I OSK 465/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Banasiewicz po rozpoznaniu w dniu 18 marca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Związku A. w K. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 listopada 2013 r., sygn. akt I SA/Wa 2692/13 o odrzuceniu skargi Związku A. w K. na decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] września 2013 r., nr [...] w przedmiocie uwłaszczenia postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 27 listopada 2013 r., sygn. akt I SA/Wa 2692/13 odrzucił skargę Związku A. w K. na decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] września 2013 r., nr [...] w przedmiocie uwłaszczenia. W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji podał, że skarga została wniesiona przez radcę prawnego M.N. jako pełnomocnika skarżącego. Pełnomocnik strony skarżącej, pomimo wezwania, nie uzupełnił w wyznaczonym terminie braku formalnego skargi w postaci złożenia oryginału bądź poświadczonej za zgodność z oryginałem kopii pełnomocnictwa do działania w imieniu skarżącego. Z treści nadesłanej na wezwanie z dnia 4 listopada 2013 r., potwierdzonej za zgodność z oryginałem, kopii pełnomocnictwa z dnia 10 września 2007 r. wynika bowiem, że skarżący udzielił radcy prawnemu M.N. pełnomocnictwa do reprezentowania go w sprawie skargi na decyzję Ministra Budownictwa z dnia [...] sierpnia 2007 r., nr [...]. Powyższe, zdaniem Sądu I instancji oznacza, że nadesłane do akt sprawy pełnomocnictwo daje radcy prawnemu M.N. umocowanie do reprezentowania skarżącego w innej sprawie niż ta, która jest objęta skargą. W związku z powyższym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2004 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej "p.p.s.a.") odrzucił skargę. Skargę kasacyjną od powyższego postanowienia wniósł Związek A. w K., reprezentowany przez radcę prawnego M.N. (umocowanego do wniesienia skargi kasacyjnej). Zaskarżając postanowienie Sądu I instancji w całości zarzucono temu postanowieniu naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, to jest art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. w zw. z art. 46 § 3 p.p.s.a. poprzez jego zastosowanie i przyjęcie, iż skarga z dnia 11 października 2013 r. na decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] września 2013 r., nr [...], była dotknięta brakami formalnymi, ponieważ nie zostało do niej dołączone pełnomocnictwo do zastępowania skarżącego w tej sprawie i nie usunięto braku formalnego skargi w wyznaczonym terminie, podczas gdy przedłożona przez pełnomocnika skarżącego uwierzytelniona kopia pełnomocnictwa potwierdzała umocowanie pełnomocnika do reprezentowania skarżącego w tej sprawie. W oparciu o powyższe zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie od organu administracji publicznej na rzecz skarżącego kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że postępowanie, w wyniku którego wydana została decyzja Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] września 2013 r. nie jest postępowaniem autonomicznym, odrębnym od prowadzonego wcześniej, w 2007 r. Decyzja z dnia [...] września 2013 r. została wydana w wyniku przeprowadzenia postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie oraz Naczelnym Sądem Administracyjnym, których skutkiem było uchylenie decyzji Ministra Budownictwa z dnia [...] sierpnia 2007 r. i konieczność ponownego zbadania tej samej sprawy przez organ odwoławczy. W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy organ wydał decyzję z dnia [...] września 2013 r. Biorąc pod uwagę, że pełnomocnictwo z dnia 10 września 2007 r. ma charakter pełnomocnictwa do prowadzenia poszczególnej sprawy, a wydanie decyzji, po ponownym rozpoznaniu sprawy przez organ odwoławczy, na skutek wyroku sądu administracyjnego, należy zakwalifikować jako tę samą sprawę, uzasadniony jest zdaniem skarżącego zarzut naruszenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. w zw. z art. 46 § 3 p.p.s.a. poprzez jego zastosowanie i przyjęcie, iż skarga z dnia [...] października 2013 r. na decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] września 2013 r., nr [...] była dotknięta brakami formalnymi, podczas gdy przedłożona przez pełnomocnika skarżącego uwierzytelniona kopia pełnomocnictwa potwierdzała umocowanie pełnomocnika do reprezentowania skarżącego w tej sprawie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 37 § 1 p.p.s.a. pełnomocnik obowiązany jest przy pierwszej czynności procesowej dołączyć do akt sprawy pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy lub wierzytelny odpis pełnomocnictwa. Niezłożenie pełnomocnictwa stanowi brak formalny. W takiej sytuacji, zgodnie z art. 49 § 1 p.p.s.a., sąd wzywa stronę do usunięcia tego braku formalnego, który ma charakter istotny, uniemożliwiający nadanie skardze dalszego biegu. W przypadku jego nieusunięcia w wyznaczonym terminie, sąd odrzuca skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Poza sporem pozostaje w rozpoznawanej sprawie okoliczność, że radca prawny M.N. wnosząc w imieniu Związku A. w K. skargę na decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] września 2013 r. nie dołączył do akt sprawy pełnomocnictwa udzielonego mu przez mocodawcę. W takiej sytuacji zasadnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że wystąpiły przesłanki do zastosowania art. 49 § 1 p.p.s.a. i wezwał radcę prawnego do usunięcia stwierdzonego braku formalnego. Jednakże, chociaż pełnomocnik strony nadesłał w wyznaczonym terminie potwierdzoną za zgodność kopię pełnomocnictwa udzielonego mu przez Związek A. w K., to pełnomocnictwo to zawierało jedynie umocowanie do reprezentowania w sprawie ze skargi tego Związku na decyzję Ministra Budownictwa z dnia [...] sierpnia 2007 r. nr [...]. Tak wąsko zakreślony w pełnomocnictwie zakres umocowania – wbrew przekonaniu wnoszącego skargę kasacyjną – nie pozostawia wątpliwości, że złożenie na wezwanie Sądu I instancji odpisu powyższego pełnomocnictwa nie mogło być uznane za uzupełnienie omawianego braku formalnego skargi. Jednakże taki stan sprawy nie dawał jeszcze podstaw do odrzucenia skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Sąd winien podjąć próbę usunięcia braku formalnego skargi na podstawie art. 49 § 1 p.p.s.a. poprzez ponowne skierowanie stosownego wezwania bezpośrednio do strony skarżącej o usunięcie braku skargi przez jej podpisanie (por. postanowienia NSA z 12 grudnia 2005 r., sygn. akt I GSK 2703/05 i z dnia 2 sierpnia 2012 r., sygn. akt I OSK 1767/12). Jak słusznie stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 13 stycznia 2012 r., sygn. akt II OSK 2634/11 uznanie, że braki formalne skargi nie zostały uzupełnione przez pełnomocnika strony zobowiązywało Sąd I instancji do bezpośredniego skierowania do strony wezwania do uzupełnienia braków skargi poprzez jej podpisanie. Wykładnia art. 49 § 1 p.p.s.a. dokonana przez pryzmat konstytucyjnej zasady prawa strony do sądu (art. 45 Konstytucji Rzeczypospolitej) prowadzi do konstatacji, iż odrzucenie skargi bez uprzedniego bezpośredniego wezwania strony do jej podpisania w określonym stanie prawnym wypełnia przesłankę nieważności postępowania sądowego z art. 183 § 2 pkt 5 p.p.s.a. Wobec powyższego, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, zastosowanie w sprawie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. uznać należało za przedwczesne. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 w związku z art. 182 § 1 uchylił zaskarżone postanowienie. Brak jest natomiast podstawy prawnej do orzekania o kosztach postępowania kasacyjnego. Stosownie do art. 209 p.p.s.a. wniosek strony o zwrot kosztów sąd rozstrzyga w każdym orzeczeniu uwzględniającym skargę oraz w orzeczeniu, o którym mowa w art. 201, art. 203 i art. 204. Przepisy art. 203 i art. 204 p.p.s.a. jednoznacznie wiążą zwrot kosztów postępowania kasacyjnego z zaskarżeniem wyroku, a nie – jak miało to miejsce w niniejszej sprawie – postanowienia.