III SA/Lu 764/11
WyrokWSA w Lublinie2012-01-19
Skład orzekający: Jadwiga Pastusiak, Jerzy Drwal, Iwona Tchórzewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Według jakich zasad należy określić wynagrodzenie za dozór pojazdu usuniętego z drogi i przechowywanego na parkingu strzeżonym, a także zwrot kosztów związanych z tym dozorem, w sytuacji gdy właściciel pojazdu nie odebrał go w terminie?Ratio decidendi
Wynagrodzenie za dozór pojazdu usuniętego z drogi i przechowywanego na parkingu strzeżonym, a także zwrot kosztów z tym związanych, powinno być ustalane na podstawie art. 102 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Nie stosuje się przy tym stawek określonych w uchwałach rady powiatu wydanych na podstawie art. 130a ust. 6 Prawa o ruchu drogowym, lecz uwzględnia się faktycznie stosowane stawki rynkowe oraz rzeczywiste koszty poniesione przez dozorcę.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku o przyznanie zwrotu koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenia za okres przechowywania pojazdu usuniętego z drogi. Organy administracji początkowo przyznały niższą kwotę, ograniczając okres rozliczeniowy. Po uchyleniu wyroku WSA przez NSA, organy ponownie rozpatrzyły sprawę, przyznając wynagrodzenie za cały okres dozoru. Skarżący kwestionowali wysokość przyznanego wynagrodzenia, domagając się zastosowania stawek z uchwały rady powiatu. WSA oddalił skargę, uznając prawidłowość zastosowanej przez organy metody ustalenia wynagrodzenia.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak, Sędziowie Sędzia WSA Jerzy Drwal (sprawozdawca), Sędzia SO del. Iwona Tchórzewska, Protokolant Asystent sędziego Małgorzata Olejowska, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 19 stycznia 2012 r. sprawy ze skargi M. R., W. R. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w L. z dnia [...] października 2011 r. nr [...] w przedmiocie przyznania zwrotu koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenia za okres przechowywania i usunięcia z drogi pojazdu oddala skargę.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z dnia 12 lutego 2009 r. sygn. akt III SA/Lu 453/08, po rozpoznaniu sprawy ze skargi M. R. i W. R. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w L. z dnia [...] września 2008 r., nr [...], w przedmiocie przyznania zwrotu koniecznych wydatków za dozór pojazdu przyjętego na rzecz Skarbu Państwa – oddalił skargę.
Wskazanym postanowieniem Dyrektor Izby Skarbowej w L. uchylił w całości postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z. z dnia [...] lipca 2008 r., nr [...], którym przyznano skarżącym zwrot koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenie za dozór wozu konno – ciągnikowego bez numeru rejestracyjnego w łącznej kwocie 246,15 zł, i orzekł o przyznaniu zwrotu koniecznych wydatków oraz wynagrodzenia za dozór w kwocie 427,26 zł. Organ ustalając należność z tytułu zwrotu koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz za dozór pojazdu konno-ciągnikowego przyjął 45 dni dozoru (tj. od daty przejścia pojazdu na Skarb Państwa – [...] marca 2008 r. do dnia odmowy wydania pojazdu tj. [...] maja 2008 r.).
Sąd podzielił argumentację organu, że początkowym okresem ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów parkowania jest data upływu sześciomiesięcznego terminu od dnia usunięcia pojazdu z drogi. Tym samym za nieusprawiedliwione zostało uznane stanowisko skarżących, że w grę powinien wchodzić okres od dnia usunięcia pojazdu z drogi do momentu odbioru pojazdu z parkingu.
Odnośnie należności za dozorowanie przedmiotowego pojazdu konno-ciągnikowego, Sąd stwierdził, że rzeczą organu było ustalić i przyznać stronie stosowne wynagrodzenie zgodnie z art. 102 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, według którego, organ egzekucyjny przyznaje, na żądanie dozorcy, zwrot koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenie za dozór. Skoro strona skarżąca nie podała kosztów utrzymania parkingu, organ miał prawo we własnym zakresie przeprowadzić postępowanie dowodowe.
Na skutek skargi kasacyjnej M. R. i W. R. od wskazanego wyroku, Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 3 marca 2011 r. w sprawie sygn. I OSK 2042/10 – uchylił zaskarżony wyrok, a także postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w L. z dnia [...] września 2008 r. wobec naruszenia przepisów prawa materialnego.
W uzasadnieniu Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że w uchwale 7 sędziów z dnia 29 listopada 2010 r. sygn. akt I OPS 1/10, Naczelny Sąd Administracyjny przyjął, że "Jeżeli właściciel pojazdu usuniętego z drogi w przypadkach, w których mowa w art. 130a ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 z późn. zm.) nie odebrał pojazdu w określonym terminie, jednostce wyznaczonej do prowadzenia parkingu strzeżonego (jednostce wyznaczonej do usuwania pojazdów) może być przyznane wynagrodzenie za cały okres wykonywania dozoru nad pojazdem oraz zwrot kosztów związanych z wykonywaniem dozoru". Oznacza to tym samym, że skoro skarżący wystąpili o przyznanie wynagrodzenia od momentu umieszczenia przedmiotowego pojazdu na parkingu, to organ zobligowany jest przyznać takie wynagrodzenie za cały okres wykonywania dozoru, a nie jedynie od momentu przejścia pojazdu na rzecz Skarbu Państwa.
W dalszym toku postępowania, postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2011 r. Dyrektor Izby Skarbowej w L. uchylił postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z. z dnia [...] lipca 2008 r. i przekazał temu organowi sprawę do ponownego rozpatrzenia.
Ponownie rozpatrując sprawę Naczelnik Urzędu Skarbowego w Z. postanowieniem z dnia [...] września 2011 r., nr [...], przyznał skarżącym zwrot koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenia za usunięcie z drogi i przechowywanie za cały okres dozoru pojazdów przejętych na rzecz Skarbu Państwa na mocy art. 130a ust. 10 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. Nr 98, poz. 602 z późn. zm.): wozu konno – ciągnikowego bez numeru rejestracyjnego w wysokości 1590,38 złotych.
Postanowieniem z dnia [...] października 2011 r. Dyrektor Izby Skarbowej w L., po rozpatrzeniu zażalenia M. R. i W. R. utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z. z dnia [...] września 2011 r. W uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 listopada 2010 r. sygn. akt I OPS 1/10, jeżeli właściciel pojazdu usuniętego z drogi w przypadkach, o których mowa w art. 130a ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym nie odebrał pojazdu w określonym terminie, jednostce wyznaczonej do prowadzenia parkingu strzeżonego (jednostce do usuwania pojazdów) może być przyznanie wynagrodzenie za cały okres wykonywania dozoru nad pojazdem oraz zwrot kosztów związanych z wykonywaniem dozoru, w tym kosztów usunięcia pojazdu z drogi, na podstawie art. 102 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w związku z § 3 pkt 1 lit. c/ rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 kwietnia 2002 r. w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Organ odwoławczy uznał, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w Z. zastosował się do powyższej tezy i przyznał wynagrodzenie za cały okres wykonywania dozoru nad pojazdem oraz zwrot kosztów związanych z wykonywaniem dozoru, w tym kosztów usunięcia pojazdu z drogi, prawidłowo ustalając stawkę za dozór i należne skarżącym wynagrodzenie.
Organ odwoławczy nie zgodził się ze stanowiskiem skarżących, że organ pierwszej instancji powinien zastosować stawki ustalone przez Radę Powiatu w Z. Organ wyjaśnił, że zgodnie z uzasadnieniem cytowanej uchwały, dozorca występujący do organu egzekucyjnego o zwrot wydatków i wynagrodzenia za dozór może przedstawić pokwitowania i rachunki w związku z poniesionymi wydatkami oraz wskazać trudy związane ze sprawowaniem dozoru. Przy określaniu wynagrodzenia, o którym mowa w art. 102 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji należy więc uwzględniać zakres obowiązków dozorcy (przechowawcy) i okoliczności towarzyszące przechowywaniu, warunki sprawowania pieczy nad zajętą ruchomością oraz wielkość składowanego przedmiotu i powierzchnię niezbędną do jego składowania w sposób zapewniający jego właściwości.
Organ odwoławczy wyjaśnił, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w Z. wystąpił zarówno do Starosty jak i Rady Powiatu Z. o podanie stawek za usunięcie i parkowanie pojazdów usuniętych w trybie art. 130a ustawy Prawo o ruchu drogowym, prosząc jednocześnie o wskazanie, w jaki sposób i w oparciu o jakie czynniki dokonano wyliczenia tych opłat. W odpowiedzi dostarczono jedynie kopie uchwały Rady z dnia [...] grudnia 2002 r. i [...] września 2007 r. wraz z cennikami opłat za parkowanie, stanowiącymi załączniki do uchwał. Odpowiedzi na zadane pytania organy samorządowe nie udzieliły.
W tej sytuacji, w ocenie organu odwoławczego, na Naczelniku Urzędu Skarbowego spoczywał obowiązek samodzielnego określenia stawki należności za dozór i holowanie pojazdu zgodnie z brzmieniem art. 102 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Organ odwoławczy ustosunkował się także do zarzutu naruszenia art. 17 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i wyjaśnił, że rozstrzygnięcie w formie postanowienia na podstawie powołanego art. 17 § 1 nie budzi wątpliwości w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Na powyższe postanowienie skarżący wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, zarzucając naruszenie art. 102 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez prowadzenie postępowania mającego na celu ustalenie stawki dobowej za dozór w sytuacji, gdy skarżący poinformowali organ pierwszej instancji o wysokości dobowej stawki wynikającej z uchwały Rady Powiatu, art. 6, 7, 8 oraz 77 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), dalej: k.p.a., poprzez jego błędne zastosowanie jako podstawy prawnej postanowienia organu pierwszej instancji oraz art. 130a ust. 1 pkt 5c i 6 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym poprzez niezastosowanie taryfy urzędowej w postaci stosownej uchwały Rady Powiatu, w której wskazane są stawki wynagrodzenia za dozór, zwrot poniesionych wydatków oraz kosztów usunięcia z drogi pojazdów.
Skarżący zarzucili, że organ pierwszej instancji przy wyliczeniu należnych kwot niezasadnie zastosował metodę porównawczą, ustalając stawki stosowane na rynku lokalnym wśród jednostek zajmujących się świadczeniem usług parkingowych w Z., jak i zwracając się do sąsiednich organów likwidacyjnych w celu ustalenia wysokości stawki uiszczanej za dozór jednostkom parkującym w latach 2000-2008 na terenie ich działania.
W ocenie skarżących wysokość wynagrodzenia za usunięcie z drogi oraz cały okres przechowywania pojazdów przejętych na rzecz Skarbu Państwa na mocy art. 130a ust. 10 ustawy - Prawo o ruchu drogowym wynika wprost z uchwały Rady Powiatu wydanej na mocy ustawowego upoważnienia. Wysokość wynagrodzenia przechowawcy prowadzącego parking strzeżony określona jest administracyjnie - taryfą ustanowioną w uchwale właściwej jednostki samorządu terytorialnego.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w L. wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko w sprawie.
W piśmie procesowym z dnia [...] stycznia 2012 r. (data stempla pocztowego na kopercie nadawczej), pełnomocnik skarżących uzupełnił zarzuty skargi w ten sposób, że zarzucił zaskarżonemu postanowieniu naruszenie art. 264 § 1 k.p.a.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżone postanowienie prawa nie narusza.
Na wstępie należy stwierdzić, że organy administracji wyjaśniły należycie wszystkie istotne okoliczności sprawy, wyczerpująco zebrały, rozważyły i oceniły materiał dowodowy oraz prawidłowo ustaliły stan faktyczny sprawy. Tym samym nie sposób przypisać organom naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Nie sposób w szczególności podzielić zarzutu, że organy bezpodstawnie prowadziły postępowanie mające na celu ustalenie wysokości rynkowej stawki dobowej za tego rodzaju dozór, w oparciu o którą możliwe byłoby określenie wysokości wynagrodzenia.
Biorąc pod uwagę treść zarzutów podniesionych w skardze, istotę w rozstrzygnięciu niniejszej sprawy stanowiło ustalenie, według jakich zasad należało określić przysługujące – co do zasady – skarżącym wydatki związane z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenie za usunięcie z drogi i przechowywanie za cały okres dozoru pojazdów przejętych na rzecz Skarbu Państwa na podstawie art. 130a ust. 10 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 z późn. zm.), a ściślej według jakich stawek wynagrodzenie to winno zostać ustalone.
Zaskarżone postanowienie zostało wydane po ponownym rozpoznaniu sprawy przez organ administracji, na skutek uchylenia przez Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 3 marca 2011 r., sygn. I OSK 2042/10, wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z 12 lutego 2009 r. (sygn. III SA/Lu 453/08), jak i postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w L. z dnia [...] września 2008 r.
W uchylonym postanowieniu organ wyraziły pogląd, że brak podstaw prawnych do przyznania skarżącym należności z tytułu sprawowania dozoru nad pojazdem usuniętym z drogi za okres pierwszych sześciu miesięcy dozoru, czyli za okres sprzed przejścia własności pojazdu na rzecz Skarbu Państwa.
Powyższe zagadnienie zostało jednoznacznie przesądzone uchwałą 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 listopada 2010 r., sygn. akt
I OPS 1/10 (ONSAiWSA 2011, z.1, poz. 3), w której stwierdzono, że jeżeli właściciel pojazdu usuniętego z drogi nie odebrał pojazdu w określonym terminie, jednostce wyznaczonej do prowadzenia parkingu strzeżonego (jednostce wyznaczonej do usuwania pojazdów) może być przyznane wynagrodzenie za cały okres wykonywania dozoru nad pojazdem oraz zwrot kosztów związanych z wykonywaniem dozoru, w tym kosztów usunięcia pojazdu z drogi, na podstawie art. 102 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2002 r. Nr 110, poz. 968 z późn. zm.), dalej: ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w związku z § 3 pkt 1 lit. c/ rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 kwietnia 2002 r. w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. Nr 50, poz. 449).
Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił w uzasadnieniu tej uchwały, że usuwanie pojazdów z drogi i dalsze postępowanie z tymi pojazdami jest zadaniem publicznym o charakterze administracyjnoprawnym, wykonywanym przez organy administracji publicznej, przy pomocy podmiotów spoza administracji publicznej – jednostek wyznaczonych do usunięcia pojazdów z drogi lub prowadzenia parkingów dla takich pojazdów. Nie można więc pozbawić jednostki wykonującej zlecone jej zadanie publiczne należnego wynagrodzenia i zwrotu poniesionych kosztów.
Rozpoznając sprawę organy zastosowały się do przytoczonej uchwały. Uznały, że skarżącym przysługuje – na podstawie art. 102 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w związku z § 3 pkt 1 lit. c/ rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 kwietnia 2002 r. w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji – wynagrodzenie za cały okres wykonywania dozoru nad pojazdem oraz zwrot kosztów związanych z wykonywaniem dozoru, w tym kosztów usunięcia pojazdu z drogi.
Stanowisko to zgodne jest z poglądem wyrażonym w powołanej wyżej uchwale składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 listopada 2010 r., sygn. akt I OPS 1/10, i nie jest przez skarżących kwestionowane. Spór w sprawie sprowadzał się do kwestii wysokości należnego wynagrodzenia oraz poniesionych w związku z dozorem kosztów.
Nie można podzielić poglądu skarżących, że wynagrodzenie za dozór przyznawane na podstawie art. 102 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, ustalone powinno być przy zastosowaniu stawek określonych w uchwale rady powiatu wydanej na podstawie art. 130a ust. 6 ustawy - Prawo o ruchu drogowym.
Przepis art. 102 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji stanowi, że organ egzekucyjny przyzna, na żądanie dozorcy, zwrot koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenie za dozór.
Powołany przepis przewiduje dwa rodzaje roszczeń dozorcy: zwrot koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru i wynagrodzenie za dozór. Jeśli chodzi o pierwszą należność dozorcy, to jest zwrot wydatków związanych z wykonywaniem dozoru, w postępowaniu administracyjnym należy ustalić rzeczywiste wydatki poniesione przez dozorcę na wykonywanie dozoru. W orzecznictwie podkreśla się, że wydatki konieczne związane z wykonywaniem dozoru muszą być konkretne i muszą odnosić się do danego dozorcy i określonego pojazdu (patrz: wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 17 listopada 2009 r., sygn. akt I OSK 585/09; z dnia 2 lipca 2008 r., sygn. akt I OSK 62/08; z dnia 20 lutego 2007 r., sygn. akt I OSK 1797/06; z dnia 8 września 2006 r., sygn. akt I OSK 1185/05, niepublikowane).
Ponadto z dyspozycji art. 102 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wynika, że dozorca nie tylko powinien wskazać konieczne wydatki poniesione na dozór konkretnego pojazdu, ale musi również przedstawić sposób obliczenia tych kwot. Dopiero wtedy, gdy dozorca zgłaszający roszczenie z tytułu zwrotu wydatków koniecznych nie przedstawi żadnych dowodów i wyliczeń dotyczących wydatków poniesionych na dozór konkretnego pojazdu, konieczne jest ich ustalenie w drodze dowodów podejmowanych przez organ z urzędu. Dowody te w sprawach dozoru mogą odnosić się do kosztów ponoszonych przez podmioty prowadzące tego rodzaju działalność (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 czerwca 2009 r.: sygn. akt I OSK 831/08, I OSK 832/08 oraz I OSK 833/08, niepublikowane).
Natomiast jeśli chodzi o wynagrodzenie za dozór, w doktrynie i orzecznictwie podkreśla się, że przepis art. 102 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie określa kryteriów ustalania wysokości wynagrodzenia, co powoduje, że należy w tym zakresie stosować odpowiednio przepisy kodeksu cywilnego, dotyczące umowy przechowania.
Zgodnie z art. 836 k.c., jeżeli wysokość wynagrodzenia za przechowanie nie jest określona w umowie albo w taryfie, przechowawcy należy się wynagrodzenie przyjęte w danych stosunkach.
Nie ulega zatem wątpliwości, że w przypadku, gdy żądanie wynagrodzenia zgłasza jednostka wyznaczona przez organ administracji publicznej do usuwania pojazdów z drogi i przechowywania ich na parkingu strzeżonym na podstawie przepisów ustawy – Prawo o ruchu drogowym, nie wchodzi w grę wynagrodzenie określone w umowie albo w taryfie, będącej urzędowo ustalonym wykazem stawek opłat za przechowanie. Jednostkę tę wiąże bowiem z organem administracji publicznej stosunek administracyjnoprawny. Nie obowiązują zarówno unormowania umowne, jak również taryfowe, z istoty swej odnoszące się do stosunków cywilnoprawnych między stronami umowy przechowania.
Podkreślenia przy tym wymaga, że nie jest taryfą w rozumieniu powołanych przepisów uchwała rady powiatu wydana na podstawie art. 130a ust. 6 ustawy – Prawo o ruchu drogowym. Nie dotyczy ona bowiem stawek stosowanych przez podmioty świadczące usługę przechowania na podstawie przepisów prawa cywilnego. Dodać należy, że w wyroku z dnia 17 listopada 2009 r. (sygn. akt I OSK 131/09, niepubl.), Naczelny Sąd Administracyjny wyraził pogląd, że wyłączone jest odpowiednie stosowanie art. 836 k.c. w zakresie, w jakim przepis ten stanowi o wysokości wynagrodzenia za przechowanie określonej w umowie albo taryfie. Odpowiednie zastosowanie można w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego odnieść wyłącznie do zastosowania art. 836 k.c. w zakresie, w którym stanowi on o należnym wynagrodzeniu przyjętym w danych stosunkach.
Przyjmuje się, że wysokość wynagrodzenia przyjętego w danych stosunkach w rozumieniu art. 836 k.c. powinna zostać ustalona na podstawie kryterium wynagrodzenia faktycznie stosowanego najczęściej przez innych przechowawców na terenie, w miejscu, gdzie przechowawca wykonuje umowę i dla rzeczy danego rodzaju. Na gruncie art. 102 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji orzecznictwo wskazuje, że uwzględniać należy zakres obowiązków przechowawcy (dozorcy) i okoliczności towarzyszące przechowaniu, jak: miejsce przechowania, warunki sprawowania pieczy nad zajętą ruchomością oraz wielkość składowanego przedmiotu, powierzchnię niezbędną do jego składowania w taki sposób, jaki wynika z właściwości przechowywanej rzeczy i z okoliczności (zob. uchwałę 7 sędziów NSA z dnia 29 listopada 2010 r., sygn. akt I OPS 1/10; wyrok NSA z dnia 16 lutego 1999 r., sygn. akt I SA/Wr 2390/97 – ONSA z 2000 r. nr 1, poz. 28). Wyrażany jest też pogląd, że ustalając wysokość wynagrodzenia należnego jednostce wykonującej dozór pojazdów usuniętych z drogi, organ powinien wziąć pod uwagę wynagrodzenia uzyskiwane przez inne podmioty prowadzące parkingi depozytowe dozorujące pojazdy usunięte z drogi (zob. wyroki: Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 24 czerwca 2009 r., III SA/Łd 493/08 i III SA/Łd 503/08, niepubl.). Podkreśla się w tej kwestii, że posłużenie się – przy obliczaniu wysokości wynagrodzenia za dozór – stawkami stosowanymi przez podmioty prowadzące parkingi depozytowe, pozwala na ustalenie wynagrodzenia za dozór konkretnego pojazdu w sposób bardziej precyzyjny i w większym stopniu odpowiadający istocie tego wynagrodzenia, niż posłużenie się stawkami stosowanymi przez podmioty prowadzące inne parkingi (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 4 lutego 2010 r., sygn. akt I OSK 1194/09 i z dnia 17 listopada 2009 r., sygn. akt I OSK 585/09, niepubl.).
Dominujący jest również pogląd, że przy obliczaniu wynagrodzenia za dozór nie ma podstaw do stosowania stawek określonych w uchwale rady powiatu, wydanej na podstawie art. 130a ust. 6 ustawy – Prawo o ruchu drogowym.
Przepis art. 130a ust. 6 w brzmieniu sprzed nowelizacji ustawy, dokonanej z dniem 21 sierpnia 2011 r. (Dz. U. z 2010 r. Nr 152, poz. 1018) stanowił, że wysokość opłat, o których mowa w ust. 5c, czyli opłat za usunięcie pojazdu z drogi w przypadkach określonych w ustawie oraz parkowanie tego pojazdu ustala rada powiatu. Powołany przepis nie wskazywał sposobu ustalenia stawek opłat, w szczególności zaś nie zobowiązywał rady powiatu do uwzględniania przy ustalaniu stawek tych okoliczności, które powinny być brane pod uwagę przy ustalaniu wynagrodzenia dozorcy na podstawie art. 102 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zwrócił na to uwagę Naczelny Sąd Administracyjny w omówionej wyżej uchwale z dnia 29 listopada 2010 r., sygn. akt I OPS 1/10, stwierdzając, że "wskazane wcześniej okoliczności, dotyczące wysokości opłat, powinna uwzględnić rada powiatu, która zgodnie z art. 130a ust. 1 pkt 5c i 6 ustawy ustala wysokość opłat za usunięcie i parkowanie pojazdu. Opłaty te mają zastosowanie także wtedy, gdy właściciel nie odebrał pojazdu w określonym terminie."
Powoływanie się przez skarżących na ten fragment uzasadnienia uchwały na poparcie swojego twierdzenia, jakoby wysokość wynagrodzenia przyznawanego na podstawie art. 102 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji powinna być ustalana w oparciu o stawki wynikające z uchwały rady powiatu – jest błędne. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał jedynie, że stawki opłat ustalanych przez radę powiatu także powinny uwzględniać takie okoliczności, jak zakres obowiązków dozorcy i okoliczności towarzyszące przechowaniu i warunki jego sprawowania oraz że mają one zastosowanie, gdy właściciel nie odebrał pojazdu w terminie. Naczelny Sąd Administracyjny nie stwierdził jednak, że według stawek tych obliczane powinno być wynagrodzenie jednostki sprawującej dozór. Przeciwnie, z treści uzasadnienia uchwały wynika w sposób nie nasuwający wątpliwości, że podstawą ustalenia wynagrodzenia dozorcy oraz zwrotu wydatków jest art. 102 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, co oznacza obowiązek ustalenia tego wynagrodzenia oraz wydatków z uwzględnieniem wskazanych przez Naczelny Sąd Administracyjny okoliczności, a nie stosowania wprost stawek ustalonych przez radę powiatu na innej podstawie i w innym celu.
Tylko ubocznie zauważyć należy, że po nowelizacji obowiązującej od dnia 21 sierpnia 2011 r. przepis art. 130a ust. 6 ustawy – Prawo o ruchu drogowym stanowi, że rada powiatu, ustalając stawki wymienionych opłat, bierze pod uwagę koszty usuwania i przechowywania pojazdów na obszarze danego powiatu. Wskazane zatem zostały okoliczności, które rada powiatu powinna brać pod uwagę przy ustalaniu stawek opłat ponoszonych przez właścicieli pojazdów usuniętych z drogi.
W świetle powyższego stwierdzić należy, że zastosowana przez organy metoda porównawcza i sposób wyliczenia wynagrodzenia za wykonywanie przez skarżących dozoru nad pojazdami usuniętymi z drogi oraz wydatków związanych z wykonywaniem dozoru, w szczególności kosztów usunięcia pojazdów z drogi, są prawidłowe. Podkreślić należy, że skarżący nie udokumentowali innych koniecznych wydatków, podlegających zwrotowi.
Zastosowana przez organy metoda ustalenia wynagrodzenia polegała na obliczeniu średniej arytmetycznej stawek stosowanych przez Naczelników Urzędów Skarbowych w T. L., H., B., C., P., K. i B. P. na innych parkingach, wykonujących dozór pojazdów usuniętych z drogi w trybie art. 130a ustawy – Prawo o ruchu drogowym (parkingach specjalistycznych), czyli parkingach prowadzących taką samą, co skarżący działalność. Stawki obowiązujące na terenie działania wymienionych organów egzekucyjnych zostały zsumowane, a następnie podzielone przez liczbę organów, co pozwoliło na obliczenie stawek dobowych w następującej wysokości: w 2007 r. – 5,91 zł oraz w 2008 r. – 5,47 zł ( w okresie do 31 maja), 5,67 zł (w okresie 1 czerwca – 1 listopada 2008 r. ).
W oparciu o te stawki organ pierwszej instancji wyliczył należne skarżącym wynagrodzenie z tytułu dozoru (w okresie 262 dni obejmującym czas od [...] września 2007 r. , kiedy pojazd usunięto z drogi do [...] czerwca 2008 r., czyli wydanie pojazdu Skarbowi Państwa) oraz koszty usunięcia (holowania) pojazdu z drogi (organ przyjmuje, że z tego tytułu koszty wynoszą 109,80 zł – w oparciu o stawki stosowane przez urzędu Skarbowe w T. L., Puławach, C., B. oraz P.). Całkowita kwota należności za dozór pojazdu i jego holowanie wynosi 1590,38 zł, a nie 4.482,47 zł jak potwierdzi strona skarżąca, powołując się niesłusznie na stawki wynikające z uchwały Rady Powiatu.
Organy uwzględniły zatem wszystkie wskazane wyżej okoliczności mające wpływ na ustalenie należności przyznawanych na podstawie art. 102 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji Brak w tej sytuacji podstaw do kwestionowania wysokości przyznanego skarżącym wynagrodzenia za dozór oraz ustalonych przez organ kosztów holowania pojazdów. Należy również zauważyć, że jak wynika z ustaleń organu, średnie stawki stosowane przez urzędy skarbowe są zbliżone do średnich stawek stosowanych na rynku lokalnym na innych parkingach strzeżonych.
Natomiast żądane przez skarżących stawki za parkowanie i holowanie, określone w uchwałach Rady Powiatu Z. z dnia [...] grudnia 2002 r. nr [...] i z dnia [...] września 2007 r. nr [...] odbiegają znacząco od stawek stosowanych przez organy egzekucyjne oraz stawek stosowanych przez podmioty prowadzące parkingi strzeżone świadczące usługi przechowania na podstawie umów cywilnoprawnych.
Z powyższych względów nie było uzasadnionych podstaw do postawienia organom orzekającym w niniejszej sprawie zarzutu naruszenia przepisów prawa materialnego bądź procesowego, a tym samym domagania się uchylenia zaskarżonej decyzji, bądź stwierdzenia jej nieważności. W konsekwencji skarga nie zasługiwała na uwzględnienie i podlegała oddaleniu.
Ubocznie należy zauważyć, że przepis art. 264 § 1 k.p.a. dotyczy kosztów postępowania prowadzonego przez organ administracji publicznej, jako kwestii incydentalnej, która nie jest związana z istotą sprawy, lecz czynnościami postępowania. Zatem przepis ten nie ma zastosowania w rozpoznawanej sprawie, której istotą jest przyznanie wynagrodzenia za dozorowanie pojazdu.
Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło