I OSK 274/14
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2014-05-14
Skład orzekający: Jan Paweł Tarno, Maciej Dybowski, Iwona Kosińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy w sprawie sprzedaży lokali będących własnością gminy, stanowiących części składowe nieruchomości, wymaga zgody rady gminy, jeśli nie określono zasad zbywania nieruchomości gminnych?Ratio decidendi
Rada gminy ma kompetencję do wyrażenia zgody na sprzedaż lokali będących jej własnością, nawet jeśli stanowią one części składowe nieruchomości, w sytuacji gdy nie zostały określone zasady zbywania nieruchomości gminnych. Sprzedaż nieruchomości lub jej części jest czynnością przekraczającą zakres zwykłego zarządu, co uzasadnia zastosowanie art. 18 ust. 2 pkt 9 lit. a ustawy o samorządzie gminnym.Stan faktyczny
Wojewoda Zachodniopomorski stwierdził nieważność uchwały Rady Gminy Boleszkowice w sprawie sprzedaży lokalu użytkowego, uznając, że kompetencja do tego należy do wójta, a nie rady. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uchylił rozstrzygnięcie nadzorcze, uznając, że rada miała kompetencję do wyrażenia zgody na sprzedaż. Wojewoda złożył skargę kasacyjną, zarzucając błędną wykładnię przepisów prawa materialnego i procesowego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną Wojewody Zachodniopomorskiego.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jan Paweł Tarno Sędziowie NSA Maciej Dybowski del. WSA Iwona Kosińska (spr.) Protokolant asystent sędziego Dorota Chromicka po rozpoznaniu w dniu 14 maja 2014 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Wojewody Zachodniopomorskiego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 21 listopada 2013 r., sygn. akt II SA/Sz 1131/13 w sprawie ze skargi Gminy Boleszkowice na rozstrzygniecie nadzorcze Wojewody Zachodniopomorskiego z dnia [...] sierpnia 2013 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności uchwały w sprawie sprzedaży lokali będących własnością Gminy Boleszkowice w drodze przetargu ustnego nieograniczonego oddala skargę kasacyjną.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyrokiem z dnia 21 listopada 2013 r., sygn. akt II SA/Sz 1131/13, po rozpatrzeniu skargi Gminy Boleszkowice na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Zachodniopomorskiego z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności uchwały w sprawie sprzedaży lokali będących własnością Gminy Boleszkowice w drodze przetargu ustnego nieograniczonego, uchylił zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze.
W uzasadnieniu wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny przedstawił następujący stan faktyczny sprawy:
Wojewoda Zachodniopomorski rozstrzygnięciem nadzorczym z dnia [...] sierpnia 2013 r., wydanym na podstawie art. 91 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2013 r., poz. 594), stwierdził nieważność uchwały Rady Gminy Boleszkowice z dnia 27 czerwca 2013 r. Nr XXX/157/2013 w sprawie sprzedaży lokali będących własnością Gminy Boleszkowice w drodze przetargu ustnego nieograniczonego. Uzasadniając wydany przez siebie akt Wojewoda Zachodniopomorski stwierdził, że w § 1 uchwały Rada postanowiła wyrazić zgodę na sprzedaż lokalu użytkowego nr [...] położonego w miejscowości [...] w drodze przetargu ustnego nieograniczonego. Jako materialnoprawną podstawę podjęcia przedmiotowej uchwały Rada Gminy Boleszkowice przywołała przepisy art. 18 ust. 2 pkt 9 lit. a ustawy o samorządzie gminnym oraz art. 13 ust. 1 i 28 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 ze zm.). Według Wojewody Zachodniopomorskiego organem właściwym do gospodarowania gminnym zasobem nieruchomości jest wójt, burmistrz, prezydent miasta. Zasada ta znalazła odzwierciedlenie nie tylko w przepisach ustawy o samorządzie gminnym (art. 30 ust. 2 pkt 3), potwierdza ją także art. 25 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Uprawnienie rady gminy do podejmowania uchwał na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 9 lit. a ustawy o samorządzie gminnym stanowi wyjątek od generalnej zasady wyrażonej w art. 30 ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym stanowiącej, że to wójt gospodaruje mieniem komunalnym, jak również zasady wyrażonej w art. 25 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, że gminnym zasobem nieruchomości gospodaruje wójt, burmistrz lub prezydent miasta. Rada gminy może natomiast podejmować tylko takie działania, do których została jednoznacznie upoważniona przez ustawodawcę, w pozostałych przypadkach czynności w zakresie gospodarowania mieniem komunalnym gminy dokonuje samodzielnie wójt (burmistrz, prezydent miasta). Z tego względu podejmowanie przez radę uchwały w sprawie, która mieści się w kompetencjach organu wykonawczego, jest w ocenie organu nadzoru działaniem istotnie naruszającym prawo. Reasumując, organ nadzoru stwierdził, że Rada Gminy Boleszkowice podejmując kwestionowany akt wkroczyła w uprawnienia Wójta Gminy Boleszkowice, w konsekwencji naruszyła wynikającą z art. 169 ust. 1 Konstytucji zasadę podziału kompetencji organów gminy, a więc stwierdzenie nieważności uchwały Rady Gminy Boleszkowice z dnia 27 czerwca 2013 r. Nr XXX/157/2013 w sprawie sprzedaży lokali będących własnością Gminy Boleszkowice w drodze przetargu ustnego nieograniczonego jest konieczne i w pełni uzasadnione.
Skargę na to rozstrzygnięcie nadzorcze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożyła Gminę Boleszkowice. Strona skarżąca zarzuciła organowi naruszenie art. 18 ust. 2 pkt 9 lit. a ustawy o samorządzie gminnym w związku z art. 46 § 1 K.c. w związku z art. 13 ust 1 i art. 28 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że niniejszy przepis nie ma zastosowania w przypadku, gdy lokal jest częścią składową nieruchomości i nie jest odrębnym od gruntu przedmiotem własności, które to naruszenie miało wpływ na wynik sprawy oraz naruszenie art. 30 ust. 2 pkt 3 ustawy o samorządzie gminnym w związku z art. 25 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że w stosunku do części składowej nieruchomości, lokalu użytkowego nr [...] położonego w miejscowości [...], którego dotyczy uchwała Nr XXX/157/2013, właściwym do rozstrzygania był wójt, burmistrz, prezydent miasta, jako organ właściwy do gospodarowania gminnym zasobem nieruchomości, które to naruszenie miało wpływ na wynik sprawy.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda Zachodniopomorski wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonym rozstrzygnięciu nadzorczym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyrokiem z dnia 21 listopada 2013 r. sygn. akt t II SA/Sz 1131/13 uchylił zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze i wyjaśnił, że wyłączna kompetencja rady gminy, o której mowa w art. 18 ust. 2 pkt 9 lit. a ustawy o samorządzie gminnym obejmuje, między innymi, wszelkie sytuacje nabywania, zbywania i obciążania lokali będących własnością gminy, które stanowią albo odrębną nieruchomość, albo część składową nieruchomości budynku będącego odrębną nieruchomością, albo część składową gruntu zabudowanego budynkiem niebędącym odrębną nieruchomością, w którym nie wydzielono samodzielnych lokali uznawanych za odrębne nieruchomości. W każdym z tych przypadków lokale mieszkalne bądź lokale przeznaczone na inne cele są nieruchomością albo jej częścią. O ile rada gminy nie określiła w drodze uchwały zasad nabywania, zbywania i obciążania nieruchomości oraz ich wydzierżawiania lub najmu na okres dłuższy niż trzy lata, to do czasu określenia zasad wójt (burmistrz, prezydent) może dokonywać powyższych czynności z zakresu gospodarowania mieniem komunalnym wyłącznie za zgodą rady gminy. Taka zgoda dotyczy określonej albo określonych nieruchomości, uchwała stanowi bowiem zgodę na dokonanie czynności objętej hipotezą art. 18 ust. 2 pkt 9 lit. a ustawy o samorządzie gminnym (nabycie, zbycie i obciążenia nieruchomości oraz ich wydzierżawiania lub najmu na okres dłuższy niż trzy lata). Mając zatem na uwadze postanowienia art. 18 ust. 2 pkt 9 lit. a ustawy o samorządzie gminnym, jak i przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami Sąd I instancji stanął na stanowisku, że w przypadku braku określenia zasad nabycia, zbycia i obciążania nieruchomości, rada gminy ma kompetencje w przedmiocie wyrażania zgody na wymienione w tym przepisie czynności obrotu nieruchomościami.
Sąd zwrócił uwagę na fakt, że Rada Gminy Boleszkowice uchwałą z dnia 30 czerwca 2011 r. Nr VII/41/2011 określiła zasady nabywania, zbywania i obciążania nieruchomości zabudowanych i niezabudowanych oraz ich wydzierżawiania lub najmu na okres dłuższy niż trzy lata lub na czas nieoznaczony (Dz. Urz. Woj. Zach. Nr 107, poz. 1949). Wojewoda Zachodniopomorski rozstrzygnięciem nadzorczym z dnia 2 sierpnia 2011 r. stwierdził jednak nieważność § 2 oraz § 4-11 tej uchwały (Dz. Urz. Woj. Zach. Nr 107, poz. 1958). Oznacza to, że w Gminie Boleszkowice nie obowiązują zasady w zakresie obrotu nieruchomościami gminnymi ustalone przez Radę Gminy Boleszkowice, a więc każdorazowo na zbycie nieruchomości gminnej Rada Gminy Boleszkowice winna wyrazić zgodę. Zgodnie z ustawą z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz. U. z 2000 r. Nr 80, poz. 903, ze zm.) samodzielny lokal mieszkalny a także lokal o innym przeznaczeniu (użytkowy) mogą stanowić odrębne nieruchomości (art. 2 ust. 1). W razie wyodrębnienia własności lokali właścicielowi lokalu przysługuje udział w nieruchomości wspólnej jako prawo związane z własnością lokalu (art. 3 ust. 1). Umowa o ustanowieniu odrębnej własności lokalu może być zawarta albo przez współwłaścicieli nieruchomości, albo przez właściciela nieruchomości i nabywcę lokalu (art. 8 ust. 3). Wyodrębnienie to najczęściej następuje w chwili sprzedaży lokalu, poprzez stosowne zapisy notarialnej umowy sprzedaży. Wojewoda Zachodniopomorski zarzucił uchwale Rady Gminy Boleszkowice z dnia 27 czerwca 2013 r. Nr XXX/157/2013 w sprawie sprzedaży lokali będących własnością Gminy Boleszkowice w drodze przetargu ustnego nieograniczonego, że na podstawie przepisów wskazanych w tym akcie Rada posiada kompetencje wyrażania swojego stanowiska odnośnie "nieruchomości nie zaś jej części, która nie stanowi odrębnej nieruchomości". Zdaniem organu nadzoru w tym zakresie kompetencje należą do Wójta Gminy Boleszkowice, a Rada Gminy Boleszkowice "w konsekwencji naruszyła wynikającą z art. 169 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej zasadę podziału kompetencji organów gminy". Nie zgadzając się z tym stanowiskiem Sąd I instancji uznał, w przypadku sprzedaży nieruchomości lokalowej, tzn. wyodrębnionego lokalu i nieruchomości wspólnej (elementy wspólne budynku wraz z udziałem w nieruchomości), przy braku zasad sprzedaży nieruchomości gminnych, rada zobowiązana jest wyrazić zgodę na sprzedaż nieruchomości lokalowej, każda bowiem sprzedaż nieruchomości lub jej części należy do czynności przekraczających zakres zwykłego zarządu majątkiem gminy, a tym samym powstaje podstawa do zastosowania art. 18 ust. 2 pkt 9 lit. a ustawy o samorządzie gminnym. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uchylił zaskarżone rozstrzygniecie nadzorcze.
Skargę kasacyjną od tego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożył Wojewoda Zachodniopomorski. W złożonej skardze skarżący kasacyjnie zarzucił kwestionowanemu rozstrzygnięciu naruszenie:
1. prawa materialnego, to jest:
- art. 18 ust. 2 pkt 9 lit. a ustawy o samorządzie gminnym poprzez błędną jego wykładnię wyrażającą się w przyjęciu domniemania kompetencji Rady Gminy Boleszkowice do wyrażania zgody na sprzedaż części nieruchomości niewyodrębnionej w myśl art. 46 § 1 kodeksu cywilnego w sytuacji, gdy kompetencję w tym zakresie przepis prawa przekazuje organowi wykonawczemu;
- art. 13 ust. 1 i 28 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzez błędną jego wykładnię wyrażającą się w uznaniu, że Rada Gminy Boleszkowice posiadała kompetencję do wyrażania zgody na sprzedaż niewyodrębnionej w myśl art. 46 § 1 kodeksu cywilnego nieruchomości lub jej części, podczas gdy wedle tego przepisu kompetencja taka przypisana jest organowi wykonawczemu;
- art. 7 oraz art. 169 ust. 1 Konstytucji poprzez jego niezastosowanie wyrażające się w przyjęciu, że Rada Gminy Boleszkowice, jako organ władzy publicznej, mogła działać poza granicami przyznanych przez przepisy prawa kompetencji oraz doprowadzała do naruszenia zasady podziału kompetencji pomiędzy organy Gminy,
2. prawa procesowego, to jest:
- art. 148 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2010 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z póź. zm.) polegające na niewzięciu pod uwagę całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w aktach rozpoznawanej sprawy i tym samym uchylenie rozstrzygnięcia nadzorczego bez odniesienia się do zgłoszonych zarzutów, tj. naruszenia zasady podziału kompetencji pomiędzy organy jednostki samorządu terytorialnego.
Mając powyższe zarzuty na uwadze skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Szczecinie do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie od Gminy Boleszkowice na rzecz Wojewody Zachodniopomorskiego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa przez radcę prawnego, wedle norm przepisanych.
W uzasadnieniu strona skarżąca przedstawiła argumenty na poparcie zasadności postawionych w skardze kasacyjnej zarzutów.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. z 2012 r. Dz. U. poz. 270) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod uwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W przedmiotowej sprawie nie zachodzą przesłanki nieważności postępowania określone w art. 183 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Naczelny Sąd Administracyjny kontroluje więc zgodność zaskarżonego orzeczenia z prawem materialnym i procesowym w granicach skargi kasacyjnej.
Skarga kasacyjna podlegała oddaleniu, ponieważ podniesione w niej zarzuty są niezasadne.
W niniejszej sprawie skarżący oparł skargę kasacyjną na obu podstawach kasacyjnych wskazanych w art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w związku z tym w pierwszej kolejności wymagają oceny zawarte w skardze kasacyjnej zarzuty dotyczący naruszenia przez Sąd I instancji przepisów postępowania, gdyż zarzut dotyczący naruszenia prawa materialnego może podlegać ocenie dopiero wówczas, gdy stan faktyczny przyjęty za podstawę zaskarżonego wyroku nie nasuwa zastrzeżeń.
W skardze kasacyjnej postawiony został Sądowi I instancji zarzut naruszenia art. 148 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2010 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi polegający na niewzięciu pod uwagę całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w aktach rozpoznawanej sprawy. Zarzut ten nie może zostać uwzględniony, ponieważ został on wadliwie sformowany a ponadto nie został on w ogóle uzasadniony. Przede wszystkim wyjaśnić należy, że art. 148 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie został podzielony na dalsze jednostki redakcyjne w postaci paragrafów. W konsekwencji Wojewódzki Sąd Administracyjny nie mógł dopuścić się naruszenia art. 148 § 1 powołanej ustawy, skoro przepis taki nie istnieje. Ponadto uzasadniając tak postawiony zarzut nie wskazano, jakie elementy materiału dowodowego zostały w ocenie skarżącego kasacyjnie pominięte przez Sąd I instancji przy orzekaniu, nie wspominając już o wykazaniu związku tego ewentualnego uchybienia z końcowym wynikiem postępowania sądowo-administracyjnego. Wymienione wady postawionego w skardze kasacyjnej zarzutu nie pozwalają zatem Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu rozpoznać go merytorycznie. Przypomnieć w tej sytuacji należy, że Naczelny Sąd Administracyjny nie bada sprawy w takim zakresie, jak może to czynić Sąd I instancji. Zakres postępowania kasacyjnego wyznacza art. 183 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, stosownie do którego Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Związanie granicami skargi kasacyjnej oznacza, że Naczelny Sąd Administracyjny nie może domniemywać intencji autora tego środka zaskarżenia i domyślać się naruszenie jakich przepisów zamierzał, czy powinien skutecznie zarzucić Sądowi I instancji. Naczelny Sąd Administracyjny nie jest też uprawniony do jakiegokolwiek korygowania zarzutów kasacyjnych, czy też ich uściślania lub modyfikowania.
Skoro zatem podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut dotyczący naruszenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny przepisów postępowania okazał się nieskuteczny, należy przejść do oceny zasadności zarzutów skargi kasacyjnej dotyczących naruszenia wskazanych w niej przepisów prawa materialnego. W skardze kasacyjnej zawarto zarzut błędnej wykładni art. 18 ust. 2 pkt 9 lit. a z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2013 r. poz. 594) oraz art. 13 ust. 1 i 28 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651, ze zm.), konsekwencją którego stał się zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 7 oraz art. 169 ust. 1 Konstytucji.
Również te zarzuty Naczelny Sąd Administracyjny uznał za nieuzasadnione. Wbrew bowiem stanowisku prezentowanemu w skardze kasacyjnej przedmiotowa uchwała Rady Gminy Boleszkowice z dnia 27 czerwca 2013 r. Nr XXX/157/2013 nie wykraczała poza ustawowe umocowanie Rady wynikające z art. 18 ust. 2 pkt 9 lit. a ustawy o samorządzie gminnym oraz właściwą wykładnię art. 13 ust. 1 i art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Kwestionowana uchwała została podjęta w sprawie sprzedaży lokali będących własnością Gminy Boleszkowice w drodze przetargu ustnego nieograniczonego. Najistotniejszy w niniejszej sprawie jest zatem podział kompetencji przeprowadzony w ustawie o samorządzie gminnym oraz w ustawie o gospodarce nieruchomościami. Podział organów gminy na stanowiące i wykonawcze, znajdujący normatywne źródło w art. 169 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej, został rozwinięty i uszczegółowiony w rozdziale 3 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym. Wedle obecnie obowiązujących w tej kwestii przepisów organem stanowiącym jest rada gminy (art. 15 ust. 1), organem wykonawczym zaś wójt, burmistrz lub prezydent miasta (art. 26 ust. 1). Normę kolizyjną stanowi art. 18 ust. 1 ustawy, zgodnie z którym do właściwości rady gminy należą wszystkie sprawy pozostające w zakresie działania gminy, o ile ustawy nie stanowią inaczej. Domniemanie właściwości rady "we wszystkich sprawach pozostających w zakresie działania gminy" oznacza, że rada gminy - jako organ kolegialny - podejmuje działania związane ze stanowieniem (art. 15 ust. 1) lub kontrolą (art. 18a ust. 1). Stosownie zaś do dyspozycji art. 18 ust. 2 pkt 9 lit. a ustawy o samorządzie gminnym rada gminy jest uprawniona do podejmowania uchwał w sprawach majątkowych gminy, przekraczających zakres zwykłego zarządu, dotyczących zasad nabywania, zbywania i obciążania nieruchomości oraz ich wydzierżawiania lub wynajmowania na czas oznaczony dłuższy niż 3 lata lub na czas nieoznaczony, o ile ustawy szczególne nie stanowią inaczej; uchwała rady gminy jest wymagana również w przypadku, gdy po umowie zawartej na czas oznaczony do 3 lat strony zawierają kolejne umowy, których przedmiotem jest ta sama nieruchomość. Oznacza to, że o ile rada gminy nie określiła w drodze uchwały zasad nabywania, zbywania i obciążania nieruchomości oraz ich wydzierżawiania lub najmu na okres dłuższy niż trzy lata, to do czasu określenia zasad wójt (burmistrz, prezydent) może dokonywać powyższych czynności z zakresu gospodarowania mieniem komunalnym wyłącznie za zgodą rady gminy. Taka uchwała stanowi bowiem zgodę na dokonanie czynności objętej hipotezą art. 18 ust. 2 pkt 9 lit. a ustawy o samorządzie gminnym (nabycie, zbycie i obciążenia nieruchomości oraz ich wydzierżawiania lub najmu na okres dłuższy niż trzy lata).
Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko wyrażone przez Sąd I instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, zgodnie z którym w przypadku sprzedaży nieruchomości lokalowej, tzn. wyodrębnionego lokalu i nieruchomości wspólnej (elementy wspólne budynku wraz z udziałem w nieruchomości gruntowej), przy braku zasad sprzedaży nieruchomości gminnych rada gminy zobowiązana jest wyrazić zgodę na sprzedaż nieruchomości lokalowej. Każda bowiem sprzedaż nieruchomości lub jej części należy do czynności przekraczających zakres zwykłego zarządu majątkiem gminy, a tym samym powstaje podstawa do zastosowania art. 18 ust. 2 pkt 9 lit. a ustawy o samorządzie gminnym. Przepis ten wyznacza natomiast jednoznacznie zakres delegacji ustawowej dla rady gminy, który sprowadza się do podejmowania uchwał w sprawach majątkowych gminy przekraczających zakres zwykłego zarządu (do których niewątpliwie zaliczyć należy czynność prawną, która polega na trwałym rozporządzeniu częścią zasobu nieruchomości gminnych, czyli zbycie prawa własności).
Na marginesie jedynie wyjaśnić należy, że kompetencja rady gminy do podjęcia uchwały w przedmiocie sprzedaży lokali będących własnością tej gminy w drodze przetargu ustnego nieograniczonego obejmuje sytuacje zbycia zarówno odrębnych nieruchomości w rozumieniu art. 46 § 1 K.c., jak i pomieszczeń będących częściami składowymi budynku będącego odrębną nieruchomością, albo częściami składowymi gruntu zabudowanego budynkiem niebędącym odrębną nieruchomością, w którym nie wydzielono samodzielnych lokali, uznawanych za odrębne nieruchomości. Takie stanowisko dotyczące rozumienia pojęcia nieruchomości o których mowa w art. 18 ust. 2 pkt 9 lit. a ustawy o samorządzie gminnym zawarte zostało w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 marca 2013 r., sygn. akt I OSK 2614/12 i taki pogląd podziela także skład orzekający w niniejszej sprawie.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie można uznać, jak chciałby tego skarżący kasacyjnie, że sprzedaż całej nieruchomości wymaga zgody rady gminy, zaś jej części składowej już nie. Przyjęcie takiego rozumienia omawianych przepisów w prostej linii prowadziłoby do stworzenia możliwości obchodzenia ustawowych rygorów prawnych, ponieważ w stosunku do każdej nieruchomości organ wykonawczy gminy mógłby dokonywać czynności przekraczających zakres zwykłego zarządu bez zgody rady, sprzedając bez zgody rady gminy po kolei części składowe konkretnej nieruchomości.
Mając zatem na uwadze postanowienia art. 18 ust. 2 pkt 9 lit. a ustawy o samorządzie gminnym, jak i przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami przyjąć należy, że w przypadku braku określenia zasad nabycia, zbycia i obciążania nieruchomości, rada gminy ma kompetencje w przedmiocie wyrażania zgody na wymienione w tym przepisie czynności obrotu nieruchomościami, a w szczególności sprzedaż nieruchomości lub jej części.
W tej sytuacji brak jest także podstaw do uznania zasadności postawionego w skardze kasacyjnej zarzutu naruszenia przez Sąd I instancji art. 7 oraz art. 169 ust. 1 Konstytucji, który to zarzut był konsekwencją pozostałych zarzutów prawa materialnego, których prawidłowości Naczelny Sąd Administracyjny z wyżej podanych powodów nie podzielił.
Przedstawiona argumentacja prowadzi do wniosku, że sprawa co do istoty została prawidłowo rozpatrzona, a dokonana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie ocena prawidłowości zaskarżonego rozstrzygnięcia nadzorczego Wojewody odpowiada prawu.
Mając powyższe na względzie na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. z 2012 r. Dz. U. poz. 270) Sąd orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło