III SA/Kr 1833/12

WyrokWSA w Krakowie2013-09-17

Skład orzekający: Dorota Dąbek, Krystyna Kutzner, Janusz Bociąga

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy opieka nad schorowaną matką, przy jednoczesnym kontynuowaniu pracy zawodowej, może stanowić podstawę do przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od rozkazu personalnego?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że opieka nad chorą matką, nawet wymagająca znacznego zaangażowania, nie stanowi wystarczającej przeszkody nie do przezwyciężenia, która uzasadniałaby przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, zwłaszcza gdy skarżąca w tym okresie kontynuowała pracę zawodową. Brak winy w uchybieniu terminu wymaga wykazania, że przeszkoda była od strony niezależna i uniemożliwiała dokonanie czynności procesowej mimo dołożenia należytej staranności.
Stan faktyczny
Skarżąca złożyła odwołanie od rozkazu personalnego z uchybieniem terminu, tłumacząc to koniecznością opieki nad schorowaną matką. Organ administracji odmówił przywrócenia terminu, uznając, że skarżąca nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu, ponieważ mimo problemów rodzinnych nadal pracowała zawodowo. Skarżąca wniosła skargę do WSA, podtrzymując swoje argumenty dotyczące sytuacji rodzinnej i zdrowia rodziców.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Dąbek Sędziowie NSA Krystyna Kutzner (spr.) SO del. Janusz Bociąga Protokolant Renata Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 września 2013 r. sprawy ze skargi M. G. na postanowienie Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia 2 listopada 2012r. nr [....] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania skargę oddala Komendant Wojewódzki Policji , działając na podstawie art.59 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U.2000.1071) , postanowieniem nr [...] z dnia 2 listopada 2012r. odmówił skarżącej M. G. przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od rozkazu personalnego nr [...] Komendanta Miejskiego Policji z dnia [...] 2012r. dotyczącego ponownego określenia terminu nabycia prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat. Przedmiotowe postanowienie zapadło w następującym stanie faktycznym : Rozkaz personalny nr [...] Komendanta Miejskiego Policji z dnia [...] 2012r. został skutecznie doręczony skarżącej w dniu 14 sierpnia 2012r., co zostało potwierdzone własnoręcznym podpisem skarżącej. Odwołanie od przedmiotowego rozkazu skarżąca złożyła osobiście w Komendzie Miejskiej Policji w dniu 6 września 2012r , a zatem z uchybieniem terminu do dokonania tej czynności. W odwołaniu od ww. rozkazu skarżąca wyjaśniła , że odwołanie nie zostało złożone w terminie " z powodu załatwiania pilnych spraw rodzinnych". Na wezwanie organu o wyjaśnienie powodów uchybienia terminu oraz o sprecyzowanie daty ustania przyczyn tego uchybienia , skarżąca w piśmie z dnia 3 października 2012r. poinformowała organ , że bardzo dużo czasu musi poświęcać swojej matce , która jest osobą schorowaną i wymaga opieki ze strony skarżącej ; natomiast ojciec skarżącej , jak podała , " nie jest w stanie sam tego podołać". Skarżąca w przedmiotowym piśmie opisała stan zdrowia matki, w tym przebyte operacje i oświadczyła , że o tych problemach nikogo nie informowała, " a na dodatek nigdy nie brała zwolnień lekarskich ani opiekuńczych - tylko zawsze mimo tych problemów chodziła do pracy". Na poparcie swoich twierdzeń skarżąca załączyła do pisma kserokopie dokumentacji medycznej dotyczącej matki. Komendant Wojewódzki Policji odmawiając przywrócenia uchybionego terminu, w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia stwierdził, że w świetle zebranych materiałów skarżąca nie uprawdopodobniła , iż uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy. W doktrynie postępowania administracyjnego przyjmuje się , że brak winy strony zachodzi tylko wtedy , gdy strona nie mogła przeszkody usunąć , nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku . W konsekwencji , pojęcie braku winy w niedopełnieniu czynności procesowej w terminie obejmuje istnienie przeszkody nie do przezwyciężenia , czyli siły wyższej . W ocenie organu , w rozpatrywanej sprawie taka sytuacja nie nastąpiła. Sama opieka nad chorą matka nie może być wystarczającym powodem do niezastosowania się przez skarżącą do terminu do wniesienia odwołania określonego w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego , tym bardziej , że - jak sama stwierdziła - nigdy z tego powodu nie brała zwolnień lekarskich ani opiekuńczych i zawsze - mimo problemów - chodziła do pracy. Na powyższe postanowienie wpłynęła skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie , w której skarżąca zarzuciła naruszenie art.59 kpa (chodziło o art.58 kpa - przyp. własny) poprzez uznanie , że nie zachodziły okoliczności przywrócenia terminu do złożenia odwołania , podczas gdy materiał dowodowy ujawniony w sprawie przeczy zajętemu przez organ stanowisku. W uzasadnieniu skargi powtórzono argumentację dotyczącą stanu zdrowia matki skarżącej oraz konieczności osobistej opieki ze strony skarżącej , a ponadto , że oboje rodzice skarżącej posiadają II grupę inwalidzką . Wskazane okoliczności oraz "nawał obowiązków służbowych", w ocenie skarżącej , wyjaśniają uchybienie terminu do złożenia odwołania i uzasadniają jego przywrócenie . Skarga zawiera również argumentację dotyczącą merytorycznych rozstrzygnięć w sprawie dotyczącej wysługi lat i nagrody jubileuszowej , które nie są przedmiotem niniejszego postępowania. Wskazując na powyższe okoliczności skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia " w celu ponownego - merytorycznego rozstrzygnięcia powyższej sprawy". W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje : Stosownie do art.1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U.2002.1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem . Oznacza to , że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność zaskarżonego postanowienia z przepisami prawa, nie zaś według kryterium słuszności, czy celowości. Na podstawie art.134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U.2012.270) Sąd przy rozstrzyganiu sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Mając na uwadze wskazane powyżej kryterium legalności , Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdza , że mimo rozważenia w toku dokonanych czynności przepisu art.134 § 1 ww. ustawy , skarga nie zasługuje na uwzględnienie , gdyż zaskarżone postanowienie nie narusza prawa . W rozpoznawanej sprawie przedmiotem kontroli Sądu było postanowienie Komendanta Wojewódzkiego Policji nr [...] z dnia 2 listopada 2012r. odmawiające skarżącej przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od rozkazu personalnego nr [...] Komendanta Miejskiego Policji z dnia [...] 2012r. Zaskarżone postanowienie zostało wydane w oparciu o art.58 kpa, który stanowi , że w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego , jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Kryterium braku winy jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Przywrócenie terminu nie jest więc dopuszczalne , gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. W związku z tym , o braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko w przypadku stwierdzenia , że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia. Strona ma uprawdopodobnić brak swojej winy , czyli powinna ona uwiarygodnić stosowną argumentacją swoją staranność oraz fakt , że przeszkoda była od niej niezależna i istniała przez cały czas , aż do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu. Jako kryterium przy ocenie winy w tym zakresie należy przyjąć obiektywny miernik staranności , jaki w danych okolicznościach można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. Z tego względu przywrócenie terminu mogą uzasadniać wyłącznie okoliczności obiektywne , występujące bez woli strony , które mimo dołożenia odpowiedniej staranności w prowadzeniu własnych spraw uniemożliwiały dokonanie czynności w przepisanym terminie. Do niezawinionych przyczyn uchybienia terminu można zaliczyć np. przerwę w komunikacji, powódź , pożar, czy nagłą chorobę osoby zainteresowanej. Odnosząc powyższe rozważania do niniejszej sprawy należy stwierdzić , że wskazana we wniosku o przywrócenie terminu sytuacja rodzinna związana z chorobą matki i osobistą opieką nad nią ze strony skarżącej , w ocenie Sądu , nie uzasadnia zastosowania wobec skarżącej instytucji przywrócenia terminu do złożenia odwołania. Jak wynika z dołączonych do akt sprawy dokumentów związanych z hospitalizacją matki skarżącej , dotyczą one 2010r. Chorobę matki ,a także osobistą opiekę skarżącej nad tym członkiem rodziny, w świetle wskazanych wyżej przesłanek zastosowania art. 58 § 1 kpa , nie można uznać za przeszkodę " nagłą czy nie do przezwyciężenia " w dopełnieniu czynności procesowej w postaci złożenia odwołania w terminie. Skarżąca nie uprawdopodobniła , że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy , bo okolicznością bezsporną w sprawie jest , że w terminie do złożenia odwołania chodziła do pracy , a zatem nie istniała obiektywnie żadna przeszkoda , która uniemożliwiała skarżącej dokonanie tej czynności w przewidzianym terminie. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 22 marca 2013r. , sygn.. akt II OSK 2267/11 ( LEX nr 1299454) stwierdził, że : " sam fakt występowania schorzeń - nawet ciężkich - u zainteresowanego przywróceniem terminu i osób znajdujących się pod jego faktyczną opieką nie przemawia , przy zastosowaniu obiektywnego miernika wymaganej staranności, do stwierdzenia braku winy w uchybieniu terminu. Nie wynika bowiem z niego automatycznie , że dana osoba znalazła się w sytuacji nagłej, musiała leżeć w łóżku i nie mogła posłużyć się pomocą innych osób ( w szczególności domownika lub pełnomocnika). Fakt choroby nie jest równoznaczny z niemożnością dokonania czynności procesowej przez zainteresowanego i nadania pisma przez pocztę osobiście lub przez osobę trzecią (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego : z dnia 19 września 2006 r. sygn. akt II OSK 1087/05 ; z dnia 15 lipca 2009 r. sygn. akt II OSK 1162/08 ; z dnia 31 stycznia 2012r. sygn. akt II OSK 2175/10 ; z dnia 21 marca 2012 r. sygn. akt II GSK 278/11). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, mechaniczne przyjmowanie, że każda cięższa choroba wywołuje obiektywną niemożliwość dokonania czynności procesowej i uzasadnia przywrócenie terminu, byłoby sprzeczne z doświadczeniem życiowym...". W rozpatrywanej sprawie Sąd podziela przytoczone wyżej stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie , zgodnie z którym nawet własna choroba osoby , która złożyła wniosek o przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej automatycznie nie uzasadnia uwzględnienie wniosku. W ustalonym i niespornym stanie faktycznym niniejszej sprawy zaskarżone postanowienie nie narusza prawa , dlatego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie działając na podstawie art. 151 ww. ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło