I SA/Op 564/13
WyrokWSA w Opolu2013-10-11
Skład orzekający: Anna Wójcik, Marzena Łozowska, Marta Wojciechowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ celny może odstąpić od zastosowania metody wartości transakcyjnej przy ustalaniu wartości celnej towaru, jeśli istnieją uzasadnione wątpliwości co do zadeklarowanej wartości, i czy używany samochód ciężarowy może być uznany za mienie osobiste zwolnione z należności celnych i podatku VAT?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy celne prawidłowo odstąpiły od zastosowania metody wartości transakcyjnej, gdy istniały uzasadnione wątpliwości co do zadeklarowanej wartości towaru, i zastosowały metodę "ostatniej szansy". Ponadto, sąd stwierdził, że używany samochód ciężarowy nie może być uznany za mienie osobiste zwolnione z należności celnych i podatku VAT, ponieważ jest to środek transportu handlowego, który podlega wyłączeniu ze zwolnienia na podstawie przepisów wspólnotowych.Stan faktyczny
Skarżąca zgłosiła do procedury dopuszczenia do obrotu używany samochód ciężarowy z USA, deklarując niską wartość i określony kod TARIC. Organy celne zakwestionowały zadeklarowaną wartość i kod TARIC, wszczynając postępowanie celne. Po analizie opinii rzeczoznawcy, organy celne określiły wyższą wartość celną i należności przywozowe oraz podatek VAT. Skarżąca wniosła skargę, zarzucając naruszenie przepisów dotyczących zwolnienia celnego i podatkowego oraz naruszenie przepisów postępowania poprzez odmowę wglądu do akt jej pełnomocnikowi.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Wójcik Sędziowie Sędzia WSA Marzena Łozowska (spr.) Sędzia WSA Marta Wojciechowska Protokolant st. inspektor sądowy Iwona Bergiel po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 11 października 2013 r. sprawy ze skargi A. P. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Opolu z dnia 7 czerwca 2013 r., nr [...] w przedmiocie określenia kwoty należności przywozowych i kwoty podatku od towarów i usług dla towaru zgłoszonego do procedury dopuszczenia do obrotu oddala skargę
Przedmiotem skargi A. P. (dalej skarżąca) jest decyzja Dyrektora Izby Celnej w Opolu z 7 czerwca 2013 r., wydana na podstawie art. 233 §1 pkt 2 lit. a), oraz art. 21 §1 pkt 1, § 3 ustawy z 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r. poz. 749 ze zmianami) (zwanej dalej O.p.), w związku z art. 73 ust. 1 ustawy Prawo celne z dnia 19 marca 2004 r. (Dz. U. Nr 68, poz. 622 ze zmianami) (zwanej dalej PC) art. 29 ust. 1, art. 30 ust. 1-3, art. 31 ust. 1-2 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. WE L 302 z 19.10.1992, str. 1, z późn. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, roz. 2, t. 4, str. 307) (zwanego dalej WKC), art. 181a rozporządzenia Komisji (EWG) nr 2454/93 z dnia 2 lipca 1993 r. ustanawiającego przepisy wykonawcze w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. WE L 253 z 11.10.1993, str. 1, z późn. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, roz. 2, t. 6, str. 3) (zwanego dalej RWKC), art. 1, art. .2 Rozporządzenia Rady (EWG) nr 2658/87 w sprawie nomenklatury taryfowej i statystycznej oraz w sprawie Wspólnej Taryfy Celnej (Dz. Urz. WE L 256 z dnia 7 września 1987 z późn. zm.) (zwanego dalej WTC), art. 19 ust. 7 art. 29 ust. 13 i ust. 15, art. 34 ust. 4, art. 41 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 o podatku od towarów i usług (Dz.U. 54 z 2004r. poz.535 ze zm.) (zwanej dalej ustawą VAT).
Z akt sprawy wynika, iż skarżąca w dniu 30 stycznia 2013 r. zgłosiła do procedury dopuszczenia do obrotu przywieziony z USA używany samochód ciężarowy marki: CHEVROLET CUTAWAY, rocznik: 2003, nr nadwozia: [...]. Zadeklarowała w zgłoszeniu celnym między innymi to, że samochód posiada silnik benzynowy o pojemności 2500 cm3, że jego wartość wynosi 1.000,00 zł, zaś koszty dostawy z USA do miejsca wprowadzenia (port w Bremerhaven) i koszty transportu na terenie wspólnoty wynoszą odpowiednio 13.488.30 zł i 2.647.50 zł. Ponadto zadeklarowała kod TARIC 8704329900, stosując stawkę cła wynoszącą 10%, właściwą dla tego kodu oraz kwotę cła wynoszącą 1.449,00 zł i podatek VAT w kwocie 4.275,00 zł według stawki 23%. Jednocześnie przez wpisanie kodu "4000" w pierwszej części pola 37 "PROCEDURA" zgłoszenia celnego skarżąca wskazała, że zgłasza przedmiotowy towar do procedury dopuszczenia do obrotu. Nie wnioskowała o jakąkolwiek ze szczegółowych procedur wspólnotowych (m.in. zwolnienia z należności przywozowych od mienia osobistego przywożonego przez osoby fizyczne, przenoszące swoje stałe miejsce zamieszkania z państwa trzeciego na obszar celny Wspólnoty Europejskiej, która jest deklarowana przez wpisanie w tym polu kodu "C1"), gdyż nie wypełniła drugiej części pola 37 "PROCEDURA" tego dokumentu. Ponadto organ I instancji zwrócił uwagę, że skarżąca opisując towar w polu 31 zgłoszenia celnego oraz deklarując w polu 33 kod TARIC 8704319900 nie zadeklarowała, że towar wypełnia warunki zwolnienia z należności celnych przywozowych, określonych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1186/2009 o systemie zwolnień celnych.
Do zgłoszenia celnego skarżąca załączyła następujące dokumenty:
- deklarację elementów dotyczących wartości celnej D.W.1 z 25 stycznia.2013 r.
- oświadczenie, że wartość samochodu zakupionego w USA w 2003 roku wynosi 1000,00 zł,
- "certificate of title for a vehicle" nr [...] z 24 kwietnia 2003 r. wystawiony na A. P. zamieszkałą w USA,
- fakturę nr 13124 z 23 listopada 2012 r. za transport pomiędzy Chicago a Hamburgiem,
- rachunek nr 55611514 z 22 stycznia 2013r. za rozładunek, odprawę i transport z Bremerhaven do O.,
- kartę identyfikacyjną pojazdu.
Zgłoszenie celne zostało przyjęte 30 stycznia 2013 r. i zarejestrowane pod nr [...]. W wyniku przeprowadzonej rewizji celnej potwierdzono, że jest to samochód ciężarowy marki CHEVROLET. W związku z faktem, że z załączonych do zgłoszenia dokumentów nie wynikało, jaka jest pojemność silnika pojazdu, organ celny I instancji powziął wątpliwość, co do prawidłowości zadeklarowanego kodu TARIC, który jest uzależniony między innymi od tego parametru. Ponadto wątpliwości organu budziła wartość pojazdu zadeklarowana w zgłoszeniu celnym (1.000,00 zł).
Organ celny I instancji po przeanalizowaniu ofert z rynku USA samochodów tej samej marki, modelu i rocznika, których minimalne ceny wynosiły około 7.000,00 USD, uznał za wątpliwe, czy zadeklarowana wartość celna stanowi całkowitą faktycznie zapłaconą lub należną cenę za towar, o której mowa w art. 29 WKC. W związku z tym wszczął postępowanie celne, w ramach którego zobowiązał skarżącą m.in. do przekazania informacji i dokumentów dotyczących wartości celnej pojazdu, wyjaśnienia przyczyn zadeklarowania tak niskiej jego wartości, wyjaśnienia jakie były ewentualnie koszty ubezpieczenia w transporcie, oraz wyjaśnień dotyczących pojemności silnika samochodu.
W odpowiedzi skarżąca przekazała organowi celnemu wycenę (nr [...]) dotyczącą przedmiotowego samochodu, wykonaną na jej zlecenie w dniu 12 lutego 2013 r. przez rzeczoznawcę samochodowego inż. J. K. z N. w zakresie ustalenia wartości rynkowej pojazdu, pojemności silnika, roku produkcji oraz oceny jego stanu technicznego.
Rzeczoznawca w powyższej opinii ustalił między innymi pojemność silnika wynoszącą 5967cm3 oraz wartość rynkową netto pojazdu na rynku krajowym wynoszącą 31.300,00 zł. Z uwagi na brak wartości rynkowych samochodów tej samej marki i modelu jak przedmiotowy w bazie danych systemu INFO-EKSPERT, w oparciu o który dokonana została wycena, rzeczoznawca zastosował metodę porównawczą, bazując na wartościach samochodów porównywalnych pod względem roku produkcji, dopuszczalnej masy całkowitej, wersji zabudowy, rodzaju kabiny, pojemności silnika, rodzaju napędu, rozstawu osi. Do powyższej wyceny rzeczoznawca załączył dokumentację fotograficzną przedmiotowego pojazdu.
Po zakończeniu postępowania organ celny I instancji w dniu 6 marca 2013r. wydał decyzję, w której określił:
- kwotę wynikającą z długu celnego w wysokości: 5131,00 zł,
- kwotę podatku VAT z tytułu importu towaru w wysokości: 6544,00 zł.
W uzasadnieniu decyzji wskazał, iż przy jej wydaniu uwzględnił dane wskazane w wycenie nr [...] z 12 lutego 2013 r., dotyczące pojemności silnika 5967cm3 i masie całkowitej pojazdu 5443kg. W konsekwencji dokonał klasyfikacji w Nomenklaturze Scalonej, ustalając, że prawidłowym kodem TARIC jest 8704329900. Stwierdził w związku z tym, że zadeklarowany w zgłoszeniu kod 8704319900 był nieprawidłowy oraz że nieprawidłowa była zastosowana stawka cła 10%, która dla ustalonego przez organ kodu TARIC wynosi 22%.
Określając wartość celną towaru organ celny I instancji nie zastosował metody wartości transakcyjnej wynikającej z art. 29 WKC z uwagi na wątpliwości, że zadeklarowana przez skarżącą w zgłoszeniu celnym wartość celna, stanowi całkowitą cenę faktycznie zapłaconą lub należną za przedmiotowy samochód. Powyższe odstąpienie od metody transakcyjnej zastosowano na podstawie art. 181 a RWKC.
Z uzasadnienia decyzji wynika również, iż przyjęcie zastępczej metody ustalenia wartości celnej organ celny I instancji poprzedził analizą możliwości zastosowania metod opisanych w art. 30 WKC. Poddano kolejno analizie, pod względem możliwości ich zastosowania, wszystkie metody ustalenia wartości celnej wymienione w art. 30 WKC. Organ celny I instancji stwierdzając brak możliwości ustalenia wartości celnej przywiezionego towaru na podstawie art. 29 oraz art. 30 WKC, zgodnie art. 31 WKC, ustalił ją wykorzystując tzw. "metodę ostatniej szansy" z zastosowaniem odpowiednich środków zgodnych z zasadami i ogólnymi przepisami - Porozumienia w sprawie stosowania art. VII Układu Ogólnego w sprawie Taryf Celnych i Handlu z 1994r oraz przepisów rozdziału 3 WKC "Wartość celna towarów". Stosując metodę "ostatniej szansy" bazował na wartości rynkowej określonej w wycenie nr [...] z 12 lutego 2013 r., przedstawionej przez skarżącą. Organ celny I instancji obliczył wartość celną przez pomniejszenie ustalonej w powyższej wycenie wartości rynkowej netto 31.300,00 zł (nie zawierającej podatku VAT) o cło ( 22%) oraz marżę handlową (w 10%). Wartość wynoszącą 23.323,00 zł przyjął jako podstawę określenia kwoty długu celnego oraz użył do wyliczenia podstawy określenia kwoty podatku VAT.
Pismem z 30 marca 2013 r. skarżąca odwołała się od decyzji organu I instancji.
Postanowieniem z 14 maja 2013 r. organ odwoławczy wyznaczył siedmiodniowy termin do wypowiedzenie się strony w sprawie zebranego materiału dowodowego.
Dnia 21 maja 2013 r. do siedziby organu celnego zgłosił się aplikant radcowski O. K., przedkładając podpisany przez siebie wniosek o wgląd do akt skierowany do Sądu Rejonowego w N. i wskazujący numer przedmiotowej sprawy prowadzonej przed organem celnym. Przedstawił upoważnienie do zastępowania z 5 maja 2013 r., podpisane przez pełnomocnika skarżącej - adwokata K. P., w którym znajdowały się zapisy dotyczące sprawy sądowej innej osoby, skreślone bez zaparafowania i zastąpione zapisami dotyczącymi przedmiotowej sprawy. Powyższy wniosek i upoważnienie nie zostały uznane przez organ odwoławczy za uprawniające aplikanta radcowskiego O. K. do wglądu w akta przedmiotowej sprawy. Stwierdzono również, że pełnomocnictwo udzielone przez stronę adwokatowi K. P. nie zawiera upoważnienia do udzielania dalszych pełnomocnictw.
W związku z powyższym organ odmówił O. K. wglądu do akt sprawy. Zarówno skarżąca jak i jej pełnomocnik w toku postępowania odwoławczego do dnia wydania decyzji w sprawie nie wnioskowały o umożliwienie wglądu do akt sprawy.
W wyniku rozpatrzenia odwołania Dyrektor Izby Celnej w Opolu zaskarżoną decyzją uchylił w całości decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w Opolu z 6 marca 2013 r. i określił kwotę:
- należności przywozowych wynikających z długu celnego dla towaru zgłoszonego do procedury dopuszczenia do obrotu według zgłoszenia celnego nr [...] z 30 stycznia 2013 r. w wysokości 4.549,00 zł,
- podatku od towarów i usług VAT powstałego z tytułu importu towaru zgłoszonego do procedury dopuszczenia do obrotu według zgłoszenia celnego nr [...] z 30 stycznia 2013 r. w wysokości 6.411,00 zł.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że sporne postępowanie nie dotyczyło zastosowania zwolnienia celnego, o którym mowa w rozporządzeniu Rady (WE) Nr 1186/2009 z dnia 16 listopada 2009 r. (Dz. Urz. UE L 324 z 10 grudnia 2009 r.) (zwanym dalej: rozporządzeniem nr 1186/2009) ustanawiającym wspólnotowy system zwolnień celnych. Podkreślono, że strona nie wnioskowała o jego zastosowanie, a zgodnie z art. 36 PC zwolnienia od należności przywozowych lub należności wywozowych stosuje się na wniosek zainteresowanego. Wyjaśniono, że organ celny nie dysponując wnioskiem zgłaszającego, nie mógł prowadzić postępowania w zakresie wykraczającym poza zawnioskowaną w zgłoszeniu celnym procedurą. Zdaniem organu odwoławczego zaklasyfikowanie przez zgłaszającą w przedmiotowej sprawie towaru do CN 87043199 i nie wliczenie go do CN 99050000, a ponadto brak wskazania w drugiej części pola 37 dokumentu zgłoszenia celnego SAD kodu "C1" zarezerwowanego dla szczegółowej procedury wspólnotowej zwolnienia z należności przywozowych od mienia osobistego przywożonego przez osoby fizyczne, przenoszące swoje stałe miejsce zamieszkania z państwa trzeciego na obszar celny Wspólnoty, obliczenie i opłacenie zadeklarowanych należności celnych i podatkowych, brak jakiejkolwiek wzmianki w opisie towaru o wnioskowaniu o zastosowanie zwolnienia celnego, dowodziły, iż skarżąca w zgłoszeniu celnym nie wnioskowała o zwolnienie celne.
Wskazano jednocześnie, że niezbędnymi elementami kalkulacyjnymi, które wymagały określenia, była wartość celna towaru, która została zadeklarowana w zgłoszeniu celnym oraz klasyfikacja we Wspólnej Taryfie Celnej, a więc ustalenie prawidłowego kodu TARIC, z którym związane są stawka cła i kwota cła.
W dalszej części uzasadnienia organ odwoławczy stwierdził, że przeznaczenie przedmiotowego pojazdu jako ciężarowego do transportu towarów nie jest sporne. Zatem uznano za prawidłowe zaklasyfikowanie przez skarżącą przedmiotowego samochodu do pozycji CN 8704 przy dokonaniu zgłoszenia celnego. Organ odwoławczy, po ustaleniu parametrów technicznych (masa, pojemność silnika), uznał, że dalsza klasyfikacja na kolejnych poziomach klasyfikacji Nomenklatury Scalonej winna być inna niż wskazana przez stronę w zgłoszeniu. następująca:
Zgodnie z powyższym organ odwoławczy stwierdził, iż stosując 1 i 6 regułę ORINS prawidłowym kodem jest TARIC 8704329900 dla którego stawka cła wynosi 22%.
Jednocześnie w zaskarżonej decyzji wskazano, że zadeklarowana w przedmiotowym zgłoszeniu celnym wartość celna budzi uzasadnione wątpliwości z powodów:
1. Zadeklarowana w zgłoszeniu celnym nr [...] z dnia 30.01.2013 r. wartości celnej wielokrotnie niższej od wartości pojazdów tej marki, modelu, pojemności silnika na rynku kraju wywozu czyli w USA.
2. Wartości netto, która na rynku krajowym samochodu nieuszkodzonego o zbliżonych parametrach do przedmiotowego, wg z opinii rzeczoznawcy, wynosi 31.300,00 zł, a która po pomniejszeniu o składniki cenotwórcze i odjęciu kosztów transportu zagranicznego i krajowego wynosi: [31.300,00 zł/1,22(cło)/1,1 (marża handlowa)] - [13.488,00 zł+2.647,50 zł(koszty transportu)] = 7.188.00 zł, wielokrotnie przekraczając wartość zadeklarowaną w zgłoszeniu celnym (1.000,00 zł).
Powyższe w ocenie organu odwoławczego dowodzi, że wartość pojazdu wskazana w zgłoszeniu celnym nie jest wartością transakcyjną (art. 29 WKC).
Zdaniem organu odwoławczego brak możliwości ustalenia wartości transakcyjnej towaru, spowodował konieczność sięgnięcia przez organ celny do innych niż transakcyjna metod ustalania wartości celnej (art. 30 ust. 2 lit. a-d WKC). W tym względzie przeprowadzono analizę poszczególnych metod zastępczych ustalania wartości celnych pod względem możliwości ich zastosowania i stwierdzono, że nie jest możliwe zastosowanie metod ustalania wartości celnej na podstawie art. 29 i 30 WKC.
Nie zastosowano metody, o której mowa w art. 30 ust. 2 lit. a WKC - "wartość transakcyjna identycznych towarów sprzedanych w celu wywozu do Wspólnoty i wywiezionych w tym samym lub zbliżonym czasie co towary, dla których ustalana jest wartość celna", ponieważ, zgodnie z definicją zawartą w art. 142 ust. 1 lit c RWKC, towary identyczne oznaczają towary wyprodukowane w tym samym kraju, takie same pod każdym względem, włączając cechy fizyczne, jakość i renomę. Używany samochód nie wypełnia tych wymogów, ponieważ cechy fizyczne jak i jakość ulegają różnie przebiegającym zmianom, w trakcie różnych warunków eksploatacyjnych samochodu, u różnych właścicieli.
Zastosowanie metody z art. 30 ust. 2 lit. b WKC – "wartość transakcyjna podobnych towarów sprzedanych w celu wywozu do Wspólnoty i wywiezionych w tym samym lub zbliżonym czasie co towary, dla których ustalana jest wartość celna", również nie było możliwe, gdyż zgodnie z definicją zawartą w art. 142 ust. 1 lit d RWKC "towary podobne" oznaczają towary wyprodukowane w tym samym kraju, które nie będąc podobnymi pod każdym względem, posiadają podobne cechy i podobny skład materiałowy, co pozwala im pełnić te same funkcje i być towarami handlowo zamiennymi; jakość towarów, ich renoma i posiadanie znaku handlowego zaliczają się do czynników, które należy uwzględniać przy ustalaniu, czy towary są podobne; Tak jak w przypadku tworów identycznych nieporównywalność warunków eksploatacyjnych samochodów używanych powoduje różnice w jakości nabywanych towarów a tym samym, brak jest zamienności handlowej, która jest jednym z podstawowych warunków zakwalifikowania do towarów podobnych.
Zdaniem organu nie można zastosować także metody o której mowa w art. 30 ust. 2 lit. c WKC- ,,Wartość oparta na cenie jednostkowej, po jakiej towary przywożone lub towary identyczne bądź podobne sprzedawane są we Wspólnocie w największych zbiorczych ilościach osobom nie powiązanym ze sprzedawcami", z uwagi na brak wypełnienia wyżej opisanych warunków zakwalifikowania używanego samochodu do towarów identycznych lub podobnych.
Także w przypadku samochodu używanego samochodu nie jest niemożliwe zastosowanie metody z art. 30 ust.2 lit. d WKC z uwagi na brak systemu gromadzenia właściwych danych, które zwykle są chronione tajemnicą handlową przez producentów. Stosowanie wartości kalkulowanej jest ograniczone w zasadzie do przypadków, gdy towary są nowe oraz, gdy sprzedający i kupujący są powiązani, a producent jest gotów do przedłożenia władzom celnym kraju importu niezbędnych kosztorysów i zapewnienia możliwości ich weryfikacji.
Dlatego też, jak stwierdził organ odwoławczy, zgodnie z art. 31 WKC wartość celna musi być ona ustalona na podstawie danych dostępnych we Wspólnocie z zastosowaniem odpowiednich środków zgodnych z zasadami i ogólnymi przepisami:
- porozumienia w sprawie stosowania art. VII Układu Ogólnego w sprawie Taryf Celnych i Handlu z 1994r.,
- art. VII Układu Ogólnego w sprawie Taryf Celnych i Handlu z 1994 r.,
- przepisów rozdziału 3 "Wartość celna towarów" WKC.
Uznano w związku z powyższym, że stosując w "rozsądny sposób" Artykuł 5 Porozumienia, wartość celną należało obliczyć, pomniejszając określoną przez rzeczoznawcę samochodowego wartość rynkową netto pojazdu wynoszącą 31.300,00 zł (a więc nie zawierającą podatku VAT) o: 10% zwyczajowo stosowanej marży handlowej, 22% cła, oraz o kwotę 2.647,50 zł kosztu transportu zadeklarowanego w zgłoszeniu celnym poniesionego w kraju importu (tu na terenie Wspólnoty). W wyniku czego uzyskano wartość: 20.676,00 zł. Korzystając z określonej wartości celnej organ odwoławczy obliczył kwotę powstałego z mocy prawa długu celnego: 20.676,00 zł x 22% = 4.549,00 zł, oraz podatek VAT, uwzględniając stawkę podatku VAT wynoszącą 23%, oraz podstawę opodatkowania wynikająca z sumy wartości celnej powiększonej o należne cło oraz koszty transportu do pierwszego miejsca przeznaczenia na terytorium kraju: (20.676,00 zł + 4549,00 zł +2.647,50 zł) x 23% = 6.411,00 zł.
Pełnomocnik skarżącej wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Opolu z 7 czerwca 2013 r., żądając jej uchylenia i przekazania do ponownego rozpatrzenia oraz zasądzenia zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Pełnomocnik skarżącej zarzucił organowi odwoławczemu naruszenie przepisów: - materialnych, tj. art. 4 - 11 rozporządzenia nr 1186/2009, poprzez ich niezastosowanie, podczas gdy strona spełniała wszelkie przesłanki implikujące zwolnienie skarżącej z należności celnych i podatku VAT oraz art. 47 ust. 1 pkt 1-4, ust.3, ust. 5, ust. 6 pkt 1-2 ustawy z dn. 11.03.2004 r. ustawy o VAT, poprzez ich niezastosowanie mimo istnienia przesłanek ich zastosowania,
- postępowania, tj. art. 200 §1 O.p., poprzez niedopuszczenie pełnomocnika skarżącej do zapoznania się i wypowiedzenia się na temat zebranego materiału dowodowego.
W uzasadnieniu skargi, kwestionując stanowisko organów celnych, pełnomocnik podniósł, iż niniejsza sprawa w istocie sprowadza się do bezprawnej odmowy skarżącej zwolnienia celnego, o którym mowa w Rozporządzeniu nr 1186/2009, zastępujące wcześniej obowiązujące Rozporządzenie Rady (EWG) nr 918/83 z dnia 28 marca 1983 r. oraz zwolnienia od podatku od towarów i usług, o którym mowa w ustawie o VAT, w szczególności art. 47 i 48. Stwierdził w tym względzie, że w ramach prowadzonego postępowania bezpośrednie zastosowanie mają postanowienia rozporządzenia nr 1186/2009 ustanawiając europejski system zwolnień celnych, przepisy ustawy o VAT, a także O.p.
W dalszej części wywodów podniósł, że z dniem przystąpienia Polski do Unii Europejskiej, tj. z dniem 1 maja 2004 r., utraciła moc obowiązującą ustawa Kodeks Celny. Także akty wykonawcze, wydane na podstawie tej ustawy utraciły, co do zasady, z tym dniem swoją moc obowiązującą. W szczególności przestały obowiązywać rozporządzenia wydane na podstawie art. 190 — 190 KC. W miejsce uchylonych aktów prawnych w zakresie, w jakim nie wydano uzupełniających przepisów krajowych obowiązują w sposób bezpośredni postanowienia wspólnotowego prawa celnego, w tym, w szczególności powołanego Rozporządzenia.
Jak zaznaczył wszystkie podmioty dokonujące obrotu towarowego obowiązane są uiścić należności celne w wysokości określonej w taryfie celnej. Wyłom w tej zasadzie stanowią zwolnienia celne, których regulacje na gruncie prawa wspólnotowego poddane zostały Rozporządzeniu Rady (WE) Nr 1186/2009 z dnia 16 listopada 2009 r., ustanawiającemu wspólnotowy system zwolnień celnych i tylko w niewielkim zakresie rozporządzenie to zostało uzupełnione i doprecyzowane w Rozdziale III Prawa celnego (art. 36-50 PC).
Pełnomocnik nadmienił, iż skarżąca pomimo, że w procedurze zgłoszenia celnego w drugiej części pola 37 nie zaznaczyła opcji szczegółowej procedury wspólnotowej, tj. zwolnienia z należności przewozowych od mienia osobistego przewożonego przez osoby fizyczne, przenoszące swoje stałe miejsce zamieszkania z państwa trzeciego na obszar celny Wspólnoty, nie wpisując w tym polu kodu "C1", to wielokrotnie informowała służby celne, iż przewożone ruchomości, w szczególności samochód CHEVROLET CUTWAY o nr identyfikacyjnym [...], rok produkcji — 2003, korzystają z takiego zwolnienia. Jak twierdzi skarżąca wyłącznie przypadkowo, straciła z pola widzenia przedmiotowe pole nr 37 formularza. Wskazał w tym względzie, że brak obeznania i biegłości w skomplikowanych procedurach zgłoszenia celnego doprowadził do jednego uchybienia, które w istocie zainicjowało całe postępowanie. Poniósł jednocześnie, iż na żadnym etapie zgłoszenia celnego skarżącej nie zwrócono uwagi na ww. brak, mimo, że postawa skarżącej i składane przez nią deklaracje precyzyjnie wskazywały, że samochód wchodzi w skład tzw. "mienia przesiedleńczego" przewożonego przez skarżącą z państwa trzeciego (spoza obszaru Unii Europejskiej) na obszar celny Wspólnoty.
Zatem w jego ocenie skarżąca wypełnia kumulatywne przesłanki umiejscowione w art. 4-11 Rozporządzenia, uprawniające do skorzystania ze zwolnienia z należności celnych przewozowych. Zgromadzone w sprawie dowody bowiem, zdaniem pełnomocnika, w sposób jednoznaczny i przejrzysty dają odpowiedź twierdzącą na pytanie, czy na gruncie rozpatrywanej sprawy zasadnym było — zgodnie z wnioskiem skarżącej, który co istotne może być złożony zarówno w formie ustnej, pisemnej, jak i elektronicznej — zakwalifikowanie przez organ podatkowy przewożone ruchomości jako mienie przesiedleńcze.
Uzasadniając natomiast zwolnienie skarżącej z należności z tytułu podatku od towarów i usług pełnomocnik wskazał na przepis art. 47 ust. 1 ustawy o VAT, który stosuje się także do importu rzeczy stanowiących mienie osoby fizycznej, zgłoszonych do procedury dopuszczenia do obrotu przed dniem przeniesienia przez tę osobę miejsca zamieszkania na terytorium kraju, jeżeli osoba ta zobowiąże się do przeniesienia miejsca zamieszkania na terytorium kraju przed upływem 6 miesięcy od dnia przedstawienia organowi celnemu takiego zobowiązania oraz zostanie złożone zabezpieczenie w celu zagwarantowania pokrycia kwoty podatku. Termin określony w ust. 1 pkt 1 liczy się od dnia dopuszczenia towaru do obrotu na terytorium kraju. Zwolnienie od podatku, o którym mowa w ust. 1 stosuje się wprost wobec: 1) importu rzeczy osobistego użytku osoby fizycznej, która miała miejsce zamieszkania na terytorium państwa trzeciego przez okres krótszy niż 12 miesięcy, ale nie krótszy niż 6 miesięcy, jeżeli osoba ta uprawdopodobni, że nie miała wpływu na skrócenie okresu tego zamieszkania; 2) w przypadku gdy osoba, o której mowa w ust. 1, nie zachowała terminu określonego w ust. 3, jeżeli osoba ta uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jej winy".
Zdaniem pełnomocnika zasadnym jest także powołanie się na art. 90 TWE, mocą którego państwa członkowskie nie mogą nakładać na produkty innych państw członkowskich podatki wewnętrzne, które pośrednio chronią inne produkty (zasada niedyskryminacji podatkowej towarów). Przepis ten zakazuje państwom nakładania jakichkolwiek podatków bezpośrednich lub pośrednich wyższych niż te, które są nakładane bezpośrednio lub pośrednio na podobne towary krajowe (ETS w wyroku z 27 lutego 1980 r., Komisja v. Rep. Francuska, sprawa 168/78, stwierdził, że ww. postanowienie stanowi dopełnienie przepisów odnoszących się do zniesienia ceł i opłat celnych o skutku równoważnym. Przepis ten ma na celu zapewnienie swobodnego przepływu towarów pomiędzy państwami na normalnych warunkach konkurencji — przez eliminację wszelkich form ochrony mogącej wynikać z nałożenia dyskryminacyjnych podatków wewnętrznych na produkty pochodzące z innych państw).
Z kolei w kwestii równoważnego skutku podatków z cłem pełnomocnik skarżącej powołał się wyrok Trybunału Sprawiedliwości (wyrok w sporze między Komisją a Belgią i Luksemburgiem z 14 grudnia 1962 r., sprawy 2 i 3/62), w którym stwierdzono, że opłatą równoważną cłu jest każde obciążenie finansowe (w tym podatkowe), niezależnie od tego, czy ma wartość minimalną, i bez względu na swoją nazwę lub technikę stosowania do towarów krajowych lub obcych, o ile jest nakładane jednostronnie w związku z przekroczeniem granicy celnej przez towar, pod warunkiem że nie jest cłem.
W konkluzji swoich rozważań pełnomocnik stwierdził, iż mienie przesiedlenia osoby przenoszącej swoje miejsce zamieszkania spoza Wspólnoty na obszar UE jest zwolnione z cła, VAT i akcyzy po spełnieniu określonych warunków, tj. udokumentowaniu pobytu poza UE — 12 miesięcy wstecz przed dniem przyjęcia zgłoszenia celnego w procedurze dopuszczenia do swobodnego obrotu mienia przesiedlenia, przesiedleniu na obszar celny UE, pozostawaniu na obszarze celnym UE (centrum interesów życiowych) przez okres co najmniej 1,5 roku, korzystanie z auta osobiście na terytorium UE. W jego ocenie skarżąca spełniła powyższe przesłanki, co stanowi okoliczność bezsporną.
Z kolei w kwestii zarzutu naruszenia przepisów postępowania, a to art. 200 § 1 O.p. pełnomocnik skarżącej powołał się na różnice pomiędzy pełnomocnictwem a upoważnieniem do zastępowania przez aplikanta, wskazując, iż na gruncie przepisów korporacyjnych jak i kodeksu cywilnego próżno szukać podstaw normatywnych uprawniających do utożsamiania obu pojęć. Istotnym jest jego zdaniem, że udzielenie dalszego pełnomocnictwa powoduje, iż substytuta oraz stronę łączy taki sam stosunek, jaki łączy stronę i pełnomocnika. Wystawienie substytucji oznacza zatem, że strona ma dwóch (lub więcej) równorzędnych pełnomocników procesowych. Stwierdził dalej, że inaczej jest w wypadku zastępstwa przez aplikanta; zastępca nie uzyskuje bowiem statusu pełnomocnika procesowego, gdyż działa jedynie za pełnomocnika (w jego imieniu) i nigdy - jak substytut - nie wchodzi w jego miejsce. Zastępca zastępuje adwokata (radcę prawnego), który udzielił mu upoważnienia i jakkolwiek jego czynności wywołują skutek wobec strony, to jednak nie dlatego, że jest jej pełnomocnikiem, lecz dlatego, że działa w imieniu pełnomocnika. Zaznaczył jednocześnie, że między stroną a zastępcą adwokata nie powstaje węzeł prawny, jaki zazwyczaj poprzedza udzielenie pełnomocnictwa procesowego, w związku z czym zastępca w zasadzie nie ponosi wobec strony odpowiedzialności obligacyjnej; ponosi ją wyłącznie wobec swego mocodawcy. Przy rozróżnianiu substytucji i zastępstwa wykonywanego przez aplikantów należy uwzględniać także cel obu instytucji; dalsze pełnomocnictwo zapewnia większą sprawność działania pełnomocnika (pełnomocników) oraz skuteczność czynności podejmowanych w zakresie pełnomocnictwa, natomiast zastępstwo powierzane aplikantom, najczęściej przez patrona, jest instytucją o charakterze czysto korporacyjnym, mającą na celu przede wszystkim funkcje edukacyjne, polegające na kształceniu i doskonaleniu zawodowym oraz ułatwienia organizacyjne w pracy adwokata lub radcy prawnego.
W konkluzji tych rozważań podniósł, iż organ odmawiając upoważnionemu przez pełnomocnika głównego aplikantowi prawa do zapoznanie się z zebranym materiałem dowodowym i do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego w istocie odmówił tego prawa pełnomocnikowi głównemu (działającemu w imieniu i na rzecz mocodawcy), co wskazuje na rażące wręcz naruszenie prawa strony skutkujące uchyleniem zaskarżonej decyzji w trybie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270 t.j. ze zm.) - [dalej p.p.s.a].
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Dodatkowo organ podniósł, odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 200 O.p., że zaadresowanie wniosku o wgląd do akt do Sądu Rejonowego a nie do organu w połączeniu z wątpliwej wiarygodności "Upoważnieniem do zastępowania" z uwagi na jego "przetwarzanie" polegające na nieparafowanych skreśleniach wcześniejszych zapisów, spowodowały uzasadnione wątpliwości, co do rzeczywistego udzielenia O. K. umocowania przez profesjonalnego pełnomocnika sprawującego pieczę nad kształceniem aplikanta radcowskiego do działania w jego imieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002r., poz. 1269 ze zm.) w związku z art. 1 i 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę organów administracji publicznej. Kontrola, o której mowa, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowo – administracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Stosownie do przepisu art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a, sąd uchyla decyzję, gdy stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź gdy stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także gdy stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego.
Badając przedmiotową sprawę według przedstawionych kryteriów Sąd takiego naruszenia się nie dopatrzył. Sąd uznał, że w kontrolowanej sprawie organ prawidłowo ustalił stan faktyczny sprawy i dokonał jego trafnej oceny prawnej.
Ze względu na charakter zarzucanych w skardze naruszeń prawa, w pierwszej kolejności należy rozważyć zarzut naruszenia prawa procesowego - art. 200 § 1 O.p. Zgodnie z tym przepisem, przed wydaniem decyzji organ podatkowy wyznacza stronie siedmiodniowy termin do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego.
W kontrolowanej sprawie organ odwoławczy wyznaczył stronie siedmiodniowy termin do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego, jednak odmówił aplikantowi radcowskiemu zapoznania się z aktami sprawy z uwagi to, że pełnomocnictwo udzielone przez stronę adwokatowi K. P. nie zawierało upoważnienia do udzielania dalszych pełnomocnictw.
Oczywiście rację ma strona skarżąca, że istnieje zasadnicza różnica pomiędzy pełnomocnictwem a upoważnieniem do zastępowania adwokata przez aplikanta. Słusznie wskazano w skardze, że zastępca nie uzyskuje statusu pełnomocnika procesowego, gdyż działa jedynie za pełnomocnika i nigdy jak substytut nie wchodzi w jego miejsce. Niemniej jednak, pomijając już fakt wadliwości upoważnienia do zastępowania, które trafnie wytknął stronie organ w odpowiedzi na skargę (występujące skreślenia, bez parafy adwokata), zauważyć należy, że z przepisu art. 77 ust. 1 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze (Dz.U. z 2009 r. Nr 146 poz. 1188 ze. zm.) wynika, że po sześciu miesiącach aplikacji adwokackiej aplikant adwokacki może zastępować adwokata tylko przed sądem rejonowym, organami ścigania, organami państwowymi, samorządowymi i innymi instytucjami. Zatem tylko aplikant adwokacki mógł być upoważniony do zastępowania adwokata K. P. przed organami celnymi. Natomiast z upoważnienia do zastępowania z dnia 5 maja 2013 r. wynika, że ustanowiony pełnomocnik adwokat Kr. P. udzielił upoważnienia do zastępowania aplikantowi radcowskiemu. Dopiero od 23 sierpnia 2013 r. aplikant radcowski może stosownie do art. 77 ust. 3 ustawy Prawo o adwokaturze w brzmieniu nadanym przez ustawę z dnia 13 czerwca 2013 r. o zmianie ustaw regulujących wykonywanie niektórych zawodów (Dz. U. zz.U.2013.829), zastępować adwokata na takich samych zasadach jak radcę prawnego, jeżeli adwokat jest wspólnikiem w spółce adwokacko-radcowskiej, z wyjątkiem spraw, w których adwokat występuje w charakterze obrońcy w postępowaniu karnym i w postępowaniu w sprawach o przestępstwa skarbowe, zatem w przedmiotowej sprawie aplikant radcowski nie mógł zastępować pełnomocnika strony skarżącej. W świetle powyższego za niezasadny uznać należało zarzut naruszenia art. 200 § § 1O.p.
Na marginesie podnieść trzeba, że naruszenie przez organ art. 200 § 1 O.p. jest naruszeniem przepisów postępowania, które może doprowadzić do uchylenia zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., jeżeli wspomniane naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (zob. uchwała NSA w składzie 7 sędziów z dnia 25.04.2005 r. sygn. akt FPS 6/04). "Istotność" tego wpływu wyraża się w tym, że gdyby do tego naruszenia nie doszło, najprawdopodobniej zapadłoby rozstrzygnięcie odmiennej treści.
W przedmiotowej sprawie taka sytuacja nie miała miejsca. Od dnia 21 maja 2013r., kiedy odmówiono aplikantowi radcowskiemu możliwości przeglądania akt i zapoznania się z materiałem dowodowym do dnia wydania zaskarżonej decyzji - 7 czerwca 2013 r. pełnomocnik strony mógł zapoznać się z aktami sprawy, czego jednak nie uczynił. Nie wniósł żadnych uwag i wniosków, zatem nawet gdyby doszło w niniejszej sprawie do naruszenia art. 200 § 1 O.p., to i tak nie mogło mieć to wpływu na wynik sprawy.
Przechodząc do istoty sporu stwierdzić trzeba, że nie zasługują na uwzględnienie zarzuty skargi dotyczące na ruszenia art. 4 - 11 rozporządzenia Rady (WE) nr 1186/2009 z dnia 16 listopada 2009 r. ustanawiającego wspólnotowy system zwolnień celnych (Dz. Urz. UE L 324 z 10.12.2009). W ocenie Sądu słusznie uznały organy, że strona dokonując w dniu 30 stycznia 2013 r. zgłoszenia do procedury dopuszczenia do obrotu przedmiotowego samochodu nie złożyła wniosku o zwolnienie z należności przywozowych od mienia osobistego przywożonego przez osoby fizyczne, przenoszące swoje miejsce zamieszkania z państwa trzeciego na obszar Wspólnoty. Wynika to z faktu, że strona nie tylko nie wskazała w drugiej części pola 37 dokumentu zgłoszenia celnego SAD kodu "C1" zarezerwowanego dla tej szczególnej procedury zwolnienia, ale również z okoliczności, że zaklasyfikowała towar do kodu CN 87034199 a nie do CN 99050000 "Mienie osobiste należące do osób fizycznych przenoszących swoje miejsce zamieszkania". Skarżąca obliczyła także i zapłaciła zadeklarowane należności celne i podatkowe, a w opisie towaru w żadnym miejscu nie wspomniała o zwolnieniu celnym.
W świetle tych okoliczności trudno zgodzić się z twierdzeniami zawartymi w skardze, że skarżąca dokonała zgłoszenia bez wniosku o zwolnienie z należności celnych w wyniku przeoczenia czy błędu. Na marginesie zauważyć także wypada, że jak wynika z pisma Naczelnika Urzędu Celnego z dnia 8 kwietnia 2013 r. (k. 51 akt administracyjnych), skarżąca wcześniej, w dniu 6 grudnia 2012 r. dokonała zgłoszenia celnego OGL [...] w ramach swojego mienia przesiedlenia, do którego dołączyła także listę mienia przesiedlenia z dnia 24 października 2012 r., w której nie uwzględniono przedmiotowego samochodu. Zatem można przypuszczać, że strona, wbrew twierdzeniom zawartym w skardze, świadomie w zgłoszeniu celnym z dnia 30 stycznia nie wnioskowała o zwolnienie z należności celnych.
Na uwagę zasługuje również norma zawarta w art. 62 WKC, zgodnie z którą na podmioty wnioskujące o objęcie towaru określoną procedurą nałożony został obowiązek przedstawienia wszystkich elementów niezbędnych do zastosowania przepisów regulujących procedurę celną oraz dołączenia wszystkich dokumentów, wymaganych do zastosowania przepisów regulujących tę właśnie procedurę (zob. wyrok z dnia 8 marca 2011 r. I GSK 81/10, także z dnia 29 kwietnia 2009 r. I SA/Rz 70/09 publ. www.nsa.orzeczenia.gov.pl).
Ponadto zgodnie z art. 199 ust. 1 Rozporządzenia Rady (EWG) 2454/93 ustanawiającego przepisy w celu wykonania Wspólnotowego Kodeksu Celnego zgłaszający jest odpowiedzialnym za prawdziwość informacji podanych w zgłoszeniu.
Również z art. 36 PC wynika, że zwolnienie od należności przywozowych lub należności wywozowych stosuje się na wniosek zainteresowanego. Mając na względzie przedstawione powyżej rozważania i odnosząc je do realiów niniejszej sprawy stwierdzić należy, że skarżąca dokonując zgłoszenia celnego nie złożyła wniosku o zwolnienie z należności celnych importu przedmiotowego pojazdu, jak też nie przedłożyła wymaganych dokumentów. Zatem organy celne nie były uprawnione do zwolnienia "z urzędu" od cła importu samochodu przeznaczonego do przewozu towarów, zaklasyfikowanego przez stronę, jak i organ celny do pozycji CN 8704.
Niezależnie od powyższego zaznaczyć należy, że przedmiotowy pojazd ujęty przez skarżącą w zgłoszeniu celnym nie stanowi majątku osobistego w rozumieniu rozporządzenia nr 1186/2009. Zadeklarowany przez stronę towar w postaci samochodu ciężarowego marki: CHEVROLET CUTAWAY, podlega wyłączeniu ze zwolnienia na podstawie art. 6 lit. c rozporządzenia nr 1186/2009. Zgodnie z tym przepisem zwolnienia nie stosuje się do handlowych środków transportu. Rozporządzenie nie zawiera przy tym definicji legalnej tego pojęcia, dlatego też posiłkować się w tym zakresie należy definicją handlowego pojazdu mechanicznego zawartą w art. 107 ust. 2 lit a rozporządzenia nr 1186/2009 (zob. wyrok WSA w Białymstoku z dnia 24.02.2010 r., I SA/Bk 588/09 publ. www.nsa.orzeczenia.gov.pl).
Zgodnie z tym przepisem handlowy pojazd mechaniczny oznacza każdy mechaniczny pojazd drogowy (w tym ciągniki bez lub z przyczepą), który pod względem konstrukcji i wyposażenia przeznaczony i nadaje się do transportu odpłatnego lub nieodpłatnego więcej niż dziewięciu osób, wyłączając kierowcę, towarów oraz każdy pojazd drogowy do specjalnych celów innych niż transport jako taki.
W niniejszej sprawie zadeklarowany w zgłoszeniu samochód posiadający przeznaczenie do transportu towarów podlega zatem wyłączeniu ze zwolnienia na podstawie wskazanego wcześniej art. 6 lit. c rozporządzenia nr 1186/2009. Wyłączenie to wyklucza możliwość zaklasyfikowania tego pojazdu do pozycji CN 9905, co wynika z uwagi 3 do działu 99; poddziału I Wspólnej Taryfy Celnej. Zatem - nawet gdyby strona w przedmiotowej sprawie zawnioskowała w zgłoszeniu celnym o zastosowanie takiego zwolnienia - nie mogło ono być zastosowane.
Niezasadne są także zarzuty skargi dotyczące naruszenia art. 47 ustawy o VAT.
Zgodnie bowiem z art. 81ustawy o VAT zwolnienia, o których mowa w art. 47-80, stosuje się w przypadku zastosowania zwolnień od cła, z wyjątkiem art. 56 i art. 74 ust. 1 pkt 19. Biorąc powyższe pod uwagę wskazywany przez skarżącą przepis art. 47 ustawy o VAT w niniejszej sprawie nie mógł mieć zastosowania.
W ocenie Sądu organ odwoławczy prawidłowo określił wartość celną towaru metodą "ostatniej szansy". Trafnie wskazał, że zgodnie z art. 29 ust. 1 WKC, wartością celną przywożonych towarów jest wartość transakcyjna, to znaczy cena faktycznie zapłacona lub należna za towary, wtedy gdy zostały one sprzedane w celu wywozu na obszar celny Wspólnoty. Przy ustalaniu wartości celnej, cena może zostać skorygowana o określone elementy wymienione w art. 32 i art. 33.
Podstawową metodą ustalania wartości celnej przywożonych towarów jest metoda wartości transakcyjnej. Tylko w pewnych ściśle określonych sytuacjach organy celne mogą odstąpić od stosowania tej metody. Powyższe wynika wprost z art. 181a ust. 1 RWKC. W przypadku, gdy organy celne mają uzasadnione wątpliwości, że zadeklarowana wartość celna stanowi całkowitą faktycznie zapłaconą lub należną sumę określoną w art. 29 WKC, nie muszą ustalać wartości celnej przywożonych towarów z zastosowaniem metody wartości transakcyjnej.
Zastępcze metody ustalania wartości celnej określone są w art. 30 i art. 31 WKC (metoda wartości transakcyjnej towarów identycznych, metoda wartości transakcyjnej towarów podobnych, metoda ceny jednostkowej, metoda wartości kalkulowanej, metoda "ostatniej szansy"). Z przepisu art. 30 ust. 1 WKC wynika, że metody wyliczenia wartości celnej określone w art. 30 i art. 31 WKC zostały ujęte w sposób wymagający kolejnej eliminacji poszczególnych metod aż do dojścia do metody tzw. "ostatniej szansy", określonej w art. 31.
Przy ustaleniu wartości celnej towaru prawidłowe zastosowanie metody "ostatniej szansy" wymaga od organu celnego wykazania w pierwszej kolejności, że istnieją uzasadnione wątpliwości, że zadeklarowana wartość celna stanowi całkowitą faktycznie zapłaconą lub należną sumę określoną w art. 29 WKC.
W zaskarżonej decyzji w sposób szczegółowy wykazano, że zadeklarowana w spornym zgłoszeniu wartość celna (1000,00 zł) budziła uzasadnione wątpliwości i była rażąco niska. Następnie prawidłowo Dyrektor Izby Celnej w sposób wyczerpujący i przekonujący uzasadnił odstąpienie od zastosowania metody wartości transakcyjnej przy ustalaniu wartości celnej przedmiotowego samochodu oraz wykazał w zaskarżonym rozstrzygnięciu, że ustalenie tej wartości jest bezwzględnie niemożliwe w oparciu o pozostałe metody, kolejno wymienione w art. 30 WKC. Sąd w całości podziela stanowisko organu w tym zakresie, jest ono zgodne z mającymi zastosowanie w sprawie przepisami i należycie uzasadnione.
Organ odwoławczy dokonując ustalenia wartości celnej pojazdu na podstawie metody "ostatniej szansy", oparł się na przedłożonej przez stronę opinii rzeczoznawcy. Ustalając wartość celną pojazdu organ pomniejszył wskazaną przez biegłego kwotę o dalsze elementy (marża, cło, koszty transportu), co dało ostatecznie kwotę 20676,00 zł, przyjętą jako wartość celną pojazdu. Biorąc powyższe pod uwagę organ prawidłowo określił, stosownie do art. 41 ust. 1 ustawy o VAT kwotę należnego podatku od towarów i usług z tytułu importu towaru objętego zgłoszeniem celnym SAD z dnia 30 stycznia 2013 r., w wysokości 6411,00 zł.
Reasumując, w ocenie Sądu postępowanie dowodowe było prowadzone prawidłowo, z poszanowaniem gwarancji procesowych strony, a organ dołożył wszelkich starań w celu dokładnego wyjaśnienia sprawy. Nie budzi także zastrzeżeń Sądu prawidłowość zastosowania przyjętego, jako podstawa rozstrzygnięcia prawa materialnego ani jego wykładnia. Tym samym w ocenie Sądu nie znalazły potwierdzenia w aktach sprawy zarzuty powołane przez stronę. Z powyższych względów uznać należy, że zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego ani procesowego w stopniu, który nakazywałby jej uchylenie, a zatem skargę należało oddalić na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło