzymaną w mocy zaskarżoną decyzją Wojewody z dnia [...] kwietnia 2013 r.
Stosownie do art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. nr 156, poz. 1118 ze zm.) stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Przez obszar oddziaływania obiektu należy natomiast rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia zagospodarowania tego terenu (art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego).
Uzasadniając swoją legitymację strony w postępowaniu o pozwolenie na budowę myjni samochodowej skarżący wskazywali, że jej działalność zakłóca korzystanie nie tylko z ich nieruchomości, ale także innych sąsiadów, których oświadczenia dołączyli. Podkreślali, że inwestycja emituje hałas przekraczający dopuszczalne poziomy, ograniczając ich prawo do odpoczynku i snu i stwarzając zagrożenie dla zdrowia.
W decyzji źródłowej o pozwoleniu na budowę wskazano, że obszarem oddziaływania projektowanej inwestycji objęte są działki nr ewid. 2480/2, 2480/1, 2481, 2482/5, 2482/11 obr. [...], a więc działki, na których przewidziano realizację tej inwestycji.
Ustalając czy skarżącym przysługuje przymiot strony organy weryfikowały przyjęty w decyzji z [...] października 2010 r. obszar oddziaływania obiektu w oparciu o parametry obiektu przedstawione w projekcie budowlanym, nie zaś stan istniejący obecnie, po zrealizowaniu inwestycji. Analiza obszaru oddziaływania inwestycji na etapie realizacji inwestycji obejmuje bowiem badanie oddziaływania konkretnych obiektów budowlanych na otaczające tereny, nie zaś ocenę przyszłego funkcjonowania zrealizowanego obiektu (por. wyrok WSA Warszawie z dnia 3.09.2008 r., VII SA/Wa 904/08, dostępny w internetowej bazie https://cbois.nsa.gov.pl). Dotyczy to również postępowania wznowieniowego, bowiem jego istotą, po ustaleniu, że zaistniały przesłanki z art. 145 § 1 k.p.a., art., 145a k.p.a. lub art. 145b k.p.a., jest ponowne merytoryczne rozpatrzenie sprawy, a decyzja orzekająca co do istoty sprawy, wydana po wznowieniu, zastępuje decyzję źródłową.
Projekt budowlany będący przedmiotem badania organów w niniejszej sprawie jest adaptacją projektu gotowego "Murator U11". Przewidziano w nim lokalizację myjni ze stanowiskami do mycia samochodów w odległościach od najbliższej zabudowy – 27 m od budynku na działce 2482/6 i 22 m od budynku na działce 2482/8. Niewątpliwie inwestycja tego rodzaju nie należy do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko wymienionych zarówno w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych kryteriów związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięć do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz. U. Nr 257, poz. 2573, ze zm.), obowiązującym w dacie wydania kwestionowanej decyzji o pozwoleniu na budowę, jak i obowiązującym obecnie rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. Nr 213, poz. 1397, ze zm.)
Słusznie zatem przyjęły organy brak podstaw do stwierdzenia, że w oparciu o przepisy odrębne wprowadzone zostaną ograniczenia w zagospodarowaniu działek sąsiednich, co byłoby przyczyną do objęcia tych działek obszarem oddziaływania przedmiotowej inwestycji. Takich ograniczeń nie można również wywodzić w niniejszej sprawie z art. 144 kodeksu cywilnego. Przepis ten nakazuje właścicielowi nieruchomości przy wykonywaniu swego prawa powstrzymywać się od działań, które by zakłócały korzystanie z nieruchomości sąsiednich ponad przeciętną miarę, wynikającą ze społeczno-gospodarczego przeznaczenia nieruchomości i stosunków miejscowych. W orzecznictwie wskazuje się, że ocena przeciętnej miary w rozumieniu art. 144 k.c. powinna być dokonana na podstawie obiektywnych warunków, panujących w środowisku osób zamieszkujących na danym terenie, a nie na podstawie subiektywnych odczuć właścicieli poszczególnych nieruchomości; powinna uwzględniać przeznaczenie nieruchomości, które wynika z jej charakteru i sposobu z niej korzystania (wyrok sądu apel. w Białymstoku z dnia 1.03.2013 r., I ACa 835/12, LEX Nr 1294703)
W realiach rozpoznawanej sprawy przyjęcie, iż nie zachodzą przesłanki z art. 144 k.c. koresponduje z zapisami planu miejscowego, który wskazuje, że działki objęte inwestycją znajdują się w "terenie usług handlu i rzemiosła. Dopuszcza się funkcję mieszkaniową dla potrzeb właścicieli obiektów usługowych i rzemieślniczych". Słusznie więc wywodzi organ I instancji, że zabudowa mieszkaniowa w tym terenie nie jest docelową, a dopuszczoną.
Odnosząc się do argumentacji skarg podkreślić należy za WSA w Warszawie (w cyt. wyroku z dnia 3.09.2008 r., VII SA/Wa 904/08), że " nawet pewne ustalenia dotyczące uciążliwości związanych z działalnością powstających obiektów np. w postaci zwiększonego hałasu lub ruchu samochodowego nie należy utożsamiać z oceną obszaru oddziaływania realizowanych obiektów budowlanych na tereny sąsiadujące w rozumieniu cytowanych przepisów. Nie ulega wątpliwości, że organ prowadząc postępowanie dotyczące pozwolenia na budowę powinien bardzo często uwzględniać sprzeczne interesy, z jednej strony inwestora, z drugiej zaś osób, których prawa mogą zostać poprzez realizację inwestycji naruszone. Czym innym jednak jest interes prawny, którego granice zakreślają powołane wyżej przepisy Prawa budowlanego, a czym innym postulaty, oczekiwania i życzenia obywateli (...). Praktycznie każda inwestycja powoduje uciążliwości i utrudnienia dla najbliższych sąsiadów, co jednakże nie jest równoznaczne z przyznaniem tym osobom przymiotu strony zainteresowanej w administracyjnym rozstrzygnięciu dopuszczalności realizacji określonej inwestycji (...). Interes faktyczny zaś, pomimo, iż istotny dla zainteresowanych nie daje podstaw do uznania za stronę postępowania zarówno w świetle art. 28 k.p.a. i art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego".
Jeśli zaś chodzi o sprawę przekroczenia dopuszczalnych poziomów hałasu w trakcie użytkowania obiektu i konieczności ewentualnego zainstalowania ekranów akustycznych, Sąd podziela pogląd organów, że kwestia ta należy do kompetencji organów ochrony środowiska.
Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji i poprzedzającego jej wydanie postępowania Sąd dostrzegł natomiast uchybienia natury formalnej.
Niewątpliwie wadliwe było wydanie powtórnego postanowienia o wznowieniu postępowania – w dniu [...] czerwca 2012 r., w sytuacji, gdy wcześniej wydane postanowienie z dnia [...] września 2011 r. nie zostało przez organ II instancji ani Sąd w wyroku II SA/Rz 507/12 z dnia 10 października 2012 r. usunięte z obrotu prawnego. Uchybienie to pozostaje jednak bez wpływu na wynik sprawy, a z tej przyczyny nie może być podstawą uchylenia zaskarżonej decyzji.
Z zaleceń orzekającego uprzednio w sprawie wyrokiem z dnia 10 października 2012 r. Sądu wynikała konieczność wyjaśnienia kwestii legitymacji formalnej M., J. i Ł. K. we wznowionym postępowaniu. Niewątpliwie działka nr ewid. 2498/2 stanowi własność Ł. K., jednakże wniosek o wznowienie złożony został przez jego rodziców M. i J. K. w dniu 30.08.2011 r. Pełnomocnictwo do działania w imieniu Ł. K. zostało im udzielone dopiero 9.07.2012 r. Jednocześnie jednak zgodnie z zaleceniami Sądu przyjęto, że domagając się uznania za stronę wznawianego postępowania o pozwolenie na budowę M. i J. K. wywodzili swój interes prawny z służebności, jaka przysługuje im w odniesieniu do parteru budynku mieszkalnego położonego na działce nr ewid. 2498/2 będącej własnością Ł. K. Z kolei pełnomocnictwo do reprezentowania syna zostało im udzielone przed wydaniem zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] lutego 2013 r. W tej sytuacji Ł. K. uprawniony był do złożenia odwołania od tej ostatniej decyzji, która została mu (na ręce pełnomocników) doręczona, a organ odwoławczy miał obowiązek takie odwołanie rozpatrzyć.
Z wszystkich tych przyczyn, uznając iż zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu określonym w art. 145 § 1 P.p.s.a., Sąd w oparciu o art. 151 P.p.s.a skargi oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło