II FSK 2029/14
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2016-09-01
Skład orzekający: Stefan Babiarz, Andrzej Jagiełło, Bogusław Woźniak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy, ponownie rozpatrując sprawę po uchyleniu jego decyzji przez sąd administracyjny, prawidłowo zastosował się do wiążącej oceny prawnej sądu zawartej w poprzednim wyroku, zwłaszcza w kontekście ustalenia daty powstania przychodu?Ratio decidendi
Organ podatkowy oraz sąd administracyjny są związane oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w prawomocnym orzeczeniu sądu administracyjnego (art. 153 p.p.s.a.). Ponowne rozpoznanie sprawy przez organ musi uwzględniać tę ocenę. Jeśli sąd w poprzednim wyroku wskazał na konieczność ustalenia daty uzyskania przychodu, a organ tego nie dokonał, nie może uwzględnić tego przychodu w podstawie opodatkowania za dany rok. Skarga kasacyjna oparta na polemice z prawomocnym wyrokiem, bez wykazania naruszenia art. 153 p.p.s.a. lub zmiany stanu prawnego/faktycznego, jest bezzasadna.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła podatku dochodowego od osób fizycznych za 2003 r. Organy podatkowe zakwalifikowały jako przychód podatnika kwoty wpłacone na jego rachunki bankowe, które nie miały pokrycia w wystawionych fakturach. Wojewódzki Sąd Administracyjny (WSA) w poprzednim wyroku uchylił decyzję organu odwoławczego, wskazując na konieczność ustalenia daty uzyskania przez podatnika tych środków, a nie daty ich wpłaty na rachunki. WSA w zaskarżonym wyroku oddalił skargę, uznając, że organy prawidłowo zastosowały się do wskazań poprzedniego wyroku, nie uwzględniając spornych kwot w podstawie opodatkowania za 2003 r. z powodu braku ustalenia daty ich uzyskania. Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) oddalił skargę kasacyjną podatnika.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Stefan Babiarz, Sędziowie: NSA Andrzej Jagiełło, WSA del. Bogusław Woźniak (sprawozdawca), Protokolant Szymon Mackiewicz, po rozpoznaniu w dniu 1 września 2016 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej W. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 stycznia 2014 r. sygn. akt III SA/Wa 1463/13 w sprawie ze skargi W. G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia 30 kwietnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2003 r. 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od W. G. na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie kwotę 5.400 (pięć tysięcy czterysta) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Wyrokiem z dnia 28 stycznia 2014 r., sygn. akt III SA/Wa 1463/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę W. G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia 30 kwietnia 2013 r. w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2003 r. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia Sąd I instancji wskazał art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – dalej jako: "p.p.s.a."
Sąd I instancji przedstawił stan sprawy, z którego wynika, że Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej decyzją z dnia 22 września 2008 r. określił W. G. wysokość zobowiązania z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za rok 2003 w kwocie 1 740 695,60 zł. W uzasadnieniu podano m. in., że wynik analizy porównawczej należności z tytułu sprzedaży oraz wpłat na rachunki bankowe podatnika wykazał wpływy nie związane z zafakturowanym obrotem w łącznej kwocie 4 372 449,90 zł. Podatnik przesłuchany na tę okoliczność nie potrafił wyjaśnić z jakiego tytułu dokonane zostały wpłaty ponad należności wynikające z wystawionych faktur. Z uwagi na powyższe organ pierwszej instancji stwierdził, że skarżący otrzymał w 2003 r. pieniądze od podmiotów gospodarczych i osób fizycznych, które to wpłaty nie wynikały z wystawionych i ewidencjonowanych faktur sprzedaży i zwiększył przychody badanego roku o kwotę 4 372 449,90 zł, zgodnie z zapisem art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000 r., Nr 14, poz. 176 ze zm.) – dalej jako "u.p.d.o.f." Przy czym przychody te zostały zakwalifikowane do przychodów z działalności gospodarczej.
Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie decyzją z dnia 31 sierpnia 2009 r uchylił decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w W. i określił skarżącemu zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2003 r. w wysokości 1 647 181,20 zł. Organ odwoławczy nie uwzględnił zarzutów podnoszonych w odwołaniu a dotyczących wpłaty w wysokości 20 000 zł dokonanej przez T. D. i podtrzymał stanowisko organu I instancji odnośnie pozostałych wpłat, które strona otrzymała w 2003 r., tj. od PPH M. S. A. (67 598,00 zł), T. (188 333,00 zł), T. D. (527 150,00 zł ), P. (4 995,90 zł), Z. K. (40 000 zł), Zespołu Szkół Budownictwa O. (41 900,00 zł), C. PUH E. S. (38 000 zł), wpłaty gotówkowe (uznanie, wpłata własna – 363 200 zł i 2 229 580 zł) oraz w części dotyczącej wpłaty od H. (617 907,14 zł). Po przeanalizowaniu dowodów zebranych w sprawie organ odwoławczy uznał, że z kwoty 851 693,00 zł wskazanej w decyzji organu I instancji jako przychód do opodatkowania (wpłata nie znajdująca pokrycia w fakturach sprzedaży dokonana na rachunek strony przez firmę H.), kwota 233 785,86 zł stanowi zobowiązania W. K. wobec strony z roku 2002 wynikające z działalności gospodarczej prowadzonej przez W. K.pod nazwą A. i kwota ta nie została uwzględniona w przychodach roku 2003. Powyższa kwota jako stanowiąca przychód należny strony z tytułu sprzedaży towarów dokonanej w 2002 r. nie dotyczyła zatem badanego okresu rozliczeniowego i w związku z tym nie podlegała opodatkowaniu w 2003 r. Pozostałe ustalenia organ odwoławczy uznał za prawidłowe.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu skargi W.G. w dniu 26 stycznia 2011 r. wydał wyrok w sprawie sygn. akt III SA/Wa 1954/09, w którym uchylił decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie. Sąd w uzasadnieniu wyroku stwierdził, że skarga jest zasadna aczkolwiek nie z powodu zarzutów w niej podniesionych. Sąd nie zgodził się przede wszystkim z poglądem organów podatkowych obydwu instancji, że datą powstania przychodu podlegającego opodatkowaniu jest moment wpłaty przez skarżącego osobiście na własne rachunki bankowe kwot: 363 200 zł (na rachunek firmowy) i 2 229 580 zł (na rachunek osobisty). Zdaniem Sądu zgodnie z treścią art. 11 ust. 1 u.p.d.o.f. przychodami, z zastrzeżeniem art. 14 -15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9 i 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, art. 19 i art. 20 ust. 3, są otrzymane lub pozostawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń. Zgodnie z treścią tego przepisu w realiach niniejszej sprawy za przychody należało uznawać pieniądze otrzymane przez stronę lub pozostawione do jej dyspozycji w roku podatkowym. Wymienione wyżej kwoty zostały przez skarżącego w gotówce wpłacone na rachunki bankowe. Sąd stwierdził, że oczywistym jest, że skarżący przed dokonaniem wpłaty powyższych kwot musiał je otrzymać z jakiś źródeł, natomiast źródła te w niniejszej sprawie nie były przez organy badane. Zdaniem Sądu już samo otrzymanie ww. środków przez Stronę przed ich wpłaceniem na rachunki bankowe, zgodnie z treścią art. 11 ust. 1 u.p.d.o.f., skutkowało powstaniem po stronie skarżącego przychodu podlegającego opodatkowaniu. Zatem przychody strony, z tytułu uzyskania przedmiotowych kwot nie powstały w dacie wpłacenia tych kwot na rachunki bankowe. W toku postępowania podatkowego organy nie ustaliły daty, w której skarżący uzyskał przychody obejmujące środki pieniężne, które następnie zostały przez niego wpłacone na rachunki bankowe. Bez ustalenia daty osiągnięcia tych przychodów przez skarżącego nie można było w ocenie Sądu przypisać ich do konkretnego roku podatkowego.
Dyrektor Izby Skarbowej w W. mając na względzie wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 26 stycznia 2011 r., sygn. akt III SA/Wa 1954/09, decyzją z dnia 18 lipca 2011 r. uchylił decyzję organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia Dyrektorowi Urzędu Kontroli Skarbowej w W.
Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w W. decyzją z dnia 12 czerwca 2012 r. określił skarżącemu zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2003 r. w wysokości 610 069 zł. Dyrektorowi Urzędu Kontroli Skarbowej w W.nie udało się zebrać dodatkowych dowodów w celu ustalenia dat uzyskanych przez skarżącego przychodów w wysokości 363 200 zł i 2 229 580 zł wpłaconych i uznanych jako wpłata własna na rachunek firmowy i osobisty w Banku [...] w kontrolowanym okresie. Z tego też powodu ww. kwoty nie zostały ujęte do uzyskanych w 2003 r. przychodów, a tym samym nie zostały one ujęte w określeniu wysokości zobowiązania podatkowego skarżącego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2003 r.
Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie po rozpatrzeniu wniesionego odwołania stwierdził, że w sprawie nie doszło do przedawnienia zobowiązania podatkowego. Następnie wskazał, że zgodnie z treścią art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten Sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, że zgodnie z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie sygn. akt III SA/Wa 1954/09, organy podatkowe miały jedynie ponownie zbadać źródła, z których skarżący otrzymywał gotówkę, którą następnie wpłacał na rachunki bankowe - na rachunek firmowy kwotę 363 200 zł, na rachunek osobisty kwotę 2 229 580 zł oraz ustalić daty, w których strona uzyskała przychody obejmujące środki pieniężne, które zostały następnie wpłacone na rachunki bankowe. W pozostałym zakresie Sąd stwierdził, że skarga była bezzasadna. Odnośnie dat osiągnięcia przychodów obejmujących sporne środki pieniężne w kwocie 363 200 zł i 2 229 580 zł, które następnie zostały wpłacone przez skarżącego na rachunki bankowe, organowi pierwszej instancji, pomimo podjętych czynności nie udało się zebrać dodatkowych dowodów w celu ustalenia dat uzyskanych przez stronę przychodów. Dlatego też wpłat tych nie uwzględniono za przychód wpływający na podstawę opodatkowania.
Dyrektor Izby Skarbowej, biorąc pod uwagę ustalony w sprawie stan faktyczny, dowody z akt sprawy, w tym ww. prawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w którym Sąd za bezzasadną uznał skargę skarżącego w zakresie ustaleń dotyczących wpłat dokonanych na rachunki bankowe strony od wymienionych podmiotów, a także odnosząc się do argumentacji zawartej w odwołaniu stwierdził, że skarżący nie wskazał zasadniczych dowodów na zmianę rozstrzygnięcia w tej kwestii. Przedstawione przez podatnika w odwołaniu stwierdzenia, że wszystkie wpłaty pieniężne, które nie mają pokrycia w fakturach były zobowiązaniami firm wobec firmy F. za 2001 i 2002 r. są gołosłowne i nie potwierdzone dowodami. Wyjaśnienie, że wpłaty pieniężne nie mające pokrycia w wystawionych fakturach były przekazywane na rzecz firmy G. nie mają znaczenia dla ustalenia wysokości przychodów podatnika. Wzajemne rozrachunki pomiędzy F. a G. nie były kwestionowanie w prowadzonym postępowaniu.
Skargę na powyższą decyzję wniósł skarżący, który nie zgodził się z decyzją Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 28 stycznia 2014 r., sygn. akt III SA/Wa 1463/13 oddalił skargę.
Sąd rozpoczął uzasadnienie od stwierdzenia, że sprawa była już przedmiotem rozpoznania przez sądem administracyjnym. Stosownie do art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie również sąd w składzie wydającym niniejszy wyrok.
Sąd I instancji odnotował, że podstawą uchylenia decyzji organów w tamtym wyroku było nieustalenie, kiedy skarżący otrzymał przychody, z których dokonał wpłat kwot 363 200 zł i 2 229 580 zł. Dopiero ustalenie, że przychody te uzyskał w 2003 r. pozwoliłoby zaliczyć te kwoty do przychodów 2003 r. Ustaleń takich nie udało się organom dokonać, co spowodowało niewuwzględnienie tych przychodów w podstawie opodatkowania podatkiem dochodowym za 2003 r. Zatem w tym zakresie zalecenia Sądu zawarte w poprzednim wyroku zostały z korzyścią dla skarżącego uwzględnione. Z korzyścią dla skarżącego organ odwoławczy dokonał ponownego rozliczenia rozrachunków P.S. A., uwzględniając, że spółka ta zwróciła skarżącemu łącznie 4 995,90 zł z tytułu nadpłaconej przez skarżącego kwoty należności za zakupiony towar, więc o kwotę tę zmniejszono również podstawę opodatkowania w stosunku do decyzji organu I instancji.
Wobec braku powoływania przez skarżącego nowych okoliczności mogących mieć wpływ na wynik postępowania organy podatkowe w obu instancjach słusznie zauważyły, że związane były prawomocnym poprzednim wyrokiem Sądu z 26 stycznia 2011 r., sygn. akt III SA/Wa 1954/09 z mocy przepisów art. 153, art. 170 i art. 171 p.p.s.a. Skoro zaś argumentacja skarżącego stanowiła w istocie powtórzenie poprzedniej argumentacji i w pewnej mierze polemikę z tamtym wyrokiem, to nie mogła stanowić podstawy do zmniejszenia podstaw opodatkowania o wpłaty na rachunki skarżącego inne niż dokonane przez niego samego.
Skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł W. G., zaskarżając ten wyrok w całości. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego tj.:
1. art. 10 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 11 ust. 1 u.p.d.o.f. poprzez ich błędną wykładnię polegająca na stwierdzeniu, że jedynym źródłem przychodów w 2003 r. były wpływy z tytułu prowadzonej w 2003 r. działalności gospodarczej, gdy tymczasem wpływy te nie znajdowały pokrycia w wystawionych w 2003 r. fakturach i jako takie nie powinny zostać zakwalifikowane jako przychód z działalności gospodarczej, ale stanowiły przychody z innych źródeł;
2. art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 11 ust. 1 u.p.d.o.f., poprzez ich niezastosowanie i stwierdzenie, że wpływy niezwiązane z zafakturowanym obrotem w roku 2003 o łącznej kwocie 1 545 884, 04 zł stanowią przychód podatkowy skarżącego w formie wpłat własnych w ramach prowadzonej działalności gospodarczej, podczas gdy prawidłowym działaniem organu powinno być zakwalifikowanie ww. wpłat do innych źródeł. Były to bowiem w rzeczywistości zwroty pieniędzy za zobowiązania wobec skarżącego, powstałe w latach wcześniejszych.
Ponadto skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania, w szczególności:
1. art. 3 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 maja 2002 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) – dalej jako "p.u.s.p." uznając, że organy podatkowe I i II instancji w trakcie prowadzonego postępowania nie naruszyły przepisów prawa procesowego i materialnego niżej wskazanych;
2. art. 3 § 1 i art. 134 § 1 p.p.s.a. poprzez uznanie, że organy I I II instancji uwzględniły całokształt okoliczności faktycznych w przedmiotowej sprawie oraz tłumaczyły wszelkie wątpliwości w zakresie stanu faktycznego sprawy na korzyść podatnika (zasada in dubio pro tributario);
3. art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 122 w zw. z art. 180 § 1, art. 187 § 1, art. 188, art. 123, art. 124, art. 191 O.p. poprzez uznanie za prawidłowe stanowiska organu podatkowego drugiej instancji odmawiającego przeprowadzenia dowodów z przesłuchania 7 wskazanych przez podatnika świadków;
4. art. 3 § 1, art. 145 § 1 pkt 1 lit.a) p.p.s.a. poprzez uznanie za prawidłowe zastosowania przez organy podatkowe art. 10 ust. 1 pkt 2 oraz art. 11 ust. 1 u.p.d.o.f. do stanu faktycznego sprawy, które to naruszenie prawa materialnego posiadało wpływ na wynik sprawy.
Ponadto zarzucono naruszenie przepisów postępowania:
1. art. 151 p.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie skargi w okolicznościach sprawy uzasadniających odmienne rozstrzygnięcie;
2. art. 152 p.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie skargi w okolicznościach sprawy wskazujących na niemożność wykonania zaskarżonej decyzji.
Na podstawie art. 176 w zw. z art. 185 § 1 p.p.s.a. skarżący wniósł o:
1. uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie;
2. zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm prawem przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw, zatem podlega oddaleniu.
Skarżący sformułował zarzuty naruszenia prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie przepisów ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, jak i zarzut naruszenia przepisów postępowania, pomijając, że zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 stycznia 2014 r. w sprawie o sygn. akt III SA/Wa 1463/13 został wydany w następstwie uchylenia decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie 31 sierpnia 2009 r. wyrokiem tegoż sądu z 26 stycznia 2011 r., w sprawie o sygn. akt III SA/Wa 1954/09. Okoliczność ta w sposób zasadniczy zmienia zakres kontroli instancyjnej orzeczenia wydanego przez sąd I instancji. Kwestia, czy po ponownym rozpatrzeniu sprawy organ podporządkował się wskazaniom sądu i jego ocenie prawnej, stanowi główne kryterium kontroli poprawności nowo wydanej decyzji, zaś nieprzestrzeganie zasady przewidzianej w art. 153 p.p.s.a. podważa obowiązującą w demokratycznym państwie prawnym zasadę sądowej kontroli nad aktami i czynnościami organów administracji i prowadzi do niespójności działania systemu władzy publicznej (wyrok WSA w Łodzi z dnia 24 lutego 2016 r., sygn. akt I SA/Łd 1361/15. LEX nr 2014340).
Stosowanie do treści art. 153 p.p.s.a. w brzmieniu obowiązującym do dnia 15 sierpnia 2015 r. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. Należy stwierdzić, że przepis art. 153 p.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, że ani organ administracji publicznej, ani sądy, orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie mogą nie uwzględnić oceny prawnej i wskazań wyrażonych wcześniej w orzeczeniu sądu, gdyż są nimi związane. Związanie sądu administracyjnego oceną prawną oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych, które byłyby sprzeczne z wyrażonym wcześniej poglądem (wyrok NSA z 1 września 2010 r., sygn. akt II OSK 518/09, LEX nr 746901). Pojęcie "ocena prawna" w rozumieniu przepisu art. 153 p.p.s.a. oznacza wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w konkretnym wypadku w związku z rozpoznawaną sprawą. Ocena ta może się odnosić zarówno do przepisów prawa materialnego jak i procesowego. Musi ponadto pozostawać w logicznym związku z treścią orzeczenia sądu administracyjnego, w którym została sformułowana (wyrok NSA z 30 listopada 2010 r., sygn. akt II OSK 1929/09, LEX nr 795206). Wskazania co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencje oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci np. braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych. W przypadku zaskarżenia do sądu administracyjnego decyzji zapadłej w wyniku uprzedniego wydania przez sąd wyroku kasacyjnego i wyrażeniu w nim wiążącej oceny prawnej, ponownie rozpoznając sprawę sąd administracyjny obowiązany jest do dokonania kontroli, czy organ administracji prawidłowo uwzględnił wytyczne zawarte w poprzednim wyroku. Podporządkowanie się wytycznym sądu i wyrażonej przezeń ocenie prawnej jest bowiem głównym kryterium poprawności nowowydanej decyzji (wyrok NSA z 13 stycznia 2009 r., sygn. akt II GSK 614/08, LEX nr 528074).
Jeżeli skarżący w zarzutach skargi kasacyjnej nie podniósł naruszenia art. 153 p.p.s.a., prowadząc jedynie polemikę ze stanowiskiem zajętym w prawomocnym wyroku, które zostało - w ramach art. 153 p.p.s.a. - powtórzone przez sąd w wyroku zaskarżonym, to skarga kasacyjna jest oczywiście bezzasadna, bowiem nie można podnosić skutecznie zarzutów opartych na wykładni prawa sprzecznej z wyrażoną przez sąd w prawomocnym wyroku, jeżeli nie jest to efektem zmiany stanu prawnego lub zmiany - po wydaniu orzeczenia sądowego - istotnych okoliczności faktycznych która spowoduje, że pogląd sądu stanie się nieaktualny.
W związku z tymi uwagami należy stwierdzić, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wydając wyrok z dnia 28 stycznia 2014 r. w sprawie o sygn. akt III SA/Wa 1463/13 był związany był związany oceną prawną jaka została wyrażona w wyroku tegoż sądu z 26 stycznia 2011 r., w sprawie o sygn. akt III SA/Wa 1954/09. Ocena ta obejmowała zanegowanie stanowiska organów podatkowych, że datą powstania przychodu podlegającego opodatkowaniu jest moment wpłaty przez skarżącego osobiście na własne rachunki bankowe kwot: 363 200 zł (na rachunek firmowy) i 2 229 580 zł (na rachunek osobisty). Zdaniem Sądu zgodnie z treścią art. 11 ust. 1 u.p.d.o.f. przychodami, z zastrzeżeniem art. 14 -15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9 i 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, art. 19 i art. 20 ust. 3, są otrzymane lub pozostawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń. Zgodnie z treścią tego przepisu w realiach niniejszej sprawy za przychody należało uznawać pieniądze otrzymane przez stronę lub pozostawione do jej dyspozycji w roku podatkowym. Wymienione wyżej kwoty zostały przez skarżącego w gotówce wpłacone na rachunki bankowe. Sąd stwierdził w uzasadnieniu wyroku, że oczywistym jest, że skarżący przed dokonaniem wpłaty powyższych kwot musiał je otrzymać z jakiś źródeł, natomiast źródła te w niniejszej sprawie nie były przez organy badane. Zdaniem Sądu już samo otrzymanie ww. środków przez Stronę przed ich wpłaceniem na rachunki bankowe, zgodnie z treścią art. 11 ust. 1 u.p.d.o.f., skutkowało powstaniem po stronie skarżącego przychodu podlegającego opodatkowaniu. Zatem przychody strony, z tytułu uzyskania przedmiotowych kwot nie powstały w dacie wpłacenia tych kwot na rachunki bankowe. W toku postępowania podatkowego organy nie ustaliły daty, w której skarżący uzyskał przychody obejmujące środki pieniężne, które następnie zostały przez niego wpłacone na rachunki bankowe. Bez ustalenia daty osiągnięcia tych przychodów przez skarżącego nie można było w ocenie Sądu przypisać ich do konkretnego roku podatkowego. W pozostałym zakresie Sąd uznał skargę za bezzasadną.
Wobec tego Sąd I instancji w wyroku z dnia 28 stycznia 2014 r. trafnie spostrzegł, że jeżeli organy podatkowe nie ustaliły, że zakwestionowane przychody zostały osiągnięte w 2003 r. to obowiązane były, na mocy wyroku z dnia 26 stycznia 2011 r., nie uwzględniać tych przychodów w podstawie opodatkowania za rok 2003. Skoro tak się stało, okoliczność ta nie jest kwestionowana, to zasadnie skargę oddalił.
Jak wyżej wskazano Wojewódzki Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 26 stycznia 2011 r. pozostałe zarzuty uznał za niezasadne. W szczególności zaś Sąd zaaprobował ustalenia organów podatkowych, co do charakteru spornych wpłat nie związanych z obrotem wynikającym z wystawionych faktur oraz kwot wpłaconych na rachunki bankowe przez podmioty nie będące kontrahentami (str. 6-9 uzasadnienia wyroku z dnia 26 stycznia 2011 r.). Nie jest w takiej sytuacji co do zasady możliwe i dopuszczalne ponowne prowadzenie postępowania dowodowego i czynienie dalszych ustaleń na powyższe okoliczności. Stanowiłoby to bowiem próbę podważenia prawomocnego wyroku i stanowiło naruszenie art. 153 p.p.s.a. Także podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia art. 10 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 11 ust. 1 u.p.d.o.f. oraz art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 11 ust. 1 u.p.d.o.f. są na tym etapie postępowania niedopuszczalne. Skoro Sąd zaaprobował stanowisko organów co do kwalifikacji podatkowej spornych przychodów to jest ono wiążące w sprawie.
Także pozostałe podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty, które nie uwzględniają konsekwencji wynikających z mającego zastosowanie w niniejszej sprawie art. 153 p.p.s.a. uznać należy za bezzasadne.
Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) - oddalił skargę.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 tej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło