II SA/Sz 66/12
WyrokWSA w Szczecinie2012-04-19
Skład orzekający: Katarzyna Grzegorczyk- Meder, Maria Mysiak, Arkadiusz Windak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może wydać decyzję ograniczającą sposób korzystania z nieruchomości na podstawie art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, jeśli właściciel nie wyraża zgody na proponowane warunki odszkodowania, mimo że prowadzone rokowania nie doprowadziły do porozumienia?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ administracji może wydać decyzję ograniczającą sposób korzystania z nieruchomości na podstawie art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, nawet jeśli właściciel nie zgadza się na proponowane warunki odszkodowania, pod warunkiem że rokowania między stronami nie doprowadziły do porozumienia. Sąd podkreślił, że sąd administracyjny nie jest władny oceniać prawidłowości proponowanych przez strony kwot odszkodowania, a jedynie fakt przeprowadzenia rokowań.Stan faktyczny
Właściciele nieruchomości A. D. i C. D. skarżyli decyzję Wojewody, która utrzymała w mocy decyzję Starosty ograniczającą sposób korzystania z ich nieruchomości na rzecz E. Sp. z o.o. w celu założenia i przeprowadzenia linii elektroenergetycznej. Właściciele nie zgodzili się na proponowane przez inwestora warunki odszkodowania, mimo że prowadzono rokowania. Skarżący zarzucali naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym brak wyczerpującego uzasadnienia decyzji oraz nieodniesienie się do kwestii ustanowienia służebności przesyłu.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk- Meder Sędziowie: Sędzia WSA Maria Mysiak (spr.) Sędzia WSA Arkadiusz Windak Protokolant Joanna Białas-Gołąb po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 29 marca 2012r. sprawy ze skargi A. D. i C. D. na decyzję Wojewody z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z części nieruchomości oddala skargę
Decyzją z dnia [..] r., Nr[...] .4.MKu wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.) w związkuzart.124 ust. 1-7 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn. Dz. U. z 2010 r., Nr 102, poz. 651 ze zm.), Wojewoda [..] utrzymał w mocy decyzję Starosty z dnia[...] ., Nr[...] , [...] ograniczającą sposób korzystania z części nieruchomości gruntowej (działka Nr[...] ), obr. ew. [...] , gmina [...] , będącej własnością A. D. i C.i D., poprzez zezwolenie E. Sp. z o.o. z siedzibą [...] na założenie i przeprowadzenie na części tej nieruchomości napowietrznej dwutorowej linii elektroenergetycznej 110 kV wraz z czynnościami związanymi z konserwacją i naprawą urządzeń i eksploatacją linii elektroenergetycznej, a także zobowiązującą inwestora do przywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego po założeniu i przeprowadzeniu tejże linii.
Wyłaniający się z treści powołanej decyzji oraz akt administracyjnych, stan sprawy przedstawia się następująco.
Wnioskiem z dnia [..] r. E. Spółki z o.o. z siedzibą
[..] wystąpiła do Starosty o wydanie decyzji ograniczającej sposób korzystania z części nieruchomości, nr działki [...] , o pow. 1,10 ha, obr. [...] , gmina [...] , będącej własnością C. i D. i A. D., przez zezwolenie na założenie i przeprowadzenie napowietrznej dwutorowej linii elektroenergetycznej 110 kV relacji [..] . Wnioskodawca zaznaczył, że zezwolenie ma obejmować w szczególności: prawo wstępu na nieruchomość w celu wykonania prac budowlano - montażowych, związanych z budową sieci oraz dotyczy praw
do wykonywania czynności związanych z konserwacją, usuwaniem awarii i eksploatacją linii elektroenergetycznej.
Decyzją z dnia [...] r., Starosta [...] ograniczył sposób korzystania z części nieruchomości gruntowej nr działki [..] , poprzez zezwolenie Spółce E. na wykonanie czynności obejmujących przedmiotowy wniosek.
Właściciele działki nr [...] – A. D. i C. D., złożyli odwołanie od tej decyzji, które Wojewoda uwzględnił i decyzją z dnia [...] r., uchylił rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia wskazując, iż konieczne jest określenie sposobu dokonania ograniczeń, o których mowa w art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami, które także, w jak najmniejszym stopniu uciążliwe będą dla właściciela nieruchomości (wyważenie słusznego interesu strony). W tym celu należało na nowo zebrać i rozpatrzeć materiał dowodowy w sprawie.
Ponownie rozpatrujący sprawę Starosta [...] , powołaną wyżej decyzją z dnia [...] r., wydaną na podstawie art. 124 ust. 1 - ust. 7 i art. 6 pkt 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, ograniczył sposób korzystania z części nieruchomości gruntowej i zezwolił Spółce E. na założenie i przeprowadzenie na części przedmiotowej nieruchomości napowietrznej dwutorowej linii elektroenergetycznej 110 kV.
Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy, organ pierwszej instancji, odniósł się do zaleceń organu odwoławczego. Stwierdził, iż w wyniku prowadzonych rokowań między Spółką E., a właścicielami działki nr [..] , nie doszło do porozumienia o odszkodowaniu z tytułu udostępnienia nieruchomości. Propozycja finansowa inwestora okazała się dla stron zbyt niska, mimo, że jak zauważył organ, proponowane kwoty umowne były wyższe, niż wyliczone na podstawie stosownych przepisów. W tej sytuacji organ uznał, iż strony postawiły sobie wzajemnie takie warunki, których żadna z nich nie mogła przyjąć. Niemożliwe było więc ustalenie warunków uzyskania zgody na wykonanie prac, o których mowa w art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Przyjęto, że właściciele przedmiotowej nieruchomości nie wyrazili zgody na wykonanie prac związanych z budową napowietrznej dwutorowej linii elektroenergetycznej. Dodatkowo na potwierdzenie słuszności powyższego przekonania, organ powołał orzecznictwo sądów administracyjnych, rozstrzygających w tożsamym przedmiocie.
Wyjaśniając zasadność szczegółów ograniczenia sposobu korzystania z przedmiotowej działki, organ podał, że projektowana linia energetyczna nieruchomości jest zgodna z obowiązującymi przepisami oraz założeniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, tj. uchwałą Rady Miejskiej [...] Nr XV/212/03 z dnia 4 grudnia 2003 r. w sprawie uchwalenia zmiany w planie ogólnym zagospodarowania przestrzennego miasta i gminy [...] . Uchwała ta – jak zauważył organ - określa w sposób precyzyjny przebieg linii energetycznej wraz ze szczegółową lokalizacją urządzeń infrastruktury technicznej, tj. słupów linii. Organ uznał, że ograniczenie w korzystaniu z nieruchomości zostało określone przez wnioskodawcę na minimalnym poziomie niezbędnym do prawidłowego zrealizowania planowanej inwestycji.
Przed wydaniem decyzji wystąpiono także do Wydziału Architektury i Budownictwa Starostwa Powiatowego [...] o uzyskanie opinii w przedmiocie zgodności planowanej inwestycji z zapisami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i uzyskano odpowiedź pozytywną.
Odwołanie od powyższej decyzji pierwszoinstancyjnej wnieśli A. D. i C. D., reprezentowani przez adw. D. H., którzy domagali się uchylenia w całości zaskarżonej decyzji i orzeczenie co do istoty sprawy, poprzez odmowę wydania decyzji ograniczającej sposób korzystania z ich nieruchomości.
Wskazali, że wydana decyzja nie spełniała warunków z art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, a także nie zawierała wyczerpującego uzasadnienia, gdyż powołany przepis nakazuje ścisłe określenie zakresu ograniczenia prawa własności.
Zarzucili naruszenie przepisów procedury, tj. art. 7 i art. 8 Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez niewłaściwe ich zastosowanie i niezbadanie w sposób wyczerpujący wszystkich okoliczności faktycznych i prawnych sprawy, co spowodowało nieuwzględnienie w rozstrzygnięciu słusznego interesu strony, a w konsekwencji utratę zaufania właścicieli nieruchomości do organów administracji publicznej.
Ponadto wskazali na brak potrzeby wydania decyzji w trybie administracyjnym, skoro zawisła sprawa z wniosku o ustanowienie służebności przesyłu w trybie przepisów Kodeksu cywilnego (sygn. akt I Ns 439/10).
Rozpatrujący odwołanie Wojewoda [...] , decyzją z dnia
[...] r., utrzymał w mocy decyzję pierwszoinstancyjną z dnia [...] r.
Organ odwoławczy wskazał, że wniosek inwestora wyczerpuje znamiona inwestycji celu publicznego, o którym jest mowa w art. 124 ust. 1 i ust. 3 ustawy
o gospodarce nieruchomościami.
Za organem pierwszej instancji, organ odwoławczy powtórzył, że podstawą wydania decyzji administracyjnej w przedmiotowym zakresie, jest uprzednie przeprowadzenie rokowań i nie ma jednego, określonego sposobu ich przeprowadzenia.
Wojewoda [..] przypomniał, że w tej sprawie osoba upoważniona przez wykonawcę, działającego na zlecenie inwestora, zaprosiła do rokowań właścicieli nieruchomości, przedstawiając warunki porozumienia. Prowadzona ze stroną korespondencja (pismo z dnia [...] r. oraz z dnia [...] r.), gdzie wyjaśniono podstawę prawną odszkodowania oraz sposób jej wyliczenia, a także wskazano alternatywne rozwiązania prowadzące do zawarcia porozumienia, (wypłata kwoty [...] zł w formie jednorazowego odszkodowania albo wypłata kwoty [...] zł z tytułu ustanowienia służebności przesyłu), nie odniosły zamierzonego rezultatu.
Pismem z dnia [...],r. właściciele nieruchomości poinformowali wykonawcę, iż nie akceptują przedstawionej propozycji i niezależnie od inwestora wystąpili do rzeczoznawcy majątkowego o sporządzenie stosownej wyceny.
W załączeniu do pisma z dnia [...] r. właściciele nieruchomości przedstawili operat szacunkowy, a także zaproponowali sposób załatwienia zgody, przez ustanowienie służebności przesyłu, za wynagrodzeniem w wysokości [...] zł.
W piśmie z dnia [...] r., wykonawca wyraził swoje uwagi do sporządzonej wyceny, jednocześnie wyraził wolę zapłaty odszkodowania w wysokości [...] zł.
Kolejnym pismem (z dnia [...] r.) właściciele nieruchomości odnieśli się do uwag wykonawcy oraz wyrazili wolę polubownego załatwienia sprawy pod warunkiem otrzymania jednorazowo kwoty [...] zł ([...] zł za ustanowienie służebności przesyłu, [...] zł z tytułu odszkodowania za lokalizację jednego słupa kratowego oraz [...] zł z tytułu poniesionych kosztów sporządzenia operatu szacunkowego).
Wykonawca nie przystał na warunki przedstawione przez A. D. i C. D. i pismem z dnia [...] r. poinformował ich, że zmuszony jest wystąpić do właściwego organu o wszczęcie postępowania administracyjnego w trybie art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami.
Odnosząc się do merytorycznych podstaw rozstrzygnięcia sprawy, organ odwoławczy ocenił, iż Starosta [...] wydał decyzję w oparciu o aktualnie obowiązujący plan zagospodarowania przestrzennego, obejmujący obszar trasy planowanej napowietrznej linii energetycznej. Wszelkie odstępstwa od jego zapisów stanowiłyby rażące naruszenie prawa.
Wojewoda ocenił, że opis inwestycji przedstawiony przez organ pierwszej instancji, na podstawie wniosku inwestora wraz z dołączonym do akt sprawy załącznikiem graficznym obrazującym przebieg inwestycji, a także treść planu zagospodarowania przestrzennego z załącznikami graficznymi, umożliwiały precyzyjnie określenie charakteru ograniczenia w korzystaniu z nieruchomości. W treści zaproszenia do rokowań wykonawca również zamieścił informację co do sposobu ograniczenia nieruchomości.
Dokonując ponownej oceny sprawy w postępowaniu odwoławczym, Wojewody [..] uznał, że szczegółowo zgromadzono niezbędny materiał dowodowy, a także wyjaśniono w uzasadnieniu decyzji zasadność przyjęcia określonych okoliczności za udowodnione, także z punktu widzenia specyfiki sprawy, co potwierdza prawidłowość przeprowadzenia postępowania administracyjnego przez organ pierwszej instancji.
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego , A. D. i C. D., reprezentowani przez adw. D. H., wnieśli o uchylenie decyzji Wojewody [..] z dnia [...] r. oraz poprzedzającej ją decyzji.
W uzasadnieniu skargi powołano naruszenie art. 124 ust. 1 w związku z art. 112 ust. 3 oraz art. 124 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Powołano także naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 8, art. 11 i art. 107 § 3 K.p.a.
Według autora skargi, uzasadnienie decyzji odwoławczej nie spełnia wymagań stawianych przez art. 107 § 3 K.p.a., gdyż organ ją wydający, nie dokonał analizy zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i wyjaśnienia sprawy w wyczerpujący sposób. Nie ustosunkowano się do szeregu zarzutów podnoszonych konsekwentnie przez skarżących w trakcie postępowania administracyjnego.
Tym samym, skarżący nie mieli możliwości zrozumienia motywów, jakimi kierował się organ administracji, wydając zaskarżoną decyzję.
Naruszenie art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami polegało, zdaniem skarżących, na nie wykazaniu, jakie przesłanki powodowały konieczność przedłożenia w tym konkretnym wypadku interesu społecznego nad indywidualnym interes właścicieli nieruchomości. Uważają, że organy poddały analizie jedynie interes inwestora, ograniczając się do wskazania, że przedmiotowa inwestycja stanowi inwestycję celu publicznego oraz zgodna jest z obowiązującym planem zagospodarowania przestrzennego.
Wskazując, że wywłaszczenie nieruchomości następuje za słusznym odszkodowaniem, skarżący wywodzą, iż nie odniesiono się w tej sprawie do całokształtu zagadnienia, pomijając element zapewnienia stosownej rekompensaty. Stanowi to - ich zdaniem - o naruszeniu wyrażonej w art. 7 K.p.a. zasady praworządności, a także nie sprzyja pogłębianiu zaufania obywateli do organów władzy publicznej (art. 8 K.p.a.).
Uważają, że właściwym środkiem do załatwienia sprawy byłoby ustanowienie służebności przesyłu, która powinna mieć pierwszeństwo przed innymi rodzajami środków, prowadzących do uzyskania przedmiotowej zgody. Natomiast zastosowanie drogi wywłaszczeniowej nie sprzyjało przekonaniu o skorzystaniu ze środków, jak najmniej uciążliwych dla obywatela. Skarżący nie zgadzają się przy tym z przekonaniem organu, iż wybór właściwej drogi pozyskania tytułów prawnych należy do inwestora. Wystąpili do Sądu Rejonowego o ustanowienie służebności przesyłu na przedmiotowej działce. W takiej sytuacji nie ma – zdaniem skarżących – konieczności stosowania środka przymusu administracyjnego.
Wyjaśnili także, iż zastosowanie art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, mogłoby mieć miejsce jedynie w sytuacji obstrukcyjnego zachowania właściciela nieruchomości, który w takcie rokowań naraża na szwank interes społeczny. Skarżący stwierdzili, że taka sytuacja w tej sprawie nie miała miejsca, gdyż od początku postępowania nie negowali konieczności zrealizowania budowy sieci energetycznej. Nie wyrazili jedynie zgody na wypłatę zaniżonego wynagrodzenia, co więcej kierując się dobrą wolą polubownego zakończenia sprawy, prowadzili wielomiesięczne negocjacje z przedsiębiorcą przesyłowym. Z treści operatu, sporządzonego na ich zlecenie, wynika kwota w wysokości [...] zł, tymczasem zaproponowana w negocjacji, przez inwestora, kwota wyniosła jedynie [....] zł. Zaproponowana kwota była dla nich, pozbawioną jakiegokolwiek związku z realiami rynkowymi. Skarżący są przekonania, że w takiej sytuacji czynność negocjacji nie była prowadzona w sposób prawidłowy i nie sposób przyjąć, iż inwestor wyraził w tym wypadku dobrą wolę, była więc czynnością pozorną. Twierdzą, że w treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji, w żaden sposób nie odniesiono się do tego rażącego zaniżenia kwoty odszkodowania.
Wskazali, że prezentowany automatyzm w załatwieniu sprawy, prowadzi
do sytuacji, w której inwestor realizujący inwestycję celu publicznego, może zaproponować właścicielom niską kwotę wynagrodzenia, bez zależności dla wartości rynkowej nieruchomości. Postępowanie to jest dla skarżących nieprawidłowe
i powoduje obejście przepisów obejmujących ustanowienie służebności przesyłu.
Zastrzeżenia skarżących dotyczyły także zakresu ograniczenia prawa własności. Uważają, iż użyte przez organy stanowisko opiera się wyłącznie na stwierdzeniu uprawnienia dla Spółki E. do korzystania z prawa polegającego na ograniczeniu sposobu korzystania z części ich nieruchomości. W szczególności nie zostały wskazane ograniczenia właścicieli nieruchomości związane z funkcjonowaniem linii elektroenergetycznej oraz słupa po ich wybudowaniu, np. w zakresie lokalizacji innych obiektów w tym przeznaczonych na stały pobyt ludzi. Reasumując skarżący wskazali, że organ odwoławczy skupił się w tej sprawie jedynie na zagadnieniach proceduralnych z art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, nie rozważył zaś kwestii rozwiązania sprawy poprzez ustanowienie na działce służebności przesyłu.
Wojewoda [..] udzielając odpowiedzi na powyższą skargę wniósł o jej oddalenie.
Pismem z dnia [..] r. uczestnik postępowania sądowego E. Spółka z o.o. z/s[...] , reprezentowana przez r. pr. H.K., wniosła o oddalenie skargi z powodu bezzasadności stawianych w niej zarzutów.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności organów administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, iż zadaniem sądu administracyjnego jest zbadanie zgodności zaskarżonej decyzji z przepisami zarówno prawa materialnego, jak i procesowego, w odniesieniu do stanu faktycznego istniejącego w chwili wydania zaskarżonej decyzji.
Kontrola zaskarżonego rozstrzygnięcia pod kątem wskazanych wyżej wymogów nie potwierdziła zarzutu o wadliwości rozstrzygnięcia, co tym samym stanowi o zgodności tej decyzji z obowiązującym prawem.
Stanowiący materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia sprawy, wywołanej wnioskiem Spółki E., art. 124 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia1997 r.
o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 ze zm.), umożliwia staroście, wykonującemu zadanie z zakresu administracji publicznej, ograniczenie,
w drodze decyzji, sposobu korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych
do korzystania z tych przewodów i urządzeń, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie wyraża na to zgody. Ograniczenie to następuje zgodnie z planem miejscowym, a w przypadku braku planu, zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego.
Wynikające z powołanego przepisu uprawnienie dla działania wskazanego organu administracyjnego, prowadzące do ograniczenia prawa właściciela, ma charakter wyjątkowy. Może być realizowane tylko wówczas gdy nie ma zgody właściciela gruntu na przeprowadzenie na jego nieruchomości niezbędnych prac związanych z wykonaniem określonej inwestycji, a prowadzone negocjacje między inwestorem, a właścicielem nie doprowadziły do uzgodnienia warunków wejścia inwestora (wnioskodawcy) na daną nieruchomość. Wymaga to od organu prześledzenia czynności poprzedzających złożenie wniosku, z których wynikać powinna niemożność porozumienia pomiędzy inwestorem, a właścicielem nieruchomości objętej inwestycją, co w gruncie rzeczy wymaga sprawdzenia legalności przeprowadzonych między stronami rokowań, poprzez ustalenie, czy porozumienie między stronami było możliwe.
Biorąc pod uwagę, że przedmiotowy przepis wpływa na ograniczenie w swobodnym korzystaniu z prawa własności, konieczne jest ponadto sprecyzowanie zakresu ograniczenia prawa własności, który musi być ściśle określony. Oznacza to w praktyce, że w treści decyzji wydanej w przedmiotowym trybie, konieczne jest określenie w sposób jednoznaczny przebiegu inwestycji przez daną nieruchomość, a także precyzyjne określenie zakresu uszczuplenia władztwa właściciela i to tylko
w zakresie niezbędnym do wykonania danej inwestycji. Uzasadniony bowiem interes właściciela nieruchomości wymaga, aby przebieg planowanej inwestycji był dla jego nieruchomości jak najmniej uciążliwy, a zakres ingerencji inwestora w prawa właściciela nieruchomości sprowadzony do niezbędnego minimum (zob. wyrok NSA z dnia 10 listopada 2006 r., sygn. akt I OSK [..] /06 – opubl. w internetowej bazie orzeczeń - orzeczenia.nsa.gov.pl).
W przedmiotowej sprawie powyższe wymogi zostały spełnione. Wniosek E. dotyczy budowy sieci elektroenergetycznej średniego napięcia 110 KV, czyli związany jest z realizacją inwestycji celu publicznego, o którym jest mowa w art. 6 pkt 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Okolicznością bezsporną jest, iż inwestor nie uzyskał zgody właściciela na wejście na działkę nr [..] , przez którą przebiega inwestycja. Uzasadniało to możliwość zastosowania art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami.
Odnosząc się do zarzutu skargi o wadliwie prowadzonych w sprawie rokowaniach, wskazać należy, iż ich przebieg został szczegółowo przedstawiony w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W aktach sprawy znajdują się także dowody o prowadzonych rokowaniach w sprawie wejścia na teren w celu realizacji inwestycji, które nie dały rezultatu. Dowodami tymi są pismo z dnia [...] r., podmiotu reprezentującego Spółkę E., będące zaproszeniem do rokowań, skierowane do właściciela nieruchomości i odpowiedź na nie pełnomocnika skarżących z dnia [...] r.; pismo reprezentanta Spółki z dnia [...] r. i odpowiedź na nie właścicieli działki (pismo z dnia [...] r.); pismo reprezentanta Spółki z dnia [...] r. i odpowiedź na nie przez właścicieli działki – pismo z dnia [...] r.; pismo reprezentanta Spółki z dnia [...] r. i odpowiedź właścicieli nieruchomości z dnia [...] r. W końcu pismo właścicieli nieruchomości z dnia [...] r., określające stanowisko co do wysokości proponowanej kwoty za wyrażenie przedmiotowej zgody oraz pismo uzupełniające z dnia [...] r. (wraz z operatem szacunkowym) i odpowiedź na nie reprezentanta Spółki piśmie z dnia [...] r. Ostatecznie pismo właścicieli nieruchomości z dnia [...] r. i odpowiedź na nie reprezentanta Spółki z dnia [...] r. informujące, iż wobec braku porozumienia inwestor wystąpi na drogę postępowania administracyjnego o wyrażenie przedmiotowej zgody.
Okoliczność, że Spółka i właściciele nieruchomości nie przystali na wzajemne propozycje nie budzi zatem wątpliwości. Nie oznacza to, iż w sprawie nie mógł mieć zastosowanie art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, skoro nie określono słusznego dla strony wynagrodzenia.
Posługując się stanowiskiem orzecznictwa wyjaśnić należy, że powołany art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, nie określa sposobu przeprowadzenia rokowań. Mowa jest jedynie o konieczności uprzedniego przeprowadzenia rokowań, jako warunku skutecznego wszczęcia postępowania o uzyskanie zezwolenia na zajęcie nieruchomości. W praktyce oznacza to taką sytuację, w której inwestor określił i zaproponował właścicielowi warunki uzyskania zgody na wykonanie prac. Z kolei niemożność uzyskania zgody właściciela oznacza stan, gdy nie odpowiedział on na zaproszenie do rokowań, sprzeciwił się wyrażaniu zgody albo też strony postawiły sobie wzajemnie takie warunki, że uznały je za niemożliwe do przyjęcia (por. wyrok WSA
w Gorzowie z dnia 31 grudnia 2007 r., sygn. akt II SA/Go 579/07, opubl. w LEX
nr 357505; wyrok WSA w Poznaniu z dnia 7 października 2009 r., sygn. akt IV SA/Po 381/09, opubl. w LEX nr 574097).
Przepis wyżej powołany, nie uzależnia zatem uzyskania zgody administracyjnej, od określenia przez inwestora oferty finansowej, która satysfakcjonowałby właściciela nieruchomości. Ustawodawca stawia tylko wymóg doprowadzenia do sytuacji, w której obie strony umożliwią sobie przedstawienie propozycji, w taki sposób, że możliwe było zawarcie porozumienia.
Należy przy tym podkreślić, że sprawowana przez sąd administracyjny kontrola może dotyczyć wyłącznie ustalenia, czy miały miejsce rokowania, sąd nie jest natomiast władny oceniać prawidłowości proponowanych przez strony kwot. Stanowisko takie wynika również z orzecznictwa sądowoadministracyjnego, zgodnie z którym "nie podlegającą weryfikacji w trybie art. 124 u.g.n. jest zaś okoliczność, czy inwestor zaproponował właścicielowi (współwłaścicielowi) takie warunki, które są dla niego korzystne, czy takie, które są dla niego nie do przyjęcia" (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 7 października 2009 r., sygn. akt IV SA/Po 381/09, opubl. w Lex 574097).
Mamy tu do czynienia z dwiema stronami – właścicielem i podmiotem ubiegającym się o dostęp do nieruchomości. Wyrażenie zgody przez właściciela w sprawie wejścia na teren zastępuje pozwolenie, o którym mowa w art. 124 ust. 1 komentowanej ustawy. Zatem, gdyby doszło do zawarcia miedzy stronami stosownej umowy cywilnoprawnej, nie byłoby konieczne stosowanie przedmiotowego trybu administracyjnoprawnego.
Jeżeli w sprawie niniejszej mimo prowadzonych rokowań nie doszło
do umowy, to należy przyjąć, iż właściciel nie wyraził zgody na wykonywanie prac, to tym samym zachodziła podstawa zastosowania art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami.
W skardze powołano również zarzut nieprecyzyjnego określenia ograniczenia sposobu korzystania z działki nr [..] oraz nieokreślenie przebiegu planowanej sieci. Z zarzutem tym nie sposób się zgodzić. Trzeba także zauważyć, iż w skardze nie wskazano, na czym konkretnie polegał brak precyzyjności w tym zakresie. Zarówno wniosek inwestora, jak i treść decyzji organów obu instancji zawierają wystarczający opis inwestycji. Opis ten, który obrazuje, w jaki sposób inwestycja wpływa na ograniczenie korzystania z działki, określa przede wszystkim rodzaj instalacji przesyłowej, rodzaj planowanych prac, jak również wskazuje konkretnie jakie elementy byłyby na danej działce umieszczone.
Wniosek inwestora dotyczył również zgody na wykonanie w przyszłości czynności związanych z konserwacją, usuwaniem awarii i eksploatacją linii elektroenergetycznej i znalazł on swoje odzwierciedlenie w wyrażonej przez organ zgodzie (art. 126 ust. 6 ustawy o gospodarce nieruchomościami). Bez wątpienia obowiązek udostępnienia nieruchomości, o którym tu mowa, odnosi się do sytuacji, w których starosta na podstawie art. 124 ust. 1 powołanej ustawy, wydał wcześniej decyzję o ograniczeniu sposobu korzystania z tej nieruchomości (por. wyrok NSA z dnia 20 października 2009 r., sygn. akt I OSK 4/09, opubl. w Lex nr 595366).
Odnosząc się do przebiegu planowanej sieci, stwierdzić należy, iż na obecnym etapie, kwestia ta nie powinna już budzić wątpliwości. Skarżący powołując ten brak odnieśli się w istocie do zarzutu, który był powodem uchylenia przez Wojewodę, uprzednio wydanej w tej sprawie decyzji organu pierwszej instancji, gdyż w owym czasie, w wywodach organu zabrakło jakiegokolwiek odniesienia się do przebiegu planowanej sieci. W aktach sprawy znajduje się załącznik graficzny, do uchwały Rady Miejskiej [...] Nr XV/212/03 z dnia 4 grudnia 2003 r. w sprawie uchwalenia zmiany w planie ogólnym zagospodarowania przestrzennego miasta i gminy [...] . Załącznik graficzny, obrazujący przebieg inwestycji przez działkę nr [..] , został także dołączony do wniosku inwestora. Dokumenty te umożliwiają prześledzenie przebiegu sieci elektorenergetycznej przez działkę nr [..] oraz określają lokalizację urządzenia infrastruktury technicznej, który na niej będzie się znajdować. Każdy zatem kolejny dokument obrazujący przebieg sieci, byłby powtórzeniem informacji, którymi organ dysponował i mógł na ich podstawie ustalić istotne dla sprawy okoliczności.
Nie mógł także odnieść zamierzonego skargą skutku, zarzut
o bezprzedmiotowości postępowania administracyjnego, wobec złożenia przez właścicieli nieruchomości wniosku do sądu cywilnego o ustanowienie służebności przesyłu. Zgodzić się należy ze stanowiskiem organu, wyrażonym w odpowiedzi
na skargę, iż w obowiązującym systemie prawnym, nie sposób dopatrzyć się prymatu instytucji ustanowienia służebności przesyłu, nad możliwością skorzystania z trybu, prowadzącego do wydania decyzji na podstawie art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Fakt zainicjowania sprawy cywilnej w istocie rzeczy sprowadza się do wskazania alternatywnego, niezależnego od postępowania administracyjnego, sposobu pozyskania władztwa (tytułu prawnego). Należy przy tym zauważyć,
że uprzednie rozstrzygniecie sprawy o ustanowienie służebności nie jest niezbędne do rozpatrzenia sprawy i wydania decyzji w postępowaniu w sprawie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości (por. wyrok WSA w Olsztynie z dnia 3 grudnia 2009 r., sygn. akt II SA/Ol 927/09, opubl. w Lex nr 583042).
W świetle powyższego nie sposób również uznać zarzutu naruszenia art. 7 i art. 8 K.p.a., gdyż organy administracji w sposób wyczerpujący zbadały wszystkie istotne okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą oraz przeprowadziły dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej, wskazały w uzasadnieniu postanowienia dowody, na podstawie których został ustalony stan faktyczny oraz uzasadniły zastosowanie powołanych przepisów w danym stanie faktycznym i prawnym, co czyni przy okazji niezasadnym zarzut skargi o naruszeniu art. 107 § 3 K.p.a.
Powoływane w tym zakresie zarzuty o zaniżeniu zaproponowanej kwoty odszkodowania i w konsekwencji braku ustalenia słusznego odszkodowania, są jedynie dowodem na odmienność poglądów na temat wysokości proponowanej sumy pieniężnej, jest to jednak kwestia obojętna dla wymogów stawianych w art. 124 ust. 1 i ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Warto także dodać, iż kwestia zadośćuczynienia za ewentualne szkody na skutek prac inwestora, jest jedynie
tu zasygnalizowana, jako potwierdzenie ustawowej gwarancji dla strony, wyrażonej w art. 124 ust. 4 tejże ustawy. Konkretna wysokość wynagrodzenia, w przypadku stwierdzenia ewentualnych szkód, zostanie ustalona na podstawie art. 128 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami, w odrębnym postępowaniu administracyjnym.
Reasumując należy uznać, iż wbrew wywodom skargi, organy prawidłowo przyjęły, że spełniono wszystkie przesłanki konieczne do wydania przedmiotowego zezwolenia.
Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, jako niezasadną, w myśl art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło