V SA/Wa 1951/11
WyrokWSA w Warszawie2012-01-19
Skład orzekający: Jarosław Stopczyński, Joanna Zabłocka, Małgorzata Rysz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba prowadząca działalność gospodarczą w zakresie rybołówstwa, która powróciła do czynnego wykonywania zawodu rybaka na krótko przed złożeniem wniosku o dofinansowanie po kilkuletniej przerwie, spełnia warunek trwałego zaprzestania wykonywania zawodu rybaka w związku ze zmianami strukturalnymi w sektorze rybactwa, wymagany do uzyskania pomocy finansowej na wcześniejsze emerytury?Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarżący nie spełnił warunku trwałego zaprzestania wykonywania zawodu rybaka w związku ze zmianami strukturalnymi w sektorze rybactwa, ponieważ powrócił do czynnego wykonywania tego zawodu na krótko przed złożeniem wniosku po długiej przerwie. Działanie to zostało uznane za pozorne i sprzeczne z celami prawa wspólnotowego, mające na celu sztuczne stworzenie warunków do uzyskania korzyści. W związku z tym, pomoc finansowa nie mogła zostać przyznana, mimo że organ błędnie zastosował przepisy dotyczące ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o dofinansowanie w ramach środka dotyczącego rekompensat społeczno-gospodarczych na wcześniejsze emerytury. Organy odmówiły przyznania pomocy, uznając, że skarżący nie spełniał warunku trwałego zaprzestania wykonywania zawodu rybaka w związku ze zmianami strukturalnymi w sektorze, ponieważ powrócił do zawodu na krótko przed złożeniem wniosku po kilkuletniej przerwie. WSA uchylił poprzednią decyzję organu, wskazując na potrzebę wyjaśnienia charakteru zatrudnienia i działalności gospodarczej skarżącego. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Prezes ARiMR ponownie odmówił przyznania pomocy, uznając powrót do zawodu za pozorny i sprzeczny z celami programu. Skarżący wniósł skargę, zarzucając błędną wykładnię przepisów i niekonstytucyjność rozporządzenia.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński, Sędzia WSA - Joanna Zabłocka (spr.), Sędzia WSA - Małgorzata Rysz, Protokolant - Marcin Wacławek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 stycznia 2012 r. sprawy ze skargi T.C. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] lipca 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej ze środków unijnych; oddala skargę
W dniu 30 lipca 2009r T.C. złożył w [...] Oddziale Regionalnym Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wniosek o dofinansowanie w ramach środka 1.5. ,,Rekompensaty społeczno-gospodarcze w celu zarządzenia krajową flotą rybacką’’ Program Operacyjny ,,Zrównoważony rozwój sektora rybołówstwa i nadbrzeżnych obszarów rybackich 2007-2013’’.
Decyzją z dnia [...] grudnia 2009r. Dyrektor [...] OR ARiMR odmówił Wnioskodawcy przyznania pomocy finansowej. Organ stwierdził, że Wnioskodawca nie spełnił warunku zatrudnienia na statku rybackim w dniu złożenia wniosku o dofinansowanie. Warunek taki wynika z § 21 ust. 1 rozporządzenia MRiRW z dnia 26 czerwca 2009r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznania, wypłaty i zwracania pomocy finansowej na realizację środków objętych osią priorytetową 1 – Środki na rzecz dostosowania floty rybackiej, zawartą w programie operacyjnym ,,Zrównoważony rozwój sektora rybołówstwa i nadbrzeżnych obszarów rybackich 2007- 2013’’ (Dz.U. Nr 101, poz. 840 z późn. zm.), dalej: rozporządzenie krajowe.
Rozpoznając sprawę w następstwie odwołania, decyzją z dnia [...] marca 2010r. Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ stwierdził, że w dniu składania wniosku Skarżący nie był rybakiem. Powołał się na art. 3 lit. b rozporządzenia Rady (WE) nr 1198/2006 z dnia 27 lipca 2006r w sprawie Europejskiego Funduszu Rybackiego (Dz. Urz. UE L 223 z dnia 15.08.2006r.), dalej: rozporządzenie 1198/2006, który stanowi, że ,,rybak’’ to osoba, której zajęciem – uznanym przez państwo członkowskie – jest zawodowe rybactwo na pokładzie czynnego statku rybackiego, a to oznacza, że wnioskodawca musi być zatrudniony na dzień składania wniosku o dofinansowanie.
Ponadto, Prezes ARiMR wskazał, że zgodnie z pkt 3 ust.5 załącznika nr I do rozporządzenia krajowego, należy przedłożyć zobowiązanie ubiegającego się o dofinansowania do zaprzestania wykonywania zawodu rybaka, co dodatkowo sugeruje, że w dniu składania wniosku wnioskodawca powinien czynnie wykonywać zawód.
Organ wskazał, że zgodnie z § 21 rozporządzenia krajowego, pomoc w ramach rekompensat społeczno- gospodarczych na realizację operacji dotyczących wcześniejszych emerytur jest przyznawana, w formie rekompensaty, osobie, która: 1) trwale zaprzestała wykonywania zawodu rybaka; 2) ukończyła co najmniej 55 rok życia; 3) pracowała w zawodzie rybaka na statkach rybackich co najmniej przez 10 lat.
Organ ustalił, że Wnioskodawca nie wykonywał pracy w zawodzie rybaka od 2005 r. i nie wykonywał tej pracy na dzień złożenia wniosku o dofinansowanie, co wynika także z jego pisma z dnia 28.10.2009 r oraz z odwołania.
Wobec powyższego Prezes ARiMR uznał, że Wnioskodawca nie spełnia warunków do przyznania mu pomocy w ramach środka 1.5. ,,Rekompensaty społeczno-gospodarcze w celu zarządzania krajowa flota rybacką’’.
Ww. decyzja Prezesa ARiMR została uchylona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 listopada sygn. akt V SA/Wa 1388/10. WSA stwierdził, iż w sprawie jest bezsporne , że w dacie złożenia wniosku o dofinansowanie Skarżący nie był zamustrowany na statku rybackim. Jednocześnie, z załączonych do wniosku Wyciągów Pływania (k 6- 16 akt adm.) wynika, że w dniu 23.07.2009r. nastąpił zaciąg na statek K. w charakterze motorzysty, a w dniu 26.07.2009r. nastąpiło zwolnienie. Następny zaciąg był w dniu 10.08.2010r., zwolnienie 14.08.2009r. Kolejny zaciąg nosi datę 21.09. 2009r. Złożone Wyciągi obejmują okres od 2.05. 1966r. do sierpnia 2010r. Ponadto z pism składanych przez Skarżącego w toku prowadzonego postępowania administracyjnego, np. ,,Oświadczenia’’ (k – 20) wynika, że prowadzi on działalność gospodarczą jako Przedsiębiorstwo Połowowe ,,[...]’’ w K.
W oparciu o tak ustalony stan faktyczny Sąd stwierdził, że organy orzekające w sprawie nie ustaliły w sposób bezsporny, iż wnioskodawca nie wykonywał zawodu rybaka w okresie złożenia wniosku o dofinansowanie, a to, że ściśle w dniu 30 lipca 2009r. T.C. nie znajdował się na statku rybackim wynika tylko ze specyfiki świadczonej przez niego pracy. Sąd wskazał również, że nie zostało wyjaśnione czy Wnioskodawca świadczył pracę na podstawie innej umowy niż umowa o pracę, np. cywilnoprawnej - typu zlecenie lub innej, a także jaki rodzaj działalności gospodarczej prowadzi; czy jest to np. rybołówstwo, czy handel, itp.
Sąd wskazał, że powyższe ustalenia są niezbędne dla oceny, czy Skarżący wykonywał zawód rybaka w czasie, który uprawnia do uzyskania stosownej rekompensaty. Z żadnych bowiem przepisów nie wynika, aby dla uzyskania przedmiotowego dofinansowania niezbędne było wykonywanie zatrudnienia wyłącznie na podstawie umowy o pracę.
Rozpoznając sprawę ponownie Prezes ARiMR decyzją z dnia [...] lipca 2011 r. uchylił decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR z dnia [...] grudnia 2009 r. i orzekając co do istoty sprawy odmówił przyznania pomocy finansowej. Uzasadniając decyzję wskazał, że 17 listopada 2009 r. wnioskodawca ponownie złożył wniosek o dofinansowanie, które to postępowanie zostało zakończone wyrokiem WSA w Warszawie z dnia 12 kwietnia 2011 r. sygn. akt V SA/Wa 2394/10.
W tym miejscu Sąd wyjaśnia, że wyrokiem tym WSA w Warszawie uchylił decyzje organów obu instancji wskazując, że powstała sytuacja, w której sprawa wszczęta wnioskiem z lipca 2009 r. stała się tożsama ze sprawą wszczętą wnioskiem z listopada 2009 r., co jest niedopuszczalne i może prowadzić do sytuacji objętej dyspozycją art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. Aby możliwość takiej sytuacji wyeliminować zaskarżona decyzja musi być uchylona, zaś organ przy ponownym rozpoznaniu winien rozważyć czy nie zachodzą określone w art. 105 § 1 k.p.a. przesłanki do umorzenia postępowania z powodu jego bezprzedmiotowości.
Orzekając w niniejszej sprawie organ orzekający wziął pod uwagę również dokumenty zgromadzone w drugim postępowaniu. Organ ustalił, że od marca 1993 r. do marca 2010 r. wnioskodawca prowadził działalność gospodarczą i zawód rybaka wykonywał tylko z jej tytułu. Wyjaśnił, że w odniesieniu do osób wykonujących działalność gospodarczą w zakresie rybołówstwa dokumentami potwierdzającymi faktyczne wykonywanie zawodu rybaka na pokładzie czynnego statku rybackiego są wyciągi pływania, a samo prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie rybołówstwa nie jest tożsame z wykonywaniem zawodu rybaka. Na podstawie analizy materiału dowodowego organ ustalił, że wnioskodawca nie wykonywał czynnie zawodu rybaka w okresie od 1 lipca 2005 r. do 23 lipca 2009 r., z czego wynika, że wrócił do czynnego wykonywania zawodu rybaka po ok. 4 latach przerwy, na 7 dni przed złożeniem pierwszego wniosku o dofinansowanie. W związku z takimi ustaleniami faktycznymi Prezes ARiMR stwierdził, że wnioskodawca nie zaprzestał wykonywania zawodu rybaka w związku ze zmianami strukturalnymi w sektorze rybactwa, ale podjął zatrudnienie na statku rybackim w związku z ubieganiem się o dofinansowanie celem spełnienia jednego z warunków udzielenia pomocy finansowej w ramach środka 1.5.
W tym stanie rzeczy organ orzekający uznał, iż wnioskodawca pozornie spełnił warunek wynikający z § 21 rozporządzenia krajowego interpretowanego w kontekście art. 3 lit. b rozporządzenia 1198/2006 tj. wykonywał zawód rybaka w okresie złożenia wniosku o dofinansowanie w ramach przedmiotowego środka, jednak jego powrót do czynnego wykonywania zawodu rybaka miał miejsce po ok. czteroletniej przerwie na kilka dni przed złożeniem wniosku, co było działaniem skierowanym na pozyskanie korzyści w sposób sprzeczny z celami prawa wspólnotowego mającymi zastosowanie w sprawie, poprzez sztuczne stworzenie warunków celem uzyskania korzyści. W konsekwencji nie może zostać przyznana pomoc finansowa.
Ponadto organ orzekający przytoczył art. 4 ust.3 rozporządzenia Rady (WE EURATOM) 2988 z 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich (Dz. Urz. UE L 312 z 23 grudnia 1095 r. str.1), w myśl, którego działania skierowane na pozyskanie korzyści w sposób sprzeczny z odpowiednimi celami prawa wspólnotowego, mającymi zastosowanie w danym przypadku, poprzez sztuczne stworzenie warunków w celu uzyskania korzyści, prowadzą do nie przyznania lub wycofania korzyści.
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję Prezesa ARiMR, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, zarzucając naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię:
§ 21 ust. 1 rozporządzenia krajowego Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 czerwca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania, wypłaty i zwracania pomocy finansowej na realizację środków objętych osią priorytetową 1 – Środki na rzecz dostosowania floty rybackiej oraz art. 3 lit.b rozporządzenia Rady (WE) NR 1198/2006 poprzez niewłaściwą wykładnię pojęcia "rybak" nie uwzględniającą wszystkich wersji językowych tłumaczenia tego pojęcia oraz art. 3 lit, b rozporządzenia Rady (WE) NR 1198/2006 poprzez naruszenie reguł wykładni i przyznanie pierwszeństwa wykładni celowościowej przed wykładnią językową.
Zarzucił również niekonstytucyjność będącego podstawą rozstrzygnięcia rozporządzenia krajowego, ponieważ wykracza ono poza podstawę prawną w zakresie uregulowania prowadzącego do pozbawienia prawa do rekompensaty.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a. sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem.
W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżone orzeczenie odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi wyeliminowanie tego rozstrzygnięcia z obrotu prawnego (ewentualnie stwierdzenie jego wydania z naruszeniem prawa,v.art.145§1 p.p.s.a.). Zgodnie z art.134 § 1 p.p.s.a. Sąd nie jest związany zarzutami skargi.
Sąd rozpoznając skargę korzysta ze wszystkich dowodów zebranych w toku postępowania administracyjnego, gdyż rozpoznaje sprawę na podstawie akt sprawy (art. 133 § 1 p.p.s.a.).
Dokonując oceny zaskarżonej decyzji, w granicach kompetencji przysługujących na podstawie ww. ustaw sądowi administracyjnemu, Sąd stwierdził, że decyzja nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym jej uchylenie.
W pierwszej kolejności Sąd stwierdził, że Prezes ARiMR rozpoznając sprawę po uchyleniu decyzji przez Sąd, wykonał zgodnie z art.153 p.p.s.a. zalecenia zawarte w wyroku WSA z dnia 22 listopada 2010 r. Organ orzekający ustalił, że wnioskodawca od 1993 r. do 2010 r. wykonywał zawód rybaka tylko z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej oraz, że w odniesieniu do osób ubiegających się o dofinansowanie, które prowadzą własną działalność gospodarczą w zakresie rybołówstwa dokumentami potwierdzającymi faktyczne wykonywanie zawodu rybaka na pokładzie czynnego statku rybackiego są wyciągi pływania.
Na wstępie wskazać należy, że podstawę prawną przyznania pomocy finansowej na realizację środka 1.5 Rekompensaty społeczno-gospodarcze w celu zarządzania krajową flotą rybacką, objętego osią priorytetową 1 – Środki na rzecz dostosowania floty rybackiej Programu Operacyjnego "Zrównoważony rozwój sektora rybołówstwa i nadbrzeżnych obszarów rybackich 2007-2013", stanowiącego załącznik do obwieszczenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 7 lipca 2009 r. w sprawie Programu Operacyjnego "Zrównoważony rozwój sektora rybołówstwa i nadbrzeżnych obszarów rybackich 2007-2013" (M. P. Nr 51, poz. 739), stanowi Rozporządzenie Rady (WE) nr 1198/2006 z dnia 27 lipca 2006 r. w sprawie Europejskiego Funduszu Rybackiego (Dz. U. UE L 223 z 15.08.2006, str. 1), w którym ustanowiono Europejski Fundusz Rybacki (dalej zwany "EFR") oraz określono ramy wsparcia wspólnotowego na rzecz zrównoważonego rozwoju sektora rybactwa, obszarów zależnych głównie od rybactwa, a także rybołówstwa śródlądowego.
Zgodnie z art. 21 lit. e rozporządzenia Rady (WE) nr 1198/2006 wsparcie z EFR mające na celu dostosowanie wspólnotowej floty rybackiej dotyczy rekompensaty społeczno-gospodarczej w celu zarządzania wspólnotową flotą rybacką zgodnie z art. 27 tego rozporządzenia.
Stosownie do treści art. 27 ust. 1 lit. d rozporządzenia 1198/2006 EFR może mieć udział w finansowaniu środków społeczno-gospodarczych proponowanych przez państwa członkowskie na rzecz rybaków dotkniętych zmianami w zakresie rybactwa, które to środki obejmują wcześniejsze odejście z sektora rybactwa, w tym wcześniejsze emerytury. W art. 3 lit. b rozporządzenia 1198/2006 zawarto przy tym definicję rybaka jako osoby, której zajęciem – uznanym przez państwo członkowskie – jest zawodowe rybactwo na pokładzie czynnego statku rybackiego.
Należy zaznaczyć, iż zgodnie z art. 6 ust. 2 rozporządzenia Rady (WE) nr 1198/2006 Komisja i państwa członkowskie zapewniają spójność pomocy udzielanej z EFR z politykami, priorytetami i działaniami Wspólnoty oraz jej komplementarność z innymi instrumentami finansowymi Wspólnoty. Ta spójność i komplementarność znajduje swoje odbicie w programie operacyjnym, który, stosownie do art. 17 ust. 1 rozporządzenia, jest opracowywany przez każde z państw członkowskich w celu realizacji polityki i priorytetów, które mają być współfinansowane z EFR. Zgodnie zaś z art. 20 ust. 2 rozporządzenia dla każdej osi priorytetowej określonej w tytule IV państwo członkowskie ustanawia w ramach swego programu operacyjnego warunki i procedury ich stosowania.
Wskazać także należy, iż w dziale VI Programu Operacyjnego "Zrównoważony rozwój sektora rybołówstwa i nadbrzeżnych obszarów rybackich 2007-2013", który został zatwierdzony przez Komisję Europejską decyzją z 16 października 2008 r., w opisie środka 1.5 Rekompensaty społeczno-gospodarcze w celu zarządzania krajową flotą rybacką wyjaśniono, iż restrukturyzacja polskiej floty, planowana na okres programowania 2007-2013, wiązała się będzie z dalszym ograniczeniem potencjału połowowego tak, by najlepiej dostosować go do dostępnych zasobów i będzie miała niekorzystny wpływ na zatrudnienie i sytuację społeczno-ekonomiczną na obszarach rybackich. W związku z tym konieczne jest podjęcie towarzyszących działań społeczno-ekonomicznych w celu zrównoważenia niekorzystnych efektów Planu Dostosowania Nakładu Połowowego, udzielanie wsparcia, różnicowanie działalności na obszarach dotkniętych problemem. Główny typ wsparcia dotyczył będzie m.in. rekompensat za wcześniejsze odejście z zawodu rybaka, w tym wcześniejszych emerytur, jako kontynuacji mechanizmów i projektów Finansowego Instrumentu Wspierania Rybołówstwa. Jako beneficjentów tego środka wskazano rybaków.
Należy również zauważyć, iż na gruncie prawa krajowego warunki i tryb przyznawania, wypłaty oraz zwracania pomocy finansowej na realizację środków objętych osiami priorytetowymi zawartymi w programie operacyjnym, w zakresie nieokreślonym w przepisach Unii Europejskiej lub przewidzianym w tych przepisach do określenia przez państwo członkowskie Unii Europejskiej zostały określone w ustawie z dnia 3 kwietnia 2009 r. o wspieraniu zrównoważonego rozwoju sektora rybackiego z udziałem Europejskiego Funduszu Rybackiego (Dz. U. Nr 72, poz. 619, z późn. zm.), zwanej dalej ustawą. Szczegółowe warunki i tryb przyznawania, wypłaty lub zwracania pomocy, w ramach osi priorytetowej 1 - Środki na rzecz dostosowania floty rybackiej, na podstawie delegacji zawartej w art. 19 ustawy zostały określone w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 czerwca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania, wypłaty i zwracania pomocy finansowej na realizację środków objętych osią priorytetową 1 - Środki na rzecz dostosowania floty rybackiej, zawartą w programie operacyjnym "Zrównoważony rozwój sektora rybołówstwa i nadbrzeżnych obszarów rybackich 2007-2013" (Dz. U. Nr 101, poz. 840 i Nr 129, poz. 1064), zwanym dalej rozporządzeniem.
W § 21 ust. 1 powołanego rozporządzenia (w brzmieniu obowiązującym do 27 marca 2010r.) wskazano, iż pomoc w ramach rekompensat społeczno-gospodarczych na realizację operacji dotyczących wcześniejszych emerytur jest przyznawana, w formie rekompensaty, rybakowi, który
1) trwale zaprzestał wykonywania zawodu rybaka,
2) ukończył co najmniej 55 rok życia
3) pracował w zawodzie rybaka na statku rybackim co najmniej przez 10 lat.
Przedmiotowa pomoc finansowa może być zatem przyznana rybakowi spełniającemu łącznie wszystkie wyżej wymienione warunki.
Stosownie do przepisu art. 10 ust. 3 ustawy wniosek o dofinansowanie jest oceniany w zakresie:
1) poprawności sporządzenia i złożenia,
2) zgodności planowanej operacji z celami środka, w ramach którego ma być realizowana operacja,
3) celowości udzielenia pomocy na realizację planowanej operacji
- w sposób określony w ww. rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi oraz zgodnie z kryteriami wyboru operacji przyjętymi przez komitet monitorujący.
Jak wynika z powyższego zapisu organ oceniający wniosek o przyznanie dofinansowania jest zobowiązany dokonać oceny wniosku nie tylko pod kątem spełniania wymogów formalnych określonych w §21 rozporządzenia, ale również pod kątem zgodności planowanej operacji z celami środka, w ramach którego ma być realizowana operacja i celowości udzielenia pomocy.
Stosownie do przywołanego już wyżej przepisu art. 27 ust. 1 lit. d rozporządzenia 1198/2006 Europejski Fundusz Rybacki może mieć udział w finansowaniu środków społeczno-gospodarczych proponowanych przez państwa członkowskie na rzecz rybaków dotkniętych zmianami w zakresie rybactwa, które to środki obejmują wcześniejsze odejście z sektora rybactwa, w tym wcześniejsze emerytury. Z treści tego przepisu wynika wprost, że pomoc może dotyczyć rybaka (osobę czynną zawodowo w dacie składania wniosku), który dotknięty jest zmianami w sektorze rybactwa, które to zmiany powodują u niego wcześniejsze odejście z sektora rybactwa, np. na wcześniejszą emeryturę.
Jak wynika ze stanu faktycznego ustalonego przez organy orzekające na podstawie wyciągów pływania skarżący był zamustrowany na jednostce rybackiej do 7 lipca 2005 r., a następnie w okresach od 23 lipca 2009 r. do 26 lipca 2009 r., od 10 sierpnia 2009 r. do 14 sierpnia 2009 r. i od 21 września 2009 r., czyli wrócił do czynnego wykonywania zawodu rybaka po przeszło 4 latach przerwy, na 7 dni przed złożeniem wniosku o dofinansowanie.
Tak ustalony stan faktyczny daje podstawę do przyjęcia, że skarżący zaprzestał wykonywać zawód rybaka już w 2005 r., tym samym nie zaprzestał wykonywania zawodu rybaka w 2009 r. w związku ze zmianami strukturalnymi w sektorze rybactwa. Dlatego przyznanie mu pomocy finansowej w ramach Programu Operacyjnego "Zrównoważony rozwój sektora rybołówstwa i nadbrzeżnych obszarów rybackich 2007 -2013", środka "Rekompensaty społeczno-gospodarcza w celu zarządzania wspólnotową flotą rybacką", operacja " wcześniejsze emerytury" byłoby niezgodne z celami udzielanej w tym programie pomocy.
W tym miejscu należy dodatkowo wyjaśnić, że zgodnie z art.18 rozporządzenia Rady(WE) 1198/2006 program operacyjny obejmuje okres od dnia 1 stycznia 2007 r. do dnia 31 grudnia 2013 r., a więc skarżący przestał wykonywać zawód rybaka przed wejściem w życie programu operacyjnego "Zrównoważony rozwój sektora rybołówstwa i nadbrzeżnych obszarów rybackich 2007-2013".
Za nieuzasadniony uznał Sąd zarzut skargi naruszenia przepisów §21ust.1 rozporządzenia oraz art.3 lit.b rozporządzenia Rady (WE) 1198/2006 poprzez niewłaściwą wykładnię pojęcia "rybak", w szczególności poprzez przyjęcie przez organy orzekające definicji tego pojęcia sformułowanej w polskiej wersji językowej rozporządzenia Rady (WE) 1198/2006. Sąd wskazuje, że w rozpoznawanej sprawie nie było żadnych podstaw do sięgania do definicji pojęcia "rybak" w innych wersjach językowych wskazanego rozporządzenia 1198/2006. Przyczyną odmowy przyznania dofinansowania nie były niejasności co do definicji pojęcia "rybak", ale fakt, że wnioskodawca zaprzestał wykonywania zawodu rybaka w 2005 r., a nie w związku ze zmianami strukturalnymi w sektorze rybołówstwa w latach 2007 -2013.
Nieuzasadniony jest również zarzut sprzeczności w stanowisku organu orzekającego, który to organ, według skarżącego stwierdził, że skarżący spełnił warunek wynikający z § 21 rozporządzenia krajowego, tj. wykonywał zawód rybaka w okresie złożenia wniosku. Otóż należy wskazać, że organ orzekający stwierdził, że skarżący tylko pozornie spełnił wymogi określone w tym przepisie. A ponadto, jak wyżej wyjaśniono, przyczyną odmowy przyznania dofinansowania nie było nie spełnienie wymogów formalnych, ale nie spełnianie celu dofinansowania.
Za nieuzasadniony Sąd uznał również zarzut niekonstytucyjności rozporządzenia krajowego. Rozporządzenie zostało wydane w oparciu o delegację zawartą w art.19 ustawy z dnia 3 kwietnia 2009 r. o wspieraniu zrównoważonego rozwoju sektora rybackiego z udziałem Europejskiego Funduszu Rybackiego (Dz. U. Nr 72, poz.619) i Sąd nie stwierdził, aby jego treść wykraczała poza delegację zawartą w ustawie. Podstawą odmowy przyznania Skarżącemu dofinansowania są przepisy rozporządzenia Rady (WE 1198/2006) określającego cel dofinansowania przepisy i ww. ustawy.
Za nieprawidłowe natomiast Sąd uznał zastosowanie w sprawie przepisu art.4 ust.3 rozporządzenia Rady (WE,EURATOM) nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich, zgodnie z którym działania skierowane na pozyskanie korzyści w sposób sprzeczny z odpowiednimi celami prawa wspólnotowego mającymi zastosowanie w danym przypadku poprzez sztuczne stworzenie warunków w celu uzyskania tej korzyści, prowadzą do nie przyznania lub wycofania korzyści.
Art. 1 ust. 1 rozporządzenia 2988/1995 stanowi, że w celu ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich przyjmuje się ogólne zasady dotyczące jednolitych kontroli oraz środków administracyjnych i kar dotyczących nieprawidłowości w odniesieniu do prawa wspólnotowego.
Zgodnie z definicją sformułowaną w art. 1 ust. 2 tego rozporządzenia " Nieprawidłowość oznacza jakiekolwiek naruszenie przepisów prawa wspólnotowego wynikające z działania lub zaniedbania ze strony podmiotu gospodarczego, które spowodowało lub mogło spowodować szkodę w ogólnym budżecie Wspólnot lub w budżetach, które są zarządzane przez Wspólnoty, albo poprzez zmniejszenie lub utratę przychodów, które pochodzą ze środków własnych pobieranych bezpośrednio w imieniu Wspólnot, albo też w związku z nieuzasadnionym wydatkiem." Art.4 ust.1 stanowi, że każda nieprawidłowość będzie pociągała za sobą z reguły cofnięcie bezprawnie uzyskanej korzyści.
W ocenie Sądu w świetle zacytowanej wyżej definicji "nieprawidłowości" przepisy rozporządzenia 2988/1995 r. odnoszą się do działania podmiotów gospodarczych. Przepis art.4 ust.3, w którym posłużono się określeniem "działanie" a nie określeniem "nieprawidłowość" nie może stanowić samoistnej podstawy do objęcia przepisami rozporządzenia również osób nie będących podmiotami gospodarczymi. Skarżący, pomimo prowadzenia działalności gospodarczej, w sprawie w której przedmiotem jest przyznanie świadczeń w ramach operacji dotyczącej wcześniejszej emerytury musi być traktowany jako osoba fizyczna, a nie podmiot gospodarczy. Wobec powyższego przepisy rozporządzenia nr 2988/1995 nie mają zastosowania w rozpoznanej sprawie.
Nieprawidłowe wskazanie przepisu art.4 ust. 3 rozporządzenia 2988/1995 jako podstawy odmowy przyznania skarżącemu wnioskowanej pomocy nie miało wpływu na wynik sprawy wobec faktu, że pomoc taka nie mogła być przyznana, ponieważ przyznanie pomocy nie byłoby realizacją celu programu, bowiem, co prawidłowo ustalił organ orzekający, skarżący powracając do zawodu rybaka po kilkuletniej przerwie pozornie tylko spełnił warunek wykonywania zawodu rybaka w okresie składania wniosku, działanie jego miało na celu pozyskanie korzyści w sposób sprzeczny z celami prawa wspólnotowego mającymi zastosowanie w sprawie.
Wobec powyższego Sąd stwierdził, że rozstrzygnięcie zawarte w zaskarżonej decyzji o odmowie przyznania skarżącemu wnioskowanego dofinansowania jest prawidłowe, pomimo częściowo błędnego uzasadnienia.
Na podstawie przedstawionych wyżej ustaleń Sąd uznał, że w sprawie nie doszło do naruszenia przepisów w stopniu, który miałby wpływ na wynik rozpoznanej sprawy i na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło