V SA/Wa 1233/13

WyrokWSA w Warszawie2013-11-18

Skład orzekający: Krystyna Madalińska – Urbaniak, Beata Krajewska, Dorota Mydłowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organy ARiMR prawidłowo ustaliły powierzchnię kwalifikowaną (PEG) działek rolnych przy przyznawaniu pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW), co skutkowało pomniejszeniem przyznanej płatności?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, ponieważ organy ARiMR nie ustaliły w sposób jednoznaczny i ponad wszelką wątpliwość wielkości powierzchni kwalifikowanej (PEG) działek rolnych, co uniemożliwiło kontrolę zasadności decyzji i naruszyło prawo strony do rzetelnego rozstrzygnięcia poprzedzonego prawidłowo zebranym materiałem dowodowym.
Stan faktyczny
W. O. złożył wniosek o przyznanie pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) na rok 2011. Organy ARiMR pomniejszyły przyznaną płatność, stwierdzając rozbieżności między powierzchnią zadeklarowaną a powierzchnią użytkowaną rolniczo, ustaloną na podstawie pomiarów PEG. W. O. zakwestionował przyjęte powierzchnie PEG, wskazując na rozbieżności w ustaleniach organów z różnych okresów oraz brak protokołów z weryfikacji terenowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał zarzuty skargi za zasadne.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Zasądzono od Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w Warszawie na rzecz W. O. kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Krystyna Madalińska – Urbaniak, Sędzia WSA - Beata Krajewska, Sędzia WSA - Dorota Mydłowska (spr.), Protokolant specjalista - Monika Włochińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 listopada 2013 r. sprawy ze skargi W. O. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...] w przedmiocie przyznania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji w W. z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...]; 2. zasądza od Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Warszawie na rzecz W. O. kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; 3. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. Przedmiotem skargi, wniesionej przez W. O. do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Warszawie, jest decyzja Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia [...] stycznia 2013r nr [...] utrzymująca w mocy decyzję wydaną przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR [...] w W. w dniu [...] listopada 2012r. nr [...] przyznającą, po potraceniu kwoty z tytułu stwierdzonych nieprawidłowości w wysokości 1 409,76 zł (kwota sankcji łącznie) W. O. płatność ONW na rok 2011 w łącznej wysokości 2 465,76 zł. Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym: W. O. w dniu 16 maja 2011r. złożył do Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. (dalej: BP ARiMR) wniosek o przyznanie pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) na rok 2011. We wniosku producent zadeklarował grunty rolne o łącznej deklarowanej powierzchni ONW 17,35 ha. W dniu 6.06.2011 r. wysłano do niego wezwanie do usunięcia braków ; 21.06.2011r. braki formalne zostały usunięte. W dniu [...].01.2012 r. Kierownik BP wydał decyzję w sprawie przyznani pomocy finansowej ONW. W wyniku złożenia odwołania od tejże decyzji przez producenta, Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR (dale: Dyrektor) , wydał w dniu 27.04. 2012 r. decyzję o uchyleniu zaskarżonej decyzji i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia. W odniesieniu do powyższego, Kierownik BP ponownie rozpatrując sprawę, wziął pod uwagę raporty z terenowej weryfikacji PEG z dnia 5.06.2012 r. i 8.08. 2012 r., w których stwierdzono na działkach Nr 14 – PEG 3,72 i Nr 43- PEG 10,46 ha. Podczas kontroli stwierdzono, że powierzchnia uprawniona do płatności jest mniejsza niż zadeklarowana we wniosku na rok 2011. Ustalenia powyższych nieprawidłowości dokonano w oparciu o pomiary powierzchni ewidencyjno-gospodarczej (PEG) odpowiadającej powierzchni użytkowanej rolniczo w ramach danej działki ewidencyjnej, wykonane na dostępnych w systemie informatycznym ARiMR zdjęciach obszarów zajmowanych przez działki rolne ujęte we wniosku producenta. Na działkach ewidencyjnych nr 14 i nr 43, zmniejszono powierzchnię użytkowaną rolniczo do powierzchni PEG. Ustalono że powierzchnia deklarowana działki nr 14 wynosi 4,38 ha, a powierzchnia stwierdzona kwalifikowana po kontroli administracyjnej – 9,97 ha. Odnośnie działki nr 43 deklarowana – 11,98 ha – stwierdzona 3,72ha. Łączna powierzchnia wykluczonych z płatności ONW gruntów wynosi 2,67 ha. W związku z art. 16 ust 3 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 65/2011, w przypadku, gdy powierzchnia zadeklarowana we wniosku przekracza powierzchnię stwierdzoną, płatność przysługuje do powierzchni stwierdzonej. Organ wskazał, że początkowo naliczona kwota płatności ONW wynosiła 3.875,52 zł, jednakże została ona zmniejszona ze względu na stwierdzona różnicę pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną we wniosku a powierzchnią stwierdzoną. Różnica procentowa wynosi w tym wypadku 18,188%, więc – co podniósł organ w uzasadnieniu decyzji I instancji – zgodnie z art.16 ust. 5 akapit pierwszy rozp. 65/2011 – jeżeli różnica miedzy powierzchnią zadeklarowaną a powierzchnią stwierdzoną wynosi powyżej 2 ha lub 3% ale nie więcej niż 20% stwierdzonego obszaru, wówczas kwota, jaka ma być przyznana zostaje pomniejszona w danym roku o kwotę przypadającą na dwukrotną wykrytą różnicę pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną we wniosku a powierzchnia stwierdzoną. W związku z tym, pomniejszono kwotę płatności ONW o 1409,76 zł. Tak wiec, kwota przyznanej płatności do obszaru ONW strefa Nizinna II po uwzględnieniu wszystkich zmniejszeń wyniosła 2.465,76 zł. W złożonym od powyższej decyzji odwołaniu, W. O. kwestionował przyjęte powierzchnie PEG jako niezasadne i niezgodne ze stanem faktycznym. Po ponownym rozpoznaniu sprawy, Dyrektor OR ARiMR w W. decyzją Nr [...] z dnia [...] stycznia 2013r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzje Kierownika BP ARiMR w W. z dnia [...].11.2012 r. Powołując stosowne przepisy prawa unijnego i krajowego, w tym art. 17 rozporz. Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19.01.2009r. (Dz. Urz. WE L 30 z 31.01.2009r., str. 16) Dyrektor podkreślił, że w rozpatrywanej sprawie obszar stwierdzony, uprawniony do przyznania jednolitej i uzupełniającej płatności obszarowej ustalono dokonując pomiarów tej powierzchni w oparciu o system informacji geograficznej. Wskazał, iż maksymalny obszar kwalifikowany, czyli powierzchnia uprawniona do przyznania płatności, o którym mowa w art. 6 ust. 1 akapit drugi rozporz. nr 1122/2009, powinna być ustalona w oparciu o system informacji geograficznej o którym mowa w art. 17 rozp. 73/2009. Zgodnie z nim system identyfikacji działek rolnych ustanawiany jest na podstawie map lub dokumentów ewidencji gruntów lub innych danych kartograficznych. Korzysta się z technik skomputeryzowanego systemu informacji geograficznych, w tym najlepiej ortoobrazów lotniczych lub satelitarnych, przy zastosowaniu jednolitego standardu gwarantującego dokładność co najmniej równą kartografii w skali 1;10 000. Dyrektor podniósł, iż w niniejszej sprawie , ustalono na podstawie danych zgromadzonych w Zintegrowanym Systemie Zarządzania i Kontroli, że powierzchnia referencyjna obu działek jest mniejsza od tej zadeklarowanej przez stronę. Organ II instancji podzielił ustalenia organu I instancji , co do powierzchni i wynikające z tego wnioski. W skardze, wniesionej przez W. O., do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Warszawie, domagał się on uchylenia decyzji obu instancji. W uzasadnieniu skargi Strona podniosła, że ubiegając się o dopłaty za rok 2011, zadeklarowała dokładnie taki sam obszar dla działki nr 14 i nr 43, jak w roku 2009 i 2010, za które to lata otrzymała dopłaty w wysokości wynikającej z zadeklarowanych powierzchni. Skarżący wskazał, że faktyczne powierzchnie obu działek się nie zmniejszyły, a organ I instancji przyjmował różne powierzchnie PEG. I tak w decyzji z [...].01.2012 r. dla działki nr 43 – 11,43 ha, a dla działki nr 14- 3,18 ha. W decyzjach z dnia 13.11.2012 r. przyjęto odpowiednio 10, 46 ha i 3,72ha. Różnice procentowe wynoszą odpowiednio ok. 8% i 16%. Tak duże rozbieżności, zdaniem Skarżącego, podważają wiarygodność podawanych przez ARiMR danych. W. O. podniósł także, iż mimo dokonania przez pracowników ARiMR w dniu 5.06.2012 r. weryfikacji terenowej na działce nr 43, a w dniu 8.08.2012 r. na działce nr 14 – nie spisano na miejscu protokołu z przeprowadzonej czynności, nie otrzymał takiego protokołu także później. W tej sytuacji nie mógł ustosunkować się do ustaleń ani zgłosić uwag. Ponadto Skarżący wskazał, iż organ zmniejszając wysokość powierzchni działek i nakładając na niego kary, nie wykazał w sposób jednoznaczny,. że ma rację. W odpowiedzi na skargę, Dyrektor MOR ARiMR wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Dodatkowo organ podkreślił, ze powierzchnia PEG na działce nr 43 zmieniła się. W 2010r. Skarżący zadeklarował na niej powierzchnie 12,49ha i początkowo przyznano płatność do takiej powierzchni. Jednakże w 2012r. stwierdzono nieważność decyzji Kierownika BP na podst. art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. z uwagi na nienależne przyznanie płatności do powierzchni większej, niż faktycznie użytkowana. Ta decyzja została utrzymana w mocy przez Prezesa ARiMR. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. nr 270 - dalej p.p.s.a.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Funkcją sądownictwa administracyjnego jest zatem sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną nad wykonywaniem administracji publicznej. Wymaga to oceny, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jej wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie rozstrzygnięcia. Rozważając w tym kontekście zarzuty zawarte w skardze stwierdzić należy, że są one zasadne. Na wstępie należy przypomnieć, że płatności z tytułu ONW przyznaje się na podstawie ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. Nr 64, poz. 427) na wniosek producenta rolnego. Płatność jest przyznawana po spełnieniu wymogów z § 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11.03.2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej w ramach działania ,,Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW), objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2009r. nr 40 poz. 329 ze zm.). Zasady płatności wynikają z § 3 i § 4 rozporządzenia krajowego powiązaniu z art. 6 ust. 1 akapit drugi rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina. Powierzchnia uprawniona do przyznania pomocy finansowej w ramach ONW (tzw. powierzchnia ewidencyjno-gospodarcza PEG) stanowi powierzchnie użytkowaną rolniczo obejmującą łączną powierzchnie użytków rolnych, a wyznaczana jest jako różnica powierzchni pomiędzy powierzchnią całkowitą działki ewidencyjnej a terenami nieuprawnionymi do płatności (lasy, drogi, siedliska). Maksymalny obszar kwalifikowany, czyli powierzchnia uprawniona do przyznania płatności, powinna być ustalona w oparciu o system informacji geograficznej. Przechodząc na grunt niniejszej sprawy, zdaniem Sądu, nie ustalono w sposób jednoznaczny wielkości powierzchni uprawnionej do płatności ONW. Sądowi, z urzędu, znane są ustalenia organów zawarte w uzasadnieniach decyzji zaskarżonych do WSA i już przez Sąd rozstrzygniętych. Są to sprawy o sygnaturach: V SA/Wa 1433/12, V SA/Wa 11434/12, V SA/Wa 2239/12, V SA/Wa 23/12. Wszystkie za przedmiot miały stwierdzenie nieważności decyzji Prezesa ARiMR o przyznaniu płatności ONW lub systemów wsparcia bezpośredniego i we wszystkich tych sprawach WSA decyzje o stwierdzeniu nieważności uchylił. Zdając sobie sprawę, że stwierdzenie nieważności to instytucja szczególna i sąd, kontrolując taką decyzję nie bada sprawy merytorycznie, a tylko sprawdza, czy decyzja jest dotknięta jedną z wad kwalifikowanych , wskazanych w art. 156 § 1 pkt 1-7 k.p.a , należy wskazać, że wszystkie wymienione sprawy dotyczą działek nr 14 i 43, a wiec tych samych, o które chodzi w niniejszej sprawie. I tak z uzasadnienia sprawy dot. ONW,. o sygn. akt V SA/Wa 1434/12, dot. działki nr 43 wynika, że Prezes ARiMR w swoim rozstrzygnięciu przyjął, że wartość maksymalnego kwalifikowanego obszaru (PEG) na tej działce wynosił 11, 36 ha. W uzasadnieniu złożonej na rozprawie decyzji Dyrektora MOR ARiMR z dnia [...].07. 2013r. w sprawie przyznania płatności ONW na rok 2012 wynika jeszcze inne powierzchnia; co więcej, organ II instancji stwierdza (str. 5 uzasadnienia) ,,Tym samym w powyższej sprawie zachodzi konieczność ponownego prawidłowego ustalenia stanu faktycznego, poprzez ustalenie rzeczywistej powierzchni działek rolnych zgłoszonych do płatności.’’ Inne wartości powierzchni wskazane są w uzasadnieniu decyzji organu I instancji (str. 97 akt adm.), utrzymanej w mocy przez organ II instancji. Podobnie jest z działką nr 14. W uzasadnieniu sprawy o sygn. akt V SA/Wa 2372/12 wskazano, iż Prezes ARiMR wskazał, że kwalifikowany obszar (PEG) wynosił 3,19 ha. W złożonej na rozprawie decyzji z dnia [...].09. 2013r Kierownika BP ARiMR w W., przyznającej płatność ONW na rok 2012 przyjęto jako powierzchnię PEG dla wskazanej działki – 3,72 ha. W tym stanie rzeczy, zdaniem Sądu, organ powinien ponad wszelka wątpliwość , przy użyciu dopuszczonych przez obowiązujące prawo krajowe i unijne metod ustalić, jaka jest powierzchnia kwalifikowana (PEG) działki nr 14 i nr 43 w stosunku do powierzchni deklarowanej przez Skarżącego. Dopiero wówczas, będzie mógł podjąć właściwa decyzję o przyznaniu płatności ONW w odpowiadającej rzeczywistości kwocie. W tym bowiem nie ustalonym prawidłowo stanie faktycznym, WSA nie jest w stanie skontrolować zasadności zaskarżonej decyzji. Ponadto Skarżący także ma prawo oczekiwać , iż w sprawie wszczętej jego wnioskiem, rozstrzygniecie podjęte przez organ będzie rzetelne i prawidłowe i w sposób jednoznaczny zostaną wskazane, w jego uzasadnieniu, motywy, którymi kierował się organ podejmując decyzję o określonej treść, zgodnie bowiem z art. 107 k.p.a. decyzja powinna zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne. Oczywiste jest, iż jej wydanie powinno być poprzedzone prawidłowo zebranym i ocenionym materiałem dowodowym. Wobec powyższego, na podstawie przepisu art.145 § 1 pkt 1 lit a , c p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji wyroku. O kosztach rozstrzygnięto na zasadzie przepisu 200 p.p.s.a..

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło