II OZ 186/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Maciej Dybowski po rozpoznaniu w dniu 26 lutego 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A. Ż. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 22 października 2013 r., sygn. akt III SA/Kr 1051/13 odmawiające wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji w sprawie ze skargi A. Ż. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] 2013 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia czynności materialno-technicznej polegającej na zameldowaniu na pobyt stały postanawia oddalić zażalenie Postanowieniem z dnia 22 października 2013 r., sygn. akt III SA/Kr 1051/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzję organu pierwszej instancji w sprawie ze skargi A. Ż. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] 2013 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia czynności materialno-technicznej polegającej na zameldowaniu na pobyt stały. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że w skardze na decyzję Wojewody [...] (dalej Wojewoda) z [...] 2013 r. nr [...] (dalej decyzja z [...] 2013 r.) w przedmiocie uchylenia czynności materialno-technicznej polegającej na zameldowaniu na pobyt stały, A. Ż. (dalej skarżący) wniósł o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazał, że zaskarżona decyzja jest całkowicie bezzasadna, nie poparta żadnymi dowodami. Skutkuje poważnymi konsekwencjami dla skarżącego, bowiem pozbawia go stałego meldunku, co powoduje poważne, bardzo negatywne konsekwencje w postaci znacznej szkody. Taka sytuacja będzie powodowała trudne do odwrócenia skutki. Skarżący podniósł, że nie może być przyzwolenia na działania organów administracji publicznej, które swymi arbitralnymi decyzjami pozbawiają go podstawowych praw, "cofając się przy tym 9 lat wstecz", nie mając przy tym żadnych dowodów. Tym bardziej, że wcześniejsze decyzje były całkowicie odmienne. Taki sposób postępowania organów administracji publicznej stanowi zaprzeczenie podstawowych zasad postępowania administracyjnego. Organ naruszył art. 61 § 3 ppsa. Skarżący podniósł, że organ I instancji w swej decyzji nie dokonał stosownej, pogłębionej analizy materiału dowodowego, lecz w przeważającej części swego uzasadnienia zreferował przebieg samego postępowania. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie. Odnosząc się do wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji organ podniósł, że przedmiotowa decyzja nie powoduje powstania, ani utraty jakichkolwiek praw skarżącego. Skarżący nie wskazał, jaką szkodę lub trudne do odwrócenia skutki może spowodować decyzja o anulowaniu czynności zameldowania. Sąd I instancji, odmawiając wstrzymania wykonania decyzji z [...] 2013 r. i poprzedzającej ją decyzji wskazał w szczególności, że przywołane w uzasadnieniu wniosku o wstrzymanie argumenty mające przemawiać za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji są bardzo ogólne i nie precyzują konkretnego niebezpieczeństwa wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Podniesione argumenty odwołują się nie do samego wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji, a do prawidłowości zaskarżonej decyzji. Art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej ppsa) stanowi, że to na stronie składającej wniosek w tym trybie ciąży obowiązek wskazania warunków uzasadniających wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Uzasadnienie wniosku winno odnosić się do konkretnych okoliczności, a zadaniem sądu jest zbadanie czy argumenty przedstawione przez stronę przemawiają za wydaniem postanowienia o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji. Twierdzenia wnioskodawcy winny zostać szczegółowo uzasadnione. Zdaniem Sądu I instancji, wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji do czasu merytorycznego rozpoznania zasadności zarzutów skargi nie zasługuje na uwzględnienie. Skoro w obrocie prawnym pozostaje decyzja organu II instancji, to nie ma podstaw do twierdzeń, że jakiekolwiek skutki może w tym stanie rzeczy wywoływać decyzja organu I instancji, co czyni bezzasadnym również wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji organu I instancji. Zażalenie na powyższe rozstrzygnięcie wywiódł skarżący reprezentowany przez adw. D. Ż. stwierdzając, że Sąd I instancji bezpodstawnie uznał, że przedstawione przez skarżącego argumenty są niewystarczające do wstrzymania wykonania decyzji z [...] 2013 r. Nadto zaznaczył, że Sąd I instancji w sposób nieuprawniony uznał, że to na skarżącym spoczywa w całości ciężar wykazania okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zdaniem skarżącego, Sąd I instancji rozpoznając kwestię udzielenia ochrony tymczasowej w postaci wstrzymania wykonania decyzji, winien we własnym zakresie uwzględnić ewentualne szkody i skutki wynikające z braku stałego zameldowania. Skarżący wskazując na powyższe, wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia przez wstrzymanie wykonania decyzji z [...] 2013 r. i zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie art. 61 § 3 ppsa po przekazaniu sądowi skargi, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w część aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Ciężar dowodu w zakresie wykazania powyższych okoliczności, stanowiących podstawę do wstrzymania wykonania zaskarżanego aktu, spoczywa na wnioskodawcy i sprowadza się do przedstawienia konkretnych zdarzeń, które mogłyby uprawdopodobnić, że wykonanie zaskarżonej decyzji faktycznie spowoduje znaczną szkodę lub powstanie trudnych do odwrócenia skutków (postanowienia NSA z: 7.2.2014 r. I OZ 66/14; 7.2.2014 r., I OZ 65/14; 19.12.2013 r., II OZ 1189/13; cbosa). Ocena czy grożąca szkoda jest znaczna, możliwe jest wyłącznie na podstawie analizy okoliczności konkretnej sprawy i można o niej mówić wówczas, gdy rozmiary szkody wywołane wykonaniem zaskarżonego aktu są większe niż zwykle wywołane wykonaniem aktu tego rodzaju. Trudne do odwrócenia skutki to takie skutki wykonania zaskarżonej decyzji, które wprawdzie można odwrócić, ale przy podjęciu nadmiernego w danych warunkach wysiłku. Dlatego zawarta we wniosku argumentacja, winna być poparta faktami i ewentualnie odnoszącymi się do nich dowodami, które uzasadniają wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. Ogólnikowe twierdzenia, pozbawione szerszego uzasadnienia, nie mogą stanowić podstawy do orzeczenia przez Sąd o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu. Biorąc powyższe pod uwagę stwierdzić trzeba, że w okolicznościach niniejszej sprawy Sąd I instancji trafnie uznał, że wniosek skarżącego o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji jest niezasadny. Nie sposób zgodzić się ze skarżącym, że przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji zostały należycie uprawdopodobnione, skoro dopiero w zażalenie podniósł, że decyzja "o anulowaniu czynności materialno-technicznej polegającej na zameldowaniu na pobyt stały skarżącego powoduje uciążliwą dla niego konieczność zmiany dokumentów" (k. 52 akt sądowych). Na skarżącym spoczywa obowiązek szczególnie wnikliwego uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, tak by przekonać Sąd o zasadności zastosowania ochrony tymczasowej (postanowienie NSA z 8.11.2006 r., II FZ 666/06 cbosa). Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, wniosek strony został oparty na ogólnikowych stwierdzeniach, które nie mogły zostać ocenione w kategorii trudnych do odwrócenia skutków bądź znacznej szkody (k. 9 akt sądowych). Brak dokładnego wskazania przesłanek wymaganych przez art. 61 § 3 ppsa uniemożliwia Sądowi ocenę zasadności złożonego przez skarżącego wniosku. Podkreślić przy tym należy, że uchylenie czynności materialno-technicznej polegającej na zameldowaniu samo w sobie nie powoduje powstania szkody czy trudnych do odwrócenia skutków. Zameldowanie ma charakter ewidencyjny i potwierdza jedynie zaistniały stan faktyczny. Jeżeli spełnione zostaną przesłanki do zameldowania, wówczas nic nie stoi na przeszkodzie, by ubiegać się o zameldowanie pod adresem, pod którym skarżący rzeczywiście przebywa. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd I instancji dokonał w niniejszej sprawie prawidłowej oceny przesłanek wskazanych w art. 61 § 3 ppsa. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 ppsa, orzeczono jak w sentencji postanowienia. O kosztach postępowania zażaleniowego Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł, ponieważ przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewidują możliwości orzeczenia co do zwrotu kosztów w postępowaniu zażaleniowym, dotyczącym postanowienia wydanego w sprawie wpadkowej.