VII SA/Wa 1357/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Więch-Baranowska, , Sędzia WSA Maria Tarnowska, Sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak (spr.), Protokolant st. sekr. sąd. Piotr Bibrowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 listopada 2013 r. sprawy ze skargi K. W. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2013 r. znak [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego K. W. kwotę 457 zł (czterysta pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją nr [...] z dnia [...] stycznia 2013r. znak: [...] Wojewoda [...] na podstawie art. 105 § 1 w zw. z art. 157 § 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. nr 98, poz. 1071, ze zm.) oraz art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010r. Nr 243, poz. 1623 ze zm.) umorzył postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...] lipca 2010r. nr [...]. W uzasadnieniu decyzji organ podał, że postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] lipca 2010r. zostało wszczęte na wniosek K. W. w związku z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 kwietnia 2012r., sygn. akt. VII SA/Wa 2376/11, którym uchylono postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2011r. utrzymujące w mocy postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2011r. odmawiające wszczęcia na wniosek skarżącego postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] lipca 2010r. Kierując się wytycznymi Sądu wszczęto postępowanie nadzwyczajne i ustalono, że wnioskodawca K. W. nie może być uznany z stronę postępowania, gdyż nie ma interesu prawnego w domaganiu się stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] lipca 2010r. Decyzją tą Starosta [...] zatwierdził projekt budowlany i udzielił R. C. pozwolenia na budowę lukarny i okna połaciowego na dachu budynku przy ul. [...]na działce nr ewid. [...] w [...]. Stroną tego postępowania nie był K. W., gdyż obszar oddziaływania inwestycji obejmował wyłącznie działkę nr ewid. [...]. Analizując projekt budowlany organ wskazał, że lukarna ma być usytuowana i zamocowana do więźby dachowej na części budynku szeregowego należącej do inwestora przy granicy z częścią budynku należącą do skarżącego. Wystawać ma ponad połać dachu na ok. 1,5 m, a w jej części frontowej przewidziano okno o wymiarach 170 cm x 60 cm. Jednocześnie organ wskazał, że "lukarna będzie zlokalizowana na wspólnej, jednolitej połaci dachowej obejmującej także pomieszczenia należące do K. W., a tym samym należy wykluczyć ograniczenie naturalnego oświetlenia światłem dziennym pomieszczeń". Odnośnie projektowanego okna połaciowego, które znajduje się po przeciwnej stronie dachu to także brak jest podstaw do przyjęcia, że wpływa ono na nieruchomość skarżącego. Usytuowanie lukarny i okna połaciowego wyklucza, zdaniem organu oddziaływanie na nieruchomość skarżącego, a tym bardziej ograniczenie sposobu jej zagospodarowania w rozumieniu art. 3 pkt 20 ustawy Prawo budowlane. Przesadza to o braku przymiotu strony wnioskodawcy. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2013r. znak: [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu odwołania K. W. od powyższej decyzji Wojewody [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy ponownie rozpatrując sprawę nie znalazł podstaw do zmiany bądź uchylenia zaskarżonej decyzji. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podkreślił, że stosownie do art. 28 Kpa, stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Pojęcie interesu prawnego, na którym oparta jest legitymacja procesowa strony w postępowaniu administracyjnym, należy ustalać według norm prawa materialnego, natomiast mieć interes prawny oznacza tyle, co ustalić powszechnie obowiązujący przepis prawa, na podstawie którego można skutecznie żądać czynności organu w związku z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami danej osoby. W postępowaniu w sprawie dotyczącej decyzji o pozwoleniu na budowę, tak rozumiany interes prawny ustala się w oparciu o art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r.- Prawo budowlane, który ogranicza pojęcie strony w sprawach dotyczących pozwolenia na budowę do inwestora oraz właścicieli, użytkowników wieczystych lub zarządców nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Przez oddziaływania obiektu budowlanego należy rozumieć, zgodnie z art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego, teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu. W każdym przypadku obszar oddziaływania obiektu musi być określony w oparciu o powszechnie obowiązujące przepisy prawa. Samo subiektywne odczucie określonego podmiotu, że inwestycja oddziałuje na jego nieruchomość nie jest wystarczające do uznania, że nieruchomość ta jest usytuowana w obszarze oddziaływania danego przedsięwzięcia. Interes prawny, będący konieczną przesłanką do uznania danego podmiotu za stronę postępowania musi istnieć obiektywnie, a nie odnosić się do subiektywnych odczuć. W niniejszej sprawie działka skarżącego nr [...] graniczy z działką nr [...]. Na obu działkach stoją budynki mieszkalne w zabudowie szeregowej ze wspólną ścianą stanowiącą granicę działki. Projektowana lukarna znajduje się w odległości 0.34 m od tej ściany natomiast okno połaciowe w odległości 2.10 m. Zarówno okno, jak i lukarna nie wprowadzają żadnych ograniczeń w sposobie zagospodarowania działki skarżącego. Także sam skarżący nie wskazał żadnego przepisu prawa materialnego stanowiącego podstawę żądania stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę. Podsumowując swoje rozważania Główny inspektor Nadzoru Budowlanego uznał, że skoro decyzja Starosty [...] z dnia [...] lipca 2010r. nie dotyczyła interesu prawnego ani obowiązku K. W. – stosownie do treści art. 28 Kpa w związku art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, nie może być on uznany za stronę postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] lipca 2010r. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję wniósł K. W.. Decyzji zarzucił rażące naruszenie art. 28 ust. 2 i art. 3 pkt 2 Prawa budowlanego. Wskazał, że z przedłożonego projektu budowlanego wynika, iż lukarna została wybudowana na wspólnej jednolitej połaci dachowej obejmującej także jego pomieszczenia. Organ nie zauważył, iż nieruchomości stron niniejszego postępowania łączy wspólna ściana nośna, będąca jednocześnie granicą działki. Lukarna ze z względu na swoje gabaryty, znacznie odbiegające od pozostałych lukarn umieszczonych symetrycznie na środku bryły budynku, stwarza bezpośrednie zagrożenie dla nieruchomości skarżącego z uwagi na zsuwający się śnieg i wody opadowe. Przesądza to o posiadaniu interesu prawnego w domaganiu się wszczęcia i prowadzenia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji udzielającej pozwolenia na jej budowę. Dodatkowo skarżący podniósł, że decyzja S. K. de facto zalegalizowała samowolę budowlaną, gdyż roboty budowlane zostały wykonane przed jej wydaniem. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga podlega uwzględnieniu. Zaskarżoną decyzją umorzono, wszczęte na wniosek K. W. postępowanie administracyjne w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...] lipca 2010r. Stosownie do art. 157 § 2 kpa postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Zgodnie z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 kwietnia 2012r. , sygn. akt VII SA/Wa 2376/11 organ zobowiązany był wszcząć postępowanie na wniosek K. W. i dopiero w jego toku ocenić zdolność do działania (legitymację) w sprawie wnioskodawcy. Zgodnie z art. 28 Kpa stroną postępowania administracyjnego jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie, albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Należy przy tym uwzględnić, że stroną postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest strona postępowania zwykłego zakończonego wydaniem kwestionowanej decyzji, oraz każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczyć mogą skutki stwierdzenia nieważności tej decyzji (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 stycznia 1994r., II SA 2164/92 i ONSA 1995/1/32). Pojęcie strony w postępowaniu administracyjnym, o którym mowa w art. 28 Kpa zostało zawężone przez przepis art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę do inwestora oraz właściciela, użytkownika wieczystego lub zarządcy nieruchomości znajdującej się w obszarze oddziaływania obiektu, jeżeli przepisy odrębne wprowadzają związane z tym obiektem ograniczenia w sposobie zagospodarowania ich nieruchomości. Oznacza to, że w sytuacji gdy właściciel sąsiedniej nieruchomości kwestionuje wykonanie robót budowlanych przez inwestora z tego powodu, że oddziaływują one na sposób zagospodarowania i przede wszystkim na sposób korzystania z jego nieruchomości, nie można bez wyjaśnienia przyjąć, iż inwestycja ta nie dotyczy jego interesu prawnego. W takim wypadku interes prawny w rozumieniu art. 28 Kpa, który przecież niezależnie od art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane ma zastosowanie w postępowaniu nieważnościowym, wynika z przepisów prawa cywilnego, który gwarantuje właścicielowi prawo korzystania z przedmiotu własności, a także z art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy Prawo budowlane, który nakazuje poszanowanie uzasadnionych interesów osób trzecich. Oceniając przymiot strony K. W. organ uznał, iż nie może on wykazać własnego, indywidualnego interesu prawnego w kwestionowaniu decyzji Starosty [...] z dnia [...] lipca 2010r. Stanowisko to nie jest trafne. W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie skarżący, jako właściciel nieruchomości bezpośrednio sąsiadującej oraz posiadającej wspólny dach i ścianę szczytową z budynkiem, w którym realizowano roboty budowlane, ma interes prawny, wynikający z art. 140 kodeksu cywilnego, w żądaniu skontrolowania w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...] lipca 2010r. Przedmiotowa inwestycja polega na budowie lukarny i okna połaciowego na dachu budynku inwestora. Podkreślić należy za organem, "(...) że lukarna będzie zlokalizowana na wspólnej, jednolitej połaci dachowej obejmującej pomieszczenia należące do K. W.." Przesądza to, zdaniem Sądu, że skarżący posiada własny indywidualnie skonkretyzowany interes prawny w żądaniu wszczęcia postępowania nadzwyczajnego. Z tych przyczyn Sąd uznał, że zaskarżona decyzja umarzająca z przyczyn podmiotowych wszczęte na wniosek K. W., postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] lipca 2010r. narusza przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Zważywszy na powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 c i Art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. poz. 270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 cytowanej ustawy.