V SA/Wa 1289/13
WyrokWSA w Warszawie2013-11-07
Skład orzekający: Jarosław Stopczyński, Krystyna Madalińska – Urbaniak, Michał Sowiński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ egzekucyjny prawidłowo zakwalifikował pismo strony jako wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego, a nie jako skargę na czynność egzekucyjną, w sytuacji gdy strona podniosła zarzut niedoręczenia upomnienia?Ratio decidendi
Sąd uznał, że pismo strony, mimo nazwania go "skargą na czynności egzekucyjne", w istocie zawierało zarzuty dotyczące postępowania egzekucyjnego, w szczególności niedoręczenia upomnienia. Ponieważ pismo zostało wniesione po terminie do wniesienia zarzutów, organ egzekucyjny prawidłowo zakwalifikował je jako wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego, a nie jako skargę na czynność egzekucyjną. W związku z tym, zaskarżone postanowienie, które utrzymało w mocy postanowienie organu pierwszej instancji oddalające skargę, zostało uchylone z powodu błędnej kwalifikacji prawnej pisma strony przez organy obu instancji.Stan faktyczny
Strona J. N. zaskarżyła postanowienie Ministra Finansów utrzymujące w mocy postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Krakowie, które oddaliło jej skargę na czynność egzekucyjną polegającą na zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego. Skarżący podnosił zarzuty dotyczące niezasadności tytułu wykonawczego, wszczęcia egzekucji z naruszeniem przepisów oraz niedoręczenia upomnienia. Organy obu instancji uznały pismo strony za wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego, a nie skargę na czynność egzekucyjną.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie Ministra Finansów i utrzymane nim w mocy postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Krakowie oraz zasądził od Ministra Finansów na rzecz J. N. kwotę tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński, Sędzia WSA - Krystyna Madalińska – Urbaniak (spr.), Sędzia WSA - Michał Sowiński, Protokolant specjalista - Monika Włochińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 listopada 2013 r. sprawy ze skargi J. N. na postanowienie Ministra Finansów z dnia ... marca 2013 r. nr .... w przedmiocie oddalenia skargi na czynność egzekucyjną 1. uchyla zaskarżone postanowienie i utrzymane nim mocy postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Krakowie z dnia ... grudnia 2011 r.; 2. zasądza od Ministra Finansów na rzecz J. N. kwotę ... tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Postanowieniem z ... marca 2013 r. nr ... Minister Finansów po rozpatrzeniu zażalenia wniesionego przez J. N. (dalej: strona, zobowiązany, skarżący) utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z ... grudnia 2011 r. nr ... w przedmiocie oddalenia skargi na czynność egzekucyjną.
Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym.
Naczelnik Urzędu Skarbowego w Tarnowie wszczął egzekucję do majątku strony na podstawie wystawionego przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego tytułu wykonawczego o ... obejmującego należność z tytułu grzywny nałożonej w drodze mandatu karnego.
Zawiadomieniem z ... września 2011 r. o nr ... organ egzekucyjny dokonał zajęcia prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego u dłużnika zajętej wierzytelności będącego bankiem. Odpis zawiadomień o zajęciu został doręczony zobowiązanemu w dniu ... września 2011 r. wraz z odpisem ww. tytułu wykonawczego.
Pismem z ... września 2011 r. zobowiązany zaskarżył powyższą czynność egzekucyjną, podnosząc zarzut niezasadności wystawienia tytułu egzekucyjnego oraz wszczęcia egzekucji z naruszeniem art. 15 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Wskazał, że nie doręczono mu upomnienia przed wszczęciem egzekucji oraz wniósł o umorzenie postępowania na podstawie art. 59 § 1 pkt 7 w zw. z art. 33 pkt 7 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Postanowieniem z ... grudnia 2011 r. Dyrektor Izby Skarbowej w Krakowie oddalił skargę na dokonaną czynność egzekucyjną. Organ nadzoru dokonując oceny zaskarżonej czynności egzekucyjnej nie znalazł przesłanek do uwzględnienia skargi, ani też innych nieprawidłowości w postępowaniu organu egzekucyjnego.
