I OSK 374/09

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2009-10-07

Skład orzekający: Jerzy Bujko, Małgorzata Pocztarek, Stanisław Marek Pietras

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy w sprawie likwidacji szkoły publicznej może zostać uznana za nieważną z powodu nieskutecznego zawiadomienia rodziców uczniów o zamiarze likwidacji szkoły, mimo szerokich działań informacyjnych podjętych przez organ prowadzący?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że uchwała rady gminy w sprawie likwidacji szkoły publicznej jest nieważna, jeśli organ prowadzący nie wykaże, że skutecznie zawiadomił każdego z rodziców uczniów o zamiarze likwidacji co najmniej na 6 miesięcy przed terminem. Szerokie działania informacyjne, takie jak listy otwarte, ogłoszenia w mediach czy spotkania, nie zastąpią indywidualnego i skutecznego zawiadomienia każdego rodzica, a ciężar udowodnienia tego obowiązku spoczywa na organie prowadzącym.
Stan faktyczny
Wojewoda Opolski stwierdził nieważność uchwały Rady Miejskiej w N. w sprawie likwidacji Publicznego Gimnazjum im. [...] w N., uznając, że rodzice nie zostali skutecznie zawiadomieni o zamiarze likwidacji szkoły z wymaganym 6-miesięcznym wyprzedzeniem. Gmina N. zaskarżyła rozstrzygnięcie nadzorcze, argumentując, że podjęła szereg działań informacyjnych, które wyczerpują dyspozycję przepisu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu oddalił skargę gminy, podzielając stanowisko organu nadzoru. Gmina N. wniosła skargę kasacyjną od wyroku WSA.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Bujko Sędziowie NSA Małgorzata Pocztarek del. WSA Stanisław Marek Pietras (spr.) Protokolant Edyta Pawlak po rozpoznaniu w dniu 7 października 2009 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Gminy N. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 15 grudnia 2008 r. sygn. akt II SA/Op 255/08 w sprawie ze skargi Gminy N. na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Opolskiego z dnia [...] lipca 2008 r. nr [...] w przedmiocie likwidacji szkoły oddala skargę kasacyjną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu wyrokiem z dnia 15 grudnia 2008 r. sygn. akt II SA/Op 255/08, oddalił skargę Gminy N. na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Opolskiego z dnia [...] lipca 2008 r. nr [...] w przedmiocie likwidacji szkoły. W uzasadnieniu powyższego wyroku Sąd wskazał na następujący stan faktyczny. Otóż Wojewoda Opolski rozstrzygnięciem nadzorczym z dnia [...] lipca 2008 r., nr [...], działając na podstawie przepisu art. 91 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.), stwierdził nieważność uchwały Nr [...] Rady Miejskiej w N. z dnia [...] maja 2008 r. w sprawie likwidacji Publicznego Gimnazjum im. [...] w N. z dniem 31 sierpnia 2008 r. W uzasadnieniu podał, że powyższa uchwała, podjęta na podstawie art. 5 c pkt 1 oraz art. 59 ust. 1 zd. 1 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572 z późn. zm.), zapewniła jednocześnie uczniom likwidowanego gimnazjum możliwość kontynuacji nauki w innym gimnazjum, wskazanym w § 2 uchwały. Wskazany w podstawie uchwały przepis art. 59 ust. 1 zd. 1 ustawy o systemie oświaty stanowi, że szkoła publiczna, z zastrzeżeniem ust. 1a i 2, może być zlikwidowana z końcem roku szkolnego przez organ prowadzący szkołę, po zapewnieniu przez ten organ uczniom możliwości kontynuowania nauki w innej szkole publicznej tego samego typu, a także odpowiednio o tym samym lub zbliżonym profilu kształcenia ogólnozawodowego albo kształcącej w tym samym lub zbliżonym zawodzie, przy czym przepis ten zawiera delegację do dokonania likwidacji szkoły przez organ prowadzący, określając jednocześnie warunki, jakie organ prowadzący jest obowiązany zapewnić uczniom i zgodnie z treścią art. 59 ust. 1 zd. 2 ustawy, organ prowadzący jest obowiązany co najmniej na 6 miesięcy przed terminem likwidacji zawiadomić o zamiarze likwidacji szkoły rodziców uczniów, właściwego kuratora oświaty oraz organ wykonawczy jednostki samorządu terytorialnego właściwej do prowadzenia szkół danego typu, gdy tymczasem z przeprowadzonego przez organ nadzoru postępowania wyjaśniającego wynika, że Rada Miejska w N. nie zawiadomiła skutecznie rodziców w wyznaczonym terminie o zamiarze likwidacji szkoły, bowiem nie można uznać za skuteczne spełnienie tego warunku, podjęcie następujących działań. Mianowicie w dniu [...] lutego 2008 r. Burmistrz N. skierował do mieszkańców gminy list otwarty, zawierający zaproszenie na spotkanie z Burmistrzem, podczas którego miała zostać poruszona między innymi kwestia zmian w oświacie na terenie gminy, ale nie zawierał wprost informacji o zamiarze likwidacji Gimnazjum im. [...] i poza zamieszczeniem na tablicach ogłoszeń, został on doręczony mieszkańcom N. w formie druków bezadresowych, co uniemożliwia stwierdzenie, czy pismo zostało skutecznie doręczone do każdego gospodarstwa domowego. Następnie w dniu [...] lutego 2008 r. Burmistrz N. zorganizował spotkanie, a zawiadomienie o nim zostało zamieszczone na stronie internetowej gimnazjum, ogłoszone w księdze ogłoszeń gimnazjum, a także doręczone za pokwitowaniem nauczycielom gimnazjum, po czym nauczyciele przekazali otrzymaną informację dzieciom z prośbą o powiadomienie rodziców. Zatem – zdaniem organu – powyższych działań nie można było zakwalifikować jako skuteczne powiadomienie rodziców o zamiarze likwidacji szkoły z uwagi na fakt, że brak jest dowodów o przekazaniu informacji każdemu z rodziców. Ponadto treść ogłoszenia o spotkaniu zawierała jedynie informację o zmianach w strukturze szkolnictwa gimnazjalnego, a nie informację o zamiarze likwidacji gimnazjum, zaś taka informacja została przekazana rodzicom dopiero podczas spotkania w dniu [...] lutego 2008 r., przy czym z uwagi na brak listy obecności osób uczestniczących w przedmiotowym spotkaniu nie można ustalić, czy wszyscy rodzice byli na nim obecni. Nie może również świadczyć o skutecznym zawiadomieniu rodziców o zamiarze likwidacji szkoły fakt, że w dniu [...] lutego 2008 r. Rada Miejska w N. podjęła uchwałę nr [...] w sprawie zawiadomienia rodziców uczniów i kuratora oświaty o zamiarze likwidacji gimnazjum, zaś w dniu [...] lutego 2008 r. Burmistrz N. zwrócił się z prośbą do Dyrektora Gimnazjum o obwieszczenie na tablicy ogłoszeń gimnazjum pisma adresowanego do rodziców uczniów, zawierającego informację o podjęciu przedmiotowej uchwały oraz skierował ją do Przewodniczącej Rady Rodziców przy Publicznym Gimnazjum w N. Reasumując, podjęte wyżej opisane działania nie spełniły kryterium skutecznego – w ocenie organ – zawiadomienia rodziców o zamiarze likwidacji szkoły i choć przepis art. 59 ust. 1 zd. 2 ustawy o systemie oświaty nie przewiduje formy, w jakiej zawiadomienie rodziców o zamiarze likwidacji szkoły powinno nastąpić, to jednak – w ślad za wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 kwietnia 2007 r. (sygn. akt I OSK 66/07 – Lex Nr 334163) – powiadomienie to może nastąpić w każdej formie, przy czym ważne jest, aby faktycznie miało ono miejsce i nie można domniemywać, czy rodzic został zawiadomiony o zamiarze likwidacji szkoły. Zatem informacja o zamiarze likwidacji szkoły powinna zostać imiennie skierowana do każdego z rodziców i musi do niego dotrzeć. Wobec powyższego, stwierdzone uchybienia świadczą – zdaniem Wojewody – o naruszeniu prawa w procesie likwidacji szkoły. Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi Gminy N. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, w której wniosła o uchylenie aktu nadzoru zarzucając mu naruszenie art. 59 ust. 1 ustawy o systemie oświaty przez przyjęcie o nieskutecznym powiadomieniu rodziców o zamiarze likwidacji szkoły oraz art. 91 ustawy o samorządzie gminnym przez przyjęcie, iż uchwała Rady Miejskiej w N. z dnia [...] maja 2008 r. w sprawie likwidacji gimnazjum jest sprzeczna z prawem i podkreśliła, że rodzice uczniów Gimnazjum zostali zawiadomieni o zamiarze likwidacji szkoły w sposób wyczerpujący dyspozycję art. 59 ust. 1 ustawy o systemie oświaty, bowiem: 1) wszyscy uczniowie otrzymali dla rodziców, na karteczkach, pisemną informację Dyrektor Gimnazjum zawiadamiającą rodziców o terminie spotkania rodziców z Burmistrzem w dniu [...] lutego 2008 r. na temat planowanych przez Burmistrza zmian w strukturze szkolnictwa gimnazjalnego od przyszłego roku szkolnego 2008/2009, 2) zamieszczono na stronie internetowej gimnazjum zawiadomienie o planowanym spotkaniu rodziców z Burmistrzem w dniu [...] lutego 2008 r. na temat likwidacji Gimnazjum, 3) w dniu [...] lutego 2008 r. doręczono do każdego gospodarstwa domowego list otwarty Burmistrza N. z dnia [...] lutego 2008 r., skierowany do mieszkańców, zapraszający ich na spotkanie z Burmistrzem w Ośrodku Kultury w N. w dniu [...] lutego 2008 r. w sprawie omówienia zmiany kształtu sieci oświatowej w gminie, w tym połączenia dwóch gimnazjów w jedno. List otwarty nadano w liczbie 2237 sztuk, gdyż według Urzędu Poczty Polskiej w N. jest to ilość wszystkich gospodarstw domowych w N. Ponadto list ten został wywieszony na tablicach ogłoszeń w N. i we wszystkich miejscowościach należących do obwodu Publicznego Gimnazjum im. [...] w N., 4) w dniu [...] lutego 2008 r. odbyło się spotkanie w Ośrodku Kultury Burmistrza z mieszkańcami, którego tematem była reorganizacja systemu oświaty w gminie, w tym likwidacja gimnazjum, 5) w dniu [...] lutego 2008 r. odbyło się w Publicznym Gimnazjum im. [...] w N. spotkanie Burmistrza z rodzicami tej szkoły w sprawie jej likwidacji, 6) wywieszono na tablicy ogłoszeń w Publicznym Gimnazjum im. [...] w N. pismo Burmistrza zawiadamiające rodziców uczniów o treści podjętej przez Radę Miejską w N. uchwały o zawiadomieniu rodziców uczniów i Kuratora Oświaty o zamiarze likwidacji szkoły oraz samą uchwałę, 7) odbyły się dwie sesje Rady Miejskiej w N. w dniach [...] stycznia 2008 r. i [...] lutego 2008 r., których przedmiotem obrad była między innymi likwidacja szkoły. Na sesjach tych licznie obecni byli rodzice uczniów, a niektórzy z nich zabierali głos. 8) zamieszczono w [...] - lokalnym czasopiśmie informację o zamiarze likwidacji Gimnazjum, 9) o zamiarze likwidacji szkoły szeroko donosiły także inne media (prasa ogólnowojewódzka, radio, telewizja), 10) o skuteczności zawiadomienia rodziców uczniów likwidowanego Gimnazjum świadczy również fakt złożonego "protestu rodziców uczniów Publicznego Gimnazjum im. [...] w N. przeciwko reorganizacji szkolnictwa podstawowego i gimnazjalnego w tym likwidacji Gimnazjum im. [...] w N.". Na koniec zaś skonkludowała, że Wojewoda w swoim rozstrzygnięciu powołał się wyłącznie na nieistniejącą przyczynę i wskazała, iż faktyczna likwidacja szkoły została dokonana na podstawie zawartego w dniu [...] maja 2008 r. porozumienia pomiędzy Powiatem Opolskim, a Gminą N., zaś nauczyciele Gimnazjum otrzymali propozycję zatrudnienia w gimnazjum prowadzonym przez Powiat i nie dokonywano naboru do klas pierwszych Publicznego Gimnazjum im. [...] w N. Stąd też przywrócenie Gimnazjum odniosłoby tylko skutek formalny, co pociągnęłoby za sobą duże koszty społeczne, nie przynosząc żadnych korzyści materialnych, ani też poza materialnych uczniom, rodzicom, jak również żadnemu z zainteresowanych samorządów. W odpowiedzi na skargę Wojewoda Opolski wniósł o jej oddalenie, powołując się na dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne, a na rozprawie przed Sądem pełnomocnik Gminy na dowód, iż wszyscy rodzice zostali powiadomieni o likwidacji szkoły przedłożył pismo z dnia [...] listopada 2008 r., z którego wynika, że "Praktycznie wszyscy uczniowie PG im. [...] podjęli naukę w Zespole Szkół (...)". Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w powołanym już wyżej wyroku uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie i oddalił ją na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). W uzasadnieniu prawnym Sąd wskazał, że zgodnie z art. 91 ust. 1 o samorządzie gminnym, uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne, przy czym przesłanką stwierdzenia nieważności uchwały organu gminy jest istotna sprzeczność uchwały z prawem, zaś z treści art. 91 ust. 1 i 4 ustawy wynika gradacja naruszeń prawa (istotne, nieistotne), z którymi zostały powiązane określone skutki i każde istotne naruszenie prawa uchwałą organu gminy wywołuje skutek w postaci stwierdzenia nieważności uchwały. W dalszej części Sąd powołał się na stanowisko judykatury, z którego wynika, iż "Organ nadzoru dokonując ustalenia zgodności z prawem zaskarżonej uchwały lub zarządzenia organu gminy obowiązany jest wywieść z przepisów prawa określony rodzaj naruszenia prawa. Ten wywód w zakresie naruszenia przepisów prawa jest obligatoryjnym elementem rozstrzygnięcia nadzorczego" (wyrok NSA z 28 października 2003 r., sygn. II SA/Wr 1500/03; podobnie NSA w wyroku z 24 września 2002 r., sygn. II SA/Wr 3142/01 OwSS, Nr 3, poz. 75) i skonstatował, że w rozpoznawanej sprawie rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody znajduje oparcie w powołanych w nim przepisach, tzn. że objęta zaskarżonym rozstrzygnięciem nadzorczym uchwała Rady Miejskiej w N. z dnia [...] maja 2008 r. w sprawie likwidacji gimnazjum podjęta została z naruszeniem art. 59 ust. 1 ustawy o systemie oświaty. Z tego mianowicie powodu, że zawiadomienie o likwidacji szkoły, powinno być skierowane do rodziców dzieci uczęszczających do placówki objętej zamiarem likwidacji i nie wystarczy takiej informacji podać do wiadomości publicznej, jak to regulują inne ustawy w odniesieniu do likwidacji innych placówek (np. zgodnie z art. 22 ustawy z 25 października 1991 r. o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej likwidacja samorządnej instytucji kultury wymaga podania – na 6 miesięcy przed wydaniem aktu likwidacji – do wiadomości publicznej, a podobne też wymagania stawia art. 13 ust. 13 ustawy z 27 czerwca 1997 r. o bibliotekach). Wymóg zawiadomienia rodziców, choć bez określenia w ustawie jego formy, winien być wyraźnie adresowany do tej grupy osób i nie jest wystarczająca sama możliwość zapoznania się przez te osoby z daną informacją na podstawie publicznych ogłoszeń. Stąd też nie może być uznana za wystarczającą w tym aspekcie podnoszona w skardze okoliczność, że sprawa likwidacji szkoły była powszechnie znana, albowiem informowały o niej lokalne radio i prasa, a każdy mieszkaniec gminy mógł się z tą informacją zapoznać i do wszystkich mieszkańców gminy skierowany został list otwarty. W dalszej części stwierdzono, że czynność zawiadomienia (chociaż nie jest czynnością prawną, lecz tzw. czynnością materialno – techniczną), pośrednio wywołuje skutki prawne, gdyż warunkuje prawidłowość procedury likwidacyjnej i rodzice uczniów (opiekunowie prawni) jako sprawujący władzę rodzicielską (pieczę) nad dzieckiem mają interes w tym, aby dostatecznie wcześniej otrzymać informację o zamierzonej likwidacji szkoły publicznej, bowiem dotyka ona ich ważnych spraw życiowych. Dlatego też informacja o zamiarze likwidacji szkoły powinna zostać imiennie skierowana do każdego z rodziców i musi do niego dotrzeć, a powiadomienie może nastąpić w każdej formie, przy czym najważniejsze jest, aby faktycznie miało miejsce. W konsekwencji nie można domniemywać, czy dany rodzic został zawiadomiony o zamiarze likwidacji szkoły np. na tej podstawie, że sprawa została nagłośniona w lokalnym społeczeństwie i na poparcie swojego stanowiska Sąd przywołał wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 kwietnia 2007 r., sygn. akt I OSK 66/07. Stąd też, skoro przepis art. 59 ust. 1 ustawy ma charakter bezwzględny w tym znaczeniu, że nie przewiduje odstępstw od zasady w nim wyrażonej, a dotyczącej obowiązku organu zawiadomienia wszystkich rodziców o zamiarze likwidacji szkoły, to przekazanie dzieciom karteczek z informacją o spotkaniu w związku z planowanymi zmianami w strukturze szkolnictwa gimnazjalnego, skierowanie listu otwartego do rodziców zapraszającego na spotkanie z Burmistrzem w sprawie omówienia zmiany kształtu sieci oświatowej w gminie, zamieszczenie informacji o likwidacji gimnazjum na stronie internetowej gimnazjum, w prasie, radiu, telewizji, fakt złożenia protestu przez rodziców, nie zwalniało organu od obowiązku zawiadomienia rodziców o zamiarze likwidacji szkoły i w żadnym wypadku nie może oznaczać, że w sprawie spełnione zostały wszystkie przesłanki warunkujące skuteczność procesu likwidacji szkoły. Z tego mianowicie powodu, że organ gminy nie przedstawił jakiegokolwiek dowodu świadczącego o spełnieniu przez niego względem wszystkich rodziców obowiązku informacyjnego, o jakim mowa we wskazanym przepisie. Ponadto z prowadzonych z rodzicami zebrań nie zostały sporządzone listy obecności świadczące o tym, którzy z rodziców brali w nim udział i zostali tym samym powiadomieni o likwidacji szkoły, zaś list otwarty skierowany do wszystkich gospodarstw domowych, zapraszał na spotkanie z Burmistrzem w sprawie omówienia zmiany kształtu sieci oświatowej w gminie, w tym połączenia dwóch gimnazjów w jedno i nie wynikała z niego informacja o likwidacji gimnazjum w N. Ponadto – zdaniem Sądu – nie można również uznać, na podstawie pisma z dnia [...] listopada 2008 r. przedłożonego na rozprawie przez pełnomocnika Gminy, że fakt podjęcia przez wszystkich uczniów (z pewnymi wyjątkami) nauki w Zespole Szkół potwierdza skuteczne zawiadomienie wszystkich rodziców o procedurze likwidacji Gimnazjum, bowiem procedura zmierzająca do likwidacji szkoły ma zapewnić poinformowanie rodziców o tej okoliczności, a nie postawić ich przed tym faktem. Niezależnie od powyższego Sąd podkreślił, iż rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody nie kwestionuje zasadności likwidacji wskazanej placówki oświatowej prowadzonej przez Gminę ze względów ekonomicznych, a jedynie wskazuje na wadliwy tryb przeprowadzenia tej likwidacji polegający na niedopełnieniu przez organ prowadzący obowiązku powiadomienia o likwidacji placówki rodziców dzieci w taki sposób, by informacja o likwidacji oraz możliwości kontynuacji zajęć bezpośrednio do nich dotarła i naruszenie tego ustawowego wymogu stanowi przesłankę do stwierdzenia nieważności uchwały organu samorządu przez organ nadzoru w trybie art. 91 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. Od powyższego wyroku w całości, Gmina N. wniosła skargę kasacyjną zarzucając mu naruszenie prawa materialnego art. 59 ust. 1 ustawy o systemie oświaty w szczególności przez błędną wykładnię i przyjęcie, że wskazane w skardze sposoby zawiadomienia rodziców o zamiarze likwidacji gimnazjum nie wyczerpują dyspozycji tego przepisu i wobec powyższego skarżąca kasacyjnie wniosła o zmianę wyroku i uchylenie rozstrzygnięcia Wojewody Opolskiego w całości. W uzasadnieniu skarżąca wskazała, że art. 59 ust. 1 ustawy wskazuje jako jedną z przesłanek skutecznej likwidacji szkoły zawiadomienie rodziców uczniów co najmniej na 6 miesięcy przed terminem likwidacji, ale w przepisie tym nie określono sposobu zawiadomienia ani też nie odesłano do przepisów postępowania administracyjnego lub cywilnego i stąd też teza, iż zawiadomienie o zamiarze likwidacji winno zostać skierowane indywidualnie do każdego z rodziców, nie znajduje potwierdzenia w jego treści. Ponadto skoro rodzice wszystkich uczniów zapisali swoje dzieci do Zespołu Szkół w N., to oznacza, że zostali skutecznie zawiadomieni o zamiarze likwidacji, zaś przyjęta przez sąd wykładnia przepisu art. 59 ust. 1 ustawy w rozstrzyganym przypadku prowadzi do niemożności podjęcia uchwały o likwidacji z poprzedzającą ją procedurą zawiadomienia rodziców, gdyż nie istnieją już adresaci tego przepisu, tj. rodzice uczniów zlikwidowanego gimnazjum. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Wojewoda Opolski wniósł o jej oddalenie z powodu braku usprawiedliwionych podstaw uznając za prawidłową wykładnię art. 59 ust. 1 ustawy dokonaną przez Sąd. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, 2) naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Stosownie zaś do treści art. 183 § 1 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w skardze kasacyjnej. Oznacza to zatem konieczność powołania konkretnych przepisów prawa, którym – zdaniem skarżącego kasacyjnie – Sąd uchybił, uzasadnienia ich naruszenia i w razie zgłoszenia zarzutu naruszenia prawa procesowego wykazania dodatkowo, że to wytknięte uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ponieważ w sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 P.p.s.a., przesłanki nieważności postępowania, przeto Naczelny Sąd Administracyjny ogranicza swoje rozważania do oceny zagadnienia prawidłowości dokonanej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu wykładni wskazanego w skardze kasacyjnej przepisu prawa. Skarga kasacyjna analizowana pod tym kątem, nie posiada usprawiedliwionych podstaw. Zgodnie z treścią art. 59 ust. 1 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (tekst jedn. z 2004 r. Dz. U. Nr 256, poz. 2572), szkoła publiczna, z zastrzeżeniem ust. 1a i 2, może być zlikwidowana z końcem roku szkolnego przez organ prowadzący szkołę, po zapewnieniu przez ten organ uczniom możliwości kontynuowania nauki w innej szkole publicznej tego samego typu, a także odpowiednio o tym samym lub zbliżonym profilu kształcenia ogólnozawodowego albo kształcącej w tym samym lub zbliżonym zawodzie. Organ prowadzący jest obowiązany, co najmniej na 6 miesięcy przed terminem likwidacji, zawiadomić o zamiarze likwidacji szkoły: rodziców uczniów (w przypadku szkoły dla dorosłych - uczniów), właściwego kuratora oświaty oraz organ wykonawczy jednostki samorządu terytorialnego właściwej do prowadzenia szkół danego typu. Analiza powyższego przepisu prowadzi do jednoznacznego wniosku o jego bezwzględnym charakterze co do powinności organu o zawiadomieniu wszystkich rodziców o zamiarze likwidacji szkoły i nie przewiduje się w tej kwestii żadnych ustępstw. Wprawdzie zawiadomienie nie jest czynnością prawną, lecz tzw. czynnością materialną – techniczną wywołującą pośrednio skutki prawne, bowiem warunkuje ona prawidłowość całej procedury likwidacyjnej, jednak rodzice uczniów, jako sprawujący władzę rodzicielską (pieczę) nad dzieckiem, mają interes w tym, aby dostatecznie wcześnie otrzymać wiążącą informację o zamierzonej likwidacji szkoły publicznej. Z tego mianowicie powodu, że dotyka ich ważnych spraw życiowych. Stąd też, po pierwsze, powinna ona zostać imiennie skierowana do każdego rodzica, a po drugie musi do niego skutecznie dotrzeć, zaś sama forma nie ma istotnego znaczenia. Ważnym natomiast i bezwzględnym jest, aby owa informacja faktycznie miała miejsce. Innymi słowy mówiąc, nie do przyjęcia jest domniemanie zawiadomienia o zamiarze likwidacji szkoły na podstawie czynności przeprowadzonych przez organ. Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy przyznać należy rację organowi, że jego działania w przedmiocie zawiadomienia o likwidacji szkoły miały bardzo szeroki charakter i bezsporne jest, że w ten sposób nagłośniono sprawę w lokalnej społeczności. Jednakże żaden z powyższych sposobów zawiadomienia nie wskazuje na fakt skutecznego powiadomienia każdego z rodziców o powyższym zamiarze, a wszak to na organie spoczywa ciężar udowodnienia i to ponad wszelką wątpliwość, że wywiązał się z obowiązku skutecznego zawiadomienia. Zauważyć bowiem należy, że otrzymana przez uczniów pisemna informacja dla rodziców o terminie spotkania tych ostatnich z Burmistrzem na temat planowanych zmian w strukturze szkolnictwa gimnazjalnego i dodatkowo zawiadomienie o powyższym na stronie internetowej oraz doręczenie (bez zwrotnego powiadomienia) listu do każdego gospodarstwa domowego i umieszczenie go na tablicy ogłoszeń w żadnej mierze nie spełnia obowiązku zawiadomienia o zamiarze likwidacji szkoły, lecz o ogólnych zmianach systemowych w szkolnictwie, a ponadto nie ma żadnych dowodów na to, że do każdego z rodziców dotarła owa informacja. Podobnie rzecz się ma z pozostałymi czynnościami organu, a to: spotkanie burmistrza z rodzicami w szkole na temat jej likwidacji i wywieszenie tej informacji na tablicy ogłoszeń w szkole oraz sesje Rady Miejskiej w N. poświęcone tej tematyce, jak również donoszenie o powyższym w miejscowych mediach, bowiem nadal brak jest dowodu o skutecznym poinformowaniu każdego rodzica o powyższym zamiarze, zaś o skuteczności zawiadomienia nie może przesądzać list protestacyjny rodziców, ponieważ nie wskazano, aby podpisał go każdy z rodziców. Reasumując, dokonana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu wykładnia art. 59 ust. 1 cytowanej już wyżej ustawy o systemie oświaty, zgodnie z którą o zamiarze likwidacji szkoły należy powiadomić indywidualnie każdego z rodziców jest – wbrew stanowisku skarżącego kasacyjnie – prawidłowa, bowiem do unicestwienia bytu prawnego uchwały o likwidacji szkoły wystarczy, aby tylko jeden z rodziców nie został zawiadomiony o zamiarze likwidacji szkoły na 6 miesięcy przed terminem jej likwidacji. Nie sposób uznać również, aby przedstawione w skardze do Sądu pierwszej instancji oraz w skardze kasacyjnej dowody na okoliczność powiadomienia rodziców o zamiarze likwidacji szkoły wypełniały tak określone przesłanki prawidłowego zawiadomienia, zaś zapisanie przez rodziców dzieci do innej szkoły świadczyć może jedynie o tym, iż rodzice zostali powiadomieni o dokonanej likwidacji Gimnazjum, nie zaś o zamiarze jego dokonania. Ponadto nie da się zaakceptować argumentacji skarżącej gminy, iż obecnie nie będzie możliwe zawiadomienie rodziców uczniów gimnazjum, ponieważ zostało ono zlikwidowane (działanie na zasadzie faktów dokonanych). Z tego mianowicie powodu, że fakt dokonania likwidacji tej placówki nie może w żaden sposób konwalidować uchwały o likwidacji podjętej z naruszeniem przepisów ustawy o systemie oświaty. Skutkiem takiego naruszenia stało się bowiem wydanie przez Wojewodę rozstrzygnięcia nadzorczego stwierdzającego nieważność przedmiotowej uchwały. W tym stanie rzeczy, skoro zaskarżony wyrok nie narusza prawa, a w konsekwencji skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie, to na mocy art. 184 cytowanej już wyżej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło