III SA/Lu 793/13

Dnia 20 listopada 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Czaja, po rozpoznaniu w dniu 20 listopada 2013 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Burmistrza Miasta Hrubieszów na uchwałę Rady Miejskiej w Hrubieszowie z dnia 4 lipca 2013 r., nr XLII/278/2013 w przedmiocie przeprowadzenia referendum w sprawie odwołania Burmistrza Miasta Hrubieszowa z powodu nieudzielania absolutorium postanawia: odrzucić skargę. T. G. działając na podstawie art. 101 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2013 r., poz. 594; dalej jako u.s.g.) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na uchwałę Rady Miejskiej w Hrubieszowie z dnia 4 lipca 2013 r., nr XLII/278/2013 w przedmiocie przeprowadzenia referendum w sprawie odwołania Burmistrza Miasta Hrubieszowa, domagając się stwierdzenia jej nieważności, wstrzymania wykonania zaskarżonej uchwały w całości oraz zasądzenia od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi zarzuci zaskarżonej uchwale: - naruszenie art. 28a ust. 4 u.s.g. poprzez uniemożliwienie Burmistrzowi Miasta złożenia wyjaśnień przed podjęciem uchwały w sprawie przeprowadzenia referendum; - naruszenie art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 15 września 2000 r. o referendum lokalnym (Dz. U. z 2000 r., nr 88, poz. 985 z zm.) poprzez niezastosowanie wymienionego przepisu skutkujące niezawarciem w treści uchwały wymaganych prawem konstytutywnych elementów uchwały w sprawie przeprowadzenia referendum, takich jak: termin przeprowadzenia referendum, wzór karty do głosowania oraz wzory nakładek na karty do głosowania sporządzonych w alfabecie Braille'a, kalendarz czynności związanych z przeprowadzeniem referendum. W odpowiedzi na skargę Rada Miejska w Hrubieszowie wniosła o odrzucenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zaskarżona uchwała z dnia 4 lipca 2013 r. o przeprowadzeniu referendum gminnego w sprawie odwołania skarżącego Burmistrza Hrubieszowa z powodu nieudzielania mu absolutorium wydana została na podstawie art. 28a u.s.g., zgodnie z którym uchwała rady gminy w sprawie nieudzielenia wójtowi absolutorium, podjęta po upływie 9 miesięcy od dnia wyboru wójta i nie później niż na 9 miesięcy przed zakończeniem kadencji, jest równoznaczna z podjęciem inicjatywy przeprowadzenia referendum w sprawie odwołania wójta. Przed podjęciem uchwały w sprawie udzielenia wójtowi absolutorium rada gminy zapoznaje się z wnioskiem i opinią, o których mowa w art. 18a ust. 3 u.s.g. Uchwałę w sprawie absolutorium rada gminy podejmuje bezwzględną większością głosów ustawowego składu rady gminy (ar. 28 a ust. 2 u.s.g.). Rada gminy może podjąć uchwałę o przeprowadzeniu referendum w sprawie odwołania wójta (burmistrza, prezydenta miasta) z przyczyny określonej w ust. 1 na sesji zwołanej nie wcześniej niż po upływie 14 dni od dnia podjęcia uchwały w sprawie nieudzielenia wójtowi absolutorium. Przed podjęciem uchwały, rada gminy zapoznaje się z opinią regionalnej izby obrachunkowej w sprawie uchwały rady gminy o nieudzieleniu wójtowi absolutorium oraz wysłuchuje wyjaśnień wójta. Stosownie do art. 24a ust. 1 ustawy z dnia 15 września 2000r. o referendum lokalnym (Dz. U. z 2013r. poz. 706) uchwałę rady gminy o przeprowadzeniu referendum w sprawie odwołania wójta (burmistrza, prezydenta miasta) przewodniczący rady gminy przekazuje komisarzowi wyborczemu. Komisarz wyborczy wydaje postanowienie o przeprowadzeniu referendum w ciągu 14 dni po upływie terminu do stwierdzenia nieważności uchwały przez wojewodę w trybie art. 91 ustawy, o której mowa w art. 6 pkt 1, albo w ciągu 14 dni od dnia otrzymania orzeczenia o oddaleniu lub odrzuceniu przez sąd administracyjny skargi na rozstrzygnięcie nadzorcze wojewody unieważniające uchwałę, o którym mowa w ust. 3 (art. 24a ust. 2). Skargę w niniejszej sprawie wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego T. G. – Burmistrz Miasta Hrubieszowa będący z jednej strony piastunem organu wykonawczego, z drugiej strony osobą, której odwołania referendum miałoby dotyczyć. Zgodnie z art. 101 u.s.g. każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa - zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. Jak z tego wynika, uchwała może być skutecznie zaskarżona do sądu administracyjnego jednakże wykazanie przez skarżącego naruszenia przez uchwałę jego interesu prawnego warunkuje skuteczność wniesienia skargi na tę uchwałę. Podkreśli należy, że interes prawny jest kategorią prawa materialnego. Interes prawny osoby do zaskarżenia konkretnego aktu prawnego (także uchwały organu samorządu) wywodzi się z bezpośredniego wpływu tego aktu na sferę prawną osoby skarżącej, który to wpływ wynikać musi z prawa materialnego. Stwierdzenie przez sąd interesu prawnego w zaskarżeniu uchwały rady miasta o nieudzieleniu absolutorium burmistrzowi wymaga zatem uznania, że istnieje związek o charakterze materialnoprawnym między tą uchwałą a sytuacją prawną konkretnej osoby pełniącej funkcję wójta (burmistrza, prezydenta miasta). Związek ten musi istnieć w chwili wprowadzenia w życie danego aktu i powodować następstwo w postaci ograniczenia lub pozbawienia skarżącego konkretnych - mających oparcie w przepisach prawa materialnego – uprawnień. Naruszenie tego interesu prawnego powinno być przy tym realne, a więc nie przewidywalne w przyszłości, lecz rzeczywiście i aktualnie istniejące (por. wyrok NSA z dnia 20 listopada 2009 r., sygn. akt II GSK 206/09). Badając tę kwestię wskazać należy, że podjęcie przez radę gminy inicjatywy przeprowadzenia referendum powoduje wszczęcie określonej procedury, której ostateczny wynik zależy od wyborców. W ocenie sądu, mając na uwadze, że w obecnym stanie prawnym, wójta (burmistrza, prezydenta) odwołują bezpośrednio wyborcy w drodze referendum gminnego, nie można uznać, że podjęcie przez radę miasta uchwały o przeprowadzeniu referendum w sprawie odwołania burmistrza wpływa w sposób bezpośredni na sferę prawną osoby pełniącej tę funkcję. Zaskarżona uchwała nie doprowadza w istocie do zmiany zakresu praw lub obowiązków osoby pełniącej funkcję burmistrza. Zmierza ona jedynie do poddania osoby pełniącej funkcję organu wykonawczego gminy ocenie dokonywanej przez członków wspólnoty gminnej w drodze głosowania w referendum i obliguje komisarza wyborczego do wydania w określonym trybie postanowienia o przeprowadzeniu referendum. Ocenić należy, że brak woli osoby pełniącej funkcję burmistrza do poddania się ocenie wyborców w ramach referendum nie uzasadnia uznania istnienia interesu prawnego do zaskarżenia uchwały o przeprowadzeniu referendum w sprawie odwołania ze stanowiska. Przeprowadzone rozważania prowadzą do uznania, że T. G. nie miał interesu prawnego koniecznego do skutecznego zaskarżenia uchwały rady gminy w sprawie przeprowadzenia referendum w sprawie odwołania Burmistrza Miasta Hrubieszów w trybie art. 101 u.s.g., zatem należało uznać za niedopuszczalną skargę na uchwałę rady miasta z dnia 4 lipca 2013 r. - wniesioną przez osobę piastującą tę funkcję. Wniesienie badanej skargi przez Burmistrza Miasta Hrubieszów na uchwałę Rady Miasta Hrubieszów niewątpliwie świadczy o sporze pomiędzy tymi organami. Należy jednak podkreślić, że wybrana przez Burmistrza droga rozstrzygnięcia tego sporu nie może być skuteczna z wyżej przedstawionych względów. Uznanie skargi za niedopuszczalną rodzi skutek w postaci jej odrzucenia przez sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.).