Po rozpatrzeniu zażalenia Minister Finansów postanowieniem z ... marca 2013 r. utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. Organ odwoławczy podkreślił, że podstawę dokonania zajęcia wierzytelności z rachunków bankowych stanowił tytuł wykonawczy nr ..., którego odbiór pokwitowano w dniu 16 września 2011 r. Zajęcia wierzytelności dokonano, zgodnie z art. 80 § 1 i 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, poprzez przesłanie do dłużnika – B. w K. - zawiadomienia nr ... z dnia ... września 2011 r. o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wierzytelności z rachunków bankowych do wysokości egzekwowanej należności wraz z kosztami egzekucyjnymi. Wezwano dłużnika zajętej wierzytelności, aby bez zgody organu egzekucyjnego nie dokonywał wypłat z zajętych rachunków bankowych do wysokości zajętej wierzytelności, lecz bezzwłocznie przekazał zajętą kwotę organowi egzekucyjnemu na pokrycie egzekwowanej należności albo zawiadomił organ egzekucyjny, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania o przeszkodzie w dokonaniu wpłaty. Odpis zawiadomienia o zajęciu wierzytelności doręczono także zobowiązanemu. Dokonane zajęcie wierzytelności z rachunków bankowych okazało się nietrafne, ponieważ dłużnik zajętej wierzytelności pismem z dnia ... września 2011 r. nr ... poinformował organ egzekucyjny, że nie prowadzi rachunku bankowego na rzecz zobowiązanego.
Organ odwoławczy wskazał, iż zgodnie z § 13 pkt 3e ww. rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 listopada 2001 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji postępowanie egzekucyjne może być wszczęte bez uprzedniego doręczenia upomnienia w przypadku, gdy egzekucja dotyczy m. in. należności z tytułu grzywien w celu przymuszenia nakładanych w postępowaniu egzekucyjnym obowiązków o charakterze niepieniężnych. W niniejszej sprawie egzekucja dotyczy grzywny w celu przymuszenia nałożonej w egzekucji obowiązków niepieniężnych, w związku z czym egzekucja może być prowadzona bez uprzedniego doręczenia upomnienia. Jednakże, jak wskazał organ, upomnienie nr ... z dnia ... kwietnia 2011 r. zostało doręczone w dniu ... kwietnia 2011 r., co wynika z treści tytułu wykonawczego, jak też z pisma Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w Tarnowie z dnia ... maja 2011 r., do którego załączono kserokopię dowodu doręczenia upomnienia.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zobowiązany wniósł o uchylenie ww. postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ.
W treści skargi skarżący zarzucił brak wszechstronnego i dogłębnego zbadania zażalenia na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Krakowie z dnia ... grudnia 2011 r., a przede wszystkim wszystkich zarzutów przedstawionych w zażaleniu z dnia ... grudnia 2011 r. i dodatkowo uzasadnionych w piśmie z ... czerwca 2012 r., adresowanym bezpośrednio do Ministerstwa Finansów, tj. naruszenia art. 7 i 8, w związku z art. 138 § 1 pkt 8 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeksu postępowania administracyjnego. Skarżący wniósł o przeprowadzenie dowodów z dokumentów.
Skarżący podniósł, że na podstawie art. 23 § 6 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wnosił o wstrzymanie na czas określony wszelkich czynności egzekucyjnych, gdyż zachodzą szczególnie uzasadnione okoliczności, szczegółowo określone w punkcie 3 zażalenia z 14 grudnia 2011 r. i uzasadnione w piśmie z ... czerwca 2012 r. W tymże piśmie wyjaśnił, że tytuł wykonawczy nr ... z dnia ... maja 2011 r. jest tym samym, który uprzednio został wystawiony na jego nazwisko w dniu ... maja 2008 r. przez PINB w Tarnowie i dotyczy wykonania przezeń rozbiórki garażu zlokalizowanego na tej samej działce nr ... w miejscowości M., podczas gdy garaż jest usytuowany na innej działce, tj. ... w miejscowości M. gmina W.. Zarzut o nierozpatrzeniu tego wniosku nie został rozpatrzony w postanowieniach wydanych w sprawie.
Wskazał, że wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 3 kwietnia 2012 r. (sygn. akt VII SaWA129/12) wiąże także postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego nr ... i złożył wniosek o przeprowadzenie dowodu z postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Tarnowie z dnia ... maja 2008 r. ..., nakładającego na skarżącego grzywnę w celu przymuszenia, w którym podstawą prawną były "z dnia ... stycznia 2007 r. tego samego Organu nadzoru budowlanego oraz Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia ... kwietnia 2007 r. utrzymującą w mocy decyzje PlNB w Tarnowie z dnia ... stycznia 2007 r."
Stanowisko Ministra Finansów, że wyrok WSA w Warszawie z dnia 3 kwietnia 2012 r. nie dotyczy orzeczenia z ... maja 2008 r., będącego także podstawą do wystawienia tytułu wykonawczego nr ... i podstawą dokonania zaskarżonej czynności w ocenie strony jest nieprawidłowe, gdyż w uzasadnieniu postanowienia PINB w Tarnowie z ... maja 2008 r. wyraźnie określono, że w istocie rzeczy jego podstawą były decyzje z ... stycznia 2007 r. PINB w Tarnowie oraz Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia ... kwietnia 2007 r. - nakładające na skarżącego obowiązek wykonania przymusowego rozbiórki garażu zlokalizowanego na działce nr ... w miejscowości M., a którego "zobowiązany nie wykonał nałożonego obowiązku". Uzasadnienie wynika także z tytułu wykonawczego nr ... z daty ... maja 2011 r. - określona w punkcie 30 tegoż tytułu "podstawa prawna należności" podane jest orzeczenie z ... maja 2008 r. nr ...
Dokładna analiza uzasadnienia powyższego wyroku wskazuje, że przedmiotowy garaż nie jest usytuowany na działce nr ..., a na działce ..., obydwie położone w miejscowości M.. W związku z tym wyrok ten jest wiążący także w niniejszym postępowaniu, gdyż skutecznie została zakwestionowana podstawa prawna i faktyczna wydanego tytułu wykonawczego nr ... z ...-05-2008 r., bowiem decyzje PINB w Tarnowie z ...-01-2007 r. oraz z ... kwietnia 2007 r., a które były podstawą do wydania tytułu wykonawczego nr ... - wobec treści wyroku WSA w Warszawie z dnia 3 kwietnia 2011 r. - nie istnieją w obrocie prawnym.
Dla udokumentowania faktycznego położenia działki nr ... (zabudowanej) oraz ..., będącej terenem niezabudowanym strona załączyła kserokopię mapy uzupełniającej z daty 2010-04-..., wydanej przez Starostwo Powiatowe w Tarnowie Wydział Geodezji i Terenów Rolnych Powiatowy Ośrodek Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej. Z dokumentu tego wywiodła, że istnieje ścisły związek pomiędzy wyrokiem WSA w Warszawie z dnia 3 kwietnia 2012 r., uchylającym decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia ... listopada 2011 r. i jest wiążący także dla złożonego zażalenia do Ministra Finansów przy rozpatrywaniu skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Krakowie z dnia ... grudnia 2011 r. oraz skargę na postanowienie Ministra Finansów z dnia ... marca 2013 r.
Skarżacy poinformował, że w Naczelnym Sądzie Administracyjnym znajduje się skarga Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego od wyroku WSA w Warszawie z dnia 3 kwietnia 2012 r. (sygn. akt VII SA/WA 129/12) pod sygn. akt II OSK 2018/12
W odpowiedzi na skargę Minister Finansów wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko i argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje :
Skarga zasługuje na uwzględnienie, choć z innych przyczyn niż w niej wskazano.
Art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) stanowi, że kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270, z późn. zm.) sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, zgodnie z art. 145 § 1 tejże ustawy, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisów prawa materialnego, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo też do naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania albo stwierdzenia nieważności orzeczenia.
W ocenie Sądu pismo J. N. z 29 września 2011 r. , wniesione po doręczeniu w dniu 16 września 2011 r. zawiadomienia o zajęciu prawa majątkowego oraz tytułu wykonawczego, wyraźnie ma charakter zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. Z jego treści bowiem wynika, że powodem dla którego J. N. domaga się umorzenia postępowania egzekucyjnego jest niedoręczenie upomnienia, a więc podstawa zarzutów określona w art. 33 pkt 6 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Pismo jest co prawda zatytułowane "Skarga na czynności egzekucyjne" i w jego treści skarżący powołuje się na zawiadomienie o zajęciu rachunku bankowego. Jednak należy zwrócić uwagę, że przy zawiadomieniu doręczono stronie także tytuł wykonawczy- wynika to ze zwrotnego poświadczenia odbioru na k 8 akt administracyjnych. Równocześnie z akt tych wynika, że skarżący był pouczony o prawie do wniesienia zarzutów – zgodnie z art. 32 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Z akt wynika też , że został pouczony o prawie do wniesienia skargi na czynności egzekucyjne ( k 10 odwrót).
W ocenie Sądu skarżący bezpodstawnie był wzywany do złożenia wyjaśnień w sprawie kwalifikacji pisma z 29 września 2011 r. ( k 15 akt adm. ). Z treści tego pisma tj. – jak wspomniano - zawartych w nim zarzutów, wyraźnie wynikała intencja strony. Jak słusznie wskazuje organ I instancji w powyższym piśmie organ nie jest związany podanym przez stronę tytułem czy kwalifikacją prawną , odczytuje pismo wg jego treści.
Z pisma strony z 21 listopada 2011r., wniesionego w odpowiedzi na wezwanie do złożenia wyjaśnień jasno wynika jego intencja – skarżący powołuje się równocześnie na art. 33 pkt 7 oraz art. 59 § 1 pkt 7 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Nie ma w nim żadnych zarzutów dot. czynności egzekucyjnej. Dlatego też pismo skarżącego należało zakwalifikować jako wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego – w trybie art. 59 § 2 ustawy ( ponieważ zostało wniesione po upływie terminu do wniesienia zarzutów ). Brak było podstaw do kwalifikowania go jako skargi na czynności egzekucyjne.
Z tych względów w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a orzeczono jak w wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło