I OSK 1565/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Borowiec po rozpoznaniu w dniu 15 lipca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej D.T. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 17 lutego 2014 r. sygn. akt IV SA/Gl 751/13 o odrzuceniu skargi D.T. na decyzję [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji [...] z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie opróżnienia lokalu mieszkalnego postanawia uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach do ponownego rozpoznania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach postanowieniem z dnia 17 lutego 2014 r. sygn. akt IV SA/Gl 751/13 odrzucił skargę D.T. na decyzję [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji [...] z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie opróżnienia lokalu mieszkalnego. W uzasadnieniu postanowienia wskazał, że wezwaniem z dnia 30 lipca 2013 r. zwrócono się do skarżącego o uzupełnienie braków formalnych skargi, poprzez nadesłanie jej dwóch odpisów, celem doręczenia ich uczestnikom postępowania. Wskazano przy tym, że wspomniany brak może zostać usunięty poprzez nadesłanie dwóch dodatkowych egzemplarzy skargi opatrzonych własnoręcznym podpisem lub nadesłanie dwóch kserokopii skargi uwierzytelnionych własnoręcznym podpisem. Na dokonanie tej czynności procesowej stronie wyznaczono termin siedmiu dni od daty doręczenia wezwania, pouczając ją o rygorze odrzucenia skargi w przypadku jego uchybienia. Sąd pierwszej instancji wskazał, że odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżący udzielił w dniu 26 sierpnia 2013 r. (data stempla pocztowego), oświadczając, iż nie posiada kserokopii skargi i dlatego przesyła "trzy egzemplarze skargi, której treść merytoryczna nie odbiega od złożonej uprzednio". Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach stwierdził, że stosownie do treści art. 57 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej w skrócie p.p.s.a.), skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym. Jeden z takich wymogów określony został w art. 47 § 1 p.p.s.a. i polega on na dołączeniu do pisma odpowiedniej ilości jego odpisów, celem doręczenia ich wszystkim stronom postępowania (a zatem, w świetle art. 12 p.p.s.a., także uczestnikom postępowania). Zgodnie z art. 47 § 2 p.p.s.a., odpisami mogą być również uwierzytelnione fotokopie lub uwierzytelnione wydruki poczty elektronicznej. Jeżeli wskutek niezachowania warunków formalnych pismo nie może otrzymać prawidłowego biegu, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie w terminie siedmiu dni (art. 49 § 1 p.p.s.a.). Sąd pierwszej instancji wskazał, że D.T. zobowiązany był w wyznaczonym przez Sąd siedmiodniowym terminie nadesłać odpis swojej skargi, aby mogła ona otrzymać dalszy bieg (pogląd zgodny ze stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażonym w uchwale z dnia 18 grudnia 2013 r. sygn. akt I OPS13/13 – dostępna w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach podkreślił, że doręczenie skarżącemu wezwania z dnia 30 lipca 2013 r. o uzupełnienie braków formalnych skargi nastąpiło na zasadach określonych w art. 73 p.p.s.a., to jest w trybie tzw. doręczenia zastępczego. Zgodnie bowiem z powołanym przepisem, w razie niemożności doręczenia pisma adresatowi będącemu osobą fizyczną w sposób przewidziany w art. 65-72 tej ustawy, pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej lub w urzędzie gminy, a zawiadomienie o tym wraz z informacją o możliwości odbioru w terminie siedmiu dni od dnia pozostawienia zawiadomienia umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy to nie jest możliwe na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe. W przypadku niepodjęcia pisma w terminie, o którym mowa wyżej, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy. Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia wspomnianego czternastodniowego okresu. Sąd pierwszej instancji podał, że w niniejszej sprawie wezwanie wysłane na wskazany przez D.T. adres (ul. [...]) awizowano w dniu 2 sierpnia 2013 r. (vide: adnotacja umieszczona na zwrotnym potwierdzeniu odbioru – karta nr 17 akt sprawy) oraz powtórnie w dniu 12 sierpnia 2013 r. (vide: nadesłane przez Urząd Pocztowy w [...] – w odpowiedzi na reklamację przesyłki – uzupełnione zwrotne potwierdzenie odbioru – karta nr 75 akt sprawy). W świetle przedstawionych wyżej uregulowań, skutek doręczenia omawianego wezwania nastąpił czternaście dni od pierwszego awizowania, a więc miał miejsce w dniu 16 sierpnia 2013 r. (piątek). Z treści zwrotnego potwierdzenia odbioru wynika wprawdzie, że Urząd Pocztowy w [...] wydał skarżącemu przedmiotową przesyłkę później, a mianowicie w dniu 19 sierpnia 2013 r., jednak fakt wydania stronie przesyłki po upływie terminu określonego w art. 73 p.p.s.a. pozostaje tu jednak bez znaczenia. W takiej sytuacji nie budzi bowiem wątpliwości, że za datę doręczenia wezwania należało uznać czternasty dzień, licząc od daty pierwszego awizowania, to jest 16 sierpnia 2013 r. (pogląd zgodny z utrwalonym stanowiskiem orzecznictwa – vide: między innymi postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 25 sierpnia 2012 r., sygn. akt II FZ 375/11, z dnia 11 lipca 2012 r., sygn. akt II FSK 1387/12 oraz z dnia 16 listopada 2004 r., sygn. akt GZ 103/04 – wszystkie orzeczenia dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Wobec powyższego Sąd pierwszej instancji uznał, że siedmiodniowy termin zakreślony w wezwaniu upłynął z dniem 23 sierpnia 2013 r., tymczasem skarżący, jakkolwiek udzielił na to wezwanie odpowiedzi, to jednak z pieczęci na kopercie nadawczej (karta nr 26 akt sprawy) wynika, że uczynił to dopiero w dniu 26 sierpnia 2013 r. Skarżący nie uzupełnił zatem braków formalnych swojej skargi w terminie, który zakreślono w wezwaniu z dnia 30 lipca 2013 r., zaś odpowiedź na to wezwanie udzielona po upływie wyznaczonego terminu jest w świetle art. 85 p.p.s.a. czynnością bezskuteczną. W konsekwencji, na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., skarga podlegała odrzuceniu. Skargę kasacyjną od powyższego postanowienia do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł D.T., reprezentowany przez radcę prawnego i zaskarżając je w całości, na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 47, art. 49 § 1 i art. 58 § 3 p.p.s.a. w związku z § 32 ust. 1 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 18 września 2003 r. – Regulamin wewnętrznego urzędowania wojewódzkich sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 169, poz. 1646 ze zm.), poprzez błędne zastosowanie tych przepisów i odrzucenie skargi w sytuacji, gdy brak odpisów skargi nie uniemożliwiał nadania sprawie dalszego biegu, tym bardziej, że Sąd pierwszej instancji nadał sprawie dalszy biegi, w tym doręczył uczestnikom postępowania nadesłane przez skarżącego odpisy. Wskazując na powyższą podstawę kasacyjną wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, włącznie z orzeczeniem o kosztach postępowania kasacyjnego oraz o rozpoznanie skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 182 § 1 i 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek z innych przyczyn, niż w niej podniesione. Zgodnie z art. 73 § 1 p.p.s.a., w razie niemożności doręczenia pisma w sposób przewidziany w art. 65-72, pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. – Prawo pocztowe albo w urzędzie gminy, dokonując jednocześnie zawiadomienia określonego w § 2. Zawiadomienie o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie siedmiu dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe (§ 2). W przypadku niepodjęcia pisma w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy (§ 3). Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1 (§ 4). Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd pierwszej instancji niezasadnie przyjął, iż wezwanie do uzupełnienia braków formalnych z dnia 30 lipca 2013 r. zostało skarżącemu prawidłowo doręczone. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Sąd stwierdził, że przedmiotowe wezwanie zostało powtórnie awizowane w dniu 12 sierpnia 2013 r., co ma wynikać z nadesłanego przez Urząd Pocztowy w [...] – w odpowiedzi na reklamację przesyłki – uzupełnionego zwrotnego potwierdzenie odbioru (karta nr 75 akt sprawy). Z akt sprawy wynika jednak, iż odpowiedź Urzędu Pocztowego w [...] nie zawierała żadnego pisma przewodniego. Do Sądu nadesłano jedynie oryginał wezwania skierowanego do Naczelnika Urzędu Pocztowego w [...] o wyjaśnienie tej kwestii oraz przesłaną przez Sąd kserokopię zwrotnego potwierdzenia odbioru z naniesionym przez niezidentyfikowaną osobę dopiskiem "II awizo 12.08.2013". Przy dopisku tym brak jest jakiegokolwiek podpisu czy pieczęci osoby która go wykonała. Nie można zatem potraktować tej odpowiedzi jako oficjalnego stanowiska Urzędu Pocztowego w [...], tym bardziej, iż ma ona kluczowe znaczenie w rozpoznawanej sprawie. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie można zatem uznać, aby powyższa odpowiedź Urzędu Pocztowego w [...] uprawniała do przyjęcia, iż przesyłka Sądu zawierająca wezwanie z dnia 30 lipca 2013 r. została istotnie powtórnie awizowana, a w konsekwencji, iż została ona prawidłowo (zgodnie z art. 73 p.p.s.a.) doręczona skarżącemu. Tylko bowiem w wyniku prawidłowego doręczenia stronie wezwania, otwiera się bieg terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. Ponownie rozpoznając sprawę Sąd pierwszej instancji powinien zatem ustalić w sposób niebudzący wątpliwości, czy doręczenie skarżącemu wezwania do uzupełnienia braków formalnych skargi było prawidłowe. W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 182 § 1 i 3 p.p.s.a., uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach do ponownego rozpoznania. W niniejszej sprawie brak jest podstaw prawnych do zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. W art. 209 p.p.s.a. przyjęto bowiem, że wniosek strony o zwrot kosztów sąd rozstrzyga w każdym orzeczeniu uwzględniającym skargę (art. 200 p.p.s.a.) oraz w orzeczeniu, o którym mowa w art. 201, art. 203 i art. 204 p.p.s.a. Żaden z tych przepisów nie znajduje zastosowania w sytuacji, gdy przedmiotem skargi kasacyjnej jest postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego kończące postępowanie w sprawie (por. uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 lutego 2008 r., I OPS 4/07, publ. LEX nr 341205).