III SA/Wa 1553/13
WyrokWSA w Warszawie2013-12-04
Skład orzekający: Krystyna Kleiber, Katarzyna Golat, Aneta Lemiesz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wydatki poniesione przez spółkę na usługi doradztwa i wsparcia w zarządzaniu projektem, świadczone przez kontrahenta w ramach umowy inwestycyjnej dotyczącej wspólnego przedsięwzięcia w branży wydobywczej, mogą stanowić koszt uzyskania przychodu dla spółki?Ratio decidendi
Wydatki poniesione na usługi doradztwa i wsparcia w zarządzaniu projektem, które są racjonalnie uzasadnione i mają na celu stworzenie, zabezpieczenie lub zachowanie źródła przychodów, mogą stanowić koszt uzyskania przychodu, nawet jeśli dotyczą przyszłego źródła przychodów. Kluczowe jest wykazanie związku przyczynowo-skutkowego między wydatkiem a potencjalnym przychodem, który powinien być generowany przez samą spółkę, a nie wyłącznie przez inny podmiot (np. spółkę celową). Sąd uchylił interpretację Ministra Finansów, uznając, że organ błędnie zawęził pojęcie kosztów uzyskania przychodów i nieprawidłowo ocenił stan faktyczny przedstawiony przez spółkę.Stan faktyczny
Spółka C. Sp. z o.o. złożyła wniosek o interpretację indywidualną dotyczącą podatku dochodowego od osób prawnych. Spółka planowała realizację projektu wydobycia węglowodorów poprzez spółkę celową, w której będzie komandytariuszem. W ramach umowy inwestycyjnej spółka nabywała od kontrahenta usługi doradztwa i wsparcia w zarządzaniu projektem, za które zobowiązała się zapłacić wynagrodzenie. Spółka uważała, że te wydatki stanowią koszt uzyskania przychodu. Minister Finansów uznał stanowisko spółki za nieprawidłowe, twierdząc, że wydatki te nie mogą być zaliczone do kosztów uzyskania przychodu, ponieważ potencjalny przychód powstanie u spółki celowej, a nie u samej spółki.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną interpretację indywidualną Ministra Finansów i zasądził od Ministra Finansów na rzecz C. Sp. z o.o. zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Krystyna Kleiber, Sędziowie sędzia WSA Katarzyna Golat (sprawozdawca), sędzia WSA Aneta Lemiesz, Protokolant referent stażysta Karol Kodym, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 listopada 2013 r. sprawy ze skargi C. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na interpretację indywidualną Ministra Finansów z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych 1) uchyla zaskarżoną interpretację indywidualną, 2) zasądza od Ministra Finansów na rzecz C. Sp. z o.o. z siedzibą w W. kwotę 457 zł (słownie: czterysta pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
W dniu 28 listopada 2012 r. C. Sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej: "Spółka" lub "Skarżąca") złożyła do Ministra Finansów wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej w sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych.
Opisując zdarzenie przyszłe wskazała, że działa w branży poszukiwania,
rozpoznawania i wydobywania węglowodorów. Celem prowadzonej w Polsce
działalności jest uzyskanie dochodów ze sprzedaży wydobytego gazu. Wyjaśniła, że
w branży naftowo-gazowej na całym świecie powszechne jest prowadzenie
działalności poprzez uczestnictwo w szeroko rozumianych wspólnych
przedsięwzięciach z innymi podmiotami z branży, w celu ograniczenia ryzyka
ekonomicznego związanego z niepewnością dotyczącą opłacalności ekonomicznej
wydobycia węglowodorów ze złóż.
Podała, że Spółka razem z Kontrahentem rozważa zrealizowanie planowanej
inwestycji poprzez spółkę celową. Spółka ta ma mieć formę spółki komandytowej, w
której Skarżąca i Kontrahent będą w odpowiednich proporcjach komandytariuszami.
Komplementariuszem będzie natomiast specjalnie utworzona spółka z ograniczoną
odpowiedzialnością, w której Skarżąca i Kontrahent będą posiadali po 50% udziałów.
W celu realizacji inwestycji w tej formie Skarżąca oraz Kontrahent zawarli wstępną,
warunkową umowę inwestycyjną regulującą współpracę w zakresie poszukiwania,
rozpoznawania i wydobywania węglowodorów (dalej "Umowa") pomiędzy Skarżącą,
Kontrahentem oraz przyszłą spółką z o.o. (komplementariusz w spółce celowej) i
spółką celową
W celu realizacji Projektu Kontrahent przeniesie w drodze aportu na spółkę
celową określony majątek, w szczególności prawo użytkowania górniczego. Spółka
celowa stanie się także stroną koncesji wydanych przez właściwe organy.
Skarżąca podniosła, że celem zawarcia Umowy przez Skarżącą jest uzyskanie
i zabezpieczenie przyszłych źródeł przychodów, które Skarżąca zamierza osiągać ze
sprzedaży węglowodorów. Zgodnie z Umową - węglowodory będą wprawdzie
pierwotnie wydobywane przez spółkę celową, niemniej komandytariuszom będzie
przysługiwało prawo pierwokupu wydobytego gazu. W ten sposób Skarżąca
zabezpieczyła swoje źródło przychodów. W chwili obecnej Kontrahent jest
właścicielem stosownych koncesji na prowadzenie działalności w zakresie
poszukiwania, rozpoznawania i wydobywania kopalin ze złóż na obszarze
planowanej inwestycji, wydanych przez właściwe polskie władze, oraz stroną umów o
ustanowieniu użytkowania górniczego ze Skarbem Państwa i do tej pory, w związku
z działalnością inwestycyjną na tym obszarze, podjął wiele czynności oraz poniósł
szereg wydatków ukierunkowanych na rozpoznanie potencjału ekonomicznego złóż
w celu ich późniejszej eksploatacji. W związku z tym, oraz mając na względzie, iż
działalność poszukiwawcza i wydobywcza jest działalnością regulowaną, w celu
realizacji wspólnego przedsięwzięcia w nowej formie (tj. za pośrednictwem spółki
celowej, a nie konsorcjum) Kontrahent będzie zobowiązany do podjęcia szeregu
czynności na rzecz Skarżącej (określanych dalej jako "usługi").
Usługi te będą obejmowały w szczególności podejmowanie przez Kontrahenta
na rzecz Skarżącej różnych działań administracyjnych, zobowiązaniowych,
technologicznych i organizacyjnych niezbędnych do osiągnięcia poszczególnych
etapów, decyzji i celów, obejmujących w szczególności zgodę na uczestniczenie w
Projekcie na warunkach przewidzianych w umowie, inne zgody, zatwierdzenia i
wystąpienia, które będą wymagane od Kontrahenta do przedłożenia lub wystąpienia
w oparciu o obowiązujące przepisy prawa. Szczegółowy zakres czynności, które
będą wchodziły w zakres Usług, może być także sprecyzowany w trakcie trwania
projektu. Wszelkie czynności podejmowane w ramach świadczenia usług przez
Kontrahenta będą miały na celu umożliwienie realizacji projektu w ramach
biznesowych ustalonych pomiędzy Skarżącą a Kontrahentem w umowie.
Wykonanie wszystkich usług oraz osiągnięcie poszczególnych etapów, decyzji
i celów będzie skutkowało uzyskaniem przez Skarżącą prawa do pierwokupu
węglowodorów w drodze realizacji prawa pierwokupu oraz ich późniejszej sprzedaży
zgodnie z postanowieniami umowy. Skarżąca będzie nabywać Usługi w celu
osiągnięcia w przyszłości przychodów ze sprzedaży węglowodorów nabytych dzięki
uczestnictwu w projekcie. Za wykonanie usług zobowiązuje się zapłacić na rzecz
Kontrahenta określone wynagrodzenie. Zgodnie z ustaleniami stron wynagrodzenie
za usługi będzie płatne w różnych momentach w czasie, a część wynagrodzenia
będzie warunkowa (zależna od wystąpienia określonych przesłanek lub sukcesu).
Strony przyjęły taką formułę wynagrodzenia, m.in. dlatego, iż dla Skarżącej
wartość usług wykonywanych przez kontrahenta rośnie wraz z powodzeniem
kolejnych etapów przedsięwzięcia realizowanego dzięki wykonaniu usług przez
kontrahenta na jej rzecz. Wynagrodzenie kontrahenta z tytułu świadczenia usług
obejmie:
a) ekwiwalent w złotych polskich określonej w umowie kwoty w USD, należny w
momencie rozpoczęcia wykonywania umowy (rozumianego jako wdrożenie
docelowej struktury współpracy, łącznie z utworzeniem spółki - komplementariusza i
spółki celowej);
b) ekwiwalent w złotych polskich określonej w umowie kwoty w USD, należny w
ciągu 14 dni od dnia poinformowania przez Skarżącą Kontrahenta o podjęciu decyzji
dotyczącej rozpoczęcia prac w ramach etapu "[...]" zgodnie z umową;
c) ekwiwalent w złotych polskich określonej w Umowie kwoty w USD, należny w
momencie podjęcia ostatecznej decyzji dotyczącej kontynuacji Projektu - tzw. Finał
[...] zgodnie z Umową lub nie później niż wciągu 45 dni od
poinformowania L. przez Skarżącą o decyzji kontynuacji dalszych prac we
własnym zakresie przez Skarżącą;
d) ekwiwalent 100% wydatków poniesionych przez Kontrahenta na
zagospodarowanie sąsiedniego obszaru koncesyjnego (nieobjętego transakcją)
należnego po wykonaniu tych prac przez kontrahenta;
e) dodatkową, warunkową, roczną premię od sukcesu projektu należną w okresie
pomiędzy osiągnięciem przez Skarżącą przychodów z tytułu sprzedaży gazu poprzez
spółkę celową na poziomie równym poniesionym przez Skarżącą wydatkom
związanym z udziałem w projekcie uwzględniającym także kwoty wynagrodzenia
zapłaconego w ramach lit. a) - d) a momentem, w którym łączna wysokość
wynagrodzenia osiągnie poziom równy kwocie wydatków poniesionych historycznie
przez Kontrahenta na rozwój złoża.
Premia za sukces będzie obliczona jako określony w Umowie procent od
kwoty będącej ekwiwalentem zysku wypracowanego przez Skarżącą poprzez spółkę
celową utworzoną do prowadzenia prac poszukiwawczych, rozpoznawczych i
wydobywczych. Premia za sukces będzie obliczana odrębnie dla każdego kolejnego
roku, w którym będzie należna. Wynagrodzenie płatne na rzecz kontrahenta nie
będzie dotyczyło wytworzenia lub nabycia środków trwałych lub wartości
niematerialnych i prawnych. Usługi będą świadczone i fakturowane przez
Kontrahenta na rzecz Skarżącej.
Skarżąca dodatkowo wskazała, że wspólnie z Kontrahentem planuje
zrealizować wspólne przedsięwzięcie polegające na poszukiwaniu i wydobywaniu
gazu na morzu, na obszarach objętych koncesjami, które posiada L.
W ramach Umowy Inwestycyjnej (dalej "Umowa") między nią a L.
regulującej współpracę w zakresie poszukiwania, rozpoznawania i wydobywania
węglowodorów na morzu, na obszarach objętych koncesjami, które posiada
Kontrahent, Strony ustaliły, iż inwestycja będzie realizowana przez spółkę celową.
Projekt ten ma kluczowe znaczenie dla rozwoju krajowych źródeł gazu ponieważ
może doprowadzić do zagospodarowania do 4 mld m3 gazu. Spółka Celowa ma mieć
formę spółki komandytowej, w której Skarżąca i Kontrahent będą w odpowiednich
proporcjach komandytariuszami. Komplementariuszem będzie natomiast specjalnie
utworzona spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, w której Skarżąca i Kontrahent
będą posiadali po 50% udziałów. Umowa precyzuje i określa wkłady L. i
Skarżącej do Spółki Celowej. Kontrahent w celu realizacji Projektu m.in. przeniesie w
drodze aportu na Spółkę Celową określony majątek, w szczególności prawo
użytkowania górniczego. Spółka Celowa stanie się także stroną koncesji wydanych
przez właściwe organy.
W świetle zapisów umowy również Skarżąca jest zobowiązana do dokonania
wkładów na rzecz Spółki Celowej. Wkład Skarżącej będzie miał charakter pieniężny,
szczegółowo określony kwotowo w odniesieniu do konkretnych etapów prac i działań
wykonywanych przez Spółkę Celową w trakcie Projektu. Skarżąca będzie
dokonywała wkładów pieniężnych, tj. będzie finansowała - w zależności od przebiegu
Projektu na jego kolejnych etapach - w odpowiedniej części takie pozycje, jak np.
koszty badań sejsmicznych. W ramach wkładów pieniężnych, których wysokość jest
obecnie lub będzie ustalana kwotowo i uzależniona od przebiegu Projektu, Skarżąca
będzie również finansowała w odpowiednich częściach inne, szczegółowo
zdefiniowane w umowie prace, które należy wykonać przed budową jak i w okresie
budowy odpowiedniej infrastruktury wydobywczej. W świetle umowy Skarżąca nie
jest zobowiązana do wnoszenia wkładów niepieniężnych do Spółki Celowej. Ponadto
ani nabywane przez nią, ani świadczone na jej rzecz usługi nie będą i nie mogą być
przedmiotem wkładu do Spółki Celowej. Zakres nabywanych przez nią usług od
L. jest przedmiotowo różny od działań finansowanych przez nią w ramach
wkładów do Spółki Celowej.
Skarżąca wyjaśniła, że będzie nabywała od L. usługi obejmujące, w
szczególności, różne działania administracyjne, zobowiązaniowe, technologiczne i
organizacyjne niezbędne do uzyskania lub osiągnięcia poszczególnych etapów,
decyzji i celów. W zależności od tego, który z etapów przedsięwzięcia jest
realizowany wskazane usługi (świadczenia) wykonywane przez Kontrahenta na rzecz
Skarżącej stanowią połączenie usług, o których mowa poniżej, zaś udział
określonych usług ulega zmianie odpowiednio do fazy rozwoju projektu i jego
przebiegu.
Spółka podkreśliła, że gdyby nie nabyła Usług i nie zobowiązała się do zapłaty
Wynagrodzenia oraz poniesienia kosztów Usług, wówczas rozpoczęcie i
kontynuowanie projektu byłoby niemożliwe. Jednocześnie, bez realizacji projektu w
formie przewidzianej w Umowie, Skarżąca nie mogłaby osiągać przychodów ze
sprzedaży gazu z obszaru koncesyjnego objętego Umową.
Skarżąca wskazała, że polskie prawo nie wyodrębnia w kodeksie cywilnym
typu umowy takiej jak zawarta przez Strony. Umowa jest więc umową nienazwaną.
Umowa nie jest umową o charakterze wspólnego przedsięwzięcia w rozumieniu art. 5
ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. z
2011 r. Nr 74, poz. 397, ze zm.) - powoływanej dalej jako: "u.p.d.o.p.". Skarżąca
podkreśliła, że część projektu realizowana przez Spółkę Celową będzie rozliczana na
zasadach określonych w art. 5 u.p.d.o.p. Umowa reguluje element
konsorcjum/wspólnego przedsięwzięcia, który w całości jest zawarty w prawach,
zobowiązaniach, wkładach i świadczeniach przewidzianych umową w odniesieniu do
działalności Spółki Celowej (i który ostatecznie będzie uregulowany w umowie Spółki
Celowej). Umowa, jako całość, zawiera jednak również element "niekonsorcjalny",
określający wsparcie udzielane przez L. na rzecz Skarżącej. Bez tych
świadczeń przystąpienie przez Spółkę do konsorcjum oraz skuteczny udział w
działalności w formule wspólnego przedsięwzięcia nie byłoby możliwe. Nabywanie
Usług stanowiące przedmiot zapytania Skarżącej obejmuje jedynie relację o
charakterze stricte usługowym, tj. relację świadczący Usługi (L.) - nabywca
usług (Spółka).
Wnioskodawca podkreślił, że dla celów operacyjnej jasności i spójności, oba
elementy (tj. konsorcjum - Spółka Celowa oraz świadczenia usługowe), tak jak i
pozostałe elementy projektu (takie jak kwestie prawa do kupowania gazu od Spółki
Celowej, kwestie działań i warunków zawieszających, okresu przejściowego bądź
dostępu do urządzeń do przesyłu i przetwarzania gazu) zostały uregulowane w
jednej umowie. Niemniej, nie istnieją żadne podstawy, by traktowanie podatkowe
przewidywane przez art. 5 u.p.d.o.p. rozciągać na wszystkie obszary regulowane
Umową, w szczególności na obszar dotyczący świadczenia usług, znajdujący się
poza ustaleniami związanymi ze wspólnym przedsięwzięciem realizowanym w
postaci i w ramach Spółki Celowej.
W uzupełnieniu wniosku z 13 lutego 2013 r. Spółka uszczegółowiła wcześniej
przedłożoną odpowiedź na wezwanie w zakresie zagadnienia sprecyzowania
charakteru usług nabywanych przez Spółkę od Kontrahenta wskazując, iż we
wniosku o interpretację Skarżąca wspólnie z kontrahentem L. S.A.
planuje zrealizować wspólne przedsięwzięcie polegające na poszukiwaniu i
wydobywaniu gazu na morzu, na obszarach objętych koncesjami, które posiada
Kontrahent. Skarżąca będzie nabywała od Kontrahenta usługi doradztwa i wsparcia
w zarządzaniu projektem, pozwalające na skuteczną realizację przedsięwzięcia i
efektywny udział w projekcie.
Ze względu na specyfikę polskich regulacji i procedur oraz szczególne warunki
(w tym geologiczne) funkcjonowania przedsięwzięcia realizowanego razem z L. Skarżąca zidentyfikowała potrzebę zakupu usług doradztwa i wsparcia przy
realizacji przedmiotowego projektu. Skarżąca zdecydowała się nabywać usługi
doradztwa w prowadzeniu projektu od Kontrahenta. L. zdecydował się
wesprzeć Skarżącą oferując swoje doradztwo i pomoc w zakresie realizacji
przedsięwzięcia od strony administracyjnej, technologicznej i organizacyjnej. Usługi
doradcze świadczone przez L. są zdaniem Spółki i Kontrahenta niezbędne
do uzyskania lub realizacji poszczególnych etapów projektu. Celem sprawnego
prowadzenia projektu L. podejmie również szereg zobowiązań względem
Skarżącej ukierunkowanych na umożliwienie wspólnej realizacji przedsięwzięcia.
Skarżąca nadmieniła, że zgodnie ze specyfiką sektora wydobywczego,
wspólne przedsięwzięcie odbywa się etapowo, zaś strony podejmują autonomiczną
decyzję o przystąpieniu do dalszego etapu na podstawie wyników i postępów
uzyskanych w etapie poprzednim. W zależności od tego, który z etapów
przedsięwzięcia jest realizowany, szczegółowy zakres usług doradztwa i wsparcia w
zarządzaniu projektem wykonywanych przez Kontrahenta na rzecz Skarżącej będzie
się zmieniał. Niemniej, bazując na doświadczeniu L., Skarżąca podkreśliła,
że przez cały okres, w którym usługi doradcze będą świadczone, będą one zawierać
elementy wymienione szczegółowo we wniosku.
Usługi te stanowią elementy niezbędne dla przebiegu i sprawnego
funkcjonowania projektu. W ocenie Skarżącej szereg złożonych czynności
wykonywanych przez Kontrahenta ma z perspektywy całościowej natury tych
świadczeń, charakter kompleksowej usługi doradztwa przy prowadzeniu i
zarządzaniu projektem.
W związku z powyższym Skarżąca zadała następujące pytania:
1. Czy w opisanym zdarzeniu przyszłym Wynagrodzenie za usługi świadczone
na rzecz Skarżącej przez Kontrahenta, płatne wg formuły przedstawionej w opisanym
zdarzeniu przyszłym (w lit. a - e), będzie stanowiło koszt uzyskania przychodu?
2. W którym momencie Wynagrodzenie za usługi będzie mogło zostać uznane za
koszt uzyskania przychodu?
Zdaniem Spółki Wynagrodzenie za usługi świadczone na jej rzecz przez
Kontrahenta, płatne według formuły przedstawionej w opisanym zdarzeniu przyszłym
(w lit. a - e) będzie stanowiło koszt uzyskania przychodu. Wynagrodzenie za usługi
będzie stanowiło koszt uzyskania przychodu inny niż bezpośrednio związany z
przychodami i będzie potrącalny w momencie jego poniesienia, tj. w dniu, na który
zostaną ujęte (zaksięgowane) na podstawie wystawionej przez Kontrahenta faktury
za usługi.
Skarżąca w uzasadnieniu podniosła, że nabyte na podstawie Umowy usługi
od Kontrahenta pozwolą jej na zabezpieczenie przyszłych źródeł przychodów oraz
osiągnięcie przychodów w przyszłości w przypadku powodzenia projektu. W związku
z tym, ww. wydatki będą stanowić dla niej koszty uzyskania przychodów, gdyż
spełniają warunki przewidziane przez ustawodawcę w art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p.
Jednocześnie, żaden przepis prawny, w szczególności art. 16 ust. 1 u.p.d.o.p. nie
wyłącza możliwości rozpoznania wydatków tego rodzaju w kosztach uzyskania
przychodu.
W jej opinii, wydatki poniesione na nabycie od Kontrahenta usług będą
stanowiły dla niej koszty uzyskania przychodu, gdyż będą spełniały następujące
kryteria:
- zakup usług będzie pokryty z zasobów majątkowych Skarżącej;
- wydatki na zakup usług nie zostaną Skarżącej w żaden sposób zwrócone;
- możliwość zaangażowania się w projekt poprzez zakup usług będzie związana
z działalnością gospodarczą Skarżącej;
- zakup usług będzie miał na celu zabezpieczenie źródeł przyszłych
przychodów Skarżącej oraz osiąganie przez nią w przyszłości przychodów z
wydobycia węglowodorów z obszaru koncesyjnego objętego umową;
- wydatki na zakup usług będą właściwie udokumentowane, w szczególności
odpowiednimi protokołami, uchwałami i pismami potwierdzającymi wykonanie
poszczególnych działań w ramach usług przez Kontrahenta;
- czynności, do których wykonania na rzecz Skarżącej zobowiązuje się
Kontrahent w ramach świadczenia usług, nie zostały wyłączone z kosztów uzyskania
przychodów zgodnie z art. 16 ust. 1 u.p.d.o.p. ani inną regulacją.
Ponadto, zdaniem Skarżącej, istnieje niewątpliwy związek przyczynowo-
skutkowy pomiędzy poniesieniem wydatków na nabycie od Kontrahenta usług a
osiągnięciem przez nią przychodów lub zabezpieczeniem albo zachowaniem ich
źródła. Gdyby Skarżąca nie nabyła usług i nie zobowiązała się do zapłaty
Wynagrodzenia poniesienia kosztów usług, rozpoczęcie i kontynuowanie projektu
byłoby niemożliwe. Jednocześnie bez realizacji projektu w formie przewidzianej w
umowie Spółka nie mogłaby osiągać przychodów ze sprzedaży gazu z obszaru
koncesyjnego objętego umową. Oznacza to, że wydatki na nabycie usług ponoszone
będą "w celu" osiągnięcia przychodów lub zabezpieczenia albo zachowania ich
źródła. W opinii Skarżącej, poniesione przez nią wydatki na nabycie usług są
gospodarczo i racjonalnie uzasadnione. Dane dotyczące złóż są obiecujące, co w
branży wydobywczej stanowi główny czynnik decydujący o podjęciu prac.
Jednocześnie, bez nabycia usług obejmujących szereg działań ze strony L.
rozpoczęcie prac przez Skarżącą nie byłoby możliwe. W konsekwencji bez
zobowiązania z jej strony do nabycia od Kontrahenta usług żadne przychody z
związku z realizacją Projektu u niej nigdy by nie wystąpiły.
Zdaniem Skarżącej, sam fakt nieosiągnięcia oczekiwanego efektu
gospodarczego (uzyskania przychodu) nie dyskwalifikuje racjonalności poniesionego
wydatku jako kosztu uzyskania przychodu. Na możliwość zaliczenia Wynagrodzenia
płatnego na rzecz Kontrahenta w żaden sposób nie będzie wpływać okoliczność, że
formuła ceny stosowana przez Kontrahenta odnosi się do ekwiwalentów różnych
wydatków ponoszonych przez Skarżącą lub Kontrahenta albo przychodów
osiąganych przez Skarżącą z tytułu udział u w spółce osobowej.
Jednocześnie, z tych samych powodów Wynagrodzenie ponoszone przez
Spółkę nie stanowi i nie może stanowić jakiejkolwiek formy wkładu do spółki celowej
(zarówno Spółka jak i Kontrahent zobowiązują się do finansowania spółki celowej w
uzgodnionej proporcji, niezależnie od zobowiązania Spółki do zapłaty
Wynagrodzenia na rzecz Kontrahenta). Wynagrodzenie płatne przez Spółkę na rzecz
Kontrahenta będzie należne za usługi, których treścią będą działania Kontrahenta.
Odnośnie pytania nr 2 Spółka stanęła na stanowisku, że koszty
Wynagrodzenia z tytułu nabycia usług nie wiążą się bezpośrednio z konkretnymi
przychodami, które będzie osiągała. Usługi będą nabywane przez Spółkę po to żeby
w przyszłości mogła ona czerpać przychody z tytułu sprzedaży węglowodorów. W
związku z tym, w jej opinii, wydatki z tytułu Wynagrodzenia będą stanowić koszty
uzyskania przychodów inne niż bezpośrednio związane z przychodami. Ponadto,
wydatki na Wynagrodzenie nie będą dotyczyły okresu przekraczającego rok
podatkowy. W konsekwencji powinny być potrącalne w dacie ich poniesienia.
Wskazując na treść przepisu art. 15 ust. 4e u.p.d.o.p. stwierdziła, że wydatki z tytułu
Wynagrodzenia za Usługi będą potrącalne w dniu, na który zostaną ujęte w księgach
rachunkowych na podstawie faktury wystawionej przez Kontrahenta.
W zaskarżone interpretacji indywidualnej z [...] lutego 2013 r. Minister
Finansów stanowisko Skarżącej uznał za nieprawidłowe.
W uzasadnieniu Minister Finansów z treści przepisu art. 7 ust. 1 i 2 u.p.d.o.p.
wywiódł, że podstawą konstrukcyjną opodatkowania w ramach podatków
dochodowych jest z jednej strony prawidłowe określenie wysokości przychodów z
drugiej zaś wysokości kosztów służących do ich uzyskania. Przesłanki warunkujące
zaliczenie konkretnych wydatków do kosztów uzyskania przychodów zawarte zostały
w art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p., zgodnie z którym kosztami uzyskania przychodów są
koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo
zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 16 ust.
1 u.p.d.o.p. Do warunków niezbędnych do uznania konkretnych wydatków (w tym
przypadku usług świadczonych na rzecz Spółki przez Kontrahenta) niezbędne jest
zatem wykazanie, iż wydatek został poniesiony przez podatnika, jest definitywny
(rzeczywisty), pozostaje w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą,
poniesiony został w celu uzyskania przychodów, zachowania lub zabezpieczenia ich
źródła lub może mieć inny wpływ na wielkość osiągniętych przychodów w tym w
szczególności na ich zwiększenie, został właściwie udokumentowany, nie znajduje
się w grupie wydatków wyłączonych z mocy ustawy na podstawie art. 16 ust. 1.
W ocenie organu na drodze do uznania wydatków na świadczone przez
Kontrahenta usługi, stoi brak wykazania związku pomiędzy tymi wydatkami z
przychodem podatkowym otrzymywanym w związku z działalnością gospodarczą
Spółki. Pozostałe warunki nie budzą wątpliwości organu.
Organ stwierdził, iż związek przyczynowy jaki musi występować pomiędzy
wydatkiem a przychodem należy w istocie do głównych przesłanek zawartych w art.
15 ust. 1 u.p.d.o.p., które dla konstrukcji kosztów uzyskania przychodów ma
kluczowe znaczenie. Podniósł, że w orzeczeniach sądów administracyjnych
podkreśla się, iż zwrot "w celu", oznacza iż nie każdy wydatek poniesiony przez
podatnika w związku z prowadzoną działalnością podlega odliczeniu od podstawy
opodatkowania, lecz tylko ten wydatek który pozostaje w związku przyczynowo-
skutkowym, że poniesienie go ma lub może mieć wpływ na powstanie lub
zwiększenie przychodów. Podniósł, że w orzecznictwie sądowym akcentowany jest
też warunek związany z racjonalnością działań podatnika.
Organ przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy wskazał,
że dla kwalifikacji wydatków do kosztów uzyskania przychodów nie jest konieczne
uzyskanie rzeczywistego przychodu podatkowego związanego z wydobyciem
węglowodorów. Niemniej jednak, nie wyłącza to obowiązku podatnika wykazania
wystąpienia związku pomiędzy kosztem i przychodem uwzględniając fakt, iż związek
ten nie musi mieć charakteru bezpośredniego. W konsekwencji, wydatki poczynione
przez Spółkę muszą wpływać na przychód podatkowy poprzez stworzenie źródła
przychodów, zwiększenie jego możliwości, czy też jego zachowanie lub
zabezpieczenie.
Oceniając możliwość wpływu wydatków na przychód podatkowy (związek
przyczynowy), w pierwszej kolejności organ odniósł się do kwestii związanej ze
związkiem wydatków na zabezpieczenie przychodów, w dalszej kolejności do
związku dotyczącego ich uzyskania.
Wskazał, iż koszty ponoszone w związku z zachowaniem albo
zabezpieczeniem źródła przychodów, to koszty ponoszone w celu utrzymania w
sprawności źródła przychodów, jego uchowania i uchronienia tak, aby mogło
funkcjonować i dawać przychody w przyszłości. To także koszty ponoszone w celu
podtrzymania istnienia źródła przychodów: skutecznej realizacji przedsięwzięć,
uczynienia źródła przychodów mocnym i trwałym, odpornym na działanie czynników
obniżających jego sprawność. Tym samym zabezpieczenie, czy też zachowanie musi
odnosić się do już istniejącego źródła przychodów nie zaś do źródła, które powstanie
w przyszłości. Zachowanie, czy też zabezpieczenie nie może być bowiem
utożsamiane ze stworzeniem źródła przychodów.
Poczynienie wydatków na powstanie źródła przychodów w przyszłości może
być rozpatrywane jedynie na gruncie związku przyczynowego rozumianego jako
poniesienie wydatku w celu osiągnięcia przychodów. Owo osiągnięcie przychodów
jest bowiem z jednej strony równoznaczne ze stworzeniem źródła przychodów, z
drugiej zaś ze zwiększeniem jego możliwości tak, ażeby przychód generowany z
istniejącego już źródła był większy od tego jaki jest przed poczynieniem określonych
wydatków. W konsekwencji organ nie zgodził się ze stwierdzeniem, iż wydatki na
usługi stanowią koszty związane z zabezpieczeniem źródła przychodów, z uwagi na
fakt, iż Spółka jako komandytariusz spółki celowej uzyska prawo pierwokupu
wydobytego gazu. Z opisu zdarzenia przyszłego, jasno bowiem wynika, iż na
obecnym etapie inwestycji nie jest osiągany przychód podatkowy, a tym samym
ewentualne źródło przychodów z wydobycia węglowodorów w ramach spółki celowej
nie istnieje. Trudno jest zatem uznać, iż wydatek może być poniesiony na
zabezpieczenie źródła przychodów nieistniejącego.
Mając powyższe na uwadze Minister Finansów stwierdził, iż rozpatrywanie
związku przyczynowego pomiędzy wydatkiem a przychodem podatkowym, w realiach
niniejszej sprawy może nastąpić jedynie poprzez wykazanie, iż wydatek wpłynie na
powstanie źródła przychodów i to niezależnie od ostatecznego rezultatu działań
podejmowanych przez Spółkę, tj. bez względu na fakt, czy w konsekwencji powstanie
przychód podatkowy. Niemniej jednak ważna jest ocena racjonalności
podejmowanych przez Spółkę działań, które zakładać winny, iż wydatki te są na tyle
uzasadnione, iż przyczynią się do powstania źródła przychodów. O ile kwestia
racjonalności działań nie budzi zastrzeżeń organu, w tym sensie, iż wydatki te
stanowią warunek sine qua non powstania ewentualnego przychodu, to jednak
zastrzeżenia skutkujące uznaniem stanowiska Spółki za nieprawidłowe, sprowadzają
się do kwestii podmiotu, u którego te potencjalne przychody podatkowe powstaną.
Mianowicie w ocenie organu, ewentualny przychód podatkowy nie powstanie u
Spółki lecz u spółki celowej, która jako spółka komandytowa, będzie następnie w
oparciu o normę art. 5 u.p.d.o.p. rozdysponowywać ten przychód pomiędzy swoich
wspólników (tj. pomiędzy Spółkę i Kontrahenta). Spółka nie otrzyma od Kontrahenta
ekwiwalentu świadczonych usług, który mógłby zostać przełożony następnie na
przychód podatkowy. W rezultacie, poniesione wydatki nie doprowadzą do powstania
źródła przychodów u Spółki, lecz będą jedynie uprawniać do partycypacji Spółki we
wspólnym przedsięwzięciu jakim jest wydobycie węglowodorów w ramach spółki
celowej.
Organ przyjął jako element stanu faktycznego, okoliczność, iż wydatki
ponoszone na sfinansowanie usług nie są wydatkami czynionymi w ramach
wspólnego przedsięwzięcia w rozumieniu u.p.d.o.p. i tym samym nie podlegają
normie z art. 5 tejże ustawy. Fakt, ten nie pozwala jednak mu uznać, iż wydatki te
wykreują źródło przychodów Spółki. W orzecznictwie sądowym przyjmuje się zaś, że
aby uznać dany wydatek za koszt uzyskania przychodu, musi on być poniesiony w
celu osiągnięcia przychodu, przy czym przychód ten powinien wynikać z
prowadzonej przez tego podatnika działalności gospodarczej. Działalność ta
(mogąca generować przychód) musi być wykonywana przez podatnika, nie może być
więc prowadzona przez inny podmiot.
Organ, odwołując się do treści art. 102 Kodeksu spółek handlowych,
stwierdził, że to spółka komandytowa prowadzi przedsiębiorstwo, a co więcej na
podstawie art. 8 tej ustawy, przyznana jest jej zdolność prawna. W konsekwencji,
spółka komandytowa stanowi odrębny od wspólników byt prawny i tym samym to
ona, nie zaś wspólnicy, uzyskuje przychód podatkowy. Fakt partycypowania w
przychodach i kosztach podatkowych na podstawie art. 5 ust. 1 i 2 u.p.d.o.p. nie
powoduje, iż wspólnicy prowadzą przedsiębiorstwo i to oni uzyskują przychód
podatkowy. Przychód ten uzyskuje spółka komandytowa. Wydatki czynione na
sfinansowanie usług świadczonych przez Kontrahenta na rzecz Spółki, celem
uzyskania możliwości do partycypowania we wspólnym przedsięwzięciu
urzeczywistnionym poprzez spółkę celową są neutralne podatkowo, albowiem nie
powodują po stronie Spółki uzyskania przychodu, który pod względem prawnym
stanowiłby przychód Spółki, nie zaś spółki celowej (spółki komandytowej).
Wydatki czynione na rzecz Kontrahenta, jak wynika z opisu zdarzenia
przyszłego - de facto przyczyniają się do uzyskania pozycji z jednej strony
komandytariusza, z drugiej komplementariusza (spółki z o.o.) poprzez status
wspólnika tejże spółki z o.o. Przyjęcie, iż przedmiotowe wydatki nie dotyczą nabycia
praw i obowiązków wspólnika (komandytariusza) w spółce komandytowej,
przeczyłoby istnieniu jakiegokolwiek związku nawet w sensie ekonomicznym z
uzyskaniem przysporzenia majątkowego.
Organ reasumując wskazał, że z uwagi na brak wypełnienia przez wydatki na
usługi świadczone przez Kontrahenta na rzecz Spółki przesłanki celowości
nakierowanej na uzyskanie przychodu podatkowego w związku z prowadzoną przez
samą Spółkę działalnością gospodarczą przyjął, iż wydatki te nie stanowią w sensie
podatkowym, zgodnie z art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p. kosztów uzyskania przychodów. W
tym stanie rzeczy, za bezprzedmiotowe uznał udzielanie interpretacji odnośnie
momentu, w którym wynagrodzenie za usługi będzie mogło zostać uznane za koszt
uzyskania przychodów.
Skarżąca nie zgadzając się z powyższą interpretacją wniosła do Ministra
Finansów wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. W odpowiedzi na wezwanie do
usunięcia naruszenia prawa z [...] kwietnia 2013 r. Minister Finansów stwierdził brak
podstaw do zmiany przedmiotowej interpretacji.
Pismem z 21 maja 2013 r. Skarżąca wniosła do Wojewódzkiego Sądu
Administracyjnego w Warszawie skargę na niniejszą interpretację indywidualną
zarzucając jej naruszenie:
- art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p., przez uznanie, że w opisanym zdarzeniu przyszłym
wydatki na Wynagrodzenie należne Kontrahentowi na podstawie Umowy
Inwestycyjnej nie będą podlegały zaliczeniu do kosztów uzyskania przychodów
Skarżącej, pomimo że spełnione są wszystkie przesłanki przewidziane w tym
przepisie;
- art. 14c § 2, w związku z art. 14b § 1 i § 3 ustawy Ordynacji podatkowej,
przez błędne zrozumienie opisu zdarzenia przyszłego oraz wskazanie stanowiska
Ministra Finansów wraz z jego uzasadnieniem prawym co do tego błędnie
zrozumianego opisu zdarzenia przyszłego, a nie opisu zdarzenia przyszłego, który
został przedstawiony przez Skarżącą.
Z uwagi na powyższe Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej interpretacji
oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania na jej rzecz.
W odpowiedzi na skargę Minister Finansów podtrzymał swoje stanowisko w
sprawie i wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Kognicję sądu administracyjnego wyznaczają przepisy art. 1 § 1 i 2 ustawy z
dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.
1269, ze zm.), które stanowią, że sądy administracyjne sprawują wymiar
sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem
zgodności z prawem.
Stosownie do art. 3 § 2 pkt 4a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o
postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz.
270, ze zm.), wskazywanej dalej jako "p.p.s.a", kontrola sprawowana przez sądy
administracyjne obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na pisemne
interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach.
Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest pisemna interpretacja przepisów
prawa podatkowego wydana w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku
dochodowego od osób prawnych w zakresie możliwości zaliczenia do kosztów
uzyskania przychodów wydatków poniesionych na wynagrodzenie należne
kontrahentowi Spółki na podstawie umowy inwestycyjnej dotyczącej w szczególności
usług doradztwa w zakresie planowego wydobywania kopalin ze złóż. Drugie pytanie
zadane przez Spółkę dotyczyło określenia momentu, w którym wynagrodzenie za
usługi będzie mogło zostać uznane za koszt uzyskania przychodu.
Spór pomiędzy stronami sprowadza się do odmiennej kwalifikacji tych
wydatków. Zdaniem spółki można je zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów na
podstawie art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od
osób prawnych (t.j. Dz.U. z 2000 r. Nr 54, poz. 654, ze zm.), dalej powoływanej jako
u.p.d.o.p., podczas gdy w ocenie organu wydatki te nie mogą być zaliczone w poczet
kosztów uzyskania przychodów.
Zgodnie z treścią art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p. kosztami uzyskania przychodu są
koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo
zabezpieczenia źródła przychodów. W piśmiennictwie i judykaturze ugruntowany jest
pogląd, zgodnie z którym użyty w tym przepisie zwrot "w celu" oznacza, że nie każdy
wydatek poniesiony przez podatnika w związku z prowadzoną przez niego
działalnością gospodarczą podlega odliczeniu od podstawy opodatkowania, lecz
tylko ten, który pozostaje w takim związku przyczynowo-skutkowym, że poniesienie
go ma wpływ na powstanie lub zwiększenie przychodów, albo zachowanie lub
zabezpieczenie źródła przychodów (por. m. in. A. Gomułowicz, [w:] S. Babiarz, L.
Błystak, B. Dauter, A. Gomułowicz, R. Pęk, K. Winiarski, Podatek dochodowy od osób prawnych. Komentarz, Wrocław 2010, s. 415 i n.). Moment zaliczenia wydatków
do kosztów uzyskania przychodów określa art. 15 ust. 4 u.p.d.o.p., zgodnie z którym
koszty uzyskania przychodów bezpośrednio związane z przychodami, poniesione w
latach poprzedzających rok podatkowy oraz w roku podatkowym, są potrącalne w
tym roku podatkowym, w którym osiągnięte zostały odpowiadające im przychody.
Wydatek zostanie uznany za koszt uzyskania przychodów, jeżeli pomiędzy
jego poniesieniem, a powstaniem, zwiększeniem bądź też możliwością powstania
przychodu istnieje związek przyczynowy.
W przedstawionej definicji akcent położony został na związek między
poniesionym kosztem a przychodami. Uzyskanie przychodu stanowi bowiem cel
wydatku, mimo iż w gestii podatnika pozostaje decyzja o celowości takich, a nie
innych wydatków. Poniesienie wydatku powinno zatem dać się uzasadnić jako
środek osiągnięcia określonego przychodu. Związek ten może być bezpośredni lub
pośredni. Koszty pośrednio związane z osiąganymi przychodami są to takie koszty,
których nie można wprost przypisać do określonych przychodów, ale są racjonalnie
uzasadnione jako zmierzające do ich osiągnięcia. Ponadto wydatek powinien być
racjonalny co do zasady. Obowiązek racjonalnego ponoszenia wydatków wywodzi
się ze sformułowania "w celu uzyskania przychodu". Wydatek celowy powinien być
wydatkiem racjonalnym, gospodarczo uzasadnionym.
Cel ten musi być widoczny, a ponoszone koszty winny go realizować, bądź co
najmniej zakładać realnie możliwość jego osiągnięcia (por. B. Dauter, Podatek
dochodowy od osób prawnych. Komentarz., Wrocław 2003, s. 263, por. też. D.
Strzelec, Komentarzu do ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych - pod
red. W. Nykiela i A. Mariańskiego, Gdańsk 2008, s. 319).
Mając powyższe na uwadze należy uznać, że kosztami uzyskania przychodów
są wszelkie racjonalnie i gospodarczo uzasadnione wydatki związane z prowadzoną
działalnością gospodarczą, których celem jest osiągnięcie, zabezpieczenie i
zachowanie tego źródła przychodów. Aby zatem wydatek mógł zostać zaliczony do
kosztów uzyskania przychodów należy ocenić jego związek z prowadzoną
działalnością gospodarczą. Z oceny tego związku powinno wynikać, że poniesiony
wydatek obiektywnie może przyczynić się do osiągnięcia przychodu bądź służyć
zachowaniu lub zabezpieczeniu źródła przychodów - w okresie ponoszenia kosztów
lub w przyszłości.
Należy również podkreślić, że warunkiem zakwalifikowania wydatków jako
koszty jest ich celowe poniesienie przez podatnika, ale w celu osiągnięcia
przychodów. Ustawodawca nieprzypadkowo posłużył się pojęciem "przychodów", a
nie "przychodu". Liczba mnoga, w której użyto tego słowa wskazuje, że aby wydatek
można było uznać za koszt w rozumieniu art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p., nie jest konieczne
wykazanie zależności między nim, a powstaniem lub powiększeniem konkretnego,
mierzalnego przychodu (por. uchwała 7 sędziów NSA z 18 czerwca 2007 r., sygn. akt
II FPS 8/06, CBOSA).
Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych nie stawia żadnych
dodatkowych warunków do zaliczenia danego wydatku do kosztów uzyskania
przychodów, w szczególności przepisy nie rozróżniają czy wydatek został poniesiony
w celu uzyskania przychodu z istniejącego źródła przychodów, czy też z przyszłego
źródła przychodów. W myśl dominującego w orzecznictwie sądowym poglądu, który
to pogląd skład orzekający w rozpoznawanej sprawie w pełni podziela, kosztami
uzyskania przychodów są wszelkie racjonalne i gospodarczo uzasadnione wydatki
związane z prowadzoną działalnością gospodarczą, zmierzającą nie tylko do
zabezpieczenia i zachowania źródła przychodów, ale również do jego stworzenia
(por. m.in. wyrok NSA z 24 marca 2011 r., sygn. akt II FSK 1789/09, CBOSA).
Tymczasem w motywach interpretacji organ przytoczył stanowisko,
wywodzone z konieczności wystąpienia - dla zakwalifikowania jako koszty uzyskania
przychodu - związku przyczynowego, że zabezpieczenie czy też zachowanie źródła
przychodów musi odnosić się do już istniejącego źródła przychodów, nie zaś do
źródła które powstanie w przyszłości (str. 16 zaskarżonej interpretacji).
Tego typu zawężenie rozumienia pojęcia kosztów uzyskania przychodów nie
jest uprawnione na gruncie ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych jako
niepoparte ani wynikiem wykładni literalnej, ani celowościowej. Oparcie
zakwestionowania stanowiska podatnika na tym błędnym założeniu powoduje
konieczność uchylenia zaskarżonej interpretacji.
Ponadto należy odnieść się do kwestii czy Skarżąca uzyska w zamian za
wynagrodzenie ekwiwalent od kontrahenta, zgodnie z opisem zdarzenia przyszłego
opisanego we wniosku o udzielenie interpretacji. W ocenie organu wydatki
ponoszone na sfinansowanie opisanych szczegółowo we wniosku usług nie wykreują
źródła przychodów u Wnioskodawcy.
W tym miejscu wskazać należy, że ekonomiczna alokacja kosztów określonej
operacji gospodarczej jest czym innym od prawnopodatkowej kwalifikacji przychodów
i kosztów każdego z podmiotów (podatników), w operacji tej biorących udział.
Kwalifikacja ta opierać się musi wyłącznie na zasadach wynikających z przepisów
prawa podatkowego, dokonując oceny skutków czynności cywilnoprawnych
podatników z punktu widzenia prawa podatkowego. Jej istotą jest wyodrębnianie
kosztów poniesionych przez każdy z podmiotów uczestniczących w obrocie
gospodarczym w powiązaniu z przychodami uzyskanymi (spodziewanymi) przez ten
podmiot. Dopiero bowiem takie powiązanie kosztów z przychodami u każdego z
podatników uczestniczących w wielostronnym kontrakcie o celu gospodarczym może
doprowadzić do prawidłowego określenia uzyskanego przez każdego z nich dochodu
jako przedmiotu opodatkowania podatkiem dochodowym od osób prawnych (art. 7
ust. 1 i ust. 2 u.p.d.o.p.), a w konsekwencji - do prawidłowego określenia wysokości
zobowiązania podatkowego (art. 5 O.p.) każdego z tych podmiotów (por. wyrok NSA
z 6 czerwca 2013 r" sygn. akt II FSK 2161/11, CBOSA).
Zdaniem Sądu, zasadne są podniesione w skardze zastrzeżenia pod adresem
zaskarżonej interpretacji i przytaczane w związku z tym argumenty Spółki, iż przy
analizowaniu w kontekście art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p. poczynionych przez Spółkę
wydatków i rozważaniu możliwości uznania ich za służące zachowaniu bądź
zabezpieczeniu źródła przychodów, nie można podjętych przez Spółkę działań
traktować jako oddzielnego zjawiska, odseparowanego od całokształtu działalności
gospodarczej Spółki. W wyroku z 28 listopada 1997 r. (sygn. akt I SA/Gd 513/96,
CBOSA) NSA stwierdził, iż o tym, co jest celowe w prowadzonej działalności
gospodarczej i może mieć wpływ na uzyskanie przychodu decyduje podatnik
prowadzący na własne ryzyko i rachunek działalność gospodarczą.
W zaskarżonej interpretacji organ uznał, że zastrzeżenia skutkujące uznaniem
stanowiska Wnioskodawcy za nieprawidłowe sprowadzają się do kwestii podmiotu, u
którego potencjalnie przychody podatkowe powstaną. W ocenie organu ewentualny
przychód podatkowy nie powstanie u wnioskodawcy, lecz u spółki celowej, w związku
z czym przedmiotowe wydatki nie wpłyną na powstanie przychodu o Wnioskodawcy.
Takie twierdzenie organu nie jest spójne w wnioskiem o udzielenie interpretacji,
bowiem Skarżąca wyjaśniała, że wydatek w postaci wynagrodzenia za świadczone
usługi przez kontrahenta wpłynie na powstanie źródła przychodów Skarżącej, którym
będzie sprzedaż węglowodorów przez Skarżącą. Spółka podkreślała, że będzie
realizować własny cel gospodarczy, a dokonane przez nią wydatki umożliwią
uzyskanie tego celu. Podnosiła, że usługi zakupiła na potrzeby własnej działalności
gospodarczej. Nie podnosiła, że wypłaty dokonywane na rzecz innego podmiotu
prowadzącego działalność gospodarczą realizują inne cele niż opisane w art. 15 ust.
1 ustawy podatkowej.
Interpretacja narusza zatem przepisy Ordynacji podatkowej, bowiem podany
we wniosku stan faktyczny stanowi jedyną podstawę faktyczną wydanej interpretacji i
tym samym wyznacza granice, w jakich interpretacja będzie mogła wywołać
określone w ustawie skutki prawne (A. Kabat w: S. Babiarz, B. Dauter, B.
Gruszczyński, R. Hauser, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Ordynacja podatkowa.
Komentarz, Warszawa 2009, s. 105).
Okoliczności faktyczne, które w zwykłym postępowaniu podatkowym
podlegałyby ustaleniu, organ udzielający interpretacji obowiązany jest przyjąć
zgodnie z ich opisem przedstawionym przez wnioskodawcę. Wnioskodawca nie musi
wykazywać, iż podany przez niego stan faktyczny ma umocowanie i potwierdzenie w
określonym materiale dowodowym. Jednocześnie organ udzielający interpretacji nie
ustala samodzielnie stanu faktycznego lub uzupełnia jego opis w oparciu o dowody
załączone do wniosku (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w
Warszawie z 26 lutego 2008 r., sygn. akt III SA/Wa 20/08; Lex nr 458884). Organ
wydający interpretację jest niejako "związany" merytorycznie zakresem problemu
prawnego, jaki strona przedłoży we wniosku. Na podstawie przepisów Ordynacji
podatkowej organy podatkowe nie są uprawnione do ustalania i dowodowego
weryfikowania stanu faktycznego, ani też do udzielania interpretacji w obszarze
regulacji prawnych nieprzedstawionych w stanowisku wnioskodawcy odnośnie do
podatkowej kwalifikacji danego stanu faktycznego (wyrok NSA z 29 lutego 2012 r.,
sygn. akt II FSK 1523/10, LEX nr 1123044). Organ podatkowy udzielający
interpretacji indywidualnej nie przeprowadza więc postępowania dowodowego
ograniczając się do analizy okoliczności podanych we wniosku. W stosunku do
podanych przez wnioskodawcę okoliczności wyraża swoje stanowisko, które musi
być ustosunkowaniem się do poglądu (stanowiska) prezentowanego w danej sprawie
przez wnioskodawcę (art. 14b § 3 oraz art. 14c § 1 Ordynacji podatkowej).
Ponadto dokonana przez organ ocena o braku podstaw do uznania za wydatki
stanowiące koszty uzyskania przychodów nie wynikała z zasad ukształtowanych w
omówionych przepisach prawa materialnego (art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p.). Nieuznanie
wskazanych wydatków za koszt uzyskania przychodów oznacza w konsekwencji, że
Spółka ponosiła tego rodzaju wydatki za inny podmiot (tj. podmiot, dla którego
wydatki te posłużyły do wygenerowania źródła przychodu). Wówczas wydatki te
według reguł określonych w art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p. mogłyby być rozważane
wyłącznie jako koszty uzyskania przychodów kontrahenta, a nie Spółki na rzecz
której świadczone były usługi. Jednak - jak wyżej podniesiono - z wniosku Skarżącej
nie wynika, by miało dojść do "przerzucenia" kosztów uzyskania przychodów.
Wskazane wyżej uchybienie przepisom prawa materialnego (w postaci art. 15
u.p.d.o.p.) oraz procesowego, tj. 14b § 3 oraz art. 14c § 1 Ordynacji podatkowej
skutkuje uwzględnieniem skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie,
uwzględniając skargę na akt lub czynność, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a
p.p.s.a., uchyla ten akt lub interpretację albo stwierdza bezskuteczność czynności, o
czym stanowi art. 146 § 1 p.p.s.a.
Ponownie wydając interpretację Organ uwzględni przedstawione wyżej
wskazania prawne.
Sąd, na podstawie powołanych przepisów prawa orzekł zatem jak w sentencji.
W razie uwzględnienia skargi przysługuje skarżącemu od organu, który wydał
zaskarżony akt, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia
praw (art. 200 p.p.s.a.). Z tych przyczyn Sąd zasądził od Ministra Finansów na rzecz
skarżącego wskazaną kwotę tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło