IV SA/Wr 268/13
WyrokWSA we Wrocławiu2013-11-21
Skład orzekający: Tomasz Świetlikowski, Barbara Ciołek, Marcin Miemiec
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy emerytowany policjant ma prawo do równoważnika pieniężnego za remont lokalu mieszkalnego po zmianie przepisów rozporządzenia MSWiA z dnia 28 czerwca 2002 r. i uchyleniu § 8 tego rozporządzenia?Ratio decidendi
Emerytowani policjanci nie mają prawa do równoważnika pieniężnego za remont lokalu mieszkalnego od dnia 1 stycznia 2006 r., ponieważ uchylenie § 8 rozporządzenia MSWiA z dnia 28 czerwca 2002 r. pozbawiło ich tego uprawnienia. Prawo do tego świadczenia przysługuje wyłącznie policjantom w służbie czynnej, co potwierdził Trybunał Konstytucyjny. W związku z brakiem podstaw prawnych do wypłaty świadczenia, organy zasadnie odmówiły jego naliczenia i wypłaty oraz umorzyły postępowanie w części dotyczącej lat 2011-2012 jako bezprzedmiotowe.Stan faktyczny
Skarżący, emerytowany policjant, domagał się ustalenia wysokości i wypłaty równoważnika pieniężnego za remont lokalu mieszkalnego za lata 2006-2010 oraz umorzenia postępowania w części dotyczącej lat 2011-2012. Organy policji odmówiły przyznania świadczenia, wskazując na brak podstaw prawnych po zmianie przepisów i uchyleniu § 8 rozporządzenia MSWiA z dnia 28 czerwca 2002 r. Skarżący kwestionował również upoważnienie zastępcy Komendanta Wojewódzkiego Policji do wydania decyzji.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Świetlikowski (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Barbara Ciołek Sędzia WSA Marcin Miemiec Protokolant Katarzyna Leśniowska po rozpoznaniu w Wydziale IV w dniu 7 listopada 2013 r. na rozprawie sprawy ze skargi K. J. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji we W. z dnia [...] marca 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy ustalenia wysokości i wypłaty równoważnika pieniężnego za remont lokalu mieszkalnego za lata 2006-2010 i umorzenia postępowania w części dotyczącej naliczenia i wypłaty równoważnika pieniężnego za remont mieszkalnego za lata 2011-2012 oddala skargę.
Przystępując do rozstrzygania, Sąd przyjął stan faktyczny i prawny sprawy jn.
Skarżoną decyzją z [...] marca 2013 r. (nr [...]), Komendant Wojewódzki Policji we Wrocławiu utrzymał w mocy decyzję Komendanta Powiatowego Policji w J. z [...] lutego 2013 r. (nr [...]), odmawiającą K. J. (dalej: strona, skarżący) ustalenia wysokości i wypłaty równoważnika pieniężnego za remont lokalu mieszkalnego za lata 2006-2011 i umarzającą postępowanie w części dotyczącej naliczenia i wypłaty równoważnika za remont lokalu za lata 2011-2012.
Z akt sprawy wynika, że skarżący - od 27 lutego 2004 r. - jest emerytem policyjnym i że na podstawie decyzji Komendanta Powiatowego Policji z dnia [...] lutego 2005 r. (nr [...]) przyznano mu prawo do równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego.
Decyzją Komendanta Powiatowego Policji z [...] listopada 2012 r. (nr [...]) cofnięto skarżącemu prawo do równoważnika za remont lokalu i uchylono decyzję przyznającą to świadczenie.
Według organu, obecnie brak jest podstaw prawnych do żądania przez skarżącego, będącego emerytem, wypłaty równoważnika. Organ wskazał, że sprawa dotycząca wypłaty skarżącemu równoważnika za lata 2011 i 2012 została ostatecznie rozstrzygnięta decyzjami z [...] kwietnia 2011 r. (nr [...]) i z [...] marca 2012 r. (nr [...]). Uznał, że postępowanie w tym zakresie jest bezprzedmiotowe.
Powyższe znalazło potwierdzenie w powołanej na wstępie decyzji Komendanta Powiatowego Policji w J. z [...] lutego 2013 r. Podstawę prawną decyzji stanowił art. 104 i art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm. - dalej: k.p.a.), art. 91 ust. 1 i art. 97 ust. 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (tekst jedn.: Dz. U.
z 2011 r., poz. 287 ze zm. - dalej: ustawa o Policji) oraz § 9 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania
i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego (Dz. U. nr 100, poz. 919 ze zm. - dalej: rozporządzenie MSWiA
z dnia 28 czerwca 2002 r.).
Po rozpatrzeniu wniesionego przez skarżącego odwołania od ww. decyzji, Komendant Wojewódzki Policji decyzję organu I instancji utrzymał w mocy. Wskazał, że czyni ona zadość przepisom prawa. W uzasadnieniu podał, że zasady przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego zostały określone w rozporządzeniu MSWiA z dnia 28 czerwca 2002 r., które zostało wydane na podstawie upoważnienia wynikającego
z art. 91 ust. 2 ustawy o Policji. Zauważył, że omawiane świadczenie skarżący pobierał do 2005 r., gdyż z dniem 1 stycznia 2006 r. został uchylony § 8 ww. rozporządzenia,
w którym określone zostało uprawnienie emerytów i rencistów do tego świadczenia. Stwierdził, że w ten sposób ustawodawca pozbawił emerytów i rencistów prawa do tego świadczenia.
Organ odwoławczy przywołał także wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 29 listopada 2004 r. (K 7/04), w którym Trybunał stwierdził, że podmiotem uprawnionym do otrzymywania równoważnika za remont lokalu mieszkalnego jest jedynie policjant
w służbie czynnej. Świadczenie to, podobnie jak i inne świadczenia mieszkaniowe, przewidziane bowiem zostało w ustawie o Policji jako przywilej związany z pełnieniem służby. W ocenie Trybunału, na gruncie ustawy o Policji, brak było podstaw do wydania decyzji przyznającej przedmiotowy równoważnik emerytowi bądź renciście policyjnemu
a art. 91 ust. 1 ww. ustawy od początku swego obowiązywania nie przyznawał prawa do równoważnika za remont lokalu wskazanym wyżej podmiotom. Trybunał uznał, że rozporządzenie MSWiA z dnia 28 czerwca 2002 r. w zakresie, w jakim przewidywało prawo do równoważnika za remont lokalu mieszkalnego dla ww. grupy podmiotów, wykraczało poza granice delegacji ustawowej.
Organ II instancji wskazał, że w celu doprowadzenia do zgodności zapisów aktu wykonawczego, wydanego na podstawie art. 91 ust. 2 ustawy o Policji, z tą ustawą, konieczne było uchylenie § 8 obowiązującego aktualnie rozporządzenia MSWiA z dnia 28 czerwca 2002 r., stanowiącego o przyznaniu równoważnika także emerytom
i rencistom policyjnym. Dokonano tego przepisem § 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 grudnia 2005 r. (Dz. U. nr 266, poz. 2246), które weszło w życie z dniem 1 stycznia 2006 r. W konsekwencji, brak jest podstaw do stosowania od tej daty przepisów rozporządzenia MSWiA z dnia 28 czerwca 2002 r. w odniesieniu do emerytów i rencistów policyjnych.
Komendant Wojewódzki Policji informował, że w kolejnym wyroku (z dnia 27 października 2008 r., U 4/08) Trybunał Konstytucyjny orzekł, że uchylenie § 8 rozporządzenia MSWiA z dnia 28 czerwca 2002 r. nie zmieniło stanu prawnego przez pozostawienie emerytom i rencistom policyjnym uprawnienia do równoważnika pieniężnego za remont lokalu, skoro takie uprawnienie nie wynikało z ustawy.
Organ odwoławczy zauważył, że od dnia 1 stycznia 2006 r. decyzja przyznająca skarżącemu równoważnik pieniężny za remont lokalu nie może być realizowana poprzez jego wypłatę, gdyż nie obowiązuje żadna stawka, o jakiej mowa w decyzji
z [...] lutego 2005 r. (nr [...]), w oparciu o którą można byłoby ustalić wysokość przyznanego skarżącemu świadczenia.
Organ II instancji uznał także, że Komendant Powiatowy Policji prawidłowo umorzył postępowanie w części dotyczącej naliczenia i wypłaty równoważnika za remont lokalu za lata 2011-2012.
W skardze na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji, skarżący wniósł o jej uchylenie oraz o uchylenie poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. W treści skargi skarżący szczegółowo przedstawił stan faktyczny sprawy i powołał szereg orzeczeń sądów administracyjnych, które w jego ocenie potwierdzają słuszność prezentowanego przez niego stanowiska. Uzasadniał, że prawo do równoważnika za remont lokalu przysługuje mu w związku z decyzją nr [...]z dnia [...] lutego 2005 r., a organy policji nie dysponują żadną podstawą prawną do odmowy jego wypłaty (także do umorzenia postępowania wszczętego wnioskiem o przyznanie prawa do równoważnika w lata 2011-2012).
W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
W piśmie procesowym z 26 października 2013 r. skarżący podniósł, że zastępca Komendanta Wojewódzkiego Policji - inspektor A. Ł. nie posiadał upoważnienia do wydania zaskarżonej decyzji. Powołał także orzeczenia sądów administracyjnych w analogicznych sprawach, w których stwierdzono brak stosownego upoważnienia do wydawania decyzji administracyjnych.
Mając na uwadze powyższe, Sąd wezwał pełnomocnika organu odwoławczego do przedłożenia dowodów potwierdzających umocowanie inspektora A. Ł. do wydania zaskarżonej decyzji.
W odpowiedzi na wezwanie, pełnomocnik organu odwoławczego przedłożył uwierzytelniony odpis decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji we W. z dnia [...] marca 2013 r. w sprawie podziału zadań między I Zastępcę i Zastępców Komendanta Wojewódzkiego Policji we W. i regulamin Komendy Wojewódzkiej Policji we W. z dnia [...] maja 2012 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zakres kontroli sprawowanej przez wojewódzkie sądy administracyjne określa ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), stanowiąc w art. 1 § 2, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach, których katalog został wymieniony w art. 3 ustawy
z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. - dalej: u.p.p.s.a.), w tym m. in.
w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art. 3 § 2 pkt 1 u.p.p.s.a.).
Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 u.p.p.s.a., uwzględnienie skargi następuje
w przypadku: a) naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.
Kognicję Sądu doprecyzowuje art. 134 § 1 u.p.p.s.a., zgodnie z którym, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany wskazanymi przez stronę skarżącą zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W konsekwencji Sąd bierze z urzędu pod uwagę wszelkie naruszenia prawa proceduralnego i materialnego niezależnie od treści podnoszonych w skardze zarzutów, jednakże w zakresie oceny legalności nie może wykraczać poza sprawę, która była lub winna być przedmiotem postępowania przed organami administracji publicznej i której dotyczy zaskarżone rozstrzygnięcie.
W zakresie tak określonych kompetencji Sąd uznał, że skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
Na wstępie trzeba wskazać, że zarzut skarżącego o braku upoważnienia dla inspektora A. Ł. (Zastępcy Komendanta Wojewódzkiego Policji) do wydania decyzji w imieniu Komendanta Wojewódzkiego Policji był bezpodstawny. Zgodnie z art. 268a k.p.a. organ administracji publicznej może w formie pisemnej upoważniać pracowników kierowanej jednostki organizacyjnej do załatwiania spraw
w jego imieniu w ustalonym zakresie, a w szczególności do wydawania decyzji administracyjnych, postanowień i zaświadczeń.
Z dokumentów przedłożonych przez pełnomocnika organu odwoławczego jasno wynika, że w chwili wydania zaskarżonej decyzji inspektor A. Ł. był odpowiednio (prawidłowo) umocowany. I tak, upoważnienie do wydawania
i podpisywania decyzji w imieniu Komendanta Wojewódzkiego Policji we W. przez jego zastępcę - inspektora A. Ł. - wynika z § 3 ust. 1 decyzji nr [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji we W. z dnia [...] marca 2013 r.
w sprawie podziału zadań i kompetencji pomiędzy I Zastępcę i Zastępców Komendanta Wojewódzkiego Policji we W. oraz upoważnień do podejmowania decyzji
w imieniu Komendanta Wojewódzkiego Policji we W.. Zgodnie z tym przepisem, inspektor A. Ł. ma prawo do wydawania decyzji w sprawach związanych z funkcjonowaniem nadzorowanych przez niego komórek organizacyjnych KWP we W.. Sprawy będące przedmiotem zaskarżonej decyzji wchodzą w zakres działania Wydziału Inwestycji i Remontów, który zgodnie z § 1 ust. 3 ww. decyzji nadzoruje inspektor A. Ł.. Zakres zadań Wydziału Inwestycji i Remontów określony został z kolei w § 34 Regulaminu Komendy Wojewódzkiej Policji we W. z dnia 17 maja 2012 r. W myśl § 34 ust. 6 tego Regulaminu do zadań Wydziału Inwestycji i Remontów należą m. in. sprawy dotyczące lokali mieszkalnych oraz świadczeń finansowych związanych z prawem do lokalami.
Przechodząc do kwestii merytorycznych należy wskazać że skarżący zainicjował postępowanie o wypłatę równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego za lata 2006-2012. Zdaniem Sądu, skoro wniosek złożony przez skarżącego wszczął postępowanie administracyjne w tym przedmiocie, to organy zasadnie odmówiły skarżącemu naliczenia i wypłaty powyższego świadczenia za lata 2006-2010 r. i umorzyły postępowanie w zakresie obejmującym lata 2011-2012.
W rozporządzeniu MSWiA z dnia 28 czerwca 2002 r. ustawodawca wprowadził złożoną konstrukcję nabycia prawa do równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego przez rozdzielenie prawa do przyznania od ustalenia uprawnień do otrzymania tego równoważnika przez policjanta. W pierwszym etapie organ zobowiązany jest zbadać, czy policjant spełnia przesłanki określone w § 1 rozporządzenia i czy nie występują przesłanki negatywne wyłączające przyznanie tego uprawnienia. Przyznanie uprawnienia do równoważnika pieniężnego następuje w formie decyzji administracyjnej. Drugi etap to ustalenie uprawnień policjanta do otrzymania równoważnika pieniężnego za remont za dany rok. Organ potwierdza posiadanie prawa do równoważnika i konkretyzuje wysokość równoważnika, do którego prawo wynika
z decyzji o przyznaniu równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu. Te dwa etapy tworzą wspólną całość, a w konsekwencji objęte są właściwością organów do wydania decyzji o przyznaniu równoważnika pieniężnego.
W niniejszej sprawie istotne jest, że - 5 listopada 2012 r. - Komendant Powiatowy Policji w J., działając z urzędu, uchylił - na podstawie art. 163 k.p.a. - własną decyzję przyznającą skarżącemu równoważnik pieniężny za remont lokalu. W decyzji tej organ policji cofnął także skarżącemu prawo do przedmiotowego świadczenia z datą wsteczną, tj. od dnia 1 stycznia 2006 r.
Zgodnie z art. 163 k.p.a. organ administracji publicznej może uchylić lub zmienić decyzję, na mocy której strona nabyła prawo, także w innych przypadkach oraz na innych zasadach niż określone w niniejszym rozdziale, o ile przewidują to przepisy szczególne. W myśl zaś § 6 rozporządzenia MSWiA z dnia 28 czerwca 2002 r., decyzję o cofnięciu uprawnienia do wydania dotychczas przyznanego równoważnika wydaje się, jeżeli policjant przestał spełniać warunki, o których mowa w § 1 ust. 1 rozporządzenia, lub uległy zmianie jego uprawnienia do liczby norm zaludnienia.
Uchylenie decyzji przyznającej sporny równoważnik było wynikiem nowelizacji rozporządzenia MSWiA z dnia 28 czerwca 2002 r., która weszła w życie 1 stycznia 2006 r. Ustawodawca uchylił § 8 tego rozporządzenia, który stanowił, że przepisy rozporządzenia stosuje się do emeryta i rencisty policyjnego. Od tej chwili przestał istnieć przepis, który pozwalał traktować osoby uprawnione do policyjnych świadczeń
z zaopatrzenia emerytalnego (w tym emerytów policyjnych) na równi z policjantami
w służbie czynnej, w zakresie prawa do przedmiotowego równoważnika. Słusznie więc organ przyjął, że uchylenie § 8 ww. rozporządzenia wykonawczego stanowi okoliczność powodującą, że od dnia 1 stycznia 2006 r. nie sposób skarżącego zaliczyć do kręgu policjantów, o których mowa w § 1 ust. 1 rozporządzenia. Przemawia za tym również treść § 3 ust. 2 analizowanego rozporządzenia, który nakazuje organowi ocenę uprawnień policjanta do równoważnika każdorazowo, gdy złoży on oświadczenie mieszkaniowe (por. wyrok WSA w Gdańsku z 23 września 2010 r., III SA/Gd 363/10, CBOSA - orzeczenia.nsa.gov.pl).
Trzeba wskazać, że stosownie do art. 91 ust. 1 ustawy o Policji, to policjantowi przysługuje równoważnik pieniężny za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego z uwzględnieniem liczby członków rodziny oraz ich uprawnień wynikających z przepisów odrębnych. W ocenie Sądu, już z literalnego brzmienia przytoczonego przepisu wynika, że prawo do tego równoważnika przysługuje tylko policjantowi, a nie emerytom czy rencistom policyjnym.
Ponadto przepisy ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r., poz. 667 ze zm. - dalej: ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji) nie pozwalają traktować emerytów i rencistów - w zakresie tego prawa - w sposób analogiczny, jak policjantów w służbie czynnej. Przepis art. 29 ww. ustawy stanowi jedynie o prawie emeryta i rencisty do lokalu mieszkalnego, a art. 30 tejże ustawy o prawie do pomocy
w budownictwie mieszkaniowym. Przepisy omawianej ustawy nie pozwalają rozciągnąć wszystkich dobrodziejstw pomocy mieszkaniowej, wskazanych w ustawie o Policji, na emerytów i rencistów policyjnych, lecz tylko te, które wynikają z art. 88, art. 92 i art. 94 tej ustawy.
Należy zauważyć, że ustawa o Policji nie stanowiła - i nadal nie stanowi - podstawy do przyznania uprawnień do równoważnika pieniężnego emerytowi i renciście policyjnemu. Przepis art. 91 ust. 1 ustawy o Policji w żadnym swym brzmieniu nie przyznawał uprawnienia do równoważnika za remont lokalu emerytom bądź rencistom policyjnym. Skoro zatem - z dniem 31 grudnia 2005 r. - odpadła jedyna normatywna podstawa uprawnień dla emerytów bądź rencistów policyjnych do równoważnika za remont lokalu, a uprawnienie to nigdy nie zostało przyznane ustawą (ani ustawą
o Policji, ani ustawą o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji), to nie można mówić w tym przypadku o prawach słusznie nabytych.
Przepis art. 91 ust. 1 ww. ustawy w swojej treści jednoznacznie ogranicza prawo do równoważnika wyłącznie do czynnych policjantów, zaś art. 91 ust. 2 upoważnia ministra właściwego do spraw wewnętrznych do określenia w drodze rozporządzenia wysokości, zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania oraz zwracania równoważnika pieniężnego, o którym mowa w ust. 1. Wydane na jego podstawie rozporządzenie wykonawcze w brzmieniu obowiązującym do dnia 1 stycznia 2006 r. wykraczało więc poza granicę delegacji ustawowej. Konieczne było w związku z tym uchylenie § 8 wyżej powołanego rozporządzenia.
Wskazać więc należy, że z dniem 1 stycznia 2006 r. odpadła jedyna podstawa prawna do kontynuacji wypłacania równoważnika pieniężnego za remont lokalu dla emerytów policyjnych (zob. wyrok NSA z 31 sierpnia 2010 r., I OSK 407/10, CBOSA - orzeczenia.nsa.gov.pl).
Według Sądu, organy policji obu instancji prawidłowo uznały, że w sytuacji braku decyzji przyznającej prawo do równoważnika i uchylenia § 8 rozporządzenia MSWiA
z dnia 28 czerwca 2002 r. nie ma jakichkolwiek podstaw prawnych do wypłaty ww. świadczenia. Nie powinno więc budzić wątpliwości, że wobec braku podstaw do dokonania czynności wypłaty, organy policji były zobowiązane do wydania decyzji odmownej w zakresie naliczenia i wypłaty przedmiotowego świadczenia.
W ocenie Sądu, w toku postępowania, organy policji nie naruszyły zatem zasady praworządności, gdyż ich decyzje miały oparcie w przepisach prawa.
W kwestii zaś dotyczącej umorzenia przez organ orzekający postępowania wszczętego wnioskiem skarżącego o wypłatę równoważnika za lata 2011-2012 zaznaczyć trzeba, że z bezprzedmiotowością postępowania administracyjnego
(w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a.) mamy do czynienia wówczas, gdy w sposób oczywisty organ stwierdzi brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy (por. wyrok NSA z 21 września 2007 r., I OSK 602/07, LEX nr 443885).
Przesłanka umorzenia postępowania może istnieć przed wszczęciem danego postępowania, albo zostać ujawniona w jego toku. Bezprzedmiotowość można rozpatrywać zarówno w toku postępowania zwykłego - orzekającego, jak i w czasie trwania nadzwyczajnego postępowania weryfikacyjnego.
W nauce i judykaturze rozróżnia się aspekt podmiotowy bezprzedmiotowości, który dotyczy sfery podmiotowej danej sprawy administracyjnej (np. strony, organu administracji publicznej), jak i aspekt przedmiotowy, który związany jest z szeroko rozumianym przedmiotem postępowania, tj. sprawą administracyjną.
Trzeba podkreślić, że przedmiot postępowania istnieje, jeśli zostaną spełnione łącznie następujące warunki:
- w sprawie działa organ administracji publicznej,
– organ ten jest właściwy do podjęcia rozstrzygnięcia w tej sprawie,
– sprawa ma charakter indywidualny,
– rozstrzyganie o sprawie następuje w formie decyzji administracyjnej,
– w przepisach materialnego prawa administracyjnego zawarta jest norma kompetencyjna upoważniająca organ do podjęcia takiego rozstrzygnięcia,
– zrealizowany został pewien stan faktyczny odpowiadający generalnie hipotezie określonej w normie zawierającej normę kompetencyjną,
– istnieje podmiot mogący być stroną postępowania,
– podmiot uprawniony do wszczęcia postępowania zgłosił inicjatywę w tym względzie,
– nie zostało w sprawie podjęte ostateczne rozstrzygnięcie (por. G. Łaszczyca,
C. Martysz, A. Matan, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Tom I i II, Zakamycze, 2005, s. 44).
Z analizy powyższych przesłanek wynika, że sprawa administracyjna musi mieć charakter "otwarty" w tym znaczeniu, że nie może być rozstrzygnięta orzeczeniem ostatecznym (res iudicata). Bezprzedmiotowe będzie zatem postępowanie wszczęte
w sprawie, która została już załatwiona decyzją ostateczną (por. wyrok WSA
w Warszawie z 10 lipca 2007 r., III SA/Wa 757/07, Lex nr 418183). Wydanie bowiem po raz drugi decyzji załatwiającej tą samą sprawę co do istoty powoduje, że decyzja wydana w takim postępowaniu obarczona jest wadą nieważnością (art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a.).
Przechodząc od tych ogólnych uwag na grunt stanu faktycznego rozpatrywanej sprawy stwierdzić należy, że wniosek złożony przez skarżącego w zakresie wypłaty równoważnika za remont lokalu mieszkalnego za lata 2011-2012 był już rozpatrywany zarówno przez organy policji, jak i sąd administracyjny. Dopóki więc decyzje w tym zakresie (ostateczne decyzje z [...] kwietnia 2011 r. nr [...] i z [...] marca 2012 r. nr [...]) - rozstrzygające w sposób ostateczny dane sprawy - funkcjonują
w obrocie prawnym, kolejne postępowanie dotyczące tej samej materii jest w oczywisty sposób bezprzedmiotowe. Dopiero eliminacja z obrotu prawnego w trybie prawem przewidzianym takich decyzji otworzyłaby możliwość ponownego rozstrzygnięcia tej samej sprawy. Tak więc, wbrew opinii skarżącego, w tym przedmiocie nie mogło zapaść innego rodzaju rozstrzygnięcie niż podjęte. W ocenie Sądu, prawidłowo organy orzekające w postępowaniu instancyjnym uznały, że niemożliwe jest zakończenie tej sprawy w sposób merytoryczny i podjęły orzeczenia z zastosowaniem przepisu art. 105 § 1 k.p.a.
Tym samym, Sąd uznał za chybione zarzuty skargi i w pełni podzielił stanowisko organu odwoławczego.
Z powyższych względów, uznając zarzuty skargi za nieuzasadnione i nie stwierdzając naruszenia prawa mającego wpływ na wynik sprawy, Sąd - na podstawie art. 151 u.p.p.s.a. - skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło