V SA/Wa 1353/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Beata Krajewska, Sędzia WSA - Krystyna Madalińska-Urbaniak (spr.), Sędzia WSA - Barbara Mleczko-Jabłońska, Protokolant spec. - Anna Szaruch, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 grudnia 2013 r. sprawy ze skargi K. S.A. z siedzibą w T. na postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia ... kwietnia 2013 r. nr ... w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę Przedmiotem skargi z 7 maja 2013 r. wniesionej do WSA w Warszawie przez K. S.A. z siedzibą w T. (zwaną dalej Spółką, Skarżącą, Wnioskodawcą) jest postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z [...] kwietnia 2013r. nr [...], stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezesa Agencji Rynku Rolnego Nr [...] z [...] grudnia 2012 r. ustalającej wysokość nienależnie pobranych środków z tytułu refundacji wywozowej wypłaconej przedsiębiorcy K. S.A w kwocie 69 421,00 zł do wniosku WPR1 nr [...] z [...] grudnia 2004r. oraz zobowiązującej Spółkę do zwrotu tej kwoty łącznie z odsetkami liczonymi jak od zaległości podatkowych począwszy od dnia dokonania wypłaty przez ARR do dnia zapłaty, w terminie 30 dni od dnia doręczenia decyzji. Przedmiotowe postanowienie zapadło w następującym stanie faktycznym: Decyzją nr [...] z [...] grudnia 2012 r. Prezes Agencji Rynku Rolnego w orzekł, że refundacja wywozowa wypłacona K. S.A. do wniosku WPR 1 o nr [...], w kwocie 69 421,00 zł została nienależnie wypłacona i zobowiązał Wnioskodawcę do jej zwrotu. Decyzja Prezesa ARR została doręczona K. S.A. oraz jej pełnomocnikom adw. Ł. M. i r. pr. K. G. w dniu 19 grudnia 2012 r. W dniu 8 stycznia 2013 r. do Agencji Rynku Rolnego wpłynęło odwołanie od decyzji Prezesa Agencji Rynku Rolnego nr [...] z dnia [...] grudnia 2012 r. wniesione przez pełnomocnika Spółki radcę prawnego Ł. M. wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia . W przedmiotowym wniosku pełnomocnik Spółki wskazał, że decyzja Prezesa ARR wpłynęła do Kancelarii w dniu 19 grudnia 2012 r. ale jej skuteczne doręczenie nastąpiło w przypadku adwokata – K. G. w dniu 3 stycznia 2013 r., natomiast w przypadku radcy prawnego Ł. M. w dniu 4 stycznia 2013 r. Spółka wyjaśniła, że jej pełnomocnicy nie mieli wiedzy, iż decyzja została dostarczona do biura podawczego Kancelarii Adwokackiej w dniu 19 grudnia 2012 r. ponieważ Ł. M. w dniu 19 grudnia 2012 r. od wczesnych godzin porannych reprezentował K. w Sądzie Okręgowym T., a następnie od 20 grudnia 2012 r. do 3 stycznia 2013 r. przebywał na urlopie zagranicznym w Egipcie. Z kolei K.G. w okresie od 18 grudnia 2012 r. do 2 stycznia 2013r. przebywał na zwolnieniu lekarskim w związku z nagłymi dolegliwościami bólowymi. W tej sytuacji oraz z uwagi na stopień skomplikowania sprawy nie było zdaniem Wnioskodawcy możliwości sporządzenia i złożenia odwołania przez innego pełnomocnika. Pismem z dnia 14 stycznia 2013 r. Prezes ARR przekazał Ministrowi Rolnictwa i Rozwoju Wsi ww. wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania oraz odwołanie. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi uznał, że ze względu na treść art. 4 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o administrowaniu obrotem towarowym z zagranicą (Dz. U. Nr 97, poz. 963, z późn. zm.), która wyłącza stosowanie art. 58-60 Kpa, złożony przez Spółkę wniosek o przywrócenie terminu na złożenie odwołania jest bezprzedmiotowy. Z uwagi na powyższe postanowieniem z dnia [...] lutego 2013 r., znak: [...] Minister umorzył postępowanie w sprawie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezesa Agencji Rynku Rolnego nr [...] a po ponownym rozpatrzeniu sprawy postanowieniem z [...] marca 2013r. utrzymał w mocy uprzednio wydane przez siebie rozstrzygnięcie. W dniu 25 kwietnia 2013 r. K. złożyła skargę na to postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem wydanym w dniu 12 grudnia 2013r. w sprawie sygn. akt V SA/ Wa1352/13 oddalił skargę Spółki. Natomiast postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2013 r. znak: [...] Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezesa ARR nr [...]. W uzasadnieniu swego stanowiska Minister powołał przepisy regulujące kwestie terminu składania pism w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnych dotyczących obrotu towarowego z zagranicą, tj. art. 129 Kpa i art. 4 ustawy o administrowaniu obrotem towarowym z zagranicą. Organ wyjaśnił, że art. 4 ustawy o administrowaniu obrotem towarowym z zagranicą wyłącza zastosowanie instytucji przywrócenia terminu (art. 58-60 Kpa). Zatem w sytuacji wniesienia odwołania z uchybieniem terminu oraz wniosku strony o jego przywrócenie na podstawie art. 58 kpa zdaniem organu brak jest podstaw do przywrócenia terminu. Organ powołał się przy tym na wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego sygn. akt I GSK 233/11, I GSK 206/11 oraz I GSK 276/10, w których Sąd ten stwierdził, że art. 4 ustawy z 16 kwietnia 2004 r. o administrowaniu obrotem towarowym z zagranicą jest przepisem regulującym procedurę w sprawach dotyczących refundacji wywozowych i kar, to jest w sprawach uregulowanych pod względem materialnym w przepisach wspólnotowych. Konkludując Minister podkreślił, że w związku z uchybieniem terminu do wniesienia odwołania zasadnym było orzeczenie o powyższym w oparciu o art. 134 kpa. Na to rozstrzygnięcie pismem z dnia 7 maja 2013r. Spółka złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę, wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi oraz o zasądzenie kosztów. Skarżąca zarzuciła Ministrowi Rolnictwa i Rozwoju Wsi naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez 1. naruszenie art. 4 ustawy o administrowaniu obrotem towarowym z zagranicą poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie oraz 2. naruszenie art. 7 ust. 1 ustawy o Agencji Rynku Rolnego i organizacji niektórych rynków rolnych i w konsekwencji naruszenie art. 58 Kpa poprzez jego niezastosowanie. Zdaniem Skarżącej katalog wyłączeń stosowania przepisów Kpa, o jakich mowa w art. 4 i art. 11 ustawy o administrowaniu obrotem towarowym z zagranicą ma zastosowanie wyłącznie w przypadkach pozwoleń oraz środków administrowania obrotem towarowym z zagranicą. Skarżąca wskazała, że przedmiotowa sprawa dotyczy przedmiotu refundacji wywozowej, a nie pozwoleń oraz środków administrowania obrotem z zagranicą. W związku z tym w tym przypadku mają zastosowanie przepisy rozporządzenia Komisji (WE) nr 612/2009 oraz ustawa o Agencji Rynku Rolnego i organizacji niektórych rynków rolnych, natomiast nie mają zastosowania przepisy ustawy o administrowaniu obrotem towarowym z zagranicą. Spółka podkreśliła, że art. 7 ust. 1 ustawy o Agencji Rynku Rolnego i organizacji niektórych rynków rolnych nie wyłącza stosowania art. 58-60 Kpa, zatem wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania powinien zostać rozpatrzony merytorycznie. W opinii Skarżącej zostały spełnione wszystkie przesłanki wymagane przez przepisy Kpa do przywrócenia terminu dokonując czynności, dla której określony był termin, w ciągu 7 dni od ustania przyczyny uchybienia terminu, tj. wnosząc odwołanie od decyzji Prezesa ARR oraz wnosząc wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania w ciągu 7 dni od ustania przyczyny uchybienia terminu i uprawdopodobniając, że uchybienie terminu do wniesienia odwołania było niezawinione. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje wcześniejsze stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z p. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Natomiast, w myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. Nr 270 z p. zm. – dalej: p.p.s.a.), sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi: a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach; 3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach. Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonego aktu administracyjnego pod kątem zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Jednocześnie, zgodnie z przepisem art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to między innymi, że sąd administracyjny nie musi w ocenie legalności zaskarżonego postanowienia ograniczać się tylko do zarzutów sformułowanych w skardze, ale może wadliwości kontrolowanego aktu podnosić z urzędu (patrz: T. Woś - Postępowanie sądowo-administracyjne, Warszawa 1996 r., str. 224 p.p.s.a.). W rozpoznawanej sprawie Sąd uznał, iż organy administracji publicznej nie naruszyły przepisów prawa materialnego w sposób, które miało wpływ na wynik sprawy, nie naruszyły również przepisów postępowania w stopniu, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, zatem skarga jako bezzasadna podlega oddaleniu. Na wstępie należy wskazać, że postępowania w zakresie administrowania obrotem z zagranicą towarami rolnymi prowadzi Agencja Rynku Rolnego, zgodnie z art. 11 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o Agencji Rynku Rolnego i organizacji niektórych rynków rolnych (Dz. U. z 2007 r. Nr 231, poz. 1702 z późn. zm., dalej: ustawa o ARR). Art. 7 ust. 1 tejże ustawy wskazuje, że "do postępowań w sprawach indywidualnych, rozstrzyganych w drodze decyzji przez dyrektorów oddziałów terenowych oraz Prezesa Agencji, stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, z wyłączeniem art. 7, art. 9, art. 10, art. 75 § 1, art. 77 § 1 oraz art. 81". Nie zostały natomiast w treści tego przepisu wyłączone art. 58-60 kpa dotyczące instytucji przywrócenia terminu oraz wstrzymania wykonania decyzji lub postanowienia. Jednakże art. 7 ustawy o ARR stanowi również, że "jeżeli przepisy ustawy albo przepisy odrębne nie stanowią inaczej (...)". Należy zatem wskazać, że w niniejszej sprawie przepisami odrębnymi są m.in. przepisy cyt. ustawy o administrowaniu obrotem towarowym z zagranicą i one to mają zastosowanie wraz z zastrzeżeniami z niej wynikającymi. Zgodnie bowiem z art. 4 tej ustawy "Z zastrzeżeniem warunków i zasad określonych w przepisach prawa wspólnotowego, w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnej stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, z wyłączeniem art. 10, art. 57 § 5, art. 58- 60, art. 75, art. 76 § 2 i 3, art. 77 § 2-4, art. 78-88 oraz art. 97-103". Tym samym art. 4 ustawy o administrowaniu obrotem towarowym z zagranicą ma zastosowanie do wszystkich spraw dotyczących administrowania obrotem z zagranicą towarami rolnymi, w tym także do odwołań od decyzji Prezesa ARR wydanych w tym zakresie. Takie stanowisko było wielokrotnie zajmowane przez orzecznictwo (patrz: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 stycznia 2011 r. V SA/Wa 1244/10 LEX nr 954112) czy też wskazywane przez organ w zaskarżonym postanowieniu wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego. Odwołanie Skarżącej dotyczyło decyzji Prezesa ARR z dnia [...] grudnia 2012 r. dot. ustalenia nienależnie pobranych środków z tytułu refundacji wywozowej, a więc niewątpliwie sprawy dotyczącej obrotu towarowego z zagranicą rozstrzyganej w drodze decyzji administracyjnej. W związku z tym przy jej rozstrzyganiu ma zastosowanie m.in. ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o administrowaniu obrotem towarowym z zagranicą, w tym przepis art. 4 tej ustawy dotyczący m.in. terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji. W sprawie niniejszej organ prawidłowo uznał, że Skarżąca otrzymała decyzję organu I instancji w dniu [...] grudnia 2012 r., o czym świadczy potwierdzenie doręczenia decyzji dokonane przez pracownika Kancelarii Adwokackiej reprezentujących spółkę pełnomocników, (k. 67 akt adm.), zaś pismo stanowiące odwołanie zostało sporządzone i wpłynęło do ARR w dniu 8 stycznia 2013r. Zgodnie z art. 129 k.p.a. i art. 4 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o administrowaniu obrotem towarowym z zagranicą termin do złożenia odwołania upłynął zatem jak słusznie wskazano w zaskarżonym postanowieniu w dniu 2 stycznia 2013r. Faktu uchybienia terminu do złożenia odwołania nie kwestionuje również Skarżąca wnosząc o jego przywrócenie poprzez złożenie wraz z odwołaniem stosownego wniosku, w którym podnosi okoliczności uzasadniające, jej zdaniem uznanie, iż uchybienie terminu nastąpiło bez winy pełnomocnika Spółki. W tym miejscu wskazać należy, że postępowanie w przedmiocie złożonego wraz z odwołaniem wniosku skarżącej o przywrócenie terminu do jego wniesienia zostało postanowieniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] marca 2013r. ostatecznie umorzone jako bezprzedmiotowe, a trafność podjętego w tym zakresie rozstrzygnięcia podzielił WSA w Warszawie oddalając wyrokiem z dnia 12 grudnia 2013r. w sprawie sygn. akt VSA /Wa 1352/13 skargę Spółki. W konsekwencji powyższego wniesienie przez stronę skarżącą odwołania po terminie wskutek braku możliwości zastosowania instytucji jego przywrócenia z przyczyn o których była mowa wyżej i które legły u podstaw rozstrzygnięcia organu administracyjnego w sprawie wniosku Spółki o przywrócenie terminu nakłada na organ II instancji obowiązek wydania postanowienia zgodnego z treścią art. 134 k.p.a. tj. stwierdzającego uchybienie terminu do jego wniesienia. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi stosując się do obowiązujących przepisów postępowania administracyjnego, mając na uwadze uprzednio wydane ostateczne rozstrzygnięcie z dnia [...] marca 2013r. w przedmiocie wniosku Spółki o przywrócenie terminu zasadnie zatem stwierdził uchybienie terminu postanowieniem wydanym w dniu [...] kwietnia 2013r. Tym samym należy stwierdzić, iż w sprawie niniejszej bezpodstawne są zarzuty naruszenia art. 7 ust 1 ustawy z 11 marca 2004r. o Agencji Rynku Rolnego i organizacji niektórych rynków rolnych i w konsekwencji art. 58 kpa poprzez jego niezastosowanie, skoro przepisy te w istocie nie stanowiły podstawy do wydania zaskarżonego postanowienia. W tym miejscu wskazać należy, że zarzuty skargi oraz jej uzasadnienie są tożsame z zawartymi w skardze na postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] marca 2013r. o umorzeniu postępowania w przedmiocie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Podlegały one ocenie w postępowaniu o zbadanie legalności postanowienia Ministra Rolnictwa z [...] marca 2013r., którego konsekwencją jest w istocie zaskarżone postanowienie. W tej sytuacji trafność stanowiska organu co do braku podstaw zastosowania w sprawie odwołania K. od decyzji z dnia [...] grudnia 2012r. instytucji przywrócenia terminu do jego wniesienia wyrażona przez WSA w Warszawie, zakończonej wyrokiem z dnia 12 grudnia 2013r. ( sygn. akt V SA/Wa 1352/13) i zawarta w nim ocena prawna, z mocy art. 153 p.p.s.a. wiążą w sprawie ustalenia legalności zaskarżonego postanowienia, ten sąd oraz organ. W sprawie niniejszej Sąd nie dopatrzył się ponadto naruszenia przez organ przepisów postępowania, które zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 c) p.p.s.a. powinno prowadzić do uwzględnienia skargi. Należy bowiem podkreślić, że stosownie do treści powołanego wyżej przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. podstawą do uwzględnienia skargi może być naruszenie przepisów postępowania tylko wtedy, gdy uchybienie to wywarło istotny wpływ na wynik sprawy. Mając powyższe na względzie, należy stwierdzić, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu i skarga podlega oddaleniu jako niezasadna. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.