I OSK 769/14

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2014-07-23

Skład orzekający: Małgorzata Pocztarek, Izabella Kulig - Maciszewska, Jerzy Krupiński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zasiłek celowy przyznawany w związku z klęską żywiołową powinien pokrywać w całości szkodę majątkową, a jeśli nie, to jakie kryteria powinny być stosowane do ustalenia jego wysokości?
Ratio decidendi
Zasiłek celowy przyznawany w związku z klęską żywiołową nie ma charakteru odszkodowawczego i nie musi pokrywać w całości szkody majątkowej. Jego funkcją jest wsparcie w trudnych sytuacjach życiowych. Wysokość zasiłku pozostawiona jest uznaniu administracyjnemu organu, który powinien kierować się zasadami równości obywateli w dostępie do świadczeń i ustaleniami przekazanymi przez wojewodę, zwłaszcza gdy środki pochodzą z budżetu państwa.
Stan faktyczny
M. S. złożyła wniosek o przyznanie zasiłku celowego w związku ze zniszczeniem budynku mieszkalnego przez osuwisko. Po odmowie przyznania pomocy przez organy pierwszej i drugiej instancji, sprawa trafiła do WSA, który uchylił decyzje. Po ponownym rozpatrzeniu, organy przyznały zasiłek w niższej kwocie niż wnioskowana. WSA oddalił skargę M. S., a następnie NSA oddalił skargę kasacyjną od wyroku WSA. Kluczową kwestią sporną była wysokość przyznanego zasiłku i sposób obliczenia jego kwoty, w szczególności powierzchnia zniszczonego budynku.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek Sędziowie: Sędzia NSA Izabella Kulig - Maciszewska (spr.) Sędzia del NSA Jerzy Krupiński Protokolant asystent sędziego Marcin Rączka po rozpoznaniu w dniu 23 lipca 2014 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 28 listopada 2013 r. sygn. akt III SA/Kr 1142/13 w sprawie ze skargi M. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego oddala skargę kasacyjną Wyrokiem z dnia 28 listopada 2013 r., sygn. akt III SA/Kr 1142/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę M. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia [...] lipca 2013 r. w przedmiocie zasiłku celowego. Sąd podał, że w dniu 4 czerwca 2010 r. M. S. złożyła w Gminnym Ośrodku Pomocy Społecznej w K. wniosek o przyznanie zasiłku celowego w związku ze zdarzeniem polegającym na zniszczeniu budynku mieszkalnego w P. 38 spowodowanym uaktywnieniem się osuwiska. Wójt Gminy K. decyzją z dnia [...] grudnia 2010 r. odmówił M. S. przyznania pomocy w formie zasiłku celowego pochodzącego ze środków rezerwy celowej budżetu państwa w kwocie 300.000 zł. Po rozpatrzeniu odwołania M. S. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie decyzją z dnia [...] stycznia 2011 r. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Jednakże Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 19 maja 2011 r. sygn. akt III SA/Kr 292/11 uchylił decyzje organów obu instancji. Wójt Gminy K. decyzją z dnia [...] grudnia 2011 r. przyznał M. S. zasiłek celowy w wysokości 204.045 zł z przeznaczeniem na zakup mieszkania. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie decyzją z dnia [...] marca 2012 r. uchyliło decyzję organu I instancji i sprawę przekazało do ponownego rozpatrzenia. Kolegium uznało, że M. S. przysługuje zasiłek celowy, lecz stwierdziło, iż ustalenia organu I instancji co do wysokości przyznanego zasiłku nie były prawidłowe. Zdaniem Kolegium konieczne było usunięcie wątpliwości co do rzeczywistej powierzchni zniszczonego budynku należącego do strony, gdyż te ustalenia maja istotny wpływ na kwotę przyznawanej pomocy. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Wójt Gminy K. decyzją z dnia 11 września 2012 r. przyznał M. S. zasiłek celowy w wysokości 204.045 zł z przeznaczeniem na zakup mieszkania i stwierdził, że całość przyznanej kwoty została wypłacona stronie w grudniu 2011 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie decyzją z dnia [...] grudnia 2012 r. uchyliło decyzję organu I instancji i sprawę przekazało do ponownego rozpatrzenia. Powodem uchylenia było oparcie się przez organ I instancji na wytycznych Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz Wydziału Polityki Społecznej Małopolskiego Urzędu Wojewódzkiego. Zdaniem Kolegium organ I instancji powinien precyzyjnie ustalić stan faktyczny, w tym wysokość poniesionych przez stronę strat majątkowych i zakres potrzeb. Kolegium ponownie wskazało na konieczność usunięcia wątpliwości co do rzeczywistej powierzchni zniszczonego budynku należącego do strony. Wójt Gminy K. decyzją z dnia [...] maja 2013 r. na podstawie art. 104 i art. 107 kpa w związku z art. 106 ust. 1, art.110 ust. 2, art. 7 pkt 15, art. 18 ust. 1 pkt 4 oraz art. 40 ust. 2 i ust. 3 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2013 r., poz. 182), § 2 i § 3 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z 8 czerwca 2012 r. w sprawie rodzinnego wywiadu środowiskowego (Dz. U. z 2012 r. poz. 712), przyznał M. S., właścicielce zniszczonego w wyniku niekorzystnych zjawisk atmosferycznych (uaktywnienia się osuwiska) i przeznaczonego do rozbiórki budynku mieszkalnego w miejscowości P. 38, pomoc w formie zasiłku celowego w wysokości 204.045 zł z przeznaczeniem na zakup mieszkania. W obszernym uzasadnieniu decyzji przytoczono stosowne regulacje prawne oraz opisano przebieg dotychczasowego postępowania. Organ I instancji podkreślił, że, realizując zalecenia Kolegium wyrażone w decyzji dnia 7 grudnia 2012 r. i podejmując rozstrzygnięcie w przedmiotowej sprawie, uwzględnił wytyczne Wojewody Małopolskiego co do dysponowania środkami zleconymi na wypłatę zasiłków celowych specjalnych. Wytyczne te wykorzystane zostały jedynie w zakresie zapewnienia realizacji równości obywateli w dostępie do określonego świadczenia i dostępu do przewidzianych świadczeń na minimalizowanie skutków spowodowanych powodzią, nie zaś jako podstawa prawna rozstrzygnięcia. Wskazano przy tym, że pomoc w wysokości 300.000 zł, o jaką ubiega się M. S., była wypłacana wszystkim poszkodowanym w przypadku całkowitego zniszczenia budynku przez powódź, co było potwierdzane przez organy budowlane kartą osuwiska lub innymi dokumentami nadzoru budowlanego nadto po oszacowaniu szkód przez osobę posiadająca uprawnienia do szacowania nieruchomości. Ustalono w postępowaniu wyjaśniającym, w drodze wywiadu środowiskowego i materiałów dowodowych, że w trakcie ulewnych deszczy w nocy z 3 na 4 czerwca 2010 r. uaktywniło się osuwisko w miejscowości P., w wyniku czego uszkodzeniu uległ budynek nr 38 należący do M. S.. W dniu [...] października 2010 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla powiatu krakowskiego - ziemskiego w Krakowie wydał decyzję nr [...] nakazującą właścicielce budynku jego rozbiórkę i uporządkowanie terenu po wykonaniu rozbiórki. Wobec powyższego uznano, że wnioskodawczyni spełnia kryteria przyznania pomocy w formie zasiłku celowego z art. 40 ustawy o pomocy społecznej oraz przyznano i wypłacono jej pomoc w formie zasiłku celowego w wysokości 204 045 zł. Wysokość zasiłku celowego jest równa iloczynowi powierzchni użytkowej zniszczonego budynku lub lokalu pomnożonej przez wartość jednostki powierzchni użytkowej. Ta ostatnia wartość została ustalona przez rzeczoznawcę majątkowego na kwotę 2.720,6 zł za m2. Z uwagi na to, że w toku postępowania ustalono, iż powierzchnia użytkowa zniszczonego budynku to 75 m2 wyliczono, kwotę zasiłku na 204.045,00 zł. Organ I instancji podkreślił nadto, że zgodnie z pismem Starosty Krakowskiego dla przedmiotowej działki brak jest jakichkolwiek zgłoszeń dotyczących rozbudowy istniejącego domu, którego poprzedni właściciel deklarował powierzchnie 75 m2. Organ I instancji, cytując orzecznictwo sądowoadministracyjne, powołał się na cele i zasady pomocy społecznej i na możliwości strony w przezwyciężaniu swojej trudnej sytuacji. Konkludując organ I instancji stwierdził, że przyznana M. S. wysokość świadczenia mieści się w możliwościach pomocy społecznej, jak również odpowiada celom ustawy o pomocy społecznej i że nie może pełnić funkcji odszkodowawczej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie decyzją z dnia [...] lipca 2013 r. utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. Kolegium podkreśliło, że zasadniczą kwestią sporną w sprawie jest wysokość świadczenia, które przyznane zostało wnioskodawczyni w kwocie niższej od oczekiwanej. Kolegium stwierdziło, że organ I instancji nie kwestionował ustaleń sporządzonego w sprawie operatu szacunkowego, na podstawie którego przyjęto, że rzeczywista powierzchnia użytkowa budynku wynosiła 145 m2, zaś wartość odtworzeniowa jednostki powierzchni użytkowej 2720,6 zł, co również wynikało z operatu rzeczoznawcy majątkowego mgr Józefa Wilczaka. Ponadto Kolegium podkreśliło, że organ I instancji poczynił w tym zakresie dodatkowe ustalenia i uzyskał od Starosty Krakowskiego potwierdzenie, iż dla przedmiotowej działki brak było jakichkolwiek zgłoszeń dotyczących rozbudowy istniejącego domu, którego poprzedni właściciel, a zamieszkujący ciągle w przedmiotowym domu na podstawie umowy dożywocia, deklarował powierzchnię 75 m2. Wprawdzie deklaracja ta nie została złożona przez M. S., jednak do momentu spornej kwestii przyznania zasiłku celowego odwołująca się zarówno po kupnie domu jak i po jego modernizacji deklaracji tej nie kwestionowała. Dlatego, zdaniem Kolegium, organ I instancji dokonał prawidłowych ustaleń co do stanu faktycznego oraz uwzględniając zasady wynikające z ustawy, przeprowadził jego prawidłową ocenę, która uzasadniała przyznanie odwołującej się zasiłku celowego w wysokości 204.045 zł. Skargę na decyzję SKO w Krakowie wniosła M. S. W odpowiedzi na skargę SKO w Krakowie wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje uznał, że skarga nie jest zasadna i podlega oddaleniu. Sąd wskazał, że istotą sporu istniejącego w kontrolowanym postępowaniu pomiędzy organami pomocy społecznej a skarżącą była wysokość przyznanego stronie zasiłku celowego oraz kryteria służące do obliczenia kwoty zasiłku. Regulacja zawarta w art. 40 ustawy o pomocy społecznej, a zwłaszcza użycie w każdym z trzech ustępów sformułowania "może być przyznany", jednoznacznie wskazuje na to, że ustawodawca ocenę okoliczności uzasadniających przyznanie zasiłku celowego, a także określenie kwoty tego zasiłku oraz zastrzeżenie jego zwrotu (częściowego lub całkowitego) pozostawił swobodnej ocenie organu, czyli tzw. uznaniu administracyjnemu. Sąd podkreślił, że zasiłek celowy, jako świadczenie przyznawane ze środków pomocy społecznej, nie może być traktowany jako rekompensata, odszkodowanie, czy zadośćuczynienie ze strony państwa za szkody powstałe w wyniku klęski żywiołowej. Funkcją tego zasiłku jest bowiem wsparcie obywateli w najcięższych dla nich sytuacjach życiowych, kiedy ich podstawowe potrzeby egzystencjalne nie mogą być przez nich zaspokojone we własnym zakresie. Dlatego też zasiłek celowy przyznawany na podstawie art. 40 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej nie musi pokrywać w całości szkody majątkowej spowodowanej klęską żywiołową. Za niezasadny Sąd uznał zarzut skargi naruszenia art. 110 ust. 2. ustawy o pomocy społecznej poprzez zastosowanie na podstawie tego przepisu do obliczenia wysokości przyznanego zasiłku celowego wytycznych Wojewody Małopolskiego z dnia 13 października 2010 r. znak: WP.III.0713-126-10. Powołując się na stanowisko NSA wyrażone w wyroku z dnia 6 marca 2012 r. sygn. akt I OSK 2213/11 Sąd wskazał, że tego rodzaju wytyczne "powinny być także wykorzystywane przez organ administracji w celu zapewnienia realizacji zasady równości obywateli w dostępnie do świadczenia pomocowego z budżetu Państwa". NSA podkreślił, że wytyczne takie "nie mogą być przywoływane w podstawie prawnej podejmowanych rozstrzygnięć przez organy administracji, mogą natomiast być wykorzystywane, jako argumentacja subsydiarna, w celu zagwarantowania równego dostępu do świadczeń pomocowych z budżetu państwa dla osób które poniosły straty w wyniku kataklizmu powodzi". Sąd I instancji stwierdził, że taka właśnie sytuacja miała miejsce w kontrolowanym postępowaniu, w którym organy pomocy społecznej posłużyły się wytycznymi Wojewody Małopolskiego nie jako podstawą wydanych rozstrzygnięć, lecz jako narzędziem służącym do zobiektywizowania kryteriów przyznawanej pomocy poszczególnym wnioskodawcom. Takie działanie należy uznać za uzasadnione w świetle przepisów ustawy o pomocy społecznej. Zgodnie z art. 18 ust. 1 pkt 4 i ust. 2 tej ustawy o pomocy społecznej do zadań zleconych z zakresu administracji rządowej realizowanych przez gminę należy przyznawanie i wypłacanie zasiłków celowych na pokrycie wydatków związanych z klęską żywiołową lub ekologiczną. Środki na ten cel zapewnia budżet państwa. Natomiast do zadań wojewody należy ustalenie sposobu wykonywania zadań z zakresu administracji rządowej realizowanych przez jednostki samorządu terytorialnego (art. 22 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej). Gmina (ośrodki pomocy społecznej) zaś, realizując zadania zlecone z zakresu administracji rządowej, kieruje się ustaleniami przekazanymi przez wojewodę (art. 110 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej). Nie ulega wątpliwości, że środki na wypłatę zasiłku celowego przyznanego skarżącej przekazane zostały z rezerwy celowej budżetu państwa przeznaczonej na przeciwdziałanie klęskom żywiołowym i usuwanie ich skutków, na zasadach określonych w ustawie z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2013 r. poz. 885 ze zm.) oraz w ustawie z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego (tekst Dz. U. z 2010 r. nr 80, poz. 526 ze zm.). Środki otrzymane przez Wojewodę od właściwego ministra zostały następnie przekazane gminie. Dlatego, uwzględniając zasadę praworządności (art. 7 Konstytucji RP i art. 6 kpa), gminy zobowiązane były przestrzegać określonych zasad wydatkowania środków otrzymanych z budżetu państwa i w tym celu posługiwać się m.in. wytycznymi na zasadach opisanych powyżej. W ocenie Sądu zarzuty skargi dotyczące błędnego ustalenia powierzchni zniszczonego budynku skarżącej nie są zasadne. Sąd podkreślił, że poprzedni właściciel, a zamieszkujący ciągle w przedmiotowym domu na podstawie umowy dożywocia, deklarował powierzchnię 75 m2. Ponadto taka właśnie powierzchnia budynku figuruje w ewidencji gruntów i budynków prowadzonej przez Starostę Krakowskiego. Nadto deklaracja dla celów podatkowych, w której określono powierzchnię domu, nie została złożona przez M. S., jednakże organy prowadzące kontrolowane postępowanie ustaliły, że dla przedmiotowej działki brak było jakichkolwiek zgłoszeń dotyczących rozbudowy istniejącego domu, zaś sama skarżąca aż do momentu powstania sporu co do wysokości przyznawanego zasiłku celowego, czyli przy kupnie domu i po jego modernizacji, deklaracji tej nie kwestionowała. Dlatego też, zdaniem Sądu, organy miały podstawy do przyjęcia przy obliczaniu wysokości przyznawanego zasiłku, że zniszczony dom skarżącej miał powierzchnię 75 m2. Nie było to bowiem ustalenie dowolne, lecz opierało się na zapisach dotyczących przedmiotowego budynku, a zwartych w oficjalnych dokumentach oraz rejestrach. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyła M. S. Wyrok zaskarżono w całości, zarzucając naruszenie: I. prawa materialnego polegające na uznaniu przez Sąd I instancji, że organy administracyjne dokonały poprawnej wykładni ustawy o pomocy społecznej z uwzględnieniem zasad udzielania świadczeń z pomocy społecznej opisanych w art. 2 i 3 oraz 40 tejże ustawy, tj. naruszenie: a) art. 110 ust. 2. ustawy o pomocy społecznej poprzez zastosowanie, na podstawie ww. przepisu, pkt 30 oraz 31 wytycznych Wojewody Małopolskiego z dnia 13 października 2010 r., co polegało na: – błędnym założeniu, że procedura ustalenia powierzchni użytkowej zniszczonego budynku mieszkalnego może być regulowana przez te wytyczne; – błędnym przyjęciu, że deklaracja podatkowa, o której mowa w pkt 31 wytycznych, może być deklaracją, złożoną przez inną niż wnioskująca o pomoc celową - osobę; b) art. 40 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej poprzez przekroczenie granic uznania administracyjnego, co polegało na: – poczynieniu nieuzasadnionej oceny zgłaszanych potrzeb skarżącej, której całkowicie bezzasadnie dokonano przez pryzmat okoliczności braku możliwości Gminy zabezpieczenia środków na zasiłki celowe, albowiem środki na ten cel zostały uprzednio zabezpieczone w ramach dotacji rządowej i budżet Gminy nie jest z tego tytułu w ogóle obciążany; – niesłusznym twierdzeniu, że okoliczność zaciągnięcia kredytu na poczet części ceny zakupionego przez odwołującą się mieszkania - świadczy o możliwości przezwyciężenia trudnej sytuacji życiowej i zabezpieczenia potrzeb bytowych. II. przepisów postępowania, co miało wpływ na wynik sprawy tj. art. 145 § 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 7 oraz 77 k.p.a. co polegało na oddaleniu skargi, mimo, że Sąd I instancji winien uchylić zaskarżoną decyzję, albowiem: - organy nie podjęły wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli; Organy w sposób wyczerpujący nie zebrały i nie rozpatrzyły całego materiału dowodowego. W oparciu o powyższe zarzuty kasacyjne wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania. W tym stanie sprawy Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw i dlatego podlegała oddaleniu. Ponieważ opiera się na obu podstawach kasacyjnych to w pierwszej kolejności należy odnieść się do zarzutu naruszenia przepisów postępowania. Dopiero bowiem po przesądzeniu, że stan faktyczny przyjęty przez Sąd I instancji jest prawidłowy albo nie został skutecznie podważony można dokonać oceny procesu subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przepis prawa materialnego. Za chybiony należy uznać zarzut naruszenia art. art. 145 § 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 7 oraz 77 k.p.a. Organ zgromadził pełny materiał dowodowy pozwalający na prawidłowe ustalenie stanu faktycznego i jego ocenę. Okoliczności faktyczne są w zasadzie bezsporne między stronami. Sporną kwestią jest jedynie wysokość przyznanego skarżącej zasiłku celowego oraz kryteria służące do obliczenia tej kwoty. Podkreślić należy, że zgodnie z art. 40 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, zasiłek celowy "może być przyznany" także osobie albo rodzinie, które poniosły straty w wyniku klęski żywiołowej albo ekologicznej. Ze sformułowania tego wynika, że decyzje wydawane na podstawie tego przepisu mają charakter uznaniowy. Oznacza to, że właściwy w sprawie organ administracji po dokonaniu prawidłowych ustaleń faktycznych, mając na względzie zasady udzielenia pomocy społecznej ma swobodę w podjęciu decyzji co do przyznania takiej pomocy (i jej wysokości). Uznanie administracyjne obejmuje bowiem również prawo organu do oceny hierarchii zgłaszanych potrzeb, które należy rozeznać w kontekście ogólnej liczby osób ubiegających się o pomoc oraz zgłoszonych przez nich żądań. Ośrodki pomocy dysponują bowiem ograniczonymi środkami finansowymi, a posiadane fundusze muszą być rozdzielane pomiędzy znaczną liczbę osób wymagających wsparcia. Nie ulega więc wątpliwości, że organ nie może zabezpieczyć wszystkich potrzeb osób ubiegających się o pomoc, jak również zawsze udzielać świadczeń w oczekiwanej przez te osoby wysokości. Żaden z przepisów ustawy o pomocy społecznej nie zobowiązuje przy tym organów pomocy społecznej do całkowitego i pełnego pokrycia wszystkich szkód wyrządzonych klęską żywiołową. Podkreślenia wymaga, że zasiłek celowy, o którym mowa w art. 40 ust. 2 ustawy nie ma charakteru odszkodowawczego i nie może być traktowany jako rekompensata za straty spowodowane klęską żywiołową. Zasiłek celowy nie służy bowiem rekompensacie strat, ale ma umożliwić przezwyciężenie trudnych sytuacji życiowych. W rozpoznawanej sprawie Sąd I instancji prawidłowo uznał, że organy administracji publicznej we właściwie przeprowadzonym postępowaniu administracyjnym prawidłowo ustaliły stan faktyczny sprawy, który znajduje potwierdzenie w zebranym materiale dowodowym. Organy prawidłowo zastosowały odpowiednie przepisy prawa materialnego, nie przekraczając przy tym granic uznania administracyjnego. W niniejszej sprawie organy uwzględniły fakt, że skarżąca poniosła straty w związku ze zdarzeniem losowym polegającym na zniszczeniu budynku mieszkalnego spowodowanym uaktywnieniem się osuwiska. Odnosząc się zaś do zarzutu oparcia zaskarżonej decyzji na wytycznych Wojewody Małopolskiego z dnia 13 października 2010 r., to w pełni należ podzielić stanowisko zaprezentowane przez Sąd I instancji, iż wytyczne te nie stanowiły podstawy prawnej podjętego rozstrzygnięcia, lecz wykorzystane zostały do oceny stanu faktycznego w celu zapewnienia równego dostępu do przewidzianych świadczeń na minimalizowanie negatywnych skutków spowodowanych powodzią. Wskazać bowiem należy, że orzekanie w sprawie przedmiotowego zasiłku celowego stanowiło wykonywanie przez organ wykonawczy gminy zadania powierzonego mu przez administrację rządową. Środki, pochodzące na wypłaty zasiłków celowych są przyznawane w postaci dotacji celowej. W przypadku zaś tego rodzaju dochodów budżetowych jednostek samorządu terytorialnego obowiązują ściśle określone zasady wydatkowania tych środków i równie ścisłe zasady ich rozliczenia. Z tego powodu wojewoda, który jest organem uprawnionym do nadzoru – pod względem legalności – w stosunku do organów samorządu terytorialnego, na podstawie art. 22 ust. 1 stawy o pomocy społecznej, ustala sposób wykonywania zadań z zakresu administracji rządowej, realizowanych przez jednostki samorządu terytorialnego. Z mocy zaś ust. 2 w/w artykułu – sprawuje nadzór nad realizacją zadań samorządu gminnego. Gmina zaś – po myśli art. 110 ust. 2 cytowanej ustawy – realizując zadania zlecone z zakresu administracji publicznej, kieruje się ustaleniami przekazanymi przez wojewodę. Mając powyższe na uwadze nie można zgodzić się ze stanowiskiem skarżącej, że procedura ustalania powierzchni użytkowej budynku była regulowana przez te wytyczne. Stwierdzić należy, iż organ I instancji nie kwestionował ustaleń operatu szacunkowego i na podstawie tego operatu przyjął rzeczywistą powierzchnię użytkową wynoszącą 145 m2, co bezsprzecznie wynika z treści uzasadnienia decyzji organu I instancji. Niemniej jednak z uwagi na fakt, że środki przeznaczone na usuwanie skutków powodzi skierowane były z budżetu województwa, to rozdysponowanie tych środków odbywało się według zasad jednakowych względem wszystkich ubiegających się o pomoc na usuwanie skutków powodzi, a zatem przy wykorzystaniu w/w wytycznych, w celu zagwarantowania równego dostępu do świadczeń pomocowych z budżetu państwa dla osób które poniosły straty w wyniku kataklizmu powodzi. Zgodnie z wytycznymi Wojewody Małopolskiego z dnia 13 października 2010 r., wysokość przyznanej pomocy uzależniona jest od powierzchni użytkowej zniszczonego budynku mieszkalnego lub lokalu mieszkalnego wynikającej z deklaracji podatkowej lub decyzji podatkowej, a w przypadku ich braku – księgi wieczystej lub ostatniego aktu notarialnego, ewidencji gruntów i budynków [...], Zatem organ zasadnie przyznał stronie zasiłek celowy wyliczony w odniesieniu do powierzchni wskazanej w deklaracji podatkowej, czyli 75 m2. Odnośnie zarzutu błędnego przyjęcia, że deklaracja ta może być złożona przez inną osobę, niż wnioskująca o zasiłek celowy, wskazać trzeba, że skarżąca nie złożyła deklaracji podatkowej, a była do tego zobowiązana, a ponadto w toku postępowania nie kwestionowała deklaracji podatkowej złożonej przez byłego właściciela budynku. Ponadto organy ustaliły, iż dla przedmiotowego budynku brak było zgłoszenia innej powierzchni użytkowej budynku. W takiej sytuacji organy przy obliczaniu wysokości przyznawanego zasiłku miały podstawy do przyjęcia, że powierzchnia użytkowa budynku wynosiła 75 m2. Wobec powyższego, uznać należy, że w niniejszej sprawie nie doszło do naruszenia zasad przyznawania pomocy społecznej, a dokonana przez Sąd I instancji ocena prawidłowości zaskarżonej decyzji odpowiada prawu. Z tych względów, Naczelny Sąd Administracyjny, uznając podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty za niezasadne, na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło