II SO/Op 25/13

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Opolu Anna Misiak po rozpoznaniu w dniu 26 września 2013 r. na posiedzeniu niejawnym z wniosku T. R. o przyznanie prawa pomocy w sprawie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 22 sierpnia 2013 r., nr [...] wydanej w przedmiocie zasiłku celowego postanawia : ustanowić dla T. R. adwokata. T. R. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, drogą pocztową w dniu 11 września 2013 r. (data stempla pocztowego), wniosek o przyznanie mu prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu. T. R. w urzędowym formularzu wniosku wskazał, że wnosi o prawo pomocy w celu zaskarżenia decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 22 sierpnia 2013 r., nr [...], w przedmiocie zasiłku celowego. T. R. zwrócił się też w uzasadnieniu wniosku o "wstrzymanie biegu czasu na wniesienie skargi do czasu ustanowienia pełnomocnika z urzędu". Uzasadniając wniosek T. R. napisał, że jest osobą trwale całkowicie niezdolną do pracy i samodzielnej egzystencji, sam prowadzi gospodarstwo domowe, utrzymuje się ze świadczenia rentowego i dodatku pielęgnacyjnego w kwocie łącznej netto 619,08 zł miesięcznie. Rentę inwalidzką pobiera m.in. z tytułu [...] po 4 operacjach [...], wady [...], choroby [...] oraz jak podał "[...]" (z akt administracyjnych dołączanych do sprawy o sygn. akt II SA/Op 501/12, wynika, że chodzi o [...]). Pobierane przez niego świadczenie rentowe nie wystarcza na pokrycie wszystkich opłat, z tego powodu ma orzeczoną eksmisję i inne zaległości. Świadczy to, jego zdaniem, o tym, że nie jest w stanie wynająć profesjonalnego prawnika do wniesienia skargi. Podniósł też argumenty odnoszące się do merytorycznego rozstrzygnięcia jego sprawy w razie wniesienia skargi. Podał, że zamieszkuje w mieszkaniu lokatorsko - spółdzielczym o powierzchni 35,75 m 2, nie posiada żadnego majątku ruchomego czy nieruchomego. Dochód miesięczny wnioskodawcy z tytułu renty i dodatku pielęgnacyjnego wynosi, według jego oświadczenia złożonego w rubryce nr 10 wniosku, brutto 1221,82 zł miesięcznie. Natomiast w rubryce nr 11 zawierającej inne dane jakie składający oświadczenie uważa za istotne, wpisał on kwotę dochodu 619,08 zł. Należy w tym miejscu wyjaśnić, że wnioskodawca w razie wniesienia skargi będzie korzystał z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych, zgodnie bowiem z art. 239 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.), zwanej dalej P.p.s.a., strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej, nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Sytuacja taka zachodzi w sprawie, przedmiotem postępowania ma być decyzja dotycząca przyznania pomocy w formie zasiłku celowego, a zatem jeśli dojdzie do wniesienia skargi, to skarżący będzie ustawowo zwolniony od kosztów sądowych, o jakich mowa w art. 239 pkt 1 lit. a P.p.s.a. Wobec tego należało rozpatrzyć jego wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a., przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Według natomiast art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym osobie fizycznej następuje, gdy wykaże ona, że nie jest wstanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wnioskodawca wykazał, że obecnie ma jedynie dochód z renty w niepełnej wysokości w kwocie 619,08 zł miesięcznie, jak wynika z akt korzysta on też ze wsparcia pomocy społecznej. Referendarz sądowy nie wzywał skarżącego do przesłania dodatkowych informacji odnośnie wydatków i zadłużeń, uznał bowiem, że z uwagi na względy ekonomii procesowej, posłuży się informacjami z dokumentów z akt administracyjnych, z którymi zapoznawał się z urzędu przy okazji przyznawania T. R. prawa pomocy w sprawie o sygn. akt II SA/Op 501/12, jako wystarczającymi do uprawdopodobnienia jego sytuacji materialnej. Dokumenty te to m.in. dane z wywiadu środowiskowego z dnia 17 stycznia 2012 r., z pisma Dyrektora OPS-u w [...] do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 5 marca 2012 r. w Opolu odnośnie dochodu skarżącego po odliczeniu alimentów. Ponadto referendarz sądowy z urzędu posiada już wiedzę na temat sytuacji materialnej wnioskodawcy, ponieważ ustalał ją np. w sprawach o sygn. akt II SA/Op 444/12 i II SA/Op 445/12, gdzie wydał postanowienia z dnia 12 września 2012 r., o ustanowieniu pełnomocnika z urzędu dla T. R. Jak przyjęło się natomiast w orzecznictwie sądowym sąd jest uprawniony do oceny sytuacji finansowej strony w oparciu o zawarte we wniosku oświadczenie strony i dowody przedstawione przez nią w konkretnej sprawie, a także o fakty znane sądowi z urzędu, np. okoliczności wynikające z dokumentów zawartych w aktach innych postępowań z udziałem wnioskodawcy (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 listopada 2010 r., sygn. akt I GZ 360/10, System Informacji Prawnej Lex nr 741357). W ten sposób ustalono, że wydatki wnioskodawcy kształtują się następująco: czynsz 349,12 zł, przy czym skarżący wskazał, że go nie płaci, telefon i internet 136,50 zł, energia elektryczna 138,04 zł, artykuły spożywcze, czystości, higieniczne, prasa i inne wydatki 335,64 zł, leki 96,77 zł. Wydatki te wprawdzie odnoszą się do zeszłego roku, ale zdaniem referendarza obrazują one również aktualna strukturę i poziom wydatków wnioskodawcy w stopniu wystarczającym do oceny ich przybliżonego poziomu. W ocenie referendarza, należy stwierdzić, bez głębszej analizy wydatków wnioskodawcy, że sam fakt kształtowania się jego dochodów na poziomie 619,08 zł, pozwala na uznanie, że nie jest on w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku swojego utrzymania koniecznego. Sytuacja materialna wnioskodawcy uprawnia go zatem do przyznania mu prawa pomocy w zakresie przez niego żądanym, czyli w istocie w częściowym, poprzez ustanowienie dla niego adwokata. Odnosząc się do prośby wnioskodawcy o "wstrzymanie biegu czasu do czasu ustanowienia pełnomocnika urzędu", należy wyjaśnić, że wniosek o prawo pomocy nie wstrzymuje biegu terminu do wniesienia skargi. Stanowisko to znajduje poparcie w poglądzie wyrażonym w aktualnym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, zgodnie z którym: "W postępowaniu sądowoadministracyjnym nie istnieje instytucja wstrzymania biegu terminu do dokonania czynności procesowej. W szczególności procedura przyznawania stronie prawa pomocy nie powoduje wstrzymania biegu takiego terminu." (patrz. postanowienie NSA dnia 27 stycznia 2010 r., sygn. akt I OZ 42/10, dostępne w Systemie Informacji Prawnej Lex nr 599946). Ponadto referendarz sądowy wyjaśnia powyższą kwestię braku możliwości wstrzymania terminu do wniesienia skargi, w niniejszym postępowaniu, jedynie informacyjnie na zasadzie art. 6 P.p.s.a., nie jest on bowiem władny do rozpoznawania wniosków tego rodzaju. Zgodnie bowiem z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., referendarz sądowy jest uprawniony w tym postępowaniu jedynie do wykonywania czynności w zakresie postępowania o przyznanie prawa pomocy, a na mocy art. 243 § 1 P.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania. W tym stanie sprawy, na podstawie art. 258 § 1 i 2 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono, jak w sentencji.