II OZ 603/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Małgorzata Dałkowska-Szary po rozpoznaniu w dniu 23 czerwca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia P. C. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 grudnia 2013 r., sygn. akt VII SA/Wa 1285/13 odmawiające przywrócenia terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku w sprawie ze skarg P.C. i W. C. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2013 r. znak [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej postanawia: oddalić zażalenie. Wyrokiem z dnia 18 października 2013 r., sygn. akt VII SA/Wa 1285/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargi P. C. i W. C. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2013 r. znak [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej. Postanowieniem z dnia 15 listopada 2013 r. Sąd odmówił sporządzenia uzasadnienia wyroku z dnia 18 października 2013 r., wskazując, że skarżący złożyli wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku z uchybieniem terminu. Wniosek został nadany za pośrednictwem operatora pocztowego I. sp. z o.o., który nie ma statusu operatora wyznaczonego. Terminem wniesienia takiego wniosku był nie dzień nadania pisma, lecz dzień faktycznego doręczenia przesyłki do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, co nastąpiło po upływie terminu. Pismem z dnia 26 listopada 2013 r. (nadanym w urzędzie pocztowym w dniu 28 listopada 2013 r.) P. C. wniósł o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu skarżący złożył wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku. W uzasadnieniu wniosku o przywrócenie terminu skarżący podniósł, że w związku z wypadnięciem dysku od kwietnia 2013 r. przebywał na zwolnieniu lekarskim, a w maju 2013 r. przeszedł zabieg chirurgiczny usunięcia skutków wypadnięcia dysku. Na skutek niezdolności do pracy przyznano mu zasiłek rehabilitacyjny, który nadal pobiera. Dodał, że po ogłoszeniu wyroku poczuł się jeszcze gorzej niż zwykle. Ze względu na ból i trudności w poruszaniu się skarżący polecił bratu – W. C., przygotowanie wniosku, który ten nadał za pośrednictwem I. sp. z o.o. Brak winy w uchybieniu terminu P. C. uzasadnił tym, że gdyby nie fakt, że znajdował się w stanie po zabiegu operacyjnym i gdyby był w pełni sił, byłby w stanie nadać przesyłkę osobiście. Zaznaczył, że nadałby wniosek w urzędzie pocztowym Poczty Polskiej i nie pozwoliłby nadać go za pośrednictwem innego operatora. Z drugiej strony skarżący nie godzi się z faktem, iż nadanie przesyłki przez W. C. nastąpiło bez skutku jej doręczenia. Wskazał, że brat dochował należytej staranności nadając przesyłkę – nie tylko jako poleconą, ale nawet ekspresową. Dodał, że żaden ze skarżących nie jest prawnikiem, więc trudno od nich wymagać, by rozróżniali status Poczty Polskiej jako operatora wyznaczonego od statusu I. sp. z o.o. Postanowieniem z dnia 18 grudnia 2013 r., sygn. akt VII SA/Wa 1285/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił P. C. przywrócenia terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie ww. wyroku z dnia 18 października 2013 r. W uzasadnieniu powyższego postanowienia Sąd wskazał, że aby zaistniała przesłanka do przywrócenia terminu w niniejszej sprawie strona musiałaby uprawdopodobnić, że stan zdrowia uniemożliwił jej dokonanie czynności w przewidzianym terminie. W orzecznictwie dominuje pogląd, że nie każda choroba jest przeszkodą do dokonania określonej czynności procesowej. Jest nią z reguły nagła choroba, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą. Nawet taka choroba, która wymaga leżenia, nie uzasadnia przywrócenia terminu, jeżeli przykładowo strona mogła nadać pismo w ustawowym terminie korzystając z pomocy domowników. W ocenie Sądu powołane przez skarżącego okoliczności nie uprawdopodabniają tego, że stan zdrowia uniemożliwiał mu dokonanie czynności procesowej w postaci złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku tak dalece, że nie pozwolił mu nawet na wyręczenie się inną osobą. Wręcz przeciwnie, skarżący wskazał, że skorzystał z pomocy brata, który przygotował wniosek do podpisania oraz wysłał go. Zgodnie z orzecznictwem sądowoadministracyjnym wyjaśnieniem przyczyny złożenia wniosku po terminie nie mogą być błędy czy pomyłki popełnione przez pełnomocnika strony. Błędy czy pomyłki popełnione przez osobę trzecią, której strona powierza wykonanie czynności, traktowane są jako błędy i pomyłki tej strony. Skarżący powierzył W. C. czynność techniczną polegającą na nadaniu przesyłki listowej zawierającej wniosek o uzasadnienie wyroku. W tym wypadku P. C. ponosi ryzyko zaniechania procesowego czy popełnienia błędu przez osobę trzecią. Skarżący podnosi, że gdyby sam mógł wysłać przesyłkę, to nadałby ją za pośrednictwem Poczty Polskiej. W ocenie Sądu, dochowując należytej staranności, skarżący mógł także przed wysłaniem przesyłki przez osobę trzecią dopilnować, by została ona nadana w terminie. Sąd podkreślił ponadto, że nie uzasadniają przywrócenia uchybionego terminu niedostateczna staranność w prowadzeniu własnych spraw, czy też nieznajomość prawa. Brak wiedzy o różnicy pomiędzy statusem Poczty Polskiej jako operatora wyznaczonego a operatorem pocztowym I. sp. z o.o nie może stanowić przyczyny przywrócenia terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku. Zażaleniem P. C. zaskarżył powyższe postanowienie w całości, zarzucając mu naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na jego treść, a w szczególności art. 86 § 1 p.p.s.a. W uzasadnieniu zażalenia podniesiono m.in., że wniosek o sporządzenie uzasadnienia został nadany w ustawowym terminie i tylko dlatego termin nie został zachowany, że ze względu na rodzaj operatora pocztowego data nadania nie została uznana jako data doręczenia wniosku Sądowi. Skarżący wskazał, że przeciętny człowiek nie orientuje się w zawiłościach prawnych dotyczących statusów poszczególnych operatorów. Podkreślił, iż z tego co wie, I. Spółka z o.o., za pośrednictwem której jego brat wysłał przedmiotowy wniosek, jest oficjalnym doręczycielem sądów i prokuratur. Skarżący podniósł także, że na sposób wysyłki miała niewątpliwie również wpływ jego choroba, bowiem gdyby był on w stanie, wysłałby wniosek osobiście za pośrednictwem Poczty Polskiej. Wskazał dalej, że przytoczone przez Sąd orzeczenie dotyczyło uchybień pełnomocnika a jego brat nie był jego pełnomocnikiem. Ponadto podniósł, iż nie zgadza się ze stwierdzeniem, że nie dochował należytej staranności. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a. przywrócenie terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym jest możliwe, jeżeli strona uchybiła terminowi do dokonania czynności bez własnej winy. Brak winy w rozumieniu powyższego przepisu zachodzi, gdy strona dochowała należytej staranności przy prowadzeniu swojej sprawy, a uchybienie terminu nastąpiło na skutek zdarzenia niezależnego, któremu strona nie mogła przeciwdziałać. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego słusznie Sąd I instancji podniósł, iż skarżący nie uprawdopodobnił okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia. Przede wszystkim nie uzasadnia braku winy w uchybieniu terminowi choroba skarżącego w sytuacji, gdy mógł on, a co więcej - nawet to uczynił, zlecić dokonanie tej czynności procesowej innej osobie (por. postanowienie NSA z dnia 25 listopada 2011 r., sygn. akt II FZ 643/11; postanowienie NSA z 26 czerwca 2008 r., sygn. I OZ 428/08). Strona odpowiada przy tym za działania osób, którymi się posługuje przy wykonywaniu czynności jak za własne. Należy podzielić także stanowisko Sądu I instancji, zgodnie z którym skarżący mógł dopilnować, aby osoba, której zlecił wysłanie przedmiotowego wniosku, nadała przesyłkę za pośrednictwem Poczty Polskiej. Przyjąć zatem należy, mając na uwadze okoliczności niniejszej sprawy, iż strona skarżąca nie zastrzegając przy zlecaniu osobie trzeciej nadania przedmiotowej przesyłki, żeby nadała ją za pośrednictwem Poczty Polskiej, nie dochowała należytej staranności w prowadzeniu swoich spraw. Podkreślenia wymaga przy tym, iż jak twierdzi skarżący, gdyby sam mógł wysłać przedmiotową przesyłkę, to nadałby ją za pośrednictwem Poczty Polskiej. Odnośnie twierdzeń skarżącego, że I. Sp. z o.o. jest oficjalnym doręczycielem sądów i prokuratur wskazać należy, iż zgodnie z treścią art. 83 § 3 p.p.s.a. równoznaczne z wniesieniem pisma do sądu jest oddanie go w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe. Stosownie do treści art. 178 ust. 1 ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. Prawo pocztowe (Dz. U. z 2012 r., poz. 1529), która to ustawa weszła w życie z dniem 1 stycznia 2013 r., obowiązki operatora wyznaczonego w okresie 3 lat od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy pełni Poczta Polska S.A. Z powyższych przepisów wynika więc, że w okresie 3 lat od dnia wejścia w życie ustawy z dnia 23 listopada 2012r. - Prawo pocztowe, nadanie pisma wyłącznie przez Pocztę Polską S.A. jest równoznaczne z wniesieniem go do sądu. Wskazywana natomiast w zażaleniu nieznajomość przepisów nie stanowi przesłanki uzasadniającej brak winy w dochowaniu terminu (zob. postanowienie NSA z dnia 22 maja 2014 r., sygn. akt II OZ 487/14; z dnia 22 maja 2014 r., sygn. akt I FZ 120/14; z dnia 20 maja 2014 r., sygn. akt II GZ 200/14). Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie ar. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.