I SA/Łd 1136/13

WyrokWSA w Łodzi2013-12-16

Skład orzekający: Teresa Porczyńska, Joanna Grzegorczyk-Drozda, Bogusław Klimowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wezwanie podatnika do osobistego stawiennictwa w charakterze osoby podejrzanej w sprawie o przestępstwo skarbowe, doręczone przed upływem terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, ale przed ogłoszeniem postanowienia o przedstawieniu zarzutów, powoduje zawieszenie biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego?
Ratio decidendi
Wezwanie podatnika do osobistego stawiennictwa w charakterze osoby podejrzanej w sprawie o przestępstwo skarbowe, doręczone przed upływem terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, ale przed ogłoszeniem postanowienia o przedstawieniu zarzutów, nie powoduje zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego. Zgodnie z orzecznictwem Trybunału Konstytucyjnego, skuteczne powiadomienie o wszczęciu postępowania karnego skarbowego, które zawiesza bieg terminu przedawnienia, następuje z chwilą ogłoszenia postanowienia o przedstawieniu zarzutów i przesłuchania podejrzanego, a nie z chwilą doręczenia samego wezwania.
Stan faktyczny
Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego określającą G. G. zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2005 rok w wysokości 82.945,00 zł. Organ uznał, że podatniczka bezpodstawnie skorzystała z opodatkowania w formie ryczałtu, ponieważ przychody z najmu składników majątku związanych z działalnością gospodarczą powinny być opodatkowane na zasadach ogólnych. Podatniczka wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie prawa materialnego i procesowego, w tym m.in. wydanie decyzji po upływie terminu przedawnienia. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że zobowiązanie podatkowe uległo przedawnieniu.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. i orzeczono, że nie podlega ona wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. Zasądzono od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Porczyńska Sędzia WSA Joanna Grzegorczyk-Drozda Sędzia NSA Bogusław Klimowicz (spr.) Protokolant starszy asystent sędziego Tomasz Naraziński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 grudnia 2013 r. sprawy ze skargi G. G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2005 rok 1) uchyla zaskarżoną decyzję; 2) określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku; 3) zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. na rzecz skarżącej kwotę 5.276 zł (pięć tysięcy dwieście siedemdziesiąt sześć) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. I SA/Łd 1136/13 Uzasadnienie Decyzją z dnia [...] Nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r. poz. 749 roku ze zm., dalej "O.p.") utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. z dnia [...] określającą G. G. zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2005 rok w wysokości 82.945,00 zł. W toku postępowania ustalono, że w 2005 roku G. G. prowadziła działalność gospodarczą w zakresie eksploatacji kruszywa, robót ziemnych przy użyciu sprzętu. Działalność ta została opodatkowana w formie ryczałtu od dochodów ewidencjonowanych wg stawki 5,5 %, a strona złożyła za 2005 rok zeznanie na formularzu PIT-28. Jednocześnie za 2005 rok podatniczka złożyła zeznanie na formularzu PIT-36, w którym wykazała dochody z tytułu najmu opodatkowując je na zasadach ogólnych. W następstwie analizy zakresów prowadzonej w 2005 roku działalności gospodarczej podatniczki organ podatkowy I instancji uznał, że bezpodstawnie skorzystała ona z opodatkowania w formie ryczałtu, a to z uwagi na przepis art. 8 ust. 1 pkt. 3 lit. e), ust. 4 i ust. 5 ustawy z dnia 20 listopada 1998 roku o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (Dz.U. Nr 144, poz. 930 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym w 2005 roku, który nie wyłącza opodatkowania działalności gospodarczej w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych tylko w przypadku osiągania dodatkowo przychodów z tytułu najmu, podnajmu, dzierżawy, poddzierżawy oraz innych umów o podobnym charakterze, które wówczas podlegają odrębnemu opodatkowaniu podatkiem dochodowym na zasadach ogólnych. W ustalaniu stanu faktycznego wzięto pod uwagę umowę najmu z dnia [...]2001 r. zawartą przez podatniczkę i jej męża ze spółką z o.o. A z siedzibą w W., której przedmiotem było oddanie w najem do korzystania tej spółce pomieszczenia biurowo-socjalnego o powierzchni 130 m² i pomieszczeń magazynowych o powierzchni 260 m², jak również 3 placów gruntu utwardzonego przy hali o powierzchni około1200 m². W oparciu o poczynione ustalenia organ podatkowy uznał, że przychody z najmu składników majątku związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą są przychodami z tej działalności, zatem strona nie była uprawniona do korzystania z opodatkowania przychodów z działalności gospodarczej w formie ryczałtu ewidencjonowanego w 2005 roku, a uzyskane dochody winny być opodatkowane na zasadach ogólnych. Do ustalenia podstawy wymiaru opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych organ podatkowy I instancji określił za 2005 rok łączny przychód z działalności gospodarczej, obejmujący również przychód z najmu, w kwocie 289.548,72 zł, a koszty uzyskania przychodów w prowadzonej działalności w wysokości 41.613.25 zł ustalono w oparciu o zgromadzone dowody dokumentujące poniesione wydatki, które dotyczyły kosztów z tytułu obsługi rachunku bankowego, wynagrodzenia pracowników, zapłaconego podatku od nieruchomości, opłat dotyczących wieczystego użytkowania gruntów, amortyzacji wynajmowanego budynku, okazanych faktur. W oparciu o powyższe organ podatkowy pierwszej instancji określił podatniczce za 2005 rok zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych w kwocie 82.945,00 zł. Od powyższej decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. strona złożyła odwołanie do Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. zarzucając jej naruszenie przepisów: 1. prawa materialnego tj. art. 5a ust. 6, art. 10 ust. 1 pkt 6, art. 22 ust. 1 i art. 22a ust. 1 ustawy z dnia 26.07.1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (tekst jednolity Dz. U. z 2000 r. nr 14, poz. 176 ze zm., dalej "u.p.d.o.f.") oraz art. 8 ust. 1 pkt 3e w związku z art. 6 ust. 1b ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne, poprzez ich błędną wykładnię i w konsekwencji niezastosowanie obligatoryjnej zasady ustalenia rzeczywistego stanu faktycznego wydatków w oparciu o badany rok podatkowy. 2. postępowania podatkowego mające wpływ na treść rozstrzygnięcia organu podatkowego, w szczególności: art. 23 § 1 pkt 3 ww. ustawy Ordynacja podatkowa poprzez niezastosowanie oszacowania kosztów uzyskania przychodów w przypadku kiedy podatnik zdaniem organu utracił prawo do ryczałtu, a na podstawie przedłożonych ksiąg podatkowych nie można było ich ustalić; art. 70 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa poprzez wydanie decyzji po okresie przedawnienia na skutek nieskutecznego powiadomienia podatnika o wszczęciu postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, jeżeli podejrzenie popełnienia przestępstwa lub wykroczenia wiąże się z niewykonaniem tego zobowiązania; art. 122 ustawy Ordynacja podatkowa poprzez naruszenie zasady prawdy obiektywnej i braku dążenia do wszechstronnego wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności faktycznych sprawy podatkowej będącej przedmiotem rozpoznania organu podatkowego, a w konsekwencji braku dążenia do trafnego zastosowania przepisów podatkowych, czego skutkiem była m.in. obraza prawa materialnego; art. 180 ustawy Ordynacja podatkowa poprzez niedopuszczenie wszelkich dowodów, a w szczególności oświadczenia strony i słuchania świadków; art. 187 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa poprzez wadliwą i zarazem powierzchowną ocenę zebranego materiału dowodowego, która nie czyni zadość wymogowi wyczerpującego jego rozpatrzenia; art. 191 ustawy Ordynacja podatkowa poprzez rażące naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów, manifestujące się zwłaszcza bezzasadnym odmówieniem wiarygodności i należnej mocy dowodowej dowodom przedstawionym przez strony postępowania podatkowego; - art. 210 § 4 ustawy Ordynacja podatkowa poprzez wadliwe sporządzenie uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie zawierające podania przyczyn odmówienia wiarygodności dowodom przemawiającym na korzyść strony postępowania podatkowego i poprzestaniu na arbitralnym stwierdzeniu, że są one niezgodne z faktami udowodnionymi przez organ podatkowy, bez podania, jakie to dowody przemawiają za tezą, iż osiągnięty przychód z tytułu wydobycia i sprzedaży surowców (piasku, pospółki, żwiru) nie był obarczony bezpośrednimi kosztami uzyskania przychodów. Konkludując, podatniczka wniosła o uchylenie decyzji z dnia [...] i umorzenie postępowania podatkowego lub też jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Organ odwoławczy nieznajdując podstaw do uwzględnienia odwołania wskazaną wyżej decyzją z dnia [...] utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. uznając zarzuty zawarte w odwołaniu za niezasadne. We wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skardze G. G. zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie art. 8 ust. 1 pkt 3 ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne oraz art. 10 ust. 1 pkt 6, art. 22 ust. 1 i art. 23 u.p.d.o.f. poprzez niewłaściwe zastosowanie prawa materialnego i w konsekwencji ustalenie zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych we wskazanej w decyzji wysokości. Podniesione w skardze zarzuty naruszenia prawa procesowego stanowiły powielenie podniesionych wcześniej w odwołaniu, ulegając rozszerzeniu o zarzuty naruszenia: art. 70 § 6 pkt 1 O.p. poprzez niepoinformowanie podatniczki o wszczęciu wobec niej postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe za zobowiązania 2005 roku, art. 123 § 1 O.p. poprzez niedopuszczenie do zeznań świadków, które w konsekwencji nie wyjaśniło wszystkich okoliczności sprawy, podczas gdy decyzja zawiera szereg błędów merytorycznych oraz art. 229 O.p. poprzez niezachowanie zasady dwuinstancyjności, nieodniesienie się do zarzutów skierowanych do decyzji I instancji i ponownego rozpatrzenia sprawy w oparciu o udowodnione dowody. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. wniósł o jej oddalenie stwierdzając w pierwszej kolejności, iż za błędny należy uznać zarzut wydania decyzji po upływie terminu przedawnienia. Organ podkreślił, iż pismem z dnia 2 listopada 2011 r. nr [...] podatniczka została wezwana do osobistego stawienia się w Urzędzie Skarbowym w S. w charakterze podejrzanej w sprawie o przestępstwo skarbowe z art. 56 § 2 k.k.s, a zgodnie ze zwrotnym potwierdzeniem odbioru wezwanie to zostało odebrane osobiście przez G. G. w dniu 19 grudnia 2011 r. Organ stwierdził również, że z treści pisma Naczelnika Urzedu Skarbowego w S. z 18 kwietnia 2013 r. wynika, że w okresie zbliżonym do daty 19.12.2011 r. nie było wobec skarżącej prowadzone postępowanie w zakresie innym niż obejmujący 2005 rok. Organ stwierdził ponadto, że pomimo, iż pismo z 2 listopada 2011 r. nie zawierało informacji, że podejrzenie popełnienia przestępstwa lub wykroczenia ma związek z niewykonaniem zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych oczywistym jest, że strona miała pełną świadomość, że wezwanie jest związane z prowadzonym postępowaniem kontrolnym za wskazany okres, a co za tym idzie G. G. w ocenie organu miała pełną świadomość stawianych jej zarzutów i ich kwalifikacji prawnej. A zatem w ocenie organu bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego za 2005 r. uległ zawieszeniu z dniem 19 grudnia 2011 r., co w konsekwencji spowodowało, iż zobowiązanie to nie uległo przedawnieniu wraz z upływem 2011 roku. Odnosząc się natomiast do podniesionych w skardze zarzutów naruszenia prawa materialnego Dyrektor stwierdził, że w niniejszej sprawie organy obu instancji zaliczyły do kosztów uzyskania przychodów wszystkie udokumentowane przez stronę wydatki, a także zebrane w toku kontroli dowody, a ponieważ przedstawiona przez stronę dokumentacja pozwoliła ustalić wysokość osiągniętych prze podatniczkę przychodów oraz poniesionych kosztów uzasadnionym stało się odstąpienie od oszacowania podstawy opodatkowania i określenie jej na podstawie art. 23 § 2 O.p. W odniesieniu do naruszenia art. 8 ust. 1 pkt 3 ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne organ stwierdził, że nie budzi w niniejszej sprawie żadnych wątpliwości, iż wynajmowana nieruchomość była wykorzystywana przez skarżącą w prowadzonej przez nią działalności gospodarczej, a w tej sytuacji wynajem nie może zostać uznany za prowadzony w ramach prywatnego najmu. Organ podkreślił, iż stanowisko to zostało potwierdzone przez WSA w Łodzi w prawomocnym wyroku z dnia 16 grudnia 2011 r., sygn. akt I SA/Łd 1186/11 wydanym w analogicznym stanie faktycznym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1259 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) wynika, że w przypadku gdy Sąd stwierdzi, bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas – w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub części, albo stwierdza ich nieważność bądź też stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa. Cytowana regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom podatkowym można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Podstawowe znaczenie w niniejszej sprawie ma ustalenie czy przedmiotowe zobowiązanie podatkowe nie uległo przedawnieniu. Zgodnie z art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. W myśl tego unormowania, zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2005 w przypadku braku okoliczności powodujących przerwanie lub zawieszenie biegu terminu przedawnienia, przedawnia się z upływem 31 grudnia 2011 r. Dyrektor Izby Skarbowej za wystarczającą przesłankę powodującą zawieszenie biegu terminu przedawnienia na podstawie art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej uznał okoliczność, że pismem z dnia 2 grudnia 2011 r. (k- 13 akt administracyjnych – t. III) skarżąca została wezwana do osobistego stawiennictwa w Urzędzie Skarbowym w S. w charakterze podejrzanej w sprawie o przestępstwo skarbowe z art. 56 § 2 Kodeksu karnego skarbowego. Wezwanie zostało doręczone skarżącej w dniu 19 listopada 2011 r., co wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru (k-9 akt administracyjnych – t. III) W myśl wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 lipca 2012 r. w sprawie P 30/11, art. 70 § 6 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r. poz. 749), w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 58 ustawy z dnia 12 września 2002 r. o zmianie ustawy – Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 169, poz. 1387 oraz z 2007 r. Nr 221, poz. 1650), w zakresie, w jakim wywołuje skutek w postaci zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w związku z wszczęciem postępowania karnego lub postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, o którym to postępowaniu podatnik nie został poinformowany najpóźniej z upływem terminu wskazanego w art. 70 § 1 ustawy – Ordynacja podatkowa, jest niezgodny z zasadą ochrony zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa wynikającą z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Istotą niekonstytucyjności cytowanego przepisu jest zatem, w ocenie Trybunału Konstytucyjnego, powstanie niekorzystnego dla podatnika skutku w postaci zawieszenia biegu przedawnienia zobowiązania podatkowego w sytuacji, gdy podatnik ten nie został powiadomiony o wszczęciu postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, aż do upływu przedawnienia. Podnieść należy, że zgodnie z art. 313 § 1 k.p.k., stosowanym w postępowaniu karnym skarbowym, na podstawie art. 113 k.k.s., jeżeli dane istniejące w chwili wszczęcia śledztwa lub zebrane w jego toku uzasadniają dostatecznie podejrzenie, że czyn popełniła określona osoba, sporządza się postanowienie o przedstawieniu zarzutów, ogłasza je niezwłocznie podejrzanemu i przesłuchuje się go. W zakresie fazy wcześniejszej, bo dotyczącej wszczęcia postępowania, przepisy k.k.s. nie zawierają odmiennych uregulowań od zawartych w k.p.k. Ta ostatnia nie przewiduje w ogóle zawiadomienia potencjalnego sprawcy o wszczęciu postępowania (art. 305 § 4 w związku z art. 325a § 1 k.p.k.). O wydaniu takiego postanowienia zawiadamia się jedynie osobę lub instytucję, która złożyła zawiadomienie o przestępstwie oraz ujawnionego pokrzywdzonego. Po wszczęciu postępowania toczy się ono ad rem (w sprawie), a potencjalny sprawca (osoba podejrzana) do momentu, w którym organ prowadzący postępowanie ogłosi mu zarzut lub zarzuty (art. 313 § 1 i 2 oraz art. 325g § 1, 2 i 3 k.p.k.) o toczącym się postępowaniu nie ma wiedzy. Ogłoszenie postanowienia o przedstawieniu zarzutu powoduje, że wkracza ona w fazę ad personam. Pomiędzy wszczęciem postępowania, a przedstawieniem zarzutu może minąć nawet bardzo długi czas, zwłaszcza w tych sprawach, w których w momencie wszczęcia postępowania osoba potencjalnego sprawcy w ogóle nie jest znana. Wreszcie postępowanie w sprawie może nigdy nie przekształcić się w fazę przeciwko osobie, np. w sytuacji braku dowodów co do osoby sprawcy. Podkreślić należy z całą mocą, że przedstawienie zarzutów to jedyny wymieniony w k.p.k. sposób poinformowania strony (osoby podejrzanej) o wszczęciu i prowadzeniu przeciwko niej postępowania. Ze względu na swe znaczenie gwarancyjne przedstawienie zarzutów ma potencjalnie eliminować zbyt późne albo przedwczesne czynienie z danej osoby podejrzanego. Tylko zaś wobec osoby, której zarzut przedstawiono, wolno stosować środki zapobiegawcze i niektóre inne środki przymusu procesowego, np. list gończy (Tomasz Grzegorczyk, Komentarz do art. 313 k.p.k., Wydawnictwo Zakamycze, Warszawa 2003 r.). Przenosząc powyższe wywody na grunt rozpoznawanej sprawie Sąd stwierdza, że nie rodzi skutku w postaci zawieszenia biegu przedawnienia zobowiązania podatkowego skarżącej wezwanie z dnia 2 listopada 2011 r. doręczone skarżącej w dniu 19 listopada 2011 r.. będące wezwaniem do osobistego stawiennictwa w charakterze osoby podejrzanej w sprawie o przestępstwo skarbowe z art. 56 § 2 k.k.s. Za całkowicie chybione należy zatem uznać twierdzenia organu (str. 9 odpowiedzi na skargę), iż w przedstawionym stanie faktycznym skarżąca miała pełną świadomość, iż powyższe wezwanie ma związek z prowadzonym postępowaniem kontrolnym dotyczącym podania nieprawdy w złożonym zeznaniu podatkowym za 2005 r., a co za tym idzie miała również świadomość stawianych zarzutów i ich kwalifikacji prawnej przed upływem terminu przedawnienia. Sąd podkreśla raz jeszcze, iż kodeks postępowania karnego, do którego odwołuje się omawiany wyrok Trybunału Konstytucyjnego nie zna innego sposobu powiadomienia strony o wszczęciu przeciwko niej postępowania, jak ogłoszenie postanowienia o postawieniu zarzutów i niezwłoczne przesłuchanie jej w charakterze podejrzanego. Do tej chwili prowadzenie postępowania nie jest znane tej osobie. Znane staje się dopiero wówczas, gdy wobec istnienia w dacie wszczęcia lub ujawnienia w toku postępowania wystarczających dowodów organy ścigania uznają, że istnieje uzasadnione przypuszczenie, że osoba ta popełniła czyn, będący przedmiotem toczącego się postępowania. Jedyny wyjątek dotyczy sytuacji, gdy osoba, której organy ścigania zamierzają przedstawić zarzuty ukrywa się lub nie przebywa w kraju. Jedynie w takiej sytuacji, która nie dotyczy rozpoznanej sprawy, osobę taką uważa się za podejrzanego (stronę) w dacie wydania a nie ogłoszenia postanowienia o przedstawieniu zarzutów (art. 313 § 1 zdanie drugie k.p.k.). Również tylko w takiej sytuacji postępowanie wkracza w fazę in personam w dacie wydania postanowienia o przedstawieniu zarzutów a nie w dacie ich ogłoszenia i przesłuchania w charakterze podejrzanego. W każdej innej sytuacji procesowej, a więc również i w takiej, jaka wystąpiła w rozpoznawanej sprawie, wejście postępowania w fazę przeciwko osobie następuje z datą ogłoszenia postanowienia o przedstawieniu zarzutów i przesłuchania osoby podejrzanej w charakterze podejrzanego, a nie wydania tego postanowienia, ani też w dacie doręczenia wezwania do osobistego stawiennictwa w charakterze podejrzanego, zawierającego kwalifikację prawną zarzucanych czynów. Z całą pewnością powyższe stanowisko ma charakter formalistyczny, akcentujący funkcje gwarancyjne instytucji przedstawienia zarzutów w postępowaniu karnym. Art. 70 § 6 pkt 1 O.p. uzależnia jednak skutek podatkowy (zawieszenie biegu przedawnienia zobowiązania podatkowego) od wszczęcia postępowania w sprawie o przestępstwo lub wykroczenie skarbowe, czyli odwołuje się do zdarzenia normowanego przez przepisy postępowania karnego. W ocenie sądu I instancji oznacza to, że w zakresie powiadomienia podatnika o wszczęciu i toczeniu się przeciwko niemu postępowania, również na gruncie postępowania podatkowego, należy stosować te same reguły, co w postępowaniu karnym skarbowym. Skoro zaś obowiązujące przepisy (art. 313 § 1 k.p.k.) wymagają dla powiadomienia podatnika ogłoszenia mu postanowienia o przedstawieniu zarzutów to oznacza, że dopiero od tego momentu, to jest od 13 stycznia 2012 r. należy uznać skarżącą o poinformowaną o toczącym się wobec niej postępowaniu. Powyższe oznacza natomiast, że bieg przedawnienia zobowiązania podatkowego skarżącej nie został zawieszony w myśl art. 70 § 6 pkt 1 O.p., ponieważ poinformowanie strony o toczącym się postępowaniu karnym skarbowym nastąpiło po upływie terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego za rok 2005, to jest po 31 grudnia 2011 r. W związku z tym, na podstawie art. 59 § 1 punkt 9 O.p. zobowiązanie wygasło, a więc w oparciu o treść art. 233 § 1 pkt 2 lit. a) w związku z art. 208 § 1 O.p. postępowanie w sprawie tego zobowiązania winno zostać umorzone przez organ II instancji. Mając na względzie uwagi Trybunału Konstytucyjnego oraz treść wyroku w sprawie P 30/11 należy przyjąć, że art. 70 § 6 pkt 1, wywołuje skutek w postaci zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w związku ze wszczęciem postępowania karnego lub postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe jedynie wówczas, gdy o postępowaniu tym podatnik został poinformowany najpóźniej z upływem terminu wskazanego w art. 70 § 1 O.p., przy czym przez poinformowanie rozumieć należy, co do zasady, ogłoszenie postanowienia o przedstawieniu zarzutów i przesłuchanie podatnika w charakterze podejrzanego. Wobec powyższego w ocenie Sądu bezprzedmiotowe stało się odnoszenie do pozostałych zarzutów skargi, czy też dokonanie analizy prawidłowości merytorycznej zaskarżonej decyzji. W toku ponowionego postępowania organ odwoławczy uwzględni powyższą ocenę prawną, jako wiążącą w trybie art. 153 z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 13 marca 2012 r. poz. 270 ze zm.; zwanej dalej "p.p.s.a.") Mając na uwadze powyższe okoliczności, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. należało uchylić zaskarżoną decyzję. Na podstawie art. 152 tej ustawy określono, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. O kosztach postępowania orzekł stosownie do art. 200 i art. 205 p.p.s.a. w związku z § 3 ust. 1 pkt 1 lit. f) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 31 stycznia 2011 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz szczegółowych zasad ponoszenia kosztów pomocy prawnej udzielonej przez doradcę podatkowego z urzędu (Dz.U. Nr 212, poz. 2075 ze zm.). m.m.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło