II SA/Ol 549/13
WyrokWSA w Olsztynie2013-09-17
Skład orzekający: Marzenna Glabas, Katarzyna Matczak, Bogusław Jażdżyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy o zamiarze stopniowej likwidacji szkoły, która zawiera już rozstrzygnięcia o charakterze materialnoprawnym (np. brak rekrutacji, określenie struktury klas, zasady kontynuacji nauki), może być uznana za legalną, czy też stanowi naruszenie procedury likwidacyjnej?Ratio decidendi
Uchwała o zamiarze stopniowej likwidacji szkoły powinna jedynie komunikować intencję rady gminy i rozpoczynać procedurę likwidacyjną. Nie może zawierać rozstrzygnięć o charakterze materialnoprawnym, które faktycznie wprowadzają w życie stopniową likwidację przed podjęciem uchwały o samej likwidacji. Takie postanowienia, zawarte w § 1 pkt 2, 3 i 4 zaskarżonej uchwały, stanowią naruszenie procedury likwidacyjnej i uzasadniają stwierdzenie nieważności uchwały w tej części.Stan faktyczny
Rada Miasta Olsztyna podjęła uchwałę o zamiarze stopniowej likwidacji Gimnazjum Nr 6 im. Ziemi Warmińskiej, określając harmonogram i zasady kontynuacji nauki. Wojewoda Warmińsko-Mazurski zaskarżył uchwałę, zarzucając naruszenie art. 59 ust. 1 ustawy o systemie oświaty, w szczególności poprzez niezawiadomienie wszystkich rodziców o zamiarze likwidacji na co najmniej 6 miesięcy przed terminem. Sąd stwierdził nieważność części uchwały dotyczącej faktycznego wprowadzenia stopniowej likwidacji, uznając, że narusza to procedurę.Rozstrzygnięcie
Sąd stwierdził nieważność § 1 pkt 2, 3, 4 zaskarżonej uchwały Rady Miasta Olsztyna z dnia 30 stycznia 2013 r. nr XXXI/575/2013 w sprawie zamiaru stopniowej likwidacji Gimnazjum Nr 6 im. Ziemi Warmińskiej w Olsztynie oraz oddalił skargę w pozostałym zakresie. Orzeczono, że zaskarżona uchwała nie podlega wykonaniu w części, w której stwierdzono jej nieważność.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Glabas Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Matczak Sędzia WSA Bogusław Jażdżyk (spr.) Protokolant specjalista Karolina Hrymowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 września 2013 r. sprawy ze skargi Wojewody Warmińsko-Mazurskiego na uchwałę Rady Miasta Olsztyna z dnia 30 stycznia 2013 r., nr XXXI/575/2013 w przedmiocie zamiaru stopniowej likwidacji gimnazjum I. stwierdza nieważność § 1 pkt 2, 3, 4 zaskarżonej uchwały Rady Miasta Olsztyna z dnia 30 stycznia 2013 r. nr XXXI/575/2013 w sprawie zamiaru stopniowej likwidacji Gimnazjum Nr 6 im. Ziemi Warmińskiej w Olsztynie; II. oddala skargę w pozostałym zakresie; III. orzeka, że zaskarżona uchwała nie podlega wykonaniu w części określonej w punkcie I wyroku.
Z przekazanych Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie akt sprawy wynika, że uchwałą Nr XXXI/575/13 z dnia 30 stycznia 2013 roku, Rada Miasta Olsztyna postanowiła od dnia 1 września 2013 roku, z uwzględnieniem zasad określonych w ust. 2-6, o zamiarze stopniowej likwidacji Gimnazjum Nr 6 im. Ziemi Warmińskiej z siedzibą w Olsztynie przy ul. Jagiellończyka 32. W ust. 2-6 Rada postanowiła, że w roku szkolnym 2013/2014 nie prowadzi się rekrutacji uczniów do klasy pierwszej Gimnazjum, w roku szkolnym 2013/2014 struktura organizacyjna Gimnazjum obejmuje klasy II i III, a w roku szkolnym 2014/2015 klasę III, uczniowie, którzy nie ukończą klasy pierwszej w roku szkolnym 2012/2013 będą mogli kontynuować naukę w Gimnazjum Nr 10 przy ulicy Jagiellończyka 32 lub w Gimnazjum Nr 5 przy ul. Konopnickiej 11, a uczniowie, którzy nie ukończą klasy drugiej w roku szkolnym 2013/2014 i klasy trzeciej w roku szkolnym 2014/2015 będą mogli kontynuować naukę w Gimnazjum Nr 5 w Olsztynie. Obwód likwidowanego Gimnazjum zostanie włączony do obwodu Gimnazjum Nr 5 w Olsztynie przy ul. Konopnickiej 11 w drodze odrębnej uchwały. Gimnazjum Nr 6 im. Ziemi Warmińskiej w Olsztynie w zamierzeniu ma być zlikwidowane z dniem 31 sierpnia 2015 roku. W § 2 uchwały Rada postanowiła, że mienie po zlikwidowanym Gimnazjum Nr 6 im. Ziemi Warmińskiej w Olsztynie zamierza się przekazać Zespołowi Szkół Ogólnokształcących Nr 5 Mistrzostwa Sportowego im. Mariana Grzegorza Bublewicza w Olsztynie.
Skargę na ww. uchwałę wywiódł Wojewoda Warmińsko-Mazurski, wnosząc o stwierdzenie jej nieważności w całości. Strona skarżąca wskazała, że jak wynika z art. 59 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 7 września 1991 r. szkoła publiczna, z zastrzeżeniem ust. 1a i 2, może być zlikwidowana z końcem roku szkolnego przez organ prowadzący szkołę, po zapewnieniu przez ten organ uczniom możliwości kontynuowania nauki w innej szkole publicznej tego samego typu, a także odpowiednio o tym samym lub zbliżonym profilu kształcenia ogólnozawodowego albo kształcącej w tym samym lub zbliżonym zawodzie. W dalszej części przepisu zawarto zastrzeżenie, iż organ prowadzący jest obowiązany, co najmniej na 6 miesięcy przed terminem likwidacji, zawiadomić o zamiarze likwidacji szkoły: rodziców uczniów (w przypadku szkoły dla dorosłych - uczniów), właściwego kuratora oświaty oraz organ wykonawczy jednostki samorządu terytorialnego właściwej do prowadzenia szkół danego typu. Podniesiono, że czynność zawiadomienia nie jest czynnością prawną, lecz tzw. czynnością materialno-techniczną, która polega na tym, że ma ona w zasadzie charakter faktyczny, ale jednak pośrednio wywołuje skutki prawne, gdyż warunkuje prawidłowość procedury likwidacyjnej. Mieści się ono już w zakresie wykonania uchwały intencyjnej. Zawiadomienie zaś o zamiarze likwidacji jest dokonane skutecznie wówczas, gdy dotarło do wszystkich osób lub organów, które powinny były zostać poinformowane o zamierzonej likwidacji, najpóźniej w terminie, o którym mowa w ww. przepisie. Skarżący wymienił w tym kontekście 9 osób, które w jego ocenie zawiadomiono niezgodnie z dyspozycją art. 59 ust. 1 ustawy o systemie oświaty czyli z pogwałceniem 6 - miesięcznego (przed dniem likwidacji) terminu ustawowego.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, stwierdzając, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Organ wskazał, że wypełniając wymóg określony art. 59 ust. 1 ustawy z dnia 7 września 1991r. o systemie oświaty, zawiadomienia o zamiarze stopniowej likwidacji Gimnazjum im. Ziemi Warmińskiej w Olsztynie następowały poprzez:
- spotkanie Dyrektora Wydziału Edukacji z Dyrektorem G-6 w dniu 4 października 2012r. w Gimnazjum Nr 6 w Olsztynie;
- spotkanie Dyrektora Wydziału Edukacji z Dyrektorem G-6 w dniu 5 grudnia 2012r.
w Wydziale Edukacji Urzędu Miasta Olsztyna;
- spotkanie Dyrektora Wydziału Edukacji z pracownikami G-6 w dniu 18 grudnia 2012r.
z udziałem związku zawodowego MOZPO NSZZ "Solidarność" - w Gimnazjum Nr 6;
- spotkanie Z-cy Prezydenta Olsztyna z rodzicami uczniów G-6 w dniu 7 stycznia 2013r.
z udziałem pracowników G-6 oraz związków zawodowych zrzeszających pracowników
G-6 (ZNP oraz MOZPO NSZZ" Solidarność") - w Gimnazjum Nr 6;
- spotkanie Z-cy Prezydenta Olsztyna z Radą Rodziców G-6 w dniu 14 stycznia 2013r.-
w Urzędzie Miasta Olsztyna;
- sesję Rady Miasta Olsztyna w dniu 30 stycznia 2013r. i podjęcie uchwały Nr
XXXIl575113 w sprawie zamiaru stopniowej likwidacji Gimnazjum Nr 6 im. Ziemi
Warmińskiej w Olsztynie;
- przekazanie w dniu 11 lutego 2013r. Dyrektorowi G-6 pisma do rodziców wraz z uchwałą Nr XXXII575113 w sprawie zamiaru stopniowej likwidacji Gimnazjum z zobowiązaniem (jako dysponentowi danych osobowych uczniów i adresów zamieszkania rodziców, jak również organowi mogącemu stanowić gwarancję skutecznego doręczenia przesyłki) do przekazania wszystkim rodzicom/prawnym opiekunom. Dyrektor Gimnazjum Nr 6 wykonując to zadanie w dniach 13-15 lutego 2013r. wysłał za zwrotnym potwierdzeniem odbioru korespondencję zawierającą informację o zamiarze stopniowej likwidacji Gimnazjum do wszystkich rodziców uczniów, co potwierdził pismem z dnia 19 lutego 2013r.; w dniach 25 lutego i 19 marca 2013r. przekazał do Wydziału Edukacji informację dotyczącą informowania rodziców o zamiarze stopniowej likwidacji Gimnazjum. Pomimo dwukrotnego awizowania rodzice uczniów G-6 nie odebrali korespondencji: w siedmiu przypadkach jedno z rodziców, natomiast w dwóch przypadkach oboje rodziców, w tym rodzice: uczennicy klasy lIl a oraz uczennicy klasy Ill b, której ojciec jako członek Rady Rodziców G-6 uczestniczył w spotkaniu z Z-cą Prezydenta Olsztyna w dniu 14 stycznia 2013r. w Urzędzie Miasta Olsztyna.
- przekazanie w dniu 19 lutego 2013r. Warmińsko-Mazurskiemu Kuratorowi Oświaty
zawiadomienia o zamiarze likwidacji Gimnazjum Nr 6 wraz z podjętą uchwałą Rady
Miasta Olsztyna z prośbą o wyrażenie opinii w tej sprawie. Warmińsko-Mazurski Kurator
Oświaty, po dokonaniu analizy sieci szkół miejskich, wyraził pozytywną opinię pismem
z dnia 5 marca 2013r.
- przekazanie pięciu związkom zawodowym zrzeszającym pracowników oświaty uchwały w sprawie zamiaru stopniowej likwidacji Gimnazjum Nr 6 z prośbą o wyrażenie opinii w tej sprawie.
Ponadto wskazano, że informacja adresowana do rodziców uczniów wraz z podjętą uchwałą Rady Miasta Olsztyna została zamieszczona na tablicy ogłoszeń w budynku Gimnazjum Nr 6 oraz na tablicy ogłoszeń strony internetowej Gimnazjum. Informację o likwidacji G-6 oraz uchwałę Rady Miasta Olsztyna zamieszczono na stronie Internetowej Urzędu Miasta Olsztyna. O zamiarze likwidacji G-6 powiadomione zostały Rady Osiedli, Dom Dziecka, Miejska Społeczna Rada ds. Osób Niepełnosprawnych. Ukazywały się również informacje prasowe.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami
a organami administracji rządowej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2). Oznacza to, że badaniu
w postępowaniu sądowym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa
w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność zastosowania wykładni tych przepisów. Wskazać należy również na zapis art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U.
z 2012r., poz. 270, ze zm.) zwana dalej: ustawą ppsa., zgodnie z którym sąd rozstrzyga
w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, jak również przepis art. 135, który obliguje sąd do wzięcia pod uwagę z urzędu wszelkich naruszeń prawa.
W myśl art. 147 § 1 ppsa Wojewódzki Sąd Administracyjny uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane
z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności. Wprowadzając sankcję nieważności jako następstwo naruszenia przepisu prawa, ustawodawca nie określił rodzaju naruszenia prawa. W orzecznictwie sądowym przyjmuje się jednak, że podstawę do stwierdzenia nieważności uchwały stanowią takie naruszenia prawa, które mieszczą się w kategorii istotnych, rażących naruszeń, np.
w razie podjęcia uchwały przez organ niewłaściwy, braku podstawy prawnej do podjęcia uchwały określonej treści, niewłaściwego zastosowania przepisu prawnego będącego podstawą podjęcia uchwały, naruszenia procedury jej uchwalania.
W sprawie niniejszej Rada Miasta Olsztyna podjęła uchwałę w sprawie zamiaru stopniowej likwidacji Gimnazjum Nr 6 im. Ziemi Warmińskiej w Olsztynie, określając równocześnie sposób likwidacji. Likwidacja placówki ma zakończyć się 31 sierpnia 2015 r.
Wojewoda w skardze na powyższą uchwałę podniósł, że zaskarżona uchwała została podjęta z naruszeniem art. 59 ust. 1 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r., nr 256, poz. 2572 ze zm.), bowiem nie wszyscy rodzice uczniów uczęszczających do ww. placówki zostali zawiadomieni o zamiarze likwidacji Gimnazjum na co najmniej 6 miesięcy przed terminem likwidacji. Na poparcie swojego stanowiska organ nadzoru wskazał, że część rodziców uczniów została zawiadomiona o terminie likwidacji dopiero 1 lub 2 marca 2013 r., w trybie doręczenia zastępczego. W ocenie Wojewody zaś powiadomienia o zamiarze likwidacji szkoły rodzice winni otrzymać najpóźniej 28 lutego 2013 r.
Stosownie do art. 59 ust. 1 ustawy o systemie oświaty szkoła publiczna, z zastrzeżeniem ust. 1a i 2, może być zlikwidowana z końcem roku szkolnego przez organ prowadzący szkołę, po zapewnieniu przez ten organ uczniom możliwości kontynuowania nauki w innej szkole publicznej tego samego typu, a także odpowiednio o tym samym lub zbliżonym profilu kształcenia ogólnozawodowego albo kształcącej w tym samym lub zbliżonym zawodzie. Organ prowadzący jest obowiązany, co najmniej na 6 miesięcy przed terminem likwidacji, zawiadomić o zamiarze likwidacji szkoły: rodziców uczniów (w przypadku szkoły dla dorosłych - uczniów), właściwego kuratora oświaty oraz organ wykonawczy jednostki samorządu terytorialnego właściwej do prowadzenia szkół danego typu. Zgodnie natomiast z ust. 2 tego artykułu szkoła lub placówka publiczna prowadzona przez jednostkę samorządu terytorialnego może zostać zlikwidowana po zasięgnięciu opinii organu sprawującego nadzór pedagogiczny, a szkoła lub placówka publiczna prowadzona przez inną osobę prawną lub fizyczną - za zgodą organu, który udzielił zezwolenia na jej założenie.
Jak wynika z brzmienia cytowanych przepisów ustawodawca, poza bezwzględnym wymogiem informacyjnym i wymogiem zapewnienia uczniom przez organ prowadzący możliwości kontynuowania nauki w innej szkole publicznej tego samego typu, nie zawarł żadnych innych przesłanek, od spełnienia których uzależniłby uprawnienie organu prowadzącego szkołę do jej likwidacji.
W orzecznictwie wskazywano również, że uchwała o zamiarze likwidacji szkoły stanowi jedynie pierwszy etap w procedurze likwidacyjnej i wcale nie musi doprowadzić do faktycznej likwidacji szkoły (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 26 czerwca 2008 r., sygn. akt II SA/Ol 264/08; orzeczenie dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych).
Naczelny Sąd Administracyjny w treści uchwały z dnia 29 listopada 2010 r. sygn. akt I OPS 2/10 (orzeczenie dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych) podniósł, że "likwidacja publicznych szkół i placówek oświatowych następuje w szczególnym trybie, różniącym się od trybu likwidacji innych jednostek organizacyjnych. Za podstawową szczególną cechę likwidacji szkół należy uznać dwuetapowość procedury likwidacyjnej. Pierwszym etapem jest podjęcie uchwały o zamiarze likwidacji określonej szkoły lub placówki. Podjęcie tej uchwały stanowi podstawę do podejmowania przez organ wykonawczy dalszych, ustawowo określonych czynności poprzedzających likwidację szkoły lub placówki. Czynności te, choć faktyczne, są oparte na prawie i stanowią niezbędny element procesu likwidacyjnego; niedokonanie lub niewłaściwe dokonanie niektórych czynności (zawiadomienia rodziców, zawiadomienia kuratora, który z urzędu wszczyna postępowanie w sprawie udzielenia opinii w sprawie likwidacji szkoły) może spowodować uznanie późniejszej uchwały o likwidacji szkoły za sprzeczną z prawem. Taki sam skutek może nastąpić w sytuacji, gdy uchwała o likwidacji nie zostanie poprzedzona podjęciem uchwały ujawniającej zamiar likwidacji szkoły".
Z przywołanej części uzasadnienia uchwały wynika więc, że podjęcie uchwały intencyjnej jest niezbędnym etapem likwidacji szkoły. Uchwała ta daje dopiero podstawy do podjęcia kolejnych czynności, w tym także do doręczenia rodzicom uczniów stosownych zawiadomień. Naruszenie zaś procedury w tym zakresie może stanowić podstawę do stwierdzenia nieważności późniejszej uchwały w sprawie likwidacji szkoły. W ocenie Sądu z powyższego wynika, że naruszenie procedury likwidacyjnej związanej z niewłaściwym doręczeniem zawiadomień rodzicom może skutkować wyeliminowaniem z obrotu prawnego uchwały o likwidacji szkoły, ale nie uchwały o zamiarze likwidacji szkoły, tak jak chce tego organ nadzoru. Doręczenie zawiadomień rodzicom jest bowiem niejako skutkiem uchwały w sprawie zamiaru likwidacji szkoły, winno następować po tej uchwale i nie sposób przyjąć, że ewentualne błędy związane z doręczaniem zawiadomień mogą skutkować stwierdzeniem nieważności wcześniej podjętej uchwały o zamiarze likwidacji szkoły. W szczególności w sytuacji, kiedy uchwała intencyjna podejmowana jest tak jak w niniejszej sprawie na miesiąc przed ostatecznym terminem powiadomienia rodziców.
Za powyższym stanowiskiem przemawia także okoliczność, że sądy administracyjne badając legalność zaskarżonych aktów dokonują kontroli takiego aktu biorąc pod uwagę stan prawny i faktyczny z daty wydania kontrolowanego aktu administracyjnego. Dlatego więc zdarzenia, które mają miejsce później, co do zasady nie mogą być podstawą uchylenia zaskarżonego aktu.
Te argumenty przemawiają za przyjęciem tezy, że fakt niewłaściwego powiadamiania rodziców uczniów o zamiarze likwidacji szkoły może być podstawą do stwierdzenia nieważności uchwały w sprawie likwidacji szkoły, nie zaś uchwały w sprawie zamiaru likwidacji szkoły. Także w orzecznictwie przyjmowano, że naruszenie procedury związanej z zawiadomieniem rodziców stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności uchwały z sprawie likwidacji szkoły (por. np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego w dnia 22 lutego 2012 r. sygn. akt I OSK 2376/11, z dnia 7 października 2009 r. sygn. akt I OSK 374/09; orzeczenia dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych).
Niezależnie od powyższego Sąd podziela stanowisko zawarte w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 sierpnia 2012 r. sygn. akt I OSK 1024/12 (orzeczenie dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych), w którym wskazano, że "nie można natomiast podzielić zarzutu niedotrzymania przez organ 6 miesięcznego terminu na zawiadomienie o zamiarze likwidacji szkoły. Skoro przepisy ustawy o systemie oświaty nie regulują sposobu doręczania tych zawiadomień, to należy przyjąć, że w grę wchodzi ogólny tryb doręczania pism przez organy administracji publicznej. Oznacza to w konsekwencji, że za datę dokonania zawiadomienia należy przyjąć dzień nadania przesyłki w placówce polskiego operatora publicznego. Za powyższą interpretacją przemawiają również względy wykładni celowościowej. Po pierwsze, data nadania przesyłki w placówce polskiego operatora publicznego stanowi jednakowe w stosunku do wszystkich adresatów kryterium oceny, czy termin dokonania zawiadomienia został dochowany, które realnie może zostać zweryfikowane w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Po drugie, kryterium "faktycznej możliwości zapoznania się z treścią przesyłki", jak chce wnoszący skargę kasacyjną, jest nieweryfikowalne, zwłaszcza jeśli wziąć pod uwagę ilość rodziców, których interesu prawnego dotyka sprawa likwidacji szkoły".
W stanie faktycznym niniejszej sprawy, zgodnie z wyrażonym poglądem NSA, należałoby przyjąć, że w ogóle nie doszło do naruszenia procedury związanej z powiadamianiem rodziców uczniów, skoro zawiadomienia o zamiarze likwidacji szkoły zostały nadane przed dniem 28 lutego 2013 r.
W ocenie składu orzekającego w niniejszej sprawie pomimo braku podzielenia stanowiska skarżącego przedstawionego w skardze, należało stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały w części opisanej w sentencji wyroku.
Nie ulega wątpliwości, że wypowiedź rady gminy co do zamiaru likwidacji winna przybrać postać uchwały (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 kwietnia 2006 r. sygn. akt I OSK 209/06; orzeczenie dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych).
W literaturze przedmiotu wskazuje się ponadto, że procedura likwidacji powinna być wszczęta faktycznie znacznie wcześniej niż na 6 miesięcy przed terminem likwidacji. Termin ten bowiem dotyczy zawiadomienia określonego w komentowanym przepisie kręgu podmiotów o zamiarze likwidacji. Pierwszą czynnością, która warunkuje owo zawiadomienie, jest zatem samo powzięcie zamiaru likwidacji, które w jednostkach samorządu, z uwagi na art. 5c pkt 1 ustawy o systemie oświaty, dla swej skuteczności wymaga uchwały organu stanowiącego (nazywanej powszechnie uchwałą intencyjną). Jeżeli taka uchwała zostanie podjęta, to po stronie organu stanowiącego powstanie obowiązek poinformowania określonych podmiotów i organów (rodziców, kuratora oświaty, w j.s.t. - organu wykonawczego). Nie wywołuje ona jeszcze skutku prawnego w postaci likwidacji, która może jeszcze ostatecznie w ogóle nie nastąpić (por. M. Pilich, Komentarz do art. 59 ustawy o systemie oświaty, wydawnictwo ABC, 2012).
Podzielając w całości stanowisko przywołanego autora wskazać należy, że uchwała o zamiarze likwidacji szkoły winna zawierać jedynie w swej treści przedstawienie intencji rady gminy na zewnątrz o zamiarze likwidacji szkoły. Uchwała ta ze swej istoty rozpoczyna procedurę likwidacyjną i komunikuje na zewnątrz zamiar rady gminy. Skoro tak, to taka uchwała nie może zawierać w swej treści rozstrzygnięć o charakterze materialnoprawnym, które w istocie - jeszcze przed podjęciem uchwały w sprawie likwidacji szkoły – wprowadzają w życie stopniową likwidację szkoły. W zaskarżonej uchwale przepisy takie natomiast się znalazły w § 1 pkt 2, 3 i 4. Zapisy uchwały wprowadzają bowiem faktyczną stopniową likwidację szkoły jeszcze przed podjęciem uchwały w sprawie likwidacji. Przepisy te bowiem określiły, że nie prowadzi się rekrutacji uczniów do klasy pierwszej Gimnazjum, określiły strukturę Gimnazjum w czasie likwidacji, ponadto zawierały uregulowania dotyczące kontynuacji nauki przez uczniów Gimnazjum, którzy nie ukończą odpowiedniej klasy Gimnazjum. O rozpoczęciu faktycznej stopniowej likwidacji szkoły poprzez wydanie uchwały o zamiarze jej likwidacji, świadczy także okoliczność (co wynika z oświadczenia pełnomocnika organu złożonego na rozprawie), że Rada Miasta Olsztyna nie podjęła do dnia rozprawy uchwały o likwidacji Gimnazjum. W ocenie składu orzekające w niniejszej sprawie przyjęcie takiej procedury likwidacyjnej i rozpoczęcie stopniowej likwidacji szkoły bez podjęcia uchwały o likwidacji może stanowić w istocie próbę obejścia bezwzględnie obowiązujących zapisów z art. 59 ust. 1 ustawy o systemie oświaty.
W tym miejscu wskazać należy, że Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela stanowisko zawarte w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 lutego 2012 r. sygn. akt I OSK 2376/11 (orzeczenie dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych), w którym wskazano, że "błędne jest stanowisko skarżącej Gminy, iż termin 6 miesięcy w tej sprawie nie miał zastosowania, gdyż likwidacja następowała przez wygaszenie, a jej zakończenie przewidziano na 31 sierpnia 2013 r. Przede wszystkim należy zauważyć, iż ustawa o systemie oświaty nie zna takiego trybu przy likwidacji szkoły. Ponadto z treści uchwały Rady Gminy (...) wynika wprost, iż likwidacja Gimnazjum rozpoczyna się z dniem 1 września 2011 r. Mimo iż przewidziano jej zakończenie dopiero na dzień 31 sierpnia 2013 r. już począwszy od pierwszego terminu szkoła znalazła się w stanie likwidacji. Z tego faktu oraz stanu prawnego likwidowanej placówki wypływają dla uczniów i ich rodziców określone konsekwencje, sprowadzające się wskutek braku naboru uczniów do pierwszej klasy do tego, że przy braku promocji kontynuacja nauki nie będzie możliwa w tej szkole. Okoliczność ta może ujawnić się dopiero z końcem nauki w następnym roku szkolnym, co przemawia za przyjęciem początkowego terminu likwidacji jak podano w uchwałach Rady, nie zaś z końcowym jej terminem w 2013 r., jak twierdzi skarżąca Gmina w skardze do WSA i w skardze kasacyjnej".
W ocenie Sądu orzekającego w niniejszej sprawie likwidacja szkoły poprzez stopniowe wygaszanie jest najmniej dotkliwa dla uczniów danej szkoły, gdyż pozwala na dokończenie procesu nauki w wygaszanej placówce. Niemniej jednak skoro proces likwidacji szkoły następuje już na początku tej likwidacji (tj. 1 września 2013 r.) to do rozpoczęcia likwidacji szkoły niezbędne było przeprowadzenie całej procedury z art. 59 ust. 1 ustawy o systemie oświaty, łącznie z wydaniem uchwały o likwidacji szkoły przed rozpoczęciem takiej likwidacji, co w sprawie nie miało miejsca.
Z tych względów Sąd stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały w części opisanej w pkt I sentencji wyroku. W pozostałym zakresie zaś skargę oddalił. W pkt III sentencji wyroku orzeczono stosownie do treści art. 152 ppsa, że zaskarżona uchwała nie podlega wykonaniu w części w jakiej stwierdzono jej nieważność.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło