II SA/Gl 879/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Krawczyk (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Iwona Bogucka,, Sędzia WSA Włodzimierz Kubik, Protokolant referent Joanna Drożdżał, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 października 2013 r. sprawy ze skargi L. H. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia oddala skargę. Działając z upoważnienia Prezydenta Miasta G. zastępca Dyrektora Zarządu Dróg Miejskich w G., decyzją z dnia [...] r. nałożył na L. H., zamieszkałego w G. przy ul. [...], będącego właścicielem przyczepy o numerze rejestracyjnym [...] karę pieniężną w wysokości 2.062,37 zł za zajęcie pasa drogowego drogi wojewódzkiej – ul. [...] – bez zezwolenia zarządcy tej drogi w dniach: [...] r. poprzez umieszczenie dwustronnej reklamy o tekście "[...]" o wymiarach [...] x [...] x [...] strony ekspozycyjne, to jest o łącznej powierzchni ekspozycyjnej [...] m2 zamocowanej na platformie przyczepy o nr rejestracyjnym [...]. Powyższą decyzję wydano na podstawie art. 40 ust. 12 pkt 1 i art. 13 w związku z art. 40 ust. 6 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (t. j. Dz. U. Nr 192 z 2007 r., poz. 115); § 2 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 1 czerwca 2004 r. w sprawie określenia warunków udzielania zezwoleń na zajęcie pasa drogowego (Dz. U. Nr 140, poz. 1481) oraz na podstawie uchwały nr [...] Rady Miejskiej w G. z dnia [...] r. nr [...]. W uzasadnieniu wskazano na zajęcie pasa drogowego w dniu [...] r. poprzez umieszczenie dwustronnej reklamy zamocowanej na platformie przyczepy o nr rej. [...], której właścicielem jest L. H. Reklama wraz z przyczepą znajdowała się w pasie drogowym ul. [...] w dniach [...] r. (notatki służbowe oraz dokumentacja fotograficzna w aktach sprawy). Reklama ta była także umieszczona w pasie drogowym ul.[...] w dniu [...] r. (co wynika z pisma L. H. z dnia 14 listopada 2012 r.). W dniu 12 października 2012 r. wykonano pomiar reklamy (dwie strony ekspozycyjne [...] to jest [...] m2). Organ stwierdził, że pozostawienie w pasie drogowym przyczepy, na której umieszczona została reklama wskazuje na reklamowy cel tego umieszczenia. Powołał się na wyrok NSA sygn. akt I OSK 1408/05 i przywołał treść art. 40 ust. 1 i ust. 2 pkt 3 ustawy o drogach publicznych oraz art. 40 ust. 12 pkt 1 i art. 4 pkt 23 tej ustawy. Podkreślono w uzasadnieniu decyzji organu I instancji, że eksponowanie reklamy w pasie drogowym drogi publicznej musi poprzedzać uzyskanie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego, a brak takiego zezwolenia skutkuje karą pieniężną nałożoną w drodze decyzji administracyjnej. Odwołanie od powyższej decyzji złożył L. H., działający przez pełnomocnika adw. T. L. Zarzucił on organowi I instancji błąd w ustaleniach faktycznych prowadzący do przyjęcia, że zaistniały przesłanki stosowania art. 40 ust. 2 pkt 3 ustawy o drogach publicznych poprzez błędne przyjęcie jakoby reklama została umieszczona na przyczepie w sposób trwały, tworząc pojazd konstrukcyjnie zmodyfikowany, posiadający przez to cechy pojazdu służącego do przewozu towarowego, a także pominięcie dowodu w postaci zeznań skarżącego, iż laweta okazyjnie przewozi reklamy, a w związku z tym błędnego przekonania o konieczności posiadania zezwolenia na zajęcie pasa drogowego. Nadto skarżący wskazał na naruszenie przepisów postępowania mający istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 7, 77 § 1 i 80 kpa poprzez brak wszechstronnego i dokładnego zbadania okoliczności faktycznych sprawy przez nieustalenie, iż skarżący był właścicielem przedsiębiorstwa, którego przedmiot był opisany na przewożonej reklamie. W uzasadnieniu podniesiono, że przyczepa na której umocowano reklamę była sprawna, zdolna do poruszania się po drogach publicznych, zarejestrowana jako pojazd. Sytuacja pojazdu skarżącego nie różni się więc niczym od umiejscowienia na bokach plandeki treści ujawniającej przedsiębiorstwo i jego produkt, ani od sytuacji przewozu konstrukcji z zamieszczonym nań reklamami i okazyjnego parkowania takich pojazdów (tu powołano się na wyrok sygn. akt SA/Gl 469/12). Zdaniem odwołującego się sporna przyczepa zachowała cechy przyczepy towarowej, bowiem bez jakichkolwiek przeróbek konstrukcyjnych, poprzez proste zdjęcie umiejscowionego na nim obiektu, a nawet łącznie z tym obiektem, nadal możliwy jest transport towarowy, a więc nie utraciła ona cech pojazdu, którego parkowanie jest dozwolone w wyznaczonych ku temu miejscach w pasach drogowych. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy dał wyraz akceptacji dla ustalonego stanu faktycznego przez organ I instancji i jego kwalifikacji prawnej. Opisał przebieg postępowania przed organem I instancji, wskazał na materialną podstawę decyzji: art. 40 ust. 12 pkt 1, ust. 13 w zw. z art. 40 ust. 6 ustawy o drogach publicznych oraz uchwałę Rady Miejskiej w G. Zacytował brzmienie art. 40 ust. 1 i 2 pkt 3 ustawy o drogach publicznych i stwierdził, że umieszczenie w pasie drogowym reklam wymaga zezwolenia zarządcy drogi w formie decyzji administracyjnej. W sprawie jest bezsporne, że odwołujący się nie posiadał zezwolenia na zajęcie pasa drogowego, a w związku z tym organ był zobowiązany do wydania decyzji, o której mowa w art. 40 ust. 12 pkt 1 ustawy o drogach publicznych – jest to decyzja związana a organ ją wydający nie bada przyczyn zajęcia pasa drogowego i nie ocenia winy strony przy takim zajęciu. Organ przytoczył definicję pasa drogowego z art. 4 pkt 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych oraz definicję reklamy. Ustosunkowując się do zarzutów skargi organ stwierdził, że w świetle art. 4 pkt 23 ustawy (definicja reklamy) nie ma znaczenia sposób zamocowania reklamy na przyczepie, istotne jest jedynie, że reklama znajdowała się w pasie drogowym. Wskazano, że w sytuacji gdy reklama jest na przyczepie, karę pieniężną co do zasady nakłada się na właściciela przyczepy (WSA w Gliwicach, wyrok z dnia 19 maja 2010 r., sygn. akt II SA/Gl 57/10). Natomiast karę pieniężną nałożono nie za okres od [...] r., ale za konkretne wskazane w decyzji dni. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach złożył L. H., działający przez swojego dotychczasowego pełnomocnika. Domagał się uchylenia decyzji SKO oraz decyzji organu I instancji i umorzenia postępowania, względnie przekazania sprawy do ponownego rozpoznania przez organ pierwszej instancji. Wniósł także o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania. Zarzuty skargi, ich argumentacja w istocie stanowią powtórzenie zarzutów odwołania. Organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zaskarżoną decyzję utrzymano w mocy decyzją organu I instancji orzekającą o nałożeniu na L. H., będącego właścicielem przyczepy o numerze rejestracyjnym [...] kary pieniężnej w wysokości 2.062,37 zł za zajęcie pasa drogowego drogi wojewódzkiej – ul. [...] bez zezwolenia zarządcy drogi w dniach określonych w decyzji poprzez umieszczenie dwustronnej reklamy o treści "[...]" o wymiarach [...] strony ekspozycyjne, to jest o łącznej powierzchni ekspozycyjnej [...] m2 zamocowanej na platformie przyczepy o nr rejestracyjnym [...]. Ustalenia faktyczne poprzedzające wydanie decyzji, w tym wynikające z akt administracyjnych oraz ich kwalifikację prawną Sąd podziela. W sprawie jest bezsporne, że w pasie drogowym ul. [...], będącej drogą publiczną, w dniach [...] r., a także [...] r. parkowała przyczepa o numerze rejestracyjnym nr [...], będąca własnością skarżącego, z zamocowaną na platformie przyczepy dwustronną reklamą o treści "[...]". Bezsporne jest także, że umieszczona na platformie przyczepy tablica stanowiła reklamę w rozumieniu art. 4 pkt 23 ustawy o drogach publicznych z dnia 21 marca 1985 r. (Dz. U. z 2007 r., Nr 19, poz. 115 ze zm.), powierzchnia reklamy, brak zezwolenia na jej umieszczenie w pasie drogowym a także sama wysokość nałożonej decyzją kary. Spór sprowadza się do tego, czy organy orzekające były uprawnione do wymierzenia kary za zajęcie pasa drogowego w sytuacji, gdy w tym pasie znajdowała się przyczepa sprawna, zdolna do poruszania się po drogach publicznych, zarejestrowana, a sama reklama nie była z nią trwale związana, ani wraz z przyczepą nie tworzyła nowego obiektu. Przedmiotem sprawy nie jest przyczepa i okoliczności związane z legalnością jej postawienia. Przedmiotem sprawy jest bowiem kara pieniężna za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi poprzez umieszczenie reklamy opisanej w decyzji. Okoliczności sprawy wymagają więc analizy i kwalifikacji z punktu widzenia reżimu, jakiemu podlegają drogi publiczne i umieszczanie na ich terenie różnych obiektów, w tym reklam. Zasadniczą kwestią dla niniejszej sprawy jest ustalenie, czy znajdująca się na przyczepie reklama została umieszczona w pasie drogi publicznej. Ta bowiem okoliczność uzasadnia zastosowania reżimu przewidzianego ustawą o drogach publicznych. Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. zwiera w art. 4 ust. 1 legalną definicję pasa drogowego. O wielkości pasa drogowego – jak z tej definicji wynika – decydują linie graniczne. Ze złożonego do akt szkicu, niekwestionowanego przez skarżącego wynika, że przyczepa skarżącego na której umieszczono reklamę znajdowała się na terenie wyznaczonym liniami granicznymi drogi publicznej. Ustawa o drogach publicznych reglamentuje możliwość podejmowania działań w obszarze pasa drogowego. W szczególności art. 40 ust. 1 i 2 pkt 3 ustawy przewiduje, że umieszczanie reklam w pasie drogowym wymaga zezwolenia zarządcy drogi. Pojęcie reklamy zostało zdefiniowane w art. 4 pkt 23 ustawy. W niniejszej sprawie reklamę stanowiła tablica posadowiona na przyczepie, stanowiąca nośnik informacji wizualnej. Tablica i znajdujące się na niej napisy niewątpliwie służyły upublicznieniu treści na niej widniejącej. Ze względu na tą okoliczność nie mają znaczenia argumenty strony, że po drogach poruszają się pojazdy, na których ujawnione są treści reklamowe, a organy nie egzekwują od właścicieli tych pojazdów obowiązku uiszczania opłat i nie nakładają na nich kar. Rozstrzygnięcie statusu tak oznakowanych pojazdów nie jest konieczne dla rozstrzygnięcia sprawy, albowiem w niej informacja została upubliczniona na tablicy zamocowanej na przyczepie a nie na karoserii, szybie czy plandece samochodu (wyrok w sprawie II SA/Gl 469/12 dotyczył właśnie przyczepy z plandeką, na której uwidoczniono napis reklamowy, nadto wyrok ten nie jest prawomocny). Zdaniem składu orzekającego uznanie przez organy, że tablica zawierająca opisaną w decyzji informację stanowi reklamę, którą ze względu na jej postawienie na terenie wyznaczonym granicami pasa drogowego, wymagała zezwolenia zarządcy drogi nie narusza przepisów ustawy. Wbrew twierdzeniom skarżącego, nie jest istotne na czym reklama jest posadowiona. Jest oczywiste, o czym mowa była na wstępie, że skarżący nie posiadał zezwolenia na posadowienie reklamy. To uzasadniało nałożenie w drodze decyzji administracyjnej kary pieniężnej w wysokości 10-krotności opłaty należnej z tytułu zezwolenia na zajęcie pasa (art. 40 ust. 12). Sposób ustalenia opłaty regulują przepisy art. 40 ust. 4 – 6. W przypadku reklamy oblicza się ją jako iloczyn liczby metrów kwadratowych reklamy, liczby dni zajmowanego pasa drogowego i stawki opłaty za zajęcie 1 m2 pasa drogowego. W niniejszej sprawie, wbrew twierdzeniom skarżącego, nie doszło do naruszenia przez organy zasad postępowania administracyjnego, mogącego mieć wpływ na wynik sprawy, co jest warunkiem dopuszczalności uchylenia decyzji. Karę obliczono uwzględniając tylko dni, w których stwierdzono fakt ekspozycji reklamy oraz dzień, w którym zgodnie z oświadczeniem skarżącego doszło do jej usunięcia. Ponieważ ustawa uzależnia opłatę od ilości dni, bez znaczenia pozostaje ciągłość i długość postoju. Organy w ocenie składu orzekającego wykazały fakt postoju przyczepy z zamocowaną na niej reklamą (protokoły z oględzin, notatki i zdjęcia). Adresatem decyzji nakładającej karę za zajęcie pasa drogowego jest podmiot dokonujący faktycznego zajęcia pasa drogowego z tego względu, że reklama była zamocowana na przyczepie. Prawidłowo zwrócono się o podanie, kto jest właścicielem przyczepy i na właściciela przyczepy nałożono karę. W tym miejscu należy stwierdzić, że skarżący nigdy nie twierdził, że reklama nie należy do niego. Mając na względzie podane argumenty, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) oddalił skargę.