VII SA/Wa 513/13

WyrokWSA w Warszawie2013-09-19

Skład orzekający: Włodzimierz Kowalczyk, Mirosława Kowalska, Renata Nawrot

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji nakazującej rozbiórkę samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego, wydana w postępowaniu nadzwyczajnym, może być uznana za legalną, jeśli skarżący podnosi zarzuty dotyczące wad proceduralnych i materialnoprawnych, które mogłyby stanowić podstawę do wznowienia postępowania?
Ratio decidendi
Postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji jest postępowaniem nadzwyczajnym, które ma na celu weryfikację legalności decyzji w oparciu o zamknięty katalog wad określonych w art. 156 § 1 KPA. Zarzuty dotyczące wad proceduralnych, które mogłyby stanowić podstawę do wznowienia postępowania (np. brak czynnego udziału strony), nie mogą być podstawą do stwierdzenia nieważności decyzji. Sąd oddalił skargę, uznając, że organy prawidłowo oceniły, iż zaskarżone decyzje nie były dotknięte kwalifikowanymi wadami uzasadniającymi stwierdzenie ich nieważności.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi M. P.-Z. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (GINB) odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji własnej z dnia [...] listopada 2012 r., którą utrzymano w mocy decyzję GINB z dnia [...] listopada 2012 r. Wniosek o stwierdzenie nieważności dotyczył decyzji PINB z dnia [...] czerwca 2003 r. nakazującej rozbiórkę samowolnie wybudowanego pomieszczenia gospodarczego z tarasem oraz decyzji WINB i GINB utrzymujących ją w mocy. Skarżąca zarzucała organom naruszenie przepisów postępowania administracyjnego oraz rażące naruszenie art. 156 § 1 pkt 2, 4, 5 KPA, w tym błędne ustalenia faktyczne, skierowanie decyzji do niewłaściwej osoby oraz nieprecyzyjne określenie przedmiotu rozbiórki.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk (spr.), , Sędzia WSA Mirosława Kowalska, Sędzia WSA Renata Nawrot, Protokolant ref. staż. Bartłomiej Grzybowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 września 2013r. sprawy ze skargi M. P.-Z. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2013r. znak: [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji skargę oddala Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] listopada 2012 r. znak : [...] działając na podstawie art. 157 § 1 i 2, art. 158 § 1 i art. 156 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej kpa. po wszczęciu na wniosek M. P.-Z. postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji własnej z dnia [...].11.2005r. znak: [...] oraz utrzymanej nią w mocy decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].09.2005r. Nr [...], odmówił stwierdzenia nieważności decyzji własnej z dnia [...].11.2005r. oraz utrzymanej nią w mocy decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].09.2005 r. W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia organ wskazał, że według ustaleń organu nadzoru budowlanego dokonanych w postępowaniu zwykłym, M. Z. w dniu [...].05.2003r. rozpoczęła w sposób samowolny wykonywanie robót budowlanych polegających na rozbudowie w poziomie przyziemia pomieszczenia gospodarczego oraz budowie tarasu nad tym pomieszczeniem, przy istniejącym budynku mieszkalnym od strony ogrodu. Organ wyjaśnił, że w dacie orzekania przez organ obowiązywał przepis art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994r.-Prawo budowlane (Dz. U. z 2000r. Nr 106, poz. 1126 ze zm.), który stanowił, że " Właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, bądź też pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ". Organ wskazał, że ustawa nie przewidywała prawnych możliwości legalizacji samowoli budowlanych, poza sytuacją określoną w art. 49 ust. 1-ustawy Prawo budowlane, która nie miała miejsca w niniejszej sprawie. Z tego względu, organ zobowiązany był do wydania na podstawie art. 48-ustawy Prawo budowlane decyzji nakazującej rozbiórkę rozbudowanego pomieszczenia gospodarczego z tarasem. Organ zaznaczył, że art. 48 ustawy Prawo budowlane nie dawał podstawy do nakładania na stronę żadnych innych obowiązków, w tym obowiązku przywrócenia obiektu do stanu pierwotnego i uporządkowania terenu po wykonanych robotach. Organ stwierdził, że [...] WINB oraz GINB działając w trybie nadzoru prawidłowo oceniły, że decyzja PINB w [...] z dnia [...].06.2003r. nr [...] w części została wydana bez podstawy prawnej i w tej części dotkniętej kwalifikowaną wadą określoną w art. 156 § 1 pkt 2 Kpa stwierdzono jej nieważność, w pozostałej zaś części odmówiono stwierdzenia jej nieważności. Odnosząc się do zarzutu skarżącej, że nie zostały zbadane wszystkie przesłanki stwierdzenia nieważności a tylko ta, którą skarżąca podniosła we wniosku organ wyjaśnił, że okoliczność, iż w uzasadnieniach kontrolowanych decyzji organy nie odniosły się do wszystkich przesłanek stwierdzenia nieważności nie daje podstaw do przyjęcia, że decyzje te zostały wydane z rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 Kpa. Organ wskazał, że brak sformułowania przez organy w uzasadnieniach decyzji jednoznacznego stanowiska odnośnie zaistnienia wszystkich przesłanek z art. 156 § 1 Kpa. pomimo, że stanowi o wadliwości uzasadnień tychże decyzji, to jednak nie daje podstawy do uznania, że decyzje te zostały wydane z rażącym naruszeniem prawa. Zdaniem organu, nie zasługuje na uwzględnienie także zarzut, że wszystkie wydane w niniejszej sprawie decyzje, tj. decyzja PINB w [...] z dnia [...].06.2003r., decyzja [...] WINB z dnia [...].09.2005 r. oraz decyzja GINB z dnia [...].11.2005r., dotknięte są wadą określoną w art. 156 § 1 pkt 4 i 5 Kpa, ponieważ jako adresata decyzji wskazano M. Z. zamiast M. P.-Z. Organ wskazał, że z akt wynika, że M. Z. oraz M. P.-Z. to ta sama osoba. Niepodanie jednego członu nazwiska, nie dyskwalifikuje decyzji, jak i skierowanie do osoby nie będącej stroną, gdyż nazwisko nie jest jedynym elementem określenia tożsamości strony. Organ zaznaczył, że nie ma w sprawie wątpliwości, że decyzje zostały skierowane do osoby będącej stroną postępowania. Dodał, że zarzut budzi zdziwienie, w sytuacji, gdy strona w toku postępowania zwykłego, a także składając pisma procesowe w postępowaniu nadzwyczajnym posługiwała się jednoczłonowym nazwiskiem, a wszelka korespondencja urzędowa kierowana na nazwisko "M. P." była podejmowana przez stronę. Zdaniem organu, nieuzasadniony jest także zarzut, że rozstrzygnięcie decyzji PINB w [...] z dnia [...].06.2003r. jest nieprecyzyjne, a przez to niewykonalne. W ocenie organu, nie budzi wątpliwości określenie przedmiotu rozbiórki nakazanej zaskarżoną decyzją. Odnosząc się do pozostałych zarzutów stanowiących uzasadnienie wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji, organ wyjaśnił, że nie mogą one stanowić podstawy stwierdzenia nieważności kontrolowanej decyzji. Organ wskazał, że usuwaniu następstw szczególnie ważkich wadliwości proceduralnych, które mogą wpływać na treść decyzji administracyjnych i na ich skutki prawne, służy instytucja wznowienia postępowania uregulowana w art. 145 Kpa. Odnosząc się do zarzutu skarżącej, że postępowanie toczyło się w sposób nie zapewniający stronie czynnego w nim udziału oraz że nie ustalono wszystkich stron postępowania, w tym jednego z inwestorów organ wskazał, że okoliczności te nie są wymienione w przepisie art. 156 § 1 Kpa zawierającym katalog kwalifikowanych wad. Okoliczność braku, bez własnej winy, udziału strony w postępowaniu może natomiast stanowić przesłankę wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 Kpa, zatem nie może być ona brana pod uwagę w postępowaniu nieważnościowym. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] stycznia 2013 r. znak : [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1, w związku z art. 127 § 3 Kpa. po ponownym rozpatrzeniu sprawy zakończonej decyzją własną organu z dnia [...] listopada 2012r. utrzymał w mocy decyzję własną. Rozpoznając sprawę ponownie organ wskazał, że podtrzymuje stanowisko wyrażone w swojej decyzji z dnia [...].11.2012r., że będąca przedmiotem postępowania nadzwyczajnego decyzja własna z dnia [...].11.2005r. oraz utrzymana nią w mocy decyzja [...] WINB z dnia [...].09.2005r. nie są dotknięte żadną z kwalifikowanych wad, określonych w art. 156 § 1 Kpa. Zdaniem GINB organy nadzoru budowlanego dokonały prawidłowej oceny, że decyzja PINB w [...] z dnia [...].06.2003r. tylko w części dotknięta była kwalifikowaną wadą określoną w art. 156 § 1 pkt 2 Kpa, w związku z tym w tej części należało stwierdzić jej nieważność, w pozostałej zaś części należało odmówić stwierdzenia jej nieważności. Odnosząc się do wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy organ stwierdził, że nie zawiera on nowych okoliczności, a stanowi powtórzenie zarzutów podniesionych uprzednio we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła M. P. – Z. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu z dnia [...].11.2012 r. Zaskarżonym decyzjom skarżąca zarzuciła naruszenie zasad postępowania administracyjnego wskazanych w art. 6, art.7, art.8,art.9,art.10, art.73, art.77, art. 80, art. 81, art. 107 § 3 kpa. oraz rażące naruszenie art. 156 § 1 pkt 2, 4,5 kpa. W uzasadnieniu skargi skarżąca wskazała, że organy nie zebrały w sprawie całego materiału dowodowego i poczyniły niewłaściwe ustalenia faktyczne, co stanowi naruszenie art. 6, 7, 73, 77§1 k.p.a. Skarżąca podniosła, że we wszystkich decyzjach jako adresata decyzji i zobowiązanego wskazywano M. Z., natomiast jej nazwisko to M. P.-Z. Zdaniem skarżącej, M. Z. to inna osoba. Decyzje zostały zatem skierowane do zupełnie innej osoby, co stanowi przesłankę z art. 156 § 1 pkt 4 kpa. Skarżąca dodała, że błędne ustalenia faktyczne dokonane przez PINB zostały powielone w decyzji [...]WINB Nr [...] i decyzji GINB z dnia [...].11.2005 r. Wskazała, że błędne nazwisko adresata decyzji to naruszenie normy przepisu art. 107§1 k.p.a. W ocenie skarżącej, jest to uchybienie, które ma wpływ na wykonalność decyzji. Skarżąca podniosła, że w decyzji PINB nr [...] została podana nieprawidłowa podstawa prawna, gdyż organ wskazał art. 48 ustawy z dnia [...].10.1974 r.-Prawo budowlane, podczas gdy dyspozycja tego artykułu nie daje podstawy do wydania nakazu rozbiórki. Skarżąca dodała, iż nie zgadza się ze stwierdzeniem Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, iż w dacie orzekania przez organ I instancji obowiązywał przepis art. 48 w brzmieniu ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2000, nr 106, poz. 1126 ze zm.), który nie dawał podstaw do wydania innej decyzji i tym samym nie ma podstaw do jej uchylenia. Skarżąca zarzuciła, że organ nie zastosował obowiązujących wówczas przepisów ustawy, do czego był zobowiązany. Podniosła, że nakaz rozbiórki z art. 48 nawet w brzmieniu w dacie orzekania przez organ I instancji, powinien zostać wydany w stosunku do inwestora samowoli. Pominięcie jednego z inwestorów - M. Z. jest w świetle powyższego przepisu rażącym naruszeniem prawa. Skarżąca zaznaczyła, że inwestorem budowy byłam nie tylko ona, ale również jej nieżyjący mąż- M. Z., z którym pozostawała we wspólności majątkowej małżeńskiej i nie posiadała rozdzielności majątkowej. Skarżąca wyjaśniła, że zarówno jej, jak i mężowi przysługiwało spółdzielcze własnościowe prawo do domu jednorodzinnego przy ul. [...]. Takie samo prawo niepodzielnie przysługiwało do sąsiedniego domu tj. przy ul. [...], H. K.-S. i jej mężowi H. S. Tymczasem za strony postępowania organ uznał tylko skarżącą i H.K.-S. Zdaniem skarżącej, pozostałe strony postępowania zostały pozbawione czynnego udziału w obecnym postępowaniu, a zostały uznane za stronę postępowania zakończonego decyzją PINB nr [...]. Wskazała, że zawarte w decyzji nr [...] rozstrzygnięcie nie jest precyzyjne, budzi wątpliwości przez to czyni również decyzję niewykonalną. Skarżąca podniosła, że nakaz rozbiórki został orzeczony wobec obiektu znajdującego się na posesji przy ul. [...], a ona jest współwłaścicielem budynku przy ul. [...]. Adres obiektu objętego nakazem rozbiórki jest zatem zdaniem skarżącej niejasny. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Sąd administracyjny, stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r., Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153 poz. 1269 ze zm.) kontroluje zaskarżoną decyzję pod względem zgodności z prawem i może ją uchylić w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy bądź naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a i lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.). Kontrolując we wskazanym zakresie zaskarżoną decyzję Sąd uznał, iż odpowiada ona prawu, a zatem skarga podlega oddaleniu. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] stycznia 2013 r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...].11.2012 r., którą odmówił stwierdzenia nieważności decyzji własnej z dnia [...].11.2005 r. oraz utrzymanej nią w mocy decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].09.2005 r. Decyzją tą organ wojewódzki odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...].06.2003 r. Nr [...] w części orzekającej nakaz rozbiórki pomieszczenia gospodarczego z tarasem od strony ogrodu, a w pozostałej części obejmującej nakaz przywrócenia obiektu do stanu pierwotnego i uporządkowania terenu po wykonanych robotach stwierdził jej nieważność. Podkreślenia wymaga, że zaskarżona decyzja, jak i decyzja ją poprzedzającą wydane zostały w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji, które jest postępowaniem nadzwyczajnym, odrębnym od postępowania, w którym weryfikowana decyzja została wydana. Instytucja ta będąca w opozycji do zasady trwałości decyzji administracyjnych wyrażonej w art. 16 k.p.a. może być stosowana jedynie w przypadku zaistnienia jednej z przesłanek wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. Postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji jest samodzielnym postępowaniem administracyjnym ograniczonym do oceny legalności decyzji w aspekcie stanu prawnego i faktycznego istniejącego w dacie jej wydania. Organ nie orzeka zatem co do istoty sprawy rozstrzygniętej w badanej decyzji, lecz jako organ kasacyjny w oparciu o zamknięty materiał dowodowy, weryfikuje ten akt administracyjny biorąc pod uwagę przesłanki nieważnościowe, a także stan prawny obowiązujący w dacie jego wydania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z 30 stycznia 2007 r. (sygn. akt II SA/Wa 2095/06, Lex Nr 299851), przyjął, iż "Działanie organu w trybie wniosku o stwierdzenie nieważności wymaga zupełnie innego podejścia do sprawy i zasadniczo się różni od postępowania zwykłego. Obowiązkiem organu, jest zajęcie się kwestiami ściśle prawnymi. W ich efekcie może co najwyżej dojść do wydania decyzji kasatoryjnej. Oznacza to, że w postępowaniu zmierzającym do ewentualnego wydania tego rodzaju decyzji nie ma proceduralnej możliwości poszerzenia materiału dowodowego sprawy. Tym samym nie wchodzi w grę również poczynienie dodatkowych (uzupełniających) ustaleń faktycznych. W omawianym postępowaniu organ orzekający ogranicza się jedynie do poszukiwania uchybień i wadliwości, tak proceduralnych, jak i dotyczących prawa materialnego". Odnosząc powyższe rozważania do niniejszego postępowania zaaprobować należy stanowisko Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że będąca przedmiotem postępowania nadzwyczajnego decyzja GINB z dnia [...].11.2005 r. oraz utrzymana nią w mocy decyzja [...] WINB z dnia [...].09.2005 r. nie są dotknięte żadną z wad kwalifikowanych określonych w art. 156 § 1 Kpa. w tym zarzucanymi przez skarżącą wadami z art. 156 § 1 pkt 2,4 i 5 kpa. W ocenie Sądu, organy nadzoru budowlanego dokonały prawidłowej oceny, że decyzja PINB w [...] z dnia [...].06.2003 r. nr [...] tylko w części dotknięta była wadą określoną w art. 156 § 1 pkt 2 Kpa., w związku z tym w tej części należało stwierdzić jej nieważność, w pozostałej zaś części odmówić stwierdzenia jej nieważności. W niniejszej sprawie bezspornym jest, że M. Z. w dniu [...].05.2003 r. rozpoczęła roboty budowlane związane z rozbudową na poziomie przyziemia pomieszczenia gospodarczego przy istniejącym budynku mieszkalnym od strony ogrodu oraz tarasu nad tym pomieszczeniem nie legitymując się ostateczną decyzją o pozwoleniu na budowę wydaną przez właściwy organ administracji architektoniczno –budowlanej. Wskazać należy, że w dacie orzekania przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...], tj. w dniu [...] czerwca 2003 r. obowiązywał przepis art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2000r. Nr 106, poz. 1126 ze zm.) zgodnie z którym "Właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, bądź też pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ". Istniały zatem podstawy materialnoprawne do oceny inwestycji, jako samowoli budowlanej i nakazania jej rozbiórki, na podstawie art. 48 Prawa budowlanego obowiązującego w dacie wydania decyzji. Nietrafny jest zatem zarzut skarżącej, że w dacie wydawania decyzji nakazującej rozbiórkę organ miał możliwość wydania innej decyzji. Z akt sprawy wynika bowiem, że decyzję organ stopnia podstawowego wydał w dniu [...] czerwca 2003 r. w stanie prawnym, który wykluczał możliwość zastosowania noweli Prawa budowlanego z dnia 27 marca 2003 r. dopuszczającej możliwość zalegalizowania samowoli budowlanej o ile spełnione są określone warunki. Zaznaczyć należy, iż rozbudowę pomieszczenia gospodarczego z tarasem skarżąca rozpoczęła w dniu [...] maja 2003 r., gdy obowiązywały przepisy ustawy z 1994 r. nie zaś przepisy Prawa budowlanego z 1974 r. Zgodnie z treścią art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 r. przepisu art. 48 nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Wówczas do takich obiektów stosowało się przepisy ustawy z 1974 r. W niniejszej sprawie postępowanie w sprawie zostało wszczęte w dniu [...] maja 2003 r., samowolne prace budowlane rozpoczęto w dniu [...] maja 2003 r., a zatem prawidłowo organ orzekła na podstawie art. 48 Prawa budowlanego rozbiórkę obiektu, gdyż tylko te przepisy ustawy miały zastosowanie w sprawie. Odnosząc się do zarzutu błędnego wskazania podstawy prawna w decyzji PINB w [...] z dnia [...] czerwca 2003 r., tj. art. 48 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. zamiast art. 48 ustawy-Prawo budowlane z 1994 r. stwierdzić należy, iż słusznie organy uznały, iż w aspekcie zebranego materiału dowodowego nie jest ona przesłanką do stwierdzenia nieważności decyzji w oparciu o art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 14 sierpnia 2001 r. sygn. akt I SA 556/00, Lex nr 55754 wskazał, że brak podstawy prawnej, który mógłby ewentualnie stanowić o stwierdzeniu nieważności decyzji w oparciu o art. 156 § 1 pkt 2 kpa. musi być rzeczywisty, a nie tylko polegający na braku przytoczenia w decyzji przepisu jako podstawy prawnej rozstrzygnięcia. Zgodnie natomiast z art. 52 Prawa budowlanego "inwestor, właściciele lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany na swój koszt dokonać czynności nakazanych w decyzji, o której mowa w art. 48 i art. 51". Niewątpliwie sprawcą samowoli budowlanej jest inwestor – M. Z., na którą Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] decyzją z dnia [...] czerwca 2003 r. Nr [...] na podstawie art. 48 Prawa budowlanego nałożył obowiązek rozbiórki rozbudowanego pomieszczenia gospodarczego z tarasem wybudowanego w warunkach samowoli budowlanej. Wskazać należy, że przepis art. 52 Prawa budowlanego jako podmioty zobowiązane do dokonania rozbiórki samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego wymienia alternatywnie inwestora, właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego. Nie ulega wątpliwości, że pojęcie inwestora w rozumieniu art. 52 Prawa budowlanego oznacza w istocie sprawcę samowoli budowlanej. W orzecznictwie podkreśla się wręcz, że w pierwszej kolejności nakaz rozbiórki powinien być skierowany do inwestora, który jest sprawcą samowoli budowlanej (vide: wyrok NSA z 11 kwietnia 2000 r., sygn. akt II SA/Ka 2059/98, niepubl., wyrok NSA z dnia 23 lipca 2009 r., sygn. akt II OSK 1234/08). Nie ulega wątpliwości, że pojęcie inwestora w rozumieniu art. 52 Prawa budowlanego oznacza w istocie sprawcę samowoli budowlanej. Z ustaleń organu bezsprzecznie wynika, że skarżąca uczestniczyła w dniu [...] maja 2003 r. w wizji w terenie podczas której ustalono, że inwestorem jest skarżąca, a roboty budowlane polegające na rozbudowie pomieszczenia gospodarczego z tarasem od strony ogrodu rozpoczęto w dniu [...] maja 2003 r. To skarżąca uzyskała pozwolenie na rozbudowę ww. pomieszczenia od właściciela gruntu – Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]", jak również powiadomiła pismem w dniach [...] maja 2003 r. organ administracji architektoniczno – budowlanej o zamiarze wykonania ww. robót budowlanych, do których jednak przystąpiła wcześniej, tj. zanim je zgłosiła do organu. Prawidłowo zatem na skarżącą będącą inwestorem został nałożony obowiązek rozbiórki. Jednakże zaznaczyć należy, że gdy decyzja nakazująca rozbiórkę jest skierowana do inwestora, to niewątpliwie stronami tego postępowania winni być wszyscy współwłaściciele nieruchomości, na której obiekt stoi, gdyż decyzja o rozbiórce dotyczy ich interesu prawnego, wynikającego z prawa własności nieruchomości, które co do zasady rozciąga się na budynki na niej wzniesione (art. 47 i 48 K.c.). Jeżeli jednak osoba będącą współwłaścicielem nieruchomości bez swojej winy nie brała udziału w postępowaniu zakończonym decyzją o nakazie rozbiórki to może ona wystąpić z wnioskiem o wznowienie postępowania zakończonego wydana decyzją. Podnoszone przez skarżącą zarzuty pominięcie jednego z inwestorów-M. Z., jak również pozbawienie czynnego udziału w postępowaniu osób, które zostały uznane za stronę postępowania zakończonego decyzją PINB nr [...] nie stanowią przesłanki do stwierdzenia nieważności decyzji, lecz mogą stanowić przesłankę do wznowienia postępowania. Odnosząc się do zarzutu skarżącej dotyczącego rażącego naruszenia przez organ art. 156 § 1 pkt 4 i 5 kpa., gdyż jako adresata decyzji błędnie wskazano M. Z. zamiast M. P. – Z. stwierdzić należy, iż z akt sprawy wynika jednoznacznie, że skarżąca w toku postępowania zwykłego, a także składając pisma w postępowaniu nadzwyczajnym posługiwała się jednoczłonowym nazwiskiem, a wszelka korespondencja urzędowa kierowana na nazwisko M. P. była przez nią podejmowana. Niepodanie przez skarżącą jednego członu nazwiska, nie dyskwalifikuje decyzji jako skierowanej do osoby nie będącą stroną. Bezpodstawny jest zatem zarzut skarżącej, że decyzje zostały skierowane do zupełnie innej osoby, co stanowi przesłankę z art. 156 § 1 pkt 4 kpa. do stwierdzenia nieważności decyzji. Odnosząc się do kolejnego zarzutu skarżącej dotyczącego rażące naruszenie art. 156 § 1 pkt 5 kpa. ze względu na niewykonalność decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2003 r. z uwagi na nieprecyzyjne określenie przedmiotu rozbiórki nakazanego decyzją wskazać należy, iż jest on także bezzasadny. W decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...].06.2003r. wyraźnie wskazano, iż przedmiotem nakazu rozbiórki jest rozbudowane od strony ogrodu pomieszczenie gospodarcze z tarasem znajdujące się na posesji przy ul. [...] w [...]. Nie budzi zatem żadnych wątpliwości, co jest przedmiotem rozbiórki nakazanej ww. decyzją i gdzie przedmiotem ten się znajduje. Odnosząc się do pozostałych zarzutów skarżącej zawartych w skardze, że postępowanie toczyło się w sposób nie zapewniający stronie czynnego udziału w postępowaniu oraz z pominięciem stron postępowania organ prawidłowo wskazał, że okoliczności te nie są wymienione w przepisie art. 156 § 1 kpa. jako przesłanki na podstawie, których można byłoby stwierdzić nieważność decyzji. Okoliczność braku bez własnej winy udziału strony w postępowaniu może stanowić natomiast przesłankę wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 kpa. Nie może ona być natomiast brana pod uwagę w postępowaniu nieważnościowym. Podkreślić należy, że jak wynika z ugruntowanego orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego – w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji skarżący nie może powołać się na podstawy wznowienia postępowania. Nie jest też dopuszczalne przyjęcie, że którakolwiek z podstaw wznowienia postępowania mogłaby zarazem stanowić jedną z przesłanek stwierdzenia nieważności decyzji ( por. teza I – sza wyroku NSA w Gdańsku z 17 sierpnia 1999r., sygn. akt II SA/Gd 1704/97, Lex nr 44092). Odnosząc się do kolejnego zarzutu skargi dotyczącego braku sformułowania przez organy w uzasadnieniach decyzji jednoznacznego stanowiska odnośnie zaistnienia wszystkich przesłanek z art. 156 § 1 kpa. wskazać należy, iż pomimo, że wskazuje to na wadliwość uzasadnień tych decyzji, to jednak nie daje podstawy do uznania, że decyzje te zostały wydane z rażącym naruszeniem prawa. Odnosząc się do zawartych w skardze zarzutów dotyczących naruszenia przez organ, a w szczególności art. art. 6, art.7, art.8,art.9,art.10, art.73, art.77, art. 80, art. 81, art. 107 § 3 kpa. należy stwierdzić, że nie są one zasadne i nie znajdują potwierdzenia w materiale dowodowym sprawy. Jak trafnie podniósł organ stanowiący podstawę prawną decyzji PINB w [...] z dnia [...].06.2003 r. przepis art. 48 ustawy–Prawo budowlane nie dawał jednak podstaw do nakładania na stronę żadnych innych obowiązków, w tym obowiązku przywrócenia obiektu do stanu pierwotnego i uporządkowania terenu po wykonanych robotach. W świetle powyższego należy stwierdzić, że GINB oraz [...] WINB działając w trybie nadzoru prawidłowo oceniły, że decyzja PINB w [...] z dnia [...].06.2003r. nr [...] tylko w części dotyczącej nakazu przywrócenia pomieszczenia gospodarczego z tarasem do stanu pierwotnego została wydana bez podstawy prawnej i w tej części jest dotknięta kwalifikowaną wadą określoną w art. 156 § 1 pkt 2 Kpa., natomiast pozostała jej cześć w której orzeczono nakaz rozbiórki jest zgodna z prawem i w tym zakresie odmówiono stwierdzenia jej nieważności. Zasadne ustalenia organów nadzoru budowlanego powodują, że rozpoznana skarga nie podważyła słuszności orzeczenia organów. Zdaniem Sądu, zaskarżona decyzja jak i poprzedzającą ją decyzja organu I instancji nie narusza prawa, a tym samym nie koliduje z zasadą praworządnego działania organów administracji publicznej w demokratycznym państwie prawa. W tym stanie rzeczy, skoro podniesione we wniesionej skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło