II OZ 138/14

Dnia 11 lutego 2014 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Małgorzata Stahl po rozpoznaniu w dniu 11 lutego 2014 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M. K. i D. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 16 grudnia 2013 roku, sygn. akt II SA/Op 451/13 o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi I. J. na decyzję Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Opolu z dnia [...] sierpnia 2013 roku, nr [...] w przedmiocie nakazu usunięcia nieprawidłowości stanu technicznego budynku postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie. Postanowieniem z dnia 16 grudnia 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu wstrzymał wykonanie zaskarżonej przez I. J. decyzji Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Opolu z dnia [...] sierpnia 2013 r. w przedmiocie skierowanego do M. K., D. K., M. J. i I. J. nakazu usunięcia nieprawidłowości stanu technicznego budynku mieszkalnego przy ul. [...] w Opolu poprzez wykonanie nowych schodów komunikacji między kondygnacjami. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji I. J. podkreślił, że wykonanie tej decyzji spowoduje trudne do odwrócenia skutki oraz grozi niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody. Jego zdaniem nałożony obowiązek dotyczy tylko czterech stopni, nie zaś całego ciągu komunikacyjnego pomiędzy kondygnacjami budynku. Wykonanie zaś tego obowiązku, w razie uchylenia zaskarżonej decyzji przez Sąd, spowoduje konieczność poniesienia znacznych nakładów finansowych. Dodał, że wykonanie schodów pomiędzy kondygnacjami spowoduje naruszenie wykonywania prawa własności przysługującego właścicielowi lokalu nr 1. Z kolei wykonanie na parterze budynku drzwi wejściowych do lokalu nr 2, pozbawi go prawa korzystania z części wspólnej nieruchomości i spowoduje powstanie nowego sposobu wykonywania prawa własności. Zarzucił, że ten sam organ nadzoru budowlanego, który wydał decyzję nakazującą wykonanie nowych schodów pomiędzy kondygnacjami uznał jednocześnie, że zachodzi uzasadniona obawa, co do stanu technicznego i wytrzymałości stropu, na którym ma zastać oparty nowy ciąg komunikacyjny. Zaakcentował, że współwłaściciele budynku M. i D. K. zlecili wykonanie nowych schodów z betonu opierając ich konstrukcję o istniejący strop, powyższe może spowodować nadmierne obciążenie stropu a w konsekwencji może zagrażać życiu i zdrowiu pozostałych właścicieli oraz osób korzystających z nieruchomości a nawet doprowadzić do zawalenia stropu. Rozpatrując złożony wniosek w kontekście spełnienia przesłanek określonych w art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.), Sąd uznał, że wniosek zasługuje na uwzględnienie. Jak zauważył Sąd, podstawą wydania w mniejszej sprawie nakazu określonego zaskarżoną decyzją nie był stan techniczny, grożący np. katastrofą budowlaną, lecz brak zgodności wykonanych robót z przepisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. Nr 75, poz. 690 ze zm.). W tej sytuacji Sąd uznał, że wykonanie zaskarżonej decyzji przed rozpoznaniem skargi wywoła trudne odwrócenia skutki w przypadku bowiem uwzględnienia skargi wiązać się będzie musiało z koniecznością poniesienia znacznych nakładów finansowych. W zażaleniu na powyższe postanowienie uczestnicy postępowania w osobach M. i D. K. wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Podnieśli oni, że w trakcie postępowania administracyjnego skarżący będąc współwłaścicielami budynku i właścicielami lokalu nr 1, korzystali z możliwości czynnego uczestniczenia w postępowaniu, nie przedstawili jednak żadnej propozycji doprowadzenia zaistniałego stanu rzeczy do zgodności z prawem. Wskazali również, że skarżący są następcami prawnymi poprzedniego właściciela budynku, który dokonał przebudowy schodów, a zatem oni byliby zobowiązani do wypłaty odszkodowania w razie nieszczęśliwego wypadku podczas korzystania z zabudowy ciągu komunikacyjnego prowadzącego na piętro. Ponadto stwierdzili, że przebudowa została już prawie dokonana zgodnie z decyzją, bez udziału środków finansowych skarżącego. Prace zaś powinny zostać dokończone, gdyż niezabezpieczone krawędzie schodów narażone są na niszczenie przez użytkowanie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 61 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zauważyć należy, że przesłanki określone powołanym przepisem umożliwiające wstrzymanie wykonanie zaskarżonego aktu należy wiązać w szczególności z wykonaniem tego aktu, gdy skarga zostanie następnie uwzględniona. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, analiza zgromadzonych w sprawie dokumentów, przy popartej zdjęciami argumentacji uczestników postępowania wnoszących zażalenie, pozwala na stwierdzenie, że Sąd I instancji nie dokonał w niniejszej sprawie oceny przesłanek wskazanych w cytowanym przepisie w odniesieniu do całokształtu tej sprawy. Przede wszystkim wyjaśnić trzeba, że obowiązek usunięcia nieprawidłowości stanu technicznego budynku mieszkalnego przy ul. [...] w Opolu został nałożony zarówno na skarżącego, jak i na M. J. oraz na M. K. i D. K. Osoby te zobowiązane zostały do wykonania nowych schodów komunikacji między kondygnacjami w części wspólnej budynku, przy czym postępowanie w tej sprawie toczy się od 2005 r. Mając na uwadze choćby powyższe okoliczności należało przywołane we wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji argumenty odnieść do charakteru i rozmiaru nakazanych obowiązków, przy uwzględnieniu stosunków własnościowych tej nieruchomości. Na powyższą ocenę niewątpliwie musi wpłynąć również fakt, być może tylko częściowego, wykonania nakazanych decyzją prac przez zobowiązanych. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmuje się, że objęcie ochroną przewidzianą w art. 61 § 3 p.p.s.a. może mieć miejsce wyłącznie w przypadku zaskarżenia decyzji, która nadaje się do wykonania i która ma być w przyszłości wykonana. W sytuacji, gdy decyzja została już wykonana, wniosek o wstrzymanie jej wykonania staje się bezprzedmiotowy. Skoro bowiem postanowienie sądu ma uchronić stronę przed skutkami wykonania decyzji, to jej wykonanie niweczy cel zastosowania instytucji przewidzianej w art. 61 § 3 p.p.s.a. (postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z: dnia 11 czerwca 2013 r., sygn. akt II OZ 435/13, dnia 27 czerwca 2012 r., sygn. akt I OZ 451/12; dnia 6 września 2011 r., sygn. akt I OZ 625/11, dnia 9 czerwca 2010 r., sygn. akt I OZ 410/10). Mając na uwadze powyższe Sąd I instancji będzie zobowiązany przy ponownym rozpoznawaniu wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji uwzględnić okoliczności faktyczne wskazane w zażaleniu, oraz dokonać oceny, czy w świetle nałożonych zaskarżoną decyzją obowiązków, celowym jest wstrzymanie wykonania tej decyzji. W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 §2 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.