II OZ 384/14

Dnia 24 kwietnia 2014 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Małgorzata Masternak-Kubiak po rozpoznaniu w dniu 24 kwietnia 2014 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M. J. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 13 grudnia 2013 r., sygn. akt II SA/Kr 1130/13 o odrzuceniu wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi M. J. na uchwałę Rady Miejskiej w Krynicy-Zdroju z dnia 7 listopada 2012 r., nr XXXII.191.2012 w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Uzdrowiska Krynica-Zdrój (Obszar 2 – Centrum) postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 13 grudnia 2013 r., sygn. akt II SA/Kr 1130/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił wniosek skarżącego o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 10 września 2013 r., sygn. akt II SA/Kr 1130/13. W uzasadnieniu postanowienia Sąd pierwszej instancji wskazał, że postanowieniem z dnia 10 września 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odrzucił skargę M. J. na uchwałę Rady Miejskiej w Krynicy Zdroju z dnia 7 listopada 2012 r. Nr XXXII.191.2012 w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Uzdrowiska Krynica-Zdrój (Obszar 2 - Centrum). Odpis postanowienia z uzasadnieniem doręczono skarżącemu 18 września 2013 r. W dniu 12 września 2013 r. skarżący M. J. złożył wniosek o przyznanie pełnomocnika z urzędu, natomiast 10 października 2013 r. złożył formalny wniosek o przyznanie w tym zakresie prawa pomocy. W dniu 18 października 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie przyznał skarżącemu prawo pomocny w zakresie ustanowienia pełnomocnika i pismem z dnia 29 października 2013 r. radca prawny W. K. został wyznaczony jako pełnomocnik dla M. J. Jak podaje pełnomocnik, informację o ustanowieniu go pełnomocnikiem dla M. J. otrzymał 5 listopada 2013 r. Pismem z dnia 20 listopada 2013 r. pełnomocnik poinformował Sąd o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. W dniu 5 grudnia 2013 r. radca prawny W. K., działając w imieniu skarżącego M. J., wniósł skargę kasacyjną na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 10 września 2013 r. wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. W tym wniosku podniesiono, że od dnia 5 listopada 2013 r., tj. od daty otrzymania informacji o wyznaczeniu radcy prawnego W. K.. pełnomocnikiem w sprawie, rozpoczął bieg 30-dniowy termin do wniesienia skargi kasacyjnej. W ocenie skarżącego, zgodnie ze stanowiskiem Trybunału Konstytucyjnego zawartym w wyroku z 25 lipca 2013 r., sygn. akt SK 17/12, nie mógł On skutecznie wnieść skargi kasacyjnej, a dbając o swoje sprawy złożył wniosek o wyznaczenie pełnomocnika z urzędu. Tym samym skarżącemu nie można przypisać winy w niedochowaniu terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Wskazując na powyższe Sąd pierwszej instancji wskazał, że stanowisko Trybunału Konstytucyjnego zawarte w wyroku z dnia 25 lipca 2013 r., sygn. akt SK 17/12 sprowadza się określenia terminu maksymalnego wniesienia skargi kasacyjnej przez stronę reprezentowaną przez pełnomocnika ustanowionego z urzędu i taki termin wynosi nie dłużej niż 30 od daty zawiadomienia pełnomocnika o ustanowieniu go w danej sprawie w tym charakterze, ale jeżeli skarga kasacyjna wnoszona jest po upływie 30 dni liczonym od daty doręczenia samej stronie odpisu orzeczenia z uzasadnieniem, to do skargi powinien być dołączony wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej i termin do skutecznego wniesienia takiego wniosku wynosi siedem dni liczone od chwili, w której ustanowiony z urzędu pełnomocnik miał realną (rzeczywistą) możliwość sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej. Tym samym stwierdził, że skoro w tej sprawie chwilą ustania przyczyny uchybienia terminowi stanowi data 11 listopada 2013 r., to tym samym wniesienie wniosku o przywrócenie terminu w dniu 5 grudnia 2013 r. jest już spóźnione. W zażaleniu zaskarżono ww. postanowienie w całości i zarzucono: 1. naruszenie art. 86 § 1, art. 87 § 1 i art. 88 P.p.s.a., poprzez przyjęcie, że strona złożyła spóźniony wniosek o przywrócenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej, podczas gdy wniosek ten został złożony nie dalej niż 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi, czyli od dnia w którym pełnomocnik uzyskał wyraźne życzenie klienta wniesienia skargi kasacyjnej w rozumieniu art. 28 ust. 8 Kodeksu Etyki Radcy Prawnego, w sytuacji, gdy wcześniej przedstawił opinię o braku podstaw do złożenia skargi kasacyjnej. Z uwagi na powyższe strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - zwanej dalej P.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Stosownie do treści art. 87 § 1 i § 2 P.p.s.a., pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, zaś w piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Ponadto, równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 P.p.s.a.). Zgodnie natomiast z art. 88 P.p.s.a., spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym. Powyższe oznacza, że sąd może przywrócić termin jedynie pod warunkiem wniesienia prośby o jego przywrócenie w ciągu siedmiu dni od ustania przyczyny uchybienia terminu z równoczesnym dopełnieniem czynności, dla której termin był określony oraz uprawdopodobnieniem przez wnioskodawcę braku winy w jego uchybieniu. Pomimo, że art. 87 § 1 P.p.s.a. zastrzega, że żądanie przywrócenia terminu należy zgłosić w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, to uwzględnienia wymaga fakt, iż zgodnie z art. 87 § 4 P.p.s.a. równocześnie z wnioskiem strona jest zobowiązana dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. W konsekwencji uznaje się, że w wypadku ustanowienia pełnomocnika z urzędu w trybie art. 244 P.p.s.a. dniem, w którym ustała przyczyna uchybienia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej jest dzień, w którym pełnomocnik z urzędu miał rzeczywistą możliwość wniesienia skargi kasacyjnej po zapoznaniu się z aktami sprawy, jednak nie później niż dzień upływu trzydziestu dni od dnia zawiadomienia go o wyznaczeniu do występowania w sprawie (por. postanowienie NSA z dnia 8 czerwca 2006 r., sygn. akt I FZ 198/06, postanowienie NSA z dnia 15 marca 2007 r., sygn. akt II FZ 47/07, postanowienie NSA z dnia 11 października 2011 r., sygn. akt II FZ 570/11, publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Koncepcja ta gwarantuje stronie i jej pełnomocnikowi czas niezbędny do sporządzenia i wniesienia środka zaskarżenia wraz z żądaniem przywrócenia terminu, a ponadto nie pozwala na nieograniczoną w czasie możliwość składania wniosku w trybie art. 86 P.p.s.a. Takie rozumienie wskazanych powyżej przepisów jest także akceptowane na gruncie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 25 lipca 2013 r., SK 17/12 (publ. OTK-A 2013/6/86). W jego uzasadnieniu wskazano m.in., że czas, jaki pozostaje pełnomocnikowi na złożenie skargi kasacyjnej, zostaje w takim przypadku uzależniony od długości trwania procedury wyznaczenia pełnomocnika z urzędu i wyłącznie ta okoliczność różnicuje sytuację pełnomocników z wyboru i ustanawianych z urzędu. Podkreślono, że na skutek powyższej interpretacji przepisów dotyczących przywrócenia terminu zarówno osoba reprezentowana przez pełnomocnika ustanowionego w ramach prawa pomocy, która uchybiła terminowi, jak i osoba reprezentowana przez pełnomocnika z wyboru, która bez swojej winy nie dochowała terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, dysponują siedmioma dniami od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi, na wystąpienie z wnioskiem o jego przywrócenie (art. 87 § 1 P.p.s.a.) i jednoczesne złożenie skargi kasacyjnej (art. 87 § 4 P.p.s.a.). W przeciwnym razie początkowy bieg terminu wyznaczany byłby wyłącznie przez działania podjęte przez ustanowionego z urzędu pełnomocnika. W rozpoznawanej sprawie Sąd pierwszej instancji przyjął, że złożony wniosek o przywrócenie terminu nie podlegał merytorycznej ocenie, tj. nie został on złożony w ustawowym terminie. Stanowisko to jest prawidłowe. Z akt sprawy wynika, że r. pr. W. K. o ustanowieniu w jego osobie pełnomocnika z urzędu dla M. J. dowiedział się w dniu 5 listopada 2013 r., czyli po upływie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, który upływał z dniem 18 października 2013 r., natomiast z aktami sprawy zapoznał się w dniu 11 listopada 2013 r., który Sąd pierwszej instancji w okolicznościach niniejszej sprawy słusznie przyjął jako dzień ustania przyczyny uchybienia terminowi. Siedmiodniowy termin do złożenia wniosku, o którym mowa w art. 87 § 1 P.p.s.a. upłynął zatem bezskutecznie w dniu 18 listopada 2013 r. Pełnomocnik skarżącego wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej złożył zaś w dniu 5 grudnia 2013 r., a więc z uchybieniem ww. siedmiodniowego terminu. W konsekwencji wniosek ten jest spóźniony i na podstawie art. 88 P.p.s.a. podlegał odrzuceniu. W tej sytuacji podniesione przez pełnomocnika skarżącego zarzuty naruszenia art. 86 § 1, art. 87 § 1 i art. 88 P.p.s.a. nie mogły odnieść zamierzonego skutku. Z przedstawionych wyżej przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.