VII SA/Wa 1264/13
WyrokWSA w Warszawie2013-11-05
Skład orzekający: Paweł Groński, Bogusław Cieśla, Włodzimierz Kowalczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę oraz decyzji o przeniesieniu tego pozwolenia, uznając, że wnioskodawczyni nie posiada legitymacji procesowej (interesu prawnego) do wszczęcia takiego postępowania?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej prawidłowo odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę oraz decyzji o przeniesieniu tego pozwolenia, ponieważ wnioskodawczyni nie wykazała, że jej nieruchomość znajduje się w obszarze oddziaływania inwestycji, co jest warunkiem posiadania legitymacji procesowej (interesu prawnego) w takim postępowaniu zgodnie z art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego. Brak interesu prawnego stanowi uzasadnioną przyczynę do odmowy wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 k.p.a.Stan faktyczny
M. Z. wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę oraz decyzji o przeniesieniu tego pozwolenia, argumentując m.in. podniesieniem terenu inwestycji i naruszeniem jej interesów. Wojewoda odmówił wszczęcia postępowania, uznając, że działka skarżącej nie znajduje się w obszarze oddziaływania inwestycji. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy postanowienie Wojewody. M. Z. zaskarżyła postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę M. Z. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Groński, , Sędzia WSA Bogusław Cieśla (spr.), Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk, Protokolant ref. staż. Piotr Czyżewski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 listopada 2013 r. sprawy ze skargi M. Z. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2013 r., znak [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji skargę oddala
Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] lutego 2013r. na podstawie art. 61 a ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późniejszymi zmianami), po rozpatrzeniu wniosku M. Z. z dnia 5 listopada 2012 r. o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta [...] Nr [...] z [...]lutego 2008 r. udzielającej B. M. pozwolenia na budowę zespołu budynków mieszkalnych wielorodzinnych z garażami i usługami oraz zjazdu publicznego na terenie położonym w [...] przy ul. [...] oraz decyzji Nr [...] z [...] marca 2008 r. przenoszącej ww. pozwolenie na budowę na rzecz [...] "[...]" Spółka Jawna W. J., A. S. z siedzibą w [...] przy ul. [...] - odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności ww. decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] lutego 2008 r., nr [...] oraz z dnia [...] marca 2008 r., nr [...].
W uzasadnieniu organ wskazał, że pismem z [...] listopada 2012 r. M. Z. a wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta [...] Nr [...] z [...] lutego 2008 r. oraz decyzji Nr [...] z [...] marca 2008 r. W piśmie tym wnioskodawczyni zwróciła uwagę na fakt założenia księgi wieczystej i przeniesienia pozwolenia na budowę na [...] "[...]" Spółkę Jawną. Ponadto M. Z. wskazała, że inwestor podniósł teren bez stosownego pozwolenia o około 1 m ponad teren działki wnioskodawczyni.
Pismem z 22 stycznia 2013 r. wezwano M. Z. do przedstawienia dowodu potwierdzającego posiadanie legitymacji procesowej w przedmiotowym postępowaniu administracyjny oraz do wskazania podstawy prawnej żądania. Ponadto zawiadomiono wnioskodawczynię, że pismo z [...] listopada 2012 r. w części dotyczącej "samowoli podniesienia terenu" winno zostać wniesione do organu właściwego tj. Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta [...].
Wnioskodawczyni w piśmie z 31 stycznia 2013 r. wyjaśniła, że podstawę prawną jej żądania stanowi art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. i jednocześnie załączyła zawiadomienie Sądu Rejonowego w [...] z numerem księgi wieczystej oraz mapę ewidencyjną.
Organ I instancji uznał, że brak jest możliwości wszczęcia postępowania nieważnościowego na wniosek M. Z. na podstawie art. 157 § 2 k.p.a. bowiem nieruchomość, której współwłaścicielem jest M. Z. nie znajduje się w obszarze oddziaływania przedmiotowej inwestycji.
Wojewoda wskazał, że z planu zagospodarowania zatwierdzonego badaną decyzją z [...] lutego 2008 r. wynika, iż budynek mieszkalny wielorodzinny o wysokości ok. 15 m usytuowany najbliżej działki [...] stanowiącej współwłasność M. Z., oddalony jest od granicy tej działki o około 20 m. Ponadto od strony działki [...] zaprojektowano 21 miejsc postojowych i są one usytuowane 6 m od granicy działki o nr [...] o około 12,5 m od ściany zewnętrznej budynku mieszkalnego znajdującego się na tej działce, co spełnia warunki określone § 19 ust. 1 pkt 2 i § 19 ust. 2 pkt 2 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002 r. Nr 75, poz. 690 ze zm.).
Takie usytuowanie zarówno budynków mieszkalnych wielorodzinnych jak i miejsc postojowych w stosunku do działki [...] stanowiącej współwłasność M. M. Z., w ocenie organu I instancji, nie wpłynie na sposób jej zagospodarowania, zatem wnioskodawczyni nie przysługuje przymiot strony w postępowaniu zakończonym decyzją Prezydenta Miasta [...] Nr [...] z [...] lutego 2008 r. Tym bardziej w ocenie Wojewody M. Z. nie przysługuje przymiot strony w postępowaniu zakończonym decyzją Nr [...] z [...] marca 2008 r. przenoszącą pozwolenie na budowę, bowiem zgodnie z art. 40 ust. 3 ustawy Prawo budowlane stronami w postępowaniu o przeniesienie decyzji o pozwoleniu na budowę lub o pozwoleniu na wznowienie robót budowlanych są jedynie podmioty, między którymi ma być dokonane przeniesienie decyzji.
Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła M. Z..
Skarżąca wskazała, że decyzja udzielająca pozwolenia na budowę oraz decyzja przenosząca to pozwolenie wymagają szczegółowego zbadania, ponieważ zachodzą w jej ocenie okoliczności wydania decyzji z rażącym naruszeniem prawa.
Zdaniem skarżącej decyzja o pozowleniu na budowę została wydana w oparciu o decyzję o ustaleniu warunków zabudowy, która jak mniema skarżąca, była decyzją nieważną. Ponadto decyzja była wydana w ciągu 8 dni roboczych, co w ocenie skarżącej nie jest sytuacją typową i mieszczącą sie w przeciętnych terminach załatwiania tego rodzaju spraw. Jednocześnie treść decyzji była wyraźnym wyłomem w zakresie dotychczasowej zabudowy istniejącej na nieruchomościach sąsiednich, a wcześniejsze warunki zabudowy zezwalały jedynie na zabudowę jednorodzinną dwukondygnacyjną.
Skarżąca podkreśliła, że jako właścicielka nieruchomości graniczącej z działką inwestora bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu o pozwolenie na budowę jak i w postępowaniu w zakresie ustalenia warunków zabudowy dla spornej inwestycji.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2013 r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity - Dz. U. z 2013 r. poz. 267), po rozpatrzeniu zażalenia M. Z. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że stosownie do art. 157 § 2 k.p.a., postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu.
Zgodnie z art. 61 a § 1 k.p.a., gdy żądanie wszczęcia postępowania zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania.
Stosownie do art. 28 k.p.a., stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek.
W postępowaniu w sprawie dotyczącej decyzji o pozwoleniu na budowę, tak rozumiany interes prawny ustala się w oparciu o przepis art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, który, jako przepis szczególny względem art. 28 k.p.a., ogranicza pojęcie strony w sprawach dotyczących pozwolenia na budowę do: inwestora oraz właścicieli, użytkowników wieczystych lub zarządców nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu.
Przez obszar oddziaływania obiektu budowlanego należy natomiast rozumieć, zgodnie z art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego, teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu. Interes prawny, będący konieczną przesłanką do uznania danego podmiotu za stronę postępowania musi istnieć obiektywnie, a nie odnosić się do subiektywnych odczuć. Ocena interesu prawnego nie może być dokonywana w oparciu o indywidualną wrażliwość zainteresowanego.
Tylko ograniczenia w zagospodarowaniu nieruchomości, które są związane z konkretnym przepisem prawa wprowadzającym je, dają właścicielowi, zarządcy lub użytkownikowi wieczystemu nieruchomości prawo do uczestnictwa w charakterze strony w postępowaniu administracyjnym dotyczącym pozwolenia na budowę.
Od interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, czyli sytuację, w której dany podmiot jest co prawda bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, jednakże nie może tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa, mającego stanowić podstawę skierowanego żądania w zakresie podjęcia stosownych czynności przez organ administracji.
M. Z. wywodzi swój interes prawny z tytułu posiadania prawa współwłasności działki nr ew. [...] położonej w [...] przy ul. [...], która to działka graniczy bezpośrednio z działką inwestycyjną nr ew. [...].
W ocenie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, obszar oddziaływania projektowanej inwestycji (budowa trzech budynków mieszkalnych wielorodzinnych z garażami i usługami, miejscami parkingowymi oraz kontenerem) w rozumieniu art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego, nie obejmuje swym zakresem działki o nr ew. [...] (należącej do M. Z.). Położenie wskazanej działki względem nieruchomości inwestycyjnych wyklucza uznanie, iż sporna inwestycja niesie ze sobą jakiekolwiek uciążliwości lub ograniczenia w możliwości zagospodarowania działki należącej do skarżącej, które to uciążliwości lub ograniczenia wynikałyby z obowiązujących przepisów prawa.
W szczególności inwestycja nie niesie ze sobą ograniczeń związanych z przesłanianiem obiektów (zarówno istniejących jak i potencjalnych) na działce o nr ewid. [...]. Wysokość projektowanego obiektu (tj. ok. 14,30 m), oraz odległość dzieląca go od nieruchomości skarżącej (tj. 21,0 m), sprawiają, że działka o numerze ewid. [...], z całą pewnością nie znajduje się w obszarze oddziaływania spornej inwestycji, wyznaczonym na podstawie przepisu § 13 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. M. Z. może bowiem bez przeszkód wybudować na należącej doń nieruchomości budynek z otworami okiennymi skierowanymi w stronę działki nr ewid. [...] w najmniejszej odległości dopuszczalnej przez przepisy prawa (tj. 4,00 m). Odległość dzieląca taki budynek od budynku projektowanego na działce nr ewid. [...] i [...] wynosiłaby ok. 25,0 m, byłaby więc znacznie większa, aniżeli wysokość przesłaniania, o której mowa w cytowanym wyżej § 13 ust. 1 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r.
Inwestycja nie niesie ze sobą także ograniczeń związanych z odległością wydzielonych miejsc postojowych dla samochodów osobowych od okien pomieszczeń przeznaczonych na stały pobyt ludzi w budynku mieszkalnym oraz miejsc na pojemniki i kontenery na odpady stałe od budynków z pomieszczeniami przeznaczonymi na stały pobyt ludzi. Ilość i odległość projektowanych miejsc parkingowych (tj. odpowiednio 21 sztuk i 6,0 m) oraz odległość kontenera (tj. 6,0 m) od granicy działki nr ewid. [...], sprawiają, że działka o numerze ewid. [...], nie znajduje się w obszarze oddziaływania spornej inwestycji, wyznaczonym na podstawie przepisu § 19 i § 23 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002 r. Nr 75, poz. 690 ze zm).
Ponadto nieruchomość należąca do M. Z. nie znajduje się w obszarze oddziaływania inwestycji wyznaczonym w oparciu o przepis § 12 (odległość budynku od granicy z sąsiednia działką budowlaną), przepis § 57 (nasłonecznienie pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi) oraz przepis § 60 ust. 1 (m.in. nasłonecznienie pokoi mieszkalnych - w godzinach 700 - 1700) w/w rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r.
Dokumentacja projektowa nie przewiduje zmiany spływu wód opadowych na nieruchomość należącą do M. Z. (przepis § 29 w/w rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r.), nie wpływa na warunki ochrony przeciwpożarowej (§ 271 i n. w/w rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r.) usytuowanych na nich obiektów (zarówno istniejących, jak i potencjalnych), jak również nie pozbawia powyższych nieruchomości dostępu do drogi publicznej oraz dostępu do szeroko rozumianych mediów (woda, ciepło, prąd, telekomunikacja). Sporna inwestycja nie niesie ze sobą również ponadnormatywnych uciążliwości w zakresie emisji pól elektromagnetycznych (przepis § 314 w/w rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. oraz rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 30 października 2003 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku oraz sposobów sprawdzania dotrzymania tych poziomów - Dz. U. z 2003 r. Nr 192, poz. 1883).
Mając na uwadze powyższe organ stwierdził, że M. Z. może bez przeszkód zagospodarować należącą do niej nieruchomość, zaś sporna inwestycja nie ogranicza jej w tym.
Ponadto organ odwoławczy wskazał, że M. Z. nie wykazała, że jej działka znajduje się w obszarze oddziaływania projektowanej inwestycji pomimo, że to na podmiocie żądającym wszczęcia postępowania nieważnościowego spoczywa ciężar wykazania, że ma on legitymację materialno-prawną w rozumieniu art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego.
Ponadto w ocenie organu odwoławczego merytoryczne zarzuty zażalenia pozostają bez wpływu na treść niniejszego rozstrzygnięcia, bowiem ocena decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] lutego 2008 r., Nr [...], znak: [...], może mieć miejsce wyłącznie w ramach wszczętego postępowania administracyjnego.
M. Z. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2013 r. wnosząc o jego uchylenie.
Skarżąca wskazała, że na etapie wydawania decyzji o warunkach zabudowy i decyzji o udzielenie pozwolenia na budowę pominięto właścicieli nieruchomości znajdujących się w bezpośrednim sąsiedztwie, nie licząc się w ogóle z ich zdaniem i interesami, a w jej ocenie działka o nr ewid. [...], której jest współwłaścicielem, znajduje się w obszarze oddziaływania spornej inwestycji.
W ocenie skarżącej mająca powstać inwestycja powinna tworzyć urbanistyczną całość. Natomiast inwestor dokonał samowolnie podwyższenia terenu ponad teren jej działki o ponad 1 m. Zwiększyło się również natężenie ruchu na zewnątrz budynków i spowodowało zwiększenie ilości miejsc parkingowych sytuowanych na otwartym terenie. W projekcie budowlanym zlikwidowano również dwa wjazdy na teren nieruchomości działki [...] i [...]. Zaprojektowano jeden wjazd i zjazd usytuowany przy granicy działki skarżącej do trzech bloków wielorodzinnych z garażami i usługami. Obecnie występują zakłócenia ponad przeciętną miarę korzystania z nieruchomości.
W ocenie skarżącej wydanie decyzji o warunkach zabudowy w dniu [...] grudnia 2003r. przez Prezydenta Miasta [...] było rażącym naruszeniem prawa. Wskazała, że grunt został odrolniony i przekształcony na cele budowlane i wyłączony z produkcji rolnej w dniu [...] grudnia 2007r. Z dniem [...] grudnia 2003r. wygasły wszystkie plany zagospodarowania przestrzennego. Po dniu 1 stycznia 2004r. B. M. nie mogłaby skorzystać z ustawy z dnia 27 marca 2003r., która to w tym stanie prawnym obowiązywała w drugiej połowie 2003r., co stanowi rażące naruszenie prawa przez Prezydenta Miasta [...].
Podała ponadto, że inwestor, na którego przeniesiono pozwolenie na budowę w okresie od [...] marca 2008 r. do [...] stycznia 2009 r., nie posiadał prawa do gruntu, a tym samym nie spełniał warunku, na którym to pozwolenie zostało przeniesione.
Pozwolenie i decyzja ustalające warunki zabudowy, zostały wydane w terminie 7 dni roboczych w sytuacji, gdy składając wniosek o ustalenie warunków zabudowy przeciętnie oczekuje się od trzech do sześciu miesięcy i dłużej na otrzymanie decyzji o warunkach zabudowy. Można zatem w ocenie skarżącej przypuszczać, że analiza urbanistyczna nie została przeprowadzona.
Ponadto treść tej decyzji była wyraźnym wyłomem w zakresie dotychczasowej zabudowy istniejącej na nieruchomościach sąsiednich. Wcześniej bowiem warunki zabudowy dla nieruchomości sąsiednich zezwalały jedynie na budowę jednorodzinną dwukondygnacyjną, a na całej długości ul. [...] w [...] istniały dotychczas tylko domy jednorodzinne i szeregowe o niskiej intensywności zabudowy.
Skarżąca zwróciła również uwagę, że Prezydent Miasta [...] wydał w dniu [...] listopada 2008 r. decyzję nr [...]o warunkach zabudowy przy ul. [...] w [...], w którym wskazano, że ze względu na istniejący protest mieszkańców sąsiedniej zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej zakazuje się lokalizowania miejsc parkingowych przy granicy z działkami sąsiednimi na których istnieje zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna z jednoczesnym zachowaniem wymagań dotyczących ochrony interesów osób trzecich. Jednak decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] czerwca 2009 r. stwierdzano nieważność powyższej decyzji, czym wyrządzono szkodę właścicielom nieruchomości sąsiednich.
Skarżąca wskazała, że w obecnej chwili nie może korzystać swobodnie ze swojej działki zgodnie z jej przeznaczeniem. Naruszono art. 144 i art. 222 § 2 k.c.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Podkreślenia przy tym wymaga, iż zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Na wstępie należy wskazać, że wszczęcie postępowania wymaga uprzedniej kontroli ze strony organu, czy zachodzą przesłanki formalnoprawne warunkujące jego dopuszczalność.
Podstawę odmowy wszczęcia postępowania w niniejszej sprawie stanowił przepis art. 61a § 1 k.p.a., dodany ustawą z dnia 3 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego, oraz ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2011 r., nr 6, poz. 18) i obowiązujący od dnia 11 kwietnia 2011 r. Wskazana powyżej nowelizacja k.p.a. pozwala na wyraźniejsze niż dotychczas rozróżnienie wstępnego etapu postępowania administracyjnego – jego wszczęcia – od etapu merytorycznego rozpoznania oraz rozstrzygnięcia co do istoty żądania strony przez wydanie decyzji administracyjnej. Wskazany przepis stanowi podstawę do wydania przez organ administracji publicznej postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania, gdy żądanie, o którym mowa w art. 61 k.p.a. zostało wniesione przez osobę nie będącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte.
Z treści art. 61a § 1 k.p.a. wynika, że ustawodawca wprowadził w tej regulacji dwie samodzielne i niezależne przesłanki wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania. Jedną z nich jest wniesienie podania przez osobę, która nie jest stroną. Natomiast drugą przesłanką do wydania postanowienia w trybie art. 61a § 1 k.p.a. jest zaistnienie innych uzasadnionych przyczyn uniemożliwiających wszczęcie postępowania.
Na skutek odmowy wszczęcia postępowania organ nie prowadzi postępowania administracyjnego i nie rozstrzyga sprawy co do istoty.
Wniosek skarżącej M. Z. dotyczył stwierdzenia nieważności decyzji udzielającej pozwolenia na budowę oraz decyzji przenoszącej to pozwolenie. Zasadnie zatem wyjaśnił organ odwoławczy, że stosownie do art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego stronami w postępowaniu tego rodzaju są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Powołany przepis – co do zasady - znajduje również zastosowanie w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji udzielającej pozwolenia budowlanego. Natomiast w postępowaniu o przeniesienie pozwolenia na budowę stronami są jedynie osoby, pomiędzy którymi następuje przeniesienie pozwolenia.
Obszarem oddziaływania zgodnie z art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego jest teren wyznaczony w otoczeniu obiektu na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu terenu.
Organ badał interes prawny skarżącej w świetle art. 28 k.p.a. zgodnie z którym stroną jest każdy czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie.
W orzecznictwie sądów administracyjnych jednolite jest stanowisko, że to na podmiocie żądającym podjęcia postępowania nieważnościowego spoczywa ciężar wykazania, że ma on legitymację materialno – prawną w świetle art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego (por. wyroki NSA : z dnia 24 kwietnia 2009 r., sygn. akt II OSK 626/08, z dnia 4 lutego 2005 r. sygn. akt 1563/04, z dnia 3 lutego 2011 r. sygn. akt II OSK 206/10). Dlatego to rzeczą wnioskodawcy jest wykazanie powszechnie obowiązującego przepisu prawa materialnego, na podstawie którego można sformułować prawa i obowiązki strony.
Skarżąca nie wskazała przepisów prawa materialnego mogących świadczyć o naruszeniu jej interesów prawnych, a w konsekwencji nie wykazała interesu prawnego w postępowaniu, dlatego organ miał podstawy do zastosowania przepisu art. 61 a k.p.a. i odmowy wszczęcia postępowania.
Postępowanie dotyczące budowy zespołu budynków mieszkalnych wielorodzinnych z garażami i usługami na działce sąsiadującej bezpośrednio z działką skarżącej nie dotyczy interesu prawnego skarżącej, a wskazane przez skarżącą dolegliwości spowodowane realizacją inwestycji tj. podwyższenie terenu czy wzmożony ruch, nie może zostać zakwalifikowane jako naruszające uzasadnione interesy osób trzecich (art. 5 ust. 1 pkt. 9 Prawa budowlanego). Jest to bowiem uciążliwość świadcząca o interesie faktycznym skarżącej, a nie o interesie prawnym (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 6 września 2012 r., sygn. akt VII SA/Wa 386/12).
Obszar oddziaływania projektowanej inwestycji, w rozumieniu art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego, to jest budowa trzech budynków mieszkalnych wielorodzinnych z garażami i usługami, miejscami parkingowymi oraz kontenerem, nie obejmuje swym zakresem działki nr ew. [...] należącej do M. Z.. Położenie tej działki względem nieruchomości inwestycyjnych wyklucza uznanie, iż sporna inwestycja niesie ze sobą jakiekolwiek uciążliwości lub ograniczenia w możliwości zagospodarowania działki należącej do skarżącej, które to uciążliwości lub ograniczenia wynikałyby z obowiązujących przepisów prawa.
W szczególności inwestycja nie niesie ze sobą ograniczeń związanych z przesłanianiem obiektów istniejących jak i potencjalnych na działce nr ewid. [...]. Wysokość projektowanych budynków ( ok. 14,30 m), oraz odległość dzieląca je od nieruchomości skarżącej (ok. 21 m), sprawiają, że działka skarżącej, z całą pewnością nie znajduje się w obszarze oddziaływania spornej inwestycji, wyznaczonym na podstawie przepisu § 13 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. M. Z. może bez przeszkód wybudować na własnej nieruchomości budynek z otworami okiennymi skierowanymi w stronę działki nr ewid. [...] w najmniejszej odległości dopuszczalnej przez przepisy prawa (tj. 4,00 m). Odległość dzieląca taki budynek od budynku projektowanego na działce nr ewid. [...] i [...] wynosiłaby ok. 25 m, byłaby znacznie większa, aniżeli wysokość przesłaniania, o której mowa ww. § 13 ust. 1 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r.
Inwestycja nie niesie ze sobą ograniczeń związanych z odległością wydzielonych miejsc postojowych dla samochodów osobowych od okien pomieszczeń przeznaczonych na stały pobyt ludzi w budynku mieszkalnym oraz miejsc na pojemniki i kontenery na odpady stałe od budynków z pomieszczeniami przeznaczonymi na stały pobyt ludzi. Ilość i odległość projektowanych miejsc parkingowych (odpowiednio 21 sztuk i 6 m) oraz odległość kontenera (6 m) od granicy działki nr [...], sprawiają, że działka ta nie znajduje się w obszarze oddziaływania inwestycji, wyznaczonym na podstawie przepisu § 19 i § 23 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002 r. Nr 75, poz. 690 ze zm).
Ponadto nieruchomość należąca do M. Z. nie znajduje się w obszarze oddziaływania inwestycji wyznaczonym w oparciu o przepis § 12 (odległość budynku od granicy z sąsiednia działką budowlaną), przepis § 57 (nasłonecznienie pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi) oraz przepis § 60 ust. 1 (m.in. nasłonecznienie pokoi mieszkalnych - w godzinach 700 - 1700) w/w rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r.
Należy podkreślić, że dokumentacja projektowa nie przewidywała zmiany spływu wód opadowych na nieruchomość należącą do M. Z. (przepis § 29 w/w rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r.), nie narusza warunków ochrony przeciwpożarowej (§ 271 i n. w/w rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r.), nie pozbawia dostępu do drogi publicznej oraz mediów (woda, ciepło, prąd, telekomunikacja). Sporna inwestycja nie niesie ze sobą również ponadnormatywnych uciążliwości w zakresie emisji pól elektromagnetycznych (przepis § 314 w/w rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. oraz rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 30 października 2003 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku oraz sposobów sprawdzania dotrzymania tych poziomów - Dz. U. z 2003 r. Nr 192, poz. 1883).
Mając na uwadze powyższe słusznie organ stwierdził, że M. Z. może bez przeszkód zagospodarować należącą do niej nieruchomość, zaś sporna inwestycja nie ogranicza jej w tym.
W związku z powyższym Sąd podzielił stanowisko organu odwoławczego, że wobec braku interesu prawnego, w rozumieniu art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, uprawniającego skarżącą do kwestionowania w postępowaniu nieważnościowym decyzji Prezydenta Miasta [...] należało na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. odmówić wszczęcia postępowania.
Z tej przyczyny nie miały prawnego znaczenia inne kwestie, poruszane w pismach skarżącej. Tym samym obszerne zarzuty skargi, skierowane do decyzji o pozwoleniu na budowę oraz decyzji przenoszącej pozwolenie na budowę, z uwagi na formalnoprawny charakter zaskarżonego postanowienia, nie mogły być przedmiotem oceny Sądu.
Nie znajdując zatem podstaw dla uwzględnienia skargi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło