II GSK 906/14

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2015-03-19

Skład orzekający: Andrzej Kuba, Cezary Pryca, Andrzej Skoczylas

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy za jeden ciągły przejazd po kilku odcinkach dróg krajowych, za które pobierana jest opłata elektroniczna, można nałożyć wielokrotnie kary pieniężne, czy też jedna kara jest wystarczająca?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że za jeden ciągły przejazd po kilku odcinkach dróg krajowych, nawet jeśli zarejestrowany przez wiele bramownic, można nałożyć tylko jedną karę pieniężną. Wielokrotne nakładanie kar za ten sam przejazd stanowi naruszenie prawa. Sąd uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując na potrzebę całościowego rozpatrzenia sprawy i uwzględnienia faktu, że skarżący został już ukarany za ten sam czyn.
Stan faktyczny
Inspektor Transportu Drogowego zatrzymał pojazd kierowany przez M. H. H. z powodu braku urządzenia do poboru opłat elektronicznych (viaBOX) podczas przejazdu po płatnym odcinku drogi krajowej. Ustalono, że pojazd poruszał się po drodze wymienionej w rozporządzeniu, a opłata nie została uiszczona. Główny Inspektor Transportu Drogowego nałożył na kierowcę karę pieniężną w wysokości 3000 zł. W toku postępowania okazało się, że za ten sam przejazd nałożono łącznie 10 kar pieniężnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, uznając zasadność nałożenia kary. Skarżący kasacyjnie zarzucił m.in. naruszenie przepisów postępowania poprzez nieuwzględnienie faktu wielokrotnego ukarania za ten sam czyn.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. Zasądził od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz M. H. H. koszty postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Kuba (spr.) Sędzia NSA Cezary Pryca Sędzia del. WSA Andrzej Skoczylas Protokolant Jerzy Stelmaszuk po rozpoznaniu w dniu 19 marca 2015 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej M. H. H. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 grudnia 2013 r. sygn. akt VI SA/Wa 1537/13 w sprawie ze skargi M. H. H. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] marca 2013 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie; 2. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz M. H. H. 667 (sześćset sześćdziesiąt siedem) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego. Wyrokiem z dnia 3 grudnia 2013 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę M. H. H. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] marca 2013 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za nieuiszczenie opłaty elektronicznej. Sąd I instancji orzekał w następującym stanie faktycznym i prawnym: W dniu 20 lipca 2012 r., na drodze krajowej A4, na [...] km odcinka, o godzinie 16:15, inspektor Inspekcji Transportu Drogowego zatrzymał do kontroli mobilnej samochód marki Mitsubishi-FE85 o nr rej. [...], którym kierował M. H. H. Organ wskazał, że z wpisów w dowodzie rejestracyjnym pojazdu wynikało, że jego dopuszczalna masa całkowita wynosiła 7 500 kg, a zatem przekraczała 3,5 t. Wyjaśnił także, że przyczyną zatrzymania rzeczonego pojazdu do kontroli mobilnej, był fakt niewykrycia przez skaner, zainstalowany w pojeździe służbowym Inspekcji Transportu Drogowego, urządzenia służącego do poboru opłat elektronicznych (tj. jednostki viaBOX), w sytuacji wykonywania przejazdu na odcinku płatnej drogi krajowej. GITD podniósł, że w toku kontroli ustalono, że kierowca M. H. H.w dniu 20 lipca 2012 r., o godzinie 00:40:08 poruszał się kontrolowanym pojazdem, po drodze krajowej nr [..], na odcinku [...]. GIDT stwierdził, że droga krajowa po której poruszał się kontrolowany pojazd samochodowy została wyszczególniona w załączniku nr 2 pkt 5 rozporządzenia z dnia 22 marca 2011 r., a zatrzymany pojazd nie był wyposażony w urządzenie służące do poboru opłat elektronicznych (jednostkę pokładową viaBOX). Zatem przejeżdżając przez bramownicę nr [...] nie uiścił wymaganej opłaty elektronicznej. GITD wskazał, że stan faktyczny niniejszej sprawy ustalono na podstawie protokołu kontroli nr [...] oraz dowodu rejestracyjnego skontrolowanego pojazdu. Mając powyższe na uwadze decyzją z dnia [...] lipca 2012 r. GITD nałożył na M. H. H. karę pieniężną w wysokości 3 000 zł. Podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowiło wykonywanie przejazdu po drodze krajowej, wymienionej w rozporządzeniu z dnia 22 marca 2011 r., bez uiszczenia opłaty, o której mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3 u.d.p. Rozpoznając ponownie niniejszą sprawę – GITD wezwał operatora elektronicznego systemu poboru opłat o udzielenie informacji, czy za sporny przejazd została uiszczona opłata elektroniczna oraz czy użytkownik zawarł z operatorem umowę o uiszczenie opłaty elektronicznej typu Post-Pay. W odpowiedzi operator elektronicznego systemu poboru opłat udzielił informacji, że opłata elektroniczna za sporny przejazd nie została uiszczona, a użytkownik pojazdu zawarł umowę dopiero w dniu 20 lipca 2012.r o godzinie 19:13. Organ stwierdził, że z całokształtu materiału dowodowego zebranego w sprawie w sposób niebudzący wątpliwości wynika, że kontrolowany pojazd samochodowy poruszał się po drodze wymienionej w rozporządzeniu z dnia 22 marca 2011 r. i za kontrolowany przejazd nie została uiszczona opłata, o której mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3 u.d.p. Ustosunkowując się do zarzutów podniesionych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy – GITD wyjaśnił, że ustawodawca nie przewidział możliwości odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej w sytuacji naruszenia obowiązków określonych w art. 13k ust. 1 u.d.p. Wskazał, że przyczyny nieuiszczenia opłaty nie są okolicznościami istotnymi dla rozpoznania sprawy administracyjnej. Kary pieniężne wynikające z naruszenia przepisów u.d.p. są nakładane na podstawie obiektywnie stwierdzonych naruszeń, a wina i stopień ewentualnego zawinienia nie są przesłankami odpowiedzialności administracyjnej Podnosił, że brak wiedzy, czy świadomości w zakresie obowiązującej w Polsce kategorii dróg publicznych czy też ponoszenia opłat elektronicznych nie może być usprawiedliwieniem dla naruszania przepisów. Podkreślił, że obowiązek w zakresie ponoszenia opłat elektronicznych został ustalony w ustawie z dnia 7 listopada 2008 r. o zmianie ustawy o drogach publicznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2008 r. Nr 218, poz. 1391), a stosownie do art. 9 powołanej ustawy przepisy ustanawiające ten obowiązek weszły w życie z dniem 1 lipca 2011 r. Wyjaśnił, że wyodrębnił sprawy administracyjne za przejazdy opisane w protokole kontroli, bowiem każda z nich stanowi odrębną podstawę do nałożenia kary pieniężnej, tj. stanowi odrębną indywidualną sprawę administracyjną wymagającą rozstrzygnięcia w drodze decyzji administracyjnej (art. 1 pkt 1 k.p.a.), a ustawodawca nie przewidział możliwości sumowania kar pieniężnych za kilka naruszeń. Następnie organ wyjaśnił, że obowiązujący system pozwala na naliczanie i pobieranie opłaty elektronicznej wyłącznie za pośrednictwem zainstalowanego w pojeździe urządzenia, tzw. viaBOX. Podniósł, że brak w pojeździe tego urządzenia podczas przejazdu po drogach wymienionych w załączniku nr 1 i 2 do rozporządzenia z dnia 22 marca 2011 r., skutkuje tym, że opłata elektroniczna nie zostaje uiszczona, a organ administracji publicznej obowiązany jest do wymierzenia kierującemu pojazdem samochodowym kary administracyjnej, zgodnie z w art. 13k ust. 1 pkt 1 u.d.p. W konkluzji organ stwierdził, że strona wykonując przejazd w dniu 20 lipca 2012 r., o godz. 00:40:08 po drodze krajowej nr [...], na odcinku [...]. obowiązana była do uiszczenia opłaty elektronicznej, a niedopełnienie tego obowiązku skutkowało nałożeniem na kierującego pojazdem kary pieniężnej w wysokości 3 000 zł. Oddalając skargę Sąd I instancji wskazał, że istotą sporu w rozpoznawanej sprawie jest kwestia związana z obowiązkiem uiszczenia opłaty elektronicznej w kontekście wykonywania przejazdu po odcinkach drogi krajowej, tj. czy przejazd taki podlega jednej opłacie jako realizowany po jednej drodze krajowej od jej początku do końca, czy też przejazd ten podlega opłacie wielokrotnej, w zależności od ilości odcinków danej drogi. W ocenie skarżącego cały przejazd, wykonywany po jednej drodze krajowej, podlega jednej stosownej opłacie, a w konsekwencji jej nieuiszczenia – zasadne jest nałożenie jednej kary za jego nieopłacenie. Organ zaś konsekwentnie twierdzi, że obowiązek uiszczenia opłaty elektronicznej uzależniony jest od tego, czy dana droga lub jej odcinek wymieniona jest w rozporządzeniu z dnia 22 marca 2011 r., a jej nieuiszczenie stanowi podstawę do nałożenia kary pieniężnej za przejazd na takiej drodze lub jego odcinku. W ocenie Sądu, analiza przepisów powszechnie obowiązującego prawa, obowiązujących na dzień wydania zaskarżonej decyzji, regulujących problematykę związaną z elektronicznym systemem opłat, prowadzi do wniosku, że opłacie elektronicznej podlega nie tylko przejazd wykonywany na drodze krajowej wymienionej w załącznikach do rozporządzenia z dnia 22 marca 2011 r. wydanego na podstawie art. 13ha ust. 6 u.d.p., lecz opłacie tej podlega również przejazd wykonywany na odcinkach takiej drogi, o ile zostały one wymienione w tych załącznikach. Innymi słowy, to ilość odcinków drogi krajowej wymienionych w załącznikach do rozporządzenia z dnia 22 marca 2011 r., na których wykonywany jest dany przejazd decyduje o tym ile razy realizuje się obowiązek uiszczenia opłaty elektronicznej. Dokonując wykładni znajdujących zastosowanie w sprawie przepisów prawa, Sąd I instancji uznał, że skoro z niekwestionowanych ustaleń faktycznych niniejszej sprawy wynika, że w dniu 20 lipca 2012 r., o godz. 00:40:08, na odcinku drogi krajowej objętym obowiązkiem uiszczenia opłaty elektronicznej, o której mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3 u.d.p., skarżący wykonywał pojazdem samochodowym przejazd bez uiszczenia tej opłaty, to słusznie organ administracji drogowej wymierzył kierującemu tym pojazdem karę pieniężną w wysokości 3000 złotych. Stanowiska tego, zdaniem Sądu, nie zmienia okoliczność, że w dniu 20 lipca 2012 r. organ Inspekcji Transportu Drogowego nałożył na skarżącego 10 kar pieniężnych na podstawie art. 13k ust. 1 pkt 1 u.d.p. Z dopuszczonych na rozprawie dowodów nie wynika, by którąkolwiek z kar nałożono na skarżącego za wykonywanie w dniu 20 lipca 2013 r. przejazdu bez uiszczenia opłaty elektronicznej, tożsamym jak w niniejszej sprawie, odcinkiem drogi krajowej nr [...] na odcinku [...]. W skardze kasacyjnej z 11 lutego 2014 r. strona reprezentowana przez adwokata zaskarżyła wyrok z 3 grudnia 2013 r. w całości, zarzucając: 1. na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej p.p.s.a.) naruszenie przepisów postępowania, to jest: a) art. 111 § 2 p.p.s.a. przez jego niewłaściwe zastosowanie, to znaczy przez niepołączenie do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia wszystkich zawisłych przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie 9 spraw dotyczących tego samego przejazdu skarżącego w dniu 20 lipca 2012 r., pomimo tego, że sprawy te pozostają ze sobą w związku i połączenie ich było niezbędne do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, b) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 7, 11, 77 §1, art. 107 § 3 k.p.a. przez jego niewłaściwe zastosowanie, to znaczy przez niewyjaśnienie ustalonego błędnie przez organ stanu faktycznego sprawy, nierozpatrzenie całego materiału dowodowego w sprawie i nieuwzględnienie przy wydawaniu wyroku, że na skarżącego oprócz niniejszej kary pieniężnej tego samego dnia za wykonany przejazd nałożono 9 innych kar pieniężnych, a w związku z tym skarżący został 10 razy ukarany za to samo przewinienie, czyli za jeden ciągły przejazd tego samego dnia, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, c) art. 141 § 4 p.p.s.a. przez jego niewłaściwe zastosowanie, to znaczy przez niewyjaśnienie ustalonego błędnie przez organ stanu faktycznego sprawy, brak kontroli i odniesienia się w uzasadnieniu wyroku do ustaleń faktycznych poczynionych przez organ stanu faktycznego sprawy, brak kontroli i odniesienia się w uzasadnieniu wyroku do ustaleń faktycznych poczynionych przez organ administracji, nierozpatrzenie całego materiału dowodowego w sprawie i nieuwzględnienie przy wydawaniu wyroku, że na skarżącego oprócz niniejszej kary pieniężnej tego samego dnia, za wykonany przejazd nałożono 9 innych kar pieniężnych, a w związku z tym skarżący został 10 razy ukarany za to samo przewinienie, czyli za jeden ciągły przejazd tego samego dnia, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, d) art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 156 § 1 pkt 3 w zw. z art. 158 § 1 k.p.a. przez jego niewłaściwe zastosowanie, to znaczy przez uznanie za prawidłowe utrzymanie przez organ II instancji w mocy decyzji organu I instancji w sytuacji, w której decyzja dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją administracyjną, co wypełnia przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji, a nie jej utrzymania w mocy, które to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, 2. na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 13k ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 13 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 13ha u.d.p. w zw. z załącznikiem nr 2 pkt 5 lit. c do rozporządzenia z 2011 r. przez ich błędną wykładnię, poprzez uznanie, że zasadne jest nałożenie na skarżącego kary pieniężnej w wysokości 3000 zł za przejazd odcinkiem drogi krajowej nr [...], podczas gdy w art. 13k ust. 1 pkt 1 u.d.p. nie ma mowy o karaniu za przejazd po odcinku drogi, lecz jest mowa o karaniu za przejazd po drodze. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz przekazanie sprawy temu sądowi do ponownego rozpoznania, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi oraz o zwrot kosztów postępowania za wszystkie instancje, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Ponadto skarżący wniósł na podstawie art. 111 § 2 p.p.s.a. o połączenie spraw toczących się przed NSA celem ich łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia, ponieważ pozostają one ze sobą w związku, a mianowicie toczącej się już w tej chwili sprawy o sygn. akt II GSK 2138/13 oraz trzech spraw wywołanych skargami kasacyjnymi na wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego o sygn. akt VI SA/Wa 1535/13, VI SA/Wa 1536/13 i VI SA/Wa1537/13. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga kasacyjna zasługiwała na uwzględnienie. Dokonując kontroli instancyjnej wyroku Sądu I instancji z 3 grudnia 2013 r., Naczelny Sąd Administracyjny miał na uwadze, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. w postępowaniu kasacyjnym rozpoznanie sprawy sądowoadministracyjnej następuje w granicach skargi kasacyjnej przy uwzględnieniu z urzędu przesłanek nieważności postępowania. W niniejszej sprawie nie wystąpiły wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a. przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego, dlatego też Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznanie sprawy ograniczył do zbadania zasadności zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej, Zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zapadł na skutek wniesionej skargi M. H. H. na decyzję z [...] marca 2013 r. utrzymującą w mocy decyzję z [...] lipca 2012 r. o nałożeniu kary pieniężnej za przejazd po drodze krajowej pojazdem samochodowym, za który pobiera się opłatę elektroniczną, bez jej uiszczenia. W skardze kasacyjnej sformułowane zostały zarówno zarzuty naruszenia przepisów postępowania, jak i prawa materialnego, które częściowo okazały się zasadne. Istota sporu sprowadzała się w niniejszej sprawie do określenia konsekwencji prawnych braku uiszczenia przez skarżącego kasacyjnie opłaty elektronicznej, o której stanowi art. 13 ust. 1 pkt 3 u.d.p., za jeden łączny przejazd po kilku odcinkach dróg krajowych. Sąd I instancji błędnie przyjął, że w takim przypadku to ilość odcinków drogi krajowej po których wykonywany jest dany przejazd decyduje o tym ile razy realizuje się obowiązek uiszczenia opłaty elektronicznej. W ten sposób Sąd I instancji zaakceptował sytuację, w której za jeden delikt administracyjny skarżącemu wymierzonych zostało dokładnie 10 kar pieniężnych. Zgodnie z przywołanym powyżej art. 13 ust. 1 pkt 3 u.d.p. na korzystających z dróg publicznych spoczywa obowiązek ponoszenia opłat za przejazdy po drogach krajowych pojazdów samochodowych w rozumieniu art. 2 pkt 33 ustawy z 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (t.j. Dz.U. 2012 r., poz. 1137 ze zm.), za które uważa się także ich zespół składający się z pojazdu samochodowego i przyczepy lub naczepy o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony, w tym oraz tryb poboru tej opłaty określony został w art. 13ha u.d.p. oraz w rozporządzeniu z 2011 r. Z kolei art. 13k ust. 1 pkt 1 u.d.p. stanowi o podstawie prawnej wymierzenia kierującemu pojazdem samochodowym kary pieniężnej za przejazd po drodze krajowej bez uiszczenia należnej opłaty. Jak zostało to już przyjęte w orzecznictwie sądowym, które Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela, logika rozwiązań prawnych przyjętych na gruncie przedstawionej regulacji u.d.p. świadczy o tym, źe jej celem jest penalizowanie określonego przepisem obowiązującego prawa zachowania, a mianowicie wykonania przejazdu określoną drogą krajową lub jej odcinkiem bez uiszczenia wymaganej opłaty za ten przejazd. W u.d.p. ustawodawca konsekwentnie operuje terminem "przejazdu", a nie "przejazdów", odnoszonego do terminu "drogi lub jej odcinka". Chodzi więc o konkretne zachowanie, stanowiące konkretny i jeden czyn. Cechę jednorodności tego czynu rozpatrywać należy z punktu widzenia lokowania danego przejazdu w konkretnej przestrzeni czasu i miejsca jego wykonywania. Tym samym ustalanie cechy jednorodnego charakteru przejazdu nie może pomijać takich jego elementów, jak zwłaszcza stały kierunek przemieszczania się daną drogą krajową lub jej płatnym odcinkiem (tj. trywialnie rzecz ujmując - chodzi o przemieszczanie się z punktu do punktu) oraz czas przejazdu, co w przypadku zmiany kierunku przejazdu, polegającej na przykład na zjechaniu z drogi krajowej lub jej płatnego odcinka i ponownym wjechaniu na nie w innym miejscu, oznaczałoby, że konkretny przejazd traciłby omawianą cechę, co z punktu widzenia konsekwencji tego rodzaju zachowania rozpatrywać należałoby już jako dwa różne czyny popełnione w różnym czasie i w różnym miejscu (wyrok NSA z 27 listopada 2014 r., II GSK 1588/13, baza orzeczeń NSA). Taka sytuacja w rozpatrywanej sprawie nie miała miejsca. Z niespornego jej stanu faktycznego wynika bowiem, że skarżący kasacyjnie dnia 20 lipca 2012 r. w ramach jednego przejazdu poruszał się po autostradzie A4 oraz drodze krajowej nr [...]. W ramach tego ciągłego przemieszczania się przejazd skarżącego kasacyjnie został zarejestrowany przez 10 bramownic, co nie oznacza wszakże wykonania przez kierującego pojazdem dziesięciu osobnych przejazdów. Innymi słowy, fakt dziesięciokrotnego zarejestrowania przejazdu skarżącego kasacyjnie przez bramownice znajdujące się na płatnych odcinkach dwóch dróg nie uzasadniał kilkakrotnego wymierzenia kary pieniężnej za jeden ciągły przejazd. Z opisanych powyżej względów zasadny okazał się zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 2 p.p.s.a. w zw. z art.. 7, 11, 77 §1 i art. 107 § 3 k.p.a. polegający na braku rozpatrzenia całego materiału dowodowego w sprawie i nieuwzględnieniu przy wydawaniu wyroku, że na skarżącego nałożonych zostało jeszcze 9 innych kar pieniężnych za ten sam przejazd. Z zarzutem tym pozostawało w ścisłym związku naruszenie przez Sąd I instancji art. 111 § 2 p.p.s.a. Wprawdzie w orzecznictwie sądowym wskazuje się, że naruszenie normy wywodzonej z tego przepisu nie stanowi uchybienia mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy (wyrok NSA z 21 marca 2012 r., II GSK 216/11, lex nr 1137918, wyrok NSA z 6 lutego 2013 r., II OSK 1622/12, lex nr 1358396), tym niemniej w realiach rozpoznawanej sprawy rację ma skarżący kasacyjnie, że z powodu braku połączenia wszystkich spraw do wspólnego rozpoznania Sąd I instancji pozbawił się możliwości całościowego oglądu poddanej kontroli sprawy, w tym uwzględnienia faktu uiszczenia przez skarżącego kasacyjnie kwoty 3000 zł tytułem kary pieniężnej za popełniony delikt administracyjny w pierwszej ze spraw, w których została mu doręczona decyzja wymierzająca karę. Celem uniknięcia niebezpieczeństwa braku ujęcia całokształtu okoliczności rozpoznawanej sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny podczas rozprawy w dniu 19 marca 2015 r., działając na podstawie art. 111 § 2 p.p.s.a., połączył do wspólnego rozpoznania i odrębnego rozstrzygnięcia sprawy o sygnaturach II GSK 2138/13, II GSK 877/14 i II GSK 906/14, dostrzegając w ten sposób jej złożoność wynikającą z prowadzenia przez GITD, a następnie Sąd I instancji kilku postępowań w zbliżonych stanach faktycznych i prawnych. Uwzględnieniu podlegał również jedyny sformułowany w skardze kasacyjne zarzut naruszenia prawa materialnego, tj. art. 13k ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 13 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 13ha u.d.p. w zw. z załącznikiem nr 1 pkt 3 lit. c do rozporządzenia z 2011 r. Należy bowiem raz jeszcze zauważyć, że wynikającą z przywołanej regulacji prawnej przesłanką wymierzenia kary pieniężnej jest przejazd pojazdem samochodowym określoną drogą krajową lub jej odcinkiem bez uiszczenia wymaganej opłaty, który to przejazd, jako konkretne zachowanie (czyn), musi charakteryzować się określonymi cechami, w szczególności zaś cechą jednorodności. W rozpoznawanej sprawie dowiedzione zostało, że przejazd skarżącego kasacyjnie w dniu 20 lipca 2012 r. charakteryzował się tymi cechami. Jako nieuzasadnione należało natomiast ocenić zarzuty naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. oraz art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 156 § 1 pkt 3 w zw. z art. 158 § 1 (ONSAiWSA 2010/3/39) Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił, że art. 141 § 4 p.p.s.a. może stanowić samodzielną podstawę kasacyjną, jeżeli uzasadnienie orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego nie zawiera stanowiska co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia. W art. 141 § 4 p.p.s.a. wymienione zostały elementy składowe, jakie powinno zawierać uzasadnienie wyroku sądu I instancji. Z przepisu tego nie można wywieść naruszenia normy prawnej dotyczącej kwestii błędnego ustalenia stanu faktycznego przez organ administracji pubiicznej oraz nierozpatrzenia całego materiału dowodowego. Ubocznie należy w tym miejscu zauważyć, że wymienione powyżej dwie formy naruszenia przepisów postępowania zostały uwzględnione w ramach drugiej spośród sformułowanych podstaw kasacyjnych naruszenia art. 145 § 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 7, 11, 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. Uznając zasadność zarzutu nieuwzględnienia przez Sąd I instancji całego materiału dowodowego w sprawie, w tym przede wszystkim okoliczności łączących się z odrębnym wszczęciem postępowań co do nałożenia na skarżącego kasacyjnie kar pieniężnych, za przedwczesny uznać należało zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 156 § 1 pkt 3 w zw. z art. 158 § 1 k.p.a. Ponownie rozpoznając niniejszą sprawę i uwzględniając wyrażony powyżej pogląd na temat wykładni art. 13k ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 13 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 13ha u.d.p. w zw. z załącznikiem nr 2 pkt 5 lit. c do rozporządzenia z 2011 r., obowiązkiem Sądu I instancji będzie uwzględnienie zagrożenia wydania decyzji w sprawie, w której zapadła już ostateczna decyzja administracyjna. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny w pkt 1 wyroku, działając na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a., uchylił wyrok z 3 grudnia 2013 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. O kosztach postępowania Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzygnął w pkt 2 wyroku, zasądzając na podstawie art. 203 pkt 1 p.p.s.a. od GITD na rzecz skarżącego kasacyjnie 667 zł.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło