I OW 200/13
PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2013-11-21
Skład orzekający: Wiesław Morys, Irena Kamińska, Jacek Hyla
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spór pomiędzy gminami dotyczący zwrotu wydatków poniesionych na świadczenia z pomocy społecznej, wynikający z art. 101 ust. 7 ustawy o pomocy społecznej, stanowi spór kompetencyjny w rozumieniu Kodeksu postępowania administracyjnego i Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, podlegający rozstrzygnięciu przez Naczelny Sąd Administracyjny?Ratio decidendi
Spór pomiędzy gminami dotyczący zwrotu wydatków poniesionych na świadczenia z pomocy społecznej, wynikający z art. 101 ust. 7 ustawy o pomocy społecznej, nie stanowi sporu kompetencyjnego w rozumieniu art. 22 § 1 k.p.a. i art. 4 PPSA, ponieważ rozliczenia te nie są załatwiane w formie decyzji administracyjnej, a tym samym nie podlegają jurysdykcji Naczelnego Sądu Administracyjnego w postępowaniu o rozstrzygnięcie sporu o właściwość. Tego rodzaju spór ma charakter cywilny.Stan faktyczny
Burmistrz Gminy O. złożył wniosek do Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozstrzygnięcie sporu o właściwość z Prezydentem Miasta Stołecznego Warszawy w przedmiocie wskazania organu właściwego do zwrotu wydatków poniesionych przez Gminę O. na pomoc społeczną przyznaną osobie bezdomnej. Prezydent Miasta Stołecznego Warszawy wniósł o odrzucenie wniosku, argumentując, że spór o właściwość w rozumieniu k.p.a. nie zachodzi, gdyż zwrot wydatków nie jest rozstrzygany w formie decyzji administracyjnej.Rozstrzygnięcie
Naczelny Sąd Administracyjny postanowił odrzucić wniosek Burmistrza Gminy O. i zwrócić mu kwotę 100 zł tytułem wpisu.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Wiesław Morys Sędziowie: Sędzia NSA Irena Kamińska Sędzia del. NSA Jacek Hyla (spr.) Protokolant st. inspektor sądowy Tomasz Zieliński po rozpoznaniu w dniu 21 listopada 2013 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Burmistrza Gminy O. o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Burmistrzem Gminy O. a Prezydentem Miasta Stołecznego Warszawy w przedmiocie wskazania organu właściwego do zwrotu wydatków poniesionych w sprawie udzielenia pomocy społecznej postanawia 1. odrzucić wniosek; 2. zwrócić Burmistrzowi Gminy O. ze środków budżetowych Naczelnego Sądu Administracyjnego kwotę 100 (sto) złotych uiszczoną tytułem wpisu od wniosku.
Burmistrz Gminy O. złożył wniósł o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy nim a Prezydentem Miasta Stołecznego Warszawy w przedmiocie wskazania organu właściwego do zwrotu wydatków poniesionych przez wnioskodawcę na pomoc społeczną przyznaną decyzjami administracyjnymi M. B. przez Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w O.
W uzasadnieniu wskazano, że Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w O. udzielił pomocy M. B. w formie schronienia i jednego gorącego posiłku dziennie od [...] lutego 2013 r. do [...] kwietnia 2013 r. w schronisku dla bezdomnych w O. oraz przyznał zasiłek celowy na przejazd do W. i powrót do O. w wysokości 40,00 zł.
Zgodnie z art. 101 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej w przypadku osoby bezdomnej właściwą miejscowo jest gmina ostatniego zameldowania tej osoby na pobyt stały. Organ wyjaśnił, iż w dniu [...] maja 2010 r. M. B. wymeldował się z pobytu stałego z adresu przy ul. [...] w Warszawie i pozostaje nie zameldowany dlatego bezsprzecznym jest fakt, iż gminą ostatniego miejsca zameldowania M. B. jest Warszawa. Stosownie bowiem do treści art.101 ust.7 ustawy o pomocy społecznej gmina właściwa ze względu na miejsce zamieszkania albo na ostatnie miejsce zameldowania na pobyt stały jest obowiązana do zwrotu wydatków gminie, która przyznała świadczenie w miejscu pobytu.
Organ wskazał, iż M. B. jako osoba bezdomna, co prawda przebywa na terenie Gminy O., jednak nie jest to jego miejsce zamieszkania, a zatem wobec braku możliwości ustalenia jego miejsca zamieszkania, jak to zazwyczaj występuje w przypadku osób bezdomnych, ustawodawca wskazuje gminę ostatniego miejsca zameldowania jako właściwą do poniesienia kosztów pomocy bezdomnemu.
W odpowiedzi na wniosek Prezydent Miasta Stołecznego Warszawy wniósł o odrzucenie wniosku. W uzasadnieniu wskazano, że sporem o właściwość w rozumieniu art. 22 §1 k.p.a. jest sytuacja, gdy przynajmniej dwa organy jednocześnie uważają się za niewłaściwe do załatwienia sprawy rozstrzyganej w drodze decyzji administracyjnej.
Katalog świadczeń z pomocy społecznej, których przyznanie - zgodnie z art. 106 ust. 1 i ust.4 ustawy o pomocy społecznej następuje w formie decyzji administracyjnej - określony został w art. 36 ustawy. Zwrot wydatków, o których mowa w art. 101 ust.7 ustawy o pomocy społecznej nie jest wymieniony w katalogu świadczeń z pomocy społecznej załatwianych w formie decyzji administracyjnej. W związku z powyższym w niniejszej sprawie nie zachodzi spór o właściwość w rozumieniu art. 22 § 1 k.p.a.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 15 § 1 pkt 4 w zw. z art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. - zwanej dalej p.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga sprawy o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek, a organami administracji rządowej. Przez spór kompetencyjny (także o właściwość), o którym mowa w art. 4 p.p.s.a. należy rozumieć sytuację, w której przynajmniej dwa organy administracji publicznej jednocześnie uważają się za właściwe do załatwienia konkretnej sprawy (spór pozytywny) lub też każdy z nich uważa się za niewłaściwy do jej załatwienia (spór negatywny). Spór o właściwość zachodzi tylko w rozstrzyganiu sprawy indywidualnej przez organy administracji i musi ona podlegać załatwieniu w drodze decyzji administracyjnej w rozumieniu kodeksu postępowania administracyjnego (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 stycznia 1995 r. sygn. akt I SA 40/95, ONSA 1995/3 poz. 148).
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w przedmiotowej sprawie nie mamy do czynienia ze sporem kompetencyjnym w rozumieniu powołanego wyżej przepisu. Spór, który zaistniał pomiędzy wnioskującym Burmistrzem Gminy O., a Prezydentem Miasta Stołecznego Warszawy dotyczy bowiem zwrotu wydatków poniesionych przez wnioskodawcę na świadczenia przyznane M. B. w formie schronienia i jednego gorącego posiłku dziennie w okresie od [...] lutego 2013 r. do [...] kwietnia 2013 r. w schronisku dla bezdomnych w O. oraz zasiłku celowego.
Wskazać należy, iż zagadnienie dotyczące zwrotu wydatków gminie uregulowane zostało przez ustawodawcę w art. 101 ust. 7 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2009 r. Nr 175 poz. 1362 ze zm.). W myśl tego przepisu, gmina właściwa ze względu na miejsce zamieszkania albo na ostatnie miejsce zameldowania na pobyt stały jest obowiązana do zwrotu wydatków gminie, która przyznała świadczenia w miejscu pobytu. Z powołanego przepisu nie wynika, aby zwrot wydatków gminie podlegał rozstrzygnięciu w formie decyzji administracyjnej. Powołany przepis nie odnosi się do organów, lecz do samych gmin, a więc do osób prawnych, dlatego też spór dotyczący zwrotu wydatków nie ma charakteru administracyjnego, lecz stanowi sprawę cywilną w rozumieniu art. 1 k.p.c. (por. postanowienie NSA z dnia 28 lutego 2007 r. sygn. akt I OW 73/06, Lex nr 362165 oraz postanowienia NSA z dnia 22 grudnia 2008 r., sygn. akt I OW 97/08, Lex nr 564278 i z dnia 1 czerwca 2010 r., sygn. akt I OW 75/10 i z dnia 8 lutego 2012 r., sygn. akt I OW 201/11 - orzeczenia.nsa.gov.pl).
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego skoro rozliczenia między gminami następujące na podstawie art. 101 ust. 7 ustawy o pomocy społecznej nie są załatwiane w formie decyzji administracyjnej, to tym samym nie można mówić o istnieniu sporu o właściwość w rozumieniu art. 22 § 1 k.p.a.
Z tego też względu wniosek o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego, z jakim wystąpił Burmistrz Gminy O. należało uznać za niedopuszczalny i odrzucić go na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 w zw. z art. 64 § 3 i art. 193 p.p.s.a.
W tym stanie sprawy Naczelny Sąd Administracyjny postanowił jak w sentencji postanowienia.
.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło