I SA/Wr 1794/13
WyrokWSA we Wrocławiu2013-12-18
Skład orzekający: Katarzyna Radom, Lidia Błystak, Maria Tkacz-Rutkowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wydatek poniesiony na opłatę platformy telekonferencyjnej może zostać zakwalifikowany jako wydatek na dostosowanie stanowiska pracy osoby niepełnosprawnej w rozumieniu § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 19 grudnia 2007 r. w sprawie zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych, co uzasadnia wydanie zaświadczenia o pomocy de minimis?Ratio decidendi
Sąd uznał, że wydatek na platformę telekonferencyjną, poniesiony przez skarżącą spółkę, mieści się w zakresie § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 19 grudnia 2007 r. w sprawie zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych, jako przeznaczony na wyposażenie stanowiska pracy i przystosowanie jego otoczenia do potrzeb osób niepełnosprawnych. Celem rehabilitacji zawodowej jest ułatwienie uzyskania i utrzymania zatrudnienia, a wydatki umożliwiające zatrudnienie i pracę osobom niepełnosprawnym powinny być uznane za poniesione na ich potrzeby, nawet jeśli nie dotyczą tworzenia nowego stanowiska pracy, a jedynie jego doposażenia lub usprawnienia.Stan faktyczny
Skarżąca spółka z o.o., posiadająca status zakładu pracy chronionej, wnioskowała o wydanie zaświadczenia o pomocy de minimis w związku z wydatkiem na opłatę platformy telekonferencyjnej, który miał służyć dostosowaniu stanowisk pracy osób niepełnosprawnych. Organ podatkowy odmówił wydania zaświadczenia, uznając wydatek za związany z prowadzoną działalnością gospodarczą, a nie z tworzeniem lub przystosowaniem stanowisk pracy dla osób niepełnosprawnych. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. Spółka zaskarżyła postanowienie, zarzucając wadliwą wykładnię przepisów i naruszenie przepisów proceduralnych.Rozstrzygnięcie
Sąd uchylił zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego, stwierdził, że akty te nie podlegają wykonaniu, i zasądził od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Katarzyna Radom (sprawozdawca), Sędziowie: Sędzia NSA Lidia Błystak, Sędzia WSA Maria Tkacz-Rutkowska, Protokolant: Radosław Bulejak, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 18 grudnia 2013 r. sprawy ze skargi A spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z/s we W. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia: I. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego W.-[...] z dnia [...] maja 2013r. nr [...], II. stwierdza, że powołane w pkt I akty nie podlegają wykonaniu, III. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej we W. na rzecz skarżącej A spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z/s we W. kwotę 357 zł (trzysta pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Zaskarżonym aktem Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] maja 2013 r. odmawiające skarżącej – A spółce z o.o. - wydania zaświadczenia o pomocy de minimis w ramach zwolnienia z odprowadzania zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych w kwocie 250 zł.
Skarżąca, posiadająca status zakładu pracy chronionej, w dniu [...]maja 2013 r. zawnioskowała o wydanie ww. zaświadczenia, oświadczając, że kwota zaliczki zostanie wydatkowana na "dostosowanie stanowisk pracy osób niepełnosprawnych". Do wniosku załączyła fakturę wystawioną przez B sp. z o.o. z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...], potwierdzającą wydatki na opłatę "platformę konferencyjną – [...]". Jako podstawę prawną swojego żądania strona wskazała § 2 ust. 1 pkt 1 oraz ust. 1 pkt 12 lit c rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 19 grudnia 2007 r. w sprawie zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych (Dz.U. nr 245, poz. 1810 ze zm.- dalej powoływane jako rozporządzenie).
Naczelnik Urzędu Skarbowego W. odmówił stronie wydania zaświadczenia. Uzasadniając rozstrzygnięcie stwierdził, że opisane we wniosku wydatki nie zostały wydatkowane na cele wynikające z rozporządzenia ale na pokrycie kosztów prowadzonej działalności gospodarczej.
Zaskarżonym postanowieniem Dyrektor Izby Skarbowej podzielił stanowisko organu I instancji. Dokonując wykładni pojęcia "dostosowanie stanowiska pracy" organ odwoławczy sięgnął do norm PN-EN, wyjaśniając, że stanowisko pracy tworzy konfiguracja środków pracy otoczonych przez środowisko pracy. Przywołał też definicję stanowiska pracy osoby niepełnosprawnej za Encyklopedycznym Słownikiem Rehabilitacji, przyjmując że jest to stanowisko odpowiednio dobrane i przystosowane do obniżonej zdolności pracy oraz kwalifikacji zawodowych danej osoby, na którym praca nie jest szkodliwa dla zdrowia. Istotne są tu właściwa organizacja pracy, dobór sprzętu, które przyczynią się do poprawy sprawności psychofizycznej, wspomagania lub wyrównywania uszkodzonych funkcji, zmiany odczytywania bodźców. Opisane we wniosku strony wydatki nie zostały poniesione tylko i wyłącznie na dostosowanie stanowisk pracy osób niepełnosprawnych czyli do potrzeb danej osoby niepełnosprawnej z uwagi na jej schorzenia ale służyły utrzymaniu utworzonego już stanowiska pracy, co dyskwalifikuje możliwość wydania żądanego przez stronę zaświadczenia.
Odnosząc się do zarzutów zażalenia podnoszących obowiązek rozpoznania wniosku strony także w aspekcie innych podstaw prawnych wynikających z § 2 rozporządzenia, organ podatkowy wskazał na charakter postępowania w sprawie wydania zaświadczenia, w tym związanie treścią żądania strony oraz kompetencjami organu podatkowego. Dodatkowo wskazał, że w piśmie z dnia [...] maja 2013 r. strona powołała dwie podstawy prawne żądania tj. § 2 ust. 1 pkt 1 i ust. 1 pkt 12 lic. C rozporządzenia. W tych okolicznościach organ I instancji winien był ustalić zakres żądania strony, jednakże wobec uznania, że wydatek objęty fakturą nr [...] r. nie mieści się w zakresie przedmiotowym rozporządzenia uchybienie to nie wpływa na wynik sprawy.
W skardze na ww. akt strona zarzuciła naruszenie § 2 ust. 1 pkt 1,2,6 oraz pkt 12 lit c w związku z ust. 2 rozporządzenia oraz art. 87 i art. 88 Traktatu Ustanawiającego Wspólnotę Europejską w związku z Rozporządzeniem Komisji (WE) z dnia 15 grudnia 2006 r. w sprawie stosowania art. 87 i art. 88 Traktatu (Dz.Urz. UE L nr 379 z 28.12.2006) poprzez dokonanie wadliwej wykładni i subsumpcji ustalonego stanu faktycznego sprawy pod wskazane przepisy, co przejawia się w wadliwym ustaleniu, że poniesione przez stronę wydatki (wynikające z faktury nr [...]) nie mogą być zakwalifikowane jako poniesione na dostosowanie stanowisk pracy dla potrzeb osób niepełnosprawnych ale jako wydatek związany z wykonywaniem pracy w ramach prowadzonej działalności gospodarczej na danym stanowisku, a z zatem utrzymywaniem już stworzonego stanowiska pracy, i jako taki nie stanowią wydatku uzasadniającego uzyskanie zaświadczenia o pomocy de minimis. W ocenie strony dokonane zakupy umożliwiają pracę osobom niepełnosprawnym, wykonującym powierzone obowiązki w domu - z uwagi na swoje ograniczenia zdrowotne. Dostęp do systemu informatycznego i jego techniczne możliwości (dzięki [...]) służą przełamywaniu barier zawodowych związanych z niepełnosprawnością, a zatem wbrew stanowisku organu podatkowego stanowią wydatki wymienione w § 2 ust. 1 rozporządzenia. Podniosła także strona naruszenie art. 69 i art. 2 Konstytucji RP w związku z § 2 ust. 1 pkt 1,2,6 oraz 12c i ust. 2 rozporządzenia poprzez ich niezastosowanie i uniemożliwienie stronie zatrudniającej osoby niepełnosprawne wykonywania zdań publicznych wobec osób niepełnosprawnych, wyrównywania szans gospodarczych wobec innych podmiotów, które nie tworzą miejsc pracy dla osób niepełnosprawnych, co godzi w zasady zapewniania opieki i pomocy tym osobom i sprawiedliwości społecznej.
Zarzuciła też naruszenie przepisów prawa procesowego: art. 10 k.p.a. poprzez uchybienie obowiązkowi zapewnienia czynnego udziału w postępowaniu i niewyjaśnieniu jednoznacznej treści żądania strony, w kontekście nieprecyzyjnego oświadczenia o przeznaczeniu spornych wydatków oraz podstawy prawnej i dokonanie samodzielnych ustaleń w tym zakresie. Naruszenie art. 7, art. 77 k.p.a. poprzez niepodjęcie czynności niezbędnych do wyjaśniania sprawy, wybiórcze i selektywne rozpoznanie materiału dowodowego, oparcie się na słownikowym znaczeniu pojęcia "stanowisko pracy osoby niepełnosprawnej" i normie PN-EN 641-1 bez przeprowadzenia postępowania dowodowego w tej materii oraz braku argumentacji merytorycznej odmawiającej uznania spornych wydatków za mieszczące się w zakresie § 2 ust. 1 pkt 1 oraz pkt 12 lit c. rozporządzenia. Wskazała też na naruszenie art. 8 k.p.a. poprzez zmienność stanowiska organu podatkowego wobec strony w sprawach o identycznym stanie faktycznym i prawnym; art. 80 w związku z art. 81 k.p.a. poprzez uznanie a priori, że strona nie udowodniła aby poniesione wydatki stanowiły te, o których mowa w § 2 ust. 1 rozporządzenia, naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niewskazanie faktów, na których oparł się organ podatkowy i przyczyn odmowy uznania wiarygodności i mocy dowodowej innym dowodom, w szczególności pominięcie analizy pozostałych wydatków (poza abonamentem). Domagała się uchylenia orzeczeń organów obu instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania względnie orzeczenia co do istoty sprawy i wydania żądanego zaświadczenia.
W uzasadnieniu zarzutów strona podkreślała, że organ podatkowy nie wyznaczył terminu do zapoznania się z materiałem aktowym, nie wyjaśnił rzeczywistej treści jej żądania i przypisania wydatku do konkretnej podstawy prawnej rozporządzenia. Nie przeprowadzono postępowania w przedmiocie zbadania stanowisk pracy jakie utworzyła i utrzymywała skarżąca w związku z wydatkowaniem środków objętych wnioskiem. W opinii strony o możliwości zaliczenia wydatku do pomocy decyduje zdolność do realizacji zmniejszenia ograniczeń osoby niepełnosprawnej. Wydatek na abonament stanowił wyposażenie stanowiska pracy osoby niepełnosprawnej i wpływa na ulepszenie jej miejsca pracy poprzez telepracę i łamanie barier społecznych umożliwiających zatrudnianie osób niepełnosprawnych. Wskazywała też, że w identycznych prawach otrzymała zaświadczenia od organu podatkowego.
W odpowiedzi na skargę organ podatkowy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
W ocenie Sądu skarga zasługuje na uwzględnienie, choć nie wszystkie podnoszone w niej zarzuty są trafne.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269; dalej: p.u.s.a.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej (...). Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 p.u.s.a.). Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.
Zdaniem Sądu rozpoznającego sprawę organy podatkowe wydając zaskarżony akt naruszyły przepisy prawa materialnego stopniu nakazującym uchylenie zaskarżonego i poprzedzającego go orzeczenia.
Spór między stronami sprowadza się do oceny wydatki, dokumentowane fakturą z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...], poniesione przez skarżącą tytułem "opłaty "Platformę telekonferencyjną [...]" mieszczą się w zakresie przedmiotowym § 2 rozporządzenia. Przepis ten wymienia katalog celów, na które mogą być przeznaczone środki zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych. W konsekwencji zaś, z punktu widzenia istoty rozważanej sprawy, sprowadza się do oceny zasadności wydania postanowienia odmawiającego wydania zaświadczenia potwierdzającego fakt wydatkowania środków pieniężnych z funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych na ww. cele.
W opinii Sądu ustalone w sprawie fakty pozwalają na przyjęcie, że poniesione przez stronę wydatki na ww. opisane cele mieszczą się w zakresie przedmiotowym § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia, jako przeznaczone na wyposażenie stanowiska pracy oraz przystosowanie jego otoczenia do potrzeb osób niepełnosprawnych. A zatem rozstrzygnięcie odmienne, podjęte przez organy podatkowe, ocenić trzeba jako nieprawidłowe i naruszające ww. przepis, co nazywało uchylenie postanowień organów obu instancji.
Uzasadnienie przedstawionego poglądu rozpocząć jednak trzeba od stwierdzenia, że w sprawie wydania zaświadczenia w przedmiocie pomocy de minimis w ramach zwolnienia z odprowadzania zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych właściwe są regulacje powoływanej przez organy podatkowe ustawy z dnia 29 września 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2012 poz. 749 ze zm. – dalej powoływana jako O.p.), nie zaś wskazywane przez stronę przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postepowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2013 poz. 267).
Zgodnie z art. 306a O.p. organ podatkowy wydaje zaświadczenia na żądanie osoby ubiegającej się o zaświadczenie (§ 1). Zaświadczenie wydaje się, jeżeli urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa lub gdy osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego (§ 2). Zaświadczenie potwierdza stan faktyczny lub prawny istniejący w dniu jego wydania (§ 3) i wydaje się je w granicach żądania wnioskodawcy (§ 4). Z przepisów art. 306b § 1 i art. 306c O.p. wynika natomiast, że rozstrzygnięcie przez organ administracyjny sprawy, której istotą jest żądanie wydania zaświadczenia, może nastąpić w dwojaki sposób: po pierwsze - przez wydanie zaświadczenia o żądanej treści, a więc potwierdzającego, zgodnie z żądaniem osoby ubiegającej się o zaświadczenie, istnienie określonego stanu faktycznego lub stanu prawnego, po drugie - przez odmowę wydania zaświadczenia.
Z kolei stosownie do treści art. 33 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2011 r. Nr 127, poz. 721, z późn. zm. - zwana dalej ustawą), tworzy się zakładowy fundusz rehabilitacji osób niepełnosprawnych, zwany dalej "funduszem rehabilitacji" - w szczególności ze środków, o których mowa w art. 26a ust. 5 pkt 2) oraz w art. 31 ust. 3 pkt 1) lit. b) i pkt 2); z części zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych, zgodnie z odrębnymi przepisami; z wpływów z zapisów i darowizn; z odsetek od środków zgromadzonych na rachunku funduszu rehabilitacji; ze środków pochodzących ze zbycia środków trwałych zakupionych ze środków funduszu, w części niezamortyzowanej. Środki funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych przeznaczane są na finansowanie rehabilitacji zawodowej, społecznej i leczniczej w tym na indywidualne programy rehabilitacji osób niepełnosprawnych opracowywane przez powołane przez pracodawców komisje rehabilitacyjne oraz ubezpieczenie osób niepełnosprawnych, zgodnie z zakładowym regulaminem wykorzystania tych środków (art. 33 ust. 4 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych). Rodzaj wydatków i sposób ich ponoszenia z funduszu rehabilitacji, w tym w ramach zasady de minimis, regulują szczegółowo przepisy powoływanego już rozporządzenia w sprawie zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych. Warunkiem zakwalifikowania wydatków sfinansowanych przez pracodawcę z funduszu rehabilitacji do pomocy de minimis jest uzyskanie zaświadczenia wydanego przedsiębiorcy przez organ podatkowy, podmiot uprawniony do pobierania opłat na podstawie odrębnych przepisów lub inny podmiot udzielający pomocy (§ 9 ust. 1 rozporządzenia). Cele, na jakie mogą być przeznaczone środki z zakładowego funduszu osób niepełnosprawnych, w tym w ramach pomocy de minimis, zostały wyszczególnione w § 2 rozporządzenia.
Jak wynika z akt sprawy skarżąca wystąpiła z wnioskiem o wydanie takiego zaświadczenia, podając, że środki zakładowego funduszu osób niepełnosprawnych przeznaczyła na opisane wyżej cele, objęte fakturą nr [...]. Do wniosku, obok dokumentu potwierdzającego wydatek, załączyła listę osób niepełnosprawnych, które będą korzystały z ww. zakupów. Organy podatkowe odmawiając wydania zaświadczenia potwierdzającego fakt wydatkowania ww. środków na cele opisane we wniosku stwierdziły, że są one związane z ogólną działalnością strony oraz, że zostały poniesione w związku z istniejącym już miejscem pracy a nie na jego utworzenie czy przystosowanie dla potrzeb osób niepełnosprawnych.
W ocenie Sądu nie można podzielić zasadności takich twierdzeń, zarówno z treści samego wniosku jak i późniejszych wyjaśnień strony wynika, że opisane zakupy (a dotyczące opłat abonamentowych), zostały poniesione celem usprawnienia pracy osób niepełnosprawnych polegającego na możliwości wykonywania pracy poza zakładem pracy. Tym samym, w opinii Sądu, niewątpliwie doprowadziło do likwidacji barier, czego wymagają przepisy ustawy o rehabilitacji osób niepełnosprawnych jak i Konstytucji RP. Należy bowiem pamiętać, iż co do zasady rehabilitacja osób niepełnosprawnych oznacza zespół działań, w szczególności organizacyjnych, leczniczych, psychologicznych, technicznych, szkoleniowych, edukacyjnych i społecznych, zmierzających do osiągnięcia, przy aktywnym uczestnictwie tych osób, możliwie najwyższego poziomu ich funkcjonowania, jakości życia i integracji społecznej (art. 7 ust. 1 ustawy), co może być osiągnięte przy pomocy różnorodnych działań trudnych do przewidzenia i skatalogowania. W sferze zawodowej rehabilitacja ma na celu ułatwienie osobie niepełnosprawnej nie tylko uzyskania, ale też i utrzymania odpowiedniego zatrudnienia oraz awansu zawodowego (art. 8 ust. 1 ustawy). W opinii Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę do zagadnienia będącego przedmiotem rozważań nie można podchodzić szablonowo ale za każdym razem należy poddać analizie czy wskazywane przez podatnika wydatki mają na celu zniwelowanie barier wynikających z niepełnosprawności, umożliwiając niepełnosprawnemu pracownikowi realizację ww. celów wynikających z ustawy. Badając te zależności należy mieć na względzie także fakt dynamicznie rozwijających się technologii, ich zastosowania oraz to czy w istocie ich zastosowanie doprowadzi do zaaktywizowania zawodowego osób niepełnosprawnych. Taka wykładnia omawianych przepisów znajduje swoje umocowanie w normach Konstytucyjnych. Przepis art. 69 Konstytucji stanowi, że osobom niepełnosprawnym władze publiczne udzielają, zgodnie z ustawą, pomocy w zabezpieczaniu egzystencji, przysposobieniu do pracy oraz komunikacji społecznej.
Stąd jeśli wskazywane przez stronę wydatki umożliwią wykonywanie pracy przez osoby niepełnosprawne dając im szanse rozwoju zawodowego, to niewątpliwie należy je uznać za wydatki ponoszone na potrzeby osób niepełnosprawnych (wyposażenia stanowiska pracy lub przystosowania jego otoczenia dla potrzeb osób niepełnosprawnych). W tym zaś przypadku za mieszczące się w zakresie § 2 ust. 1 rozporządzenia.
Wbrew poglądowi organów podatkowych takiego statusu nie dyskwalifikuje okoliczność, że z podobnych udogodnień (bez żadnej ich modyfikacji) mógłby korzystać osoby niepełnosprawne, skoro jak wynika z akt w tym konkretnym przypadku były one przeznaczone wyłącznie dla osób niepełnosprawnych (tezy tej organ podatkowy nie wykluczył, zaś strona do wniosku załączyła listę osób niepełnosprawnych, które będą korzystały z zakupionych przez nią usług). Po drugie z treści § 2 ust. 1 rozporządzenia nie wynika, aby ograniczał on wydatki jedynie do wyposażenia miejsca pracy (dostosowania jego otoczenia) nowotworzonego, może zatem być to wydatek na dodatkowe wyposażenie istniejącego już miejsca pracy osoby niepełnosprawnej, stąd nie można podzielić słuszności argumentacji organu podatkowego przedstawionej w uzasadnieniu zaskarżonego aktu.
Warto w tym miejscu odwołać się do orzecznictwa sądów administracyjnych, które wpisuje się w przedstawioną argumentację sądu, idąc nawet dalej. W wyroku z dnia 18 września 2013 r. sygn. akt I SA/Gd 604/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku stwierdził, że zgodnie z art. 8 ust. 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (tekst jedn. Dz. U. z 2008 r. Nr 14, poz. 92 ze zm.) dla realizacji rehabilitacji zawodowej niezbędny jest m.in. dobór odpowiedniego miejsca pracy i jego wyposażenie. Nie chodzi tu tylko o sprzęt specjalistyczny, ale o zakup wyposażenia, które ma stworzyć miejsce pracy dla niepełnosprawnego. Przykładowo, jeżeli osoba niewidoma musi siedzieć przy stanowisku pracy, to zakup krzesła jest wydatkiem służącym rehabilitacji zawodowej (możliwość pracy) i bez znaczenia jest, że krzesło może wykorzystywać osoba widząca. (...) Wydatki związane z zakupem wyposażenia stanowiska pracy osoby niepełnosprawnej wskazane w § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia nie muszą bowiem wiązać się z dostosowaniem tego wyposażenia do potrzeb osoby niepełnosprawnej. Takie wymogi muszą być spełnione przy finansowania wydatków, o których mowa w § 2 ust. 1 pkt 12 rozporządzenia (a więc przy opracowaniu indywidualnego programu rehabilitacji). Normodawca nie zawarł natomiast warunku wykazania, że zakupione wyposażenia stanowiska pracy musi być dostosowane do potrzeb wynikających z rodzaju i stopnia niepełnosprawności."
Stanowisko to znajduje akceptację w orzecznictwie sądowo administracyjnym (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 listopada 2011 r. sygn. akt II GSK 1144/10, z dnia 21 sierpnia 2012 r. sygn. akt II FSK 113/11 – wszystkie orzeczenia dostępne na stronie internetowej Naczelnego Sądu Administracyjnego w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych).
Przestrzeganie przepisów rozporządzenia ma zapobiec wydawaniu pieniędzy publicznych na cele inne niż w nim przewidziane. Nie może przy tym ujść z pola widzenia, że celem uregulowania jest stworzenie takich warunków, aby jak największa liczba osób niepełnosprawnych mogła pracować zawodowo i co za tym idzie prawidłowo funkcjonować w społeczeństwie. Skoro zatem skarżąca poniosła wydatki umożliwiające zatrudnienie i pracę osobom niepełnosprawnym niewątpliwie istnieje możliwość aby sfinansowała je ze środków zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych. Podejmując odmienne rozstrzygnięcie organy podatkowe naruszyły przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy.
Stwierdzone nieprawidłowości skutkowały uchyleniem zaskarżonego orzeczenia i poprzedzającego go aktu.
Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi, Sąd nie stwierdza aby naruszona została zasada czynnego udziału strony w postępowaniu, niewyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy czy też aby uzasadnienie zaskarżonego aktu nie spełniało wymogów ustawowych. Rację ma bowiem organ podatkowy, że postępowanie dotyczące zaświadczeń ma charakter uproszczony i nie wszystkie przepisy dotyczące postępowania podatkowego mają w nim zastosowanie. Odnosi się to m.in. do postępowania dowodowego oraz czynnego udziału w nim strony w zakresie podnoszonym przez skarżącą tj. zawiadomienia w trybie art. 200 O.p. Warto jeszcze podkreślić, że postępowanie o wydanie zaświadczenia jest postępowaniem wnioskowym, wspartym na żądaniu strony i przedstawionych przez nią dowodach, które jedynie w razie istotnych wątpliwości winny być weryfikowane poprzez wezwanie strony o udzielenie dodatkowych wyjaśnień. Co do uzasadnienia, to organ podatkowy wyjaśnił motywy swojego stanowiska, zaś to, że są one inne niż strona nie przesądza o tym, że naruszono przepis art. 210 O.p.
W ponownie prowadzonym postępowaniu organy podatkowe obowiązane będą do rozpoznania wniosku strony o wydanie zaświadczenia z uwzględnieniem wykładni przepisów § 2 rozporządzenia dokonanej przez Sąd w uzasadnieniu niniejszego orzeczenia.
Na marginesie już tylko wskazać jeszcze trzeba, że Sąd nie podziela twierdzeń organu odwoławczego, zawartych w zaskarżanej decyzji, a podnoszących niewyjaśnienie zakresu żądania strony przez organ I instancji, co jednak wobec uzasadnienia podjętego rozstrzygnięcia nie miało wpływu na wynik sprawy. Lektura akt dowodzi, że żądanie strony było na tyle precyzyjne, że umożliwiało podjęcie zaskarżonego rozstrzygnięcia. We wniosku z dnia [...] maja 2013 r. skarżąca wskazała na trzy pozycje kosztowe z czego, przy dwóch wydatkach wyraźnie wskazała, że podjęte są w ramach indywidualnego programu rehabilitacji (dotyczących pracowników A. T. i J. P.). Zaś w odniesieniu do spornego wydatku wskazała, że został on poniesiony na "dostosowanie stanowiska pracy osób niepełnosprawnych". W dodatkowym piśmie z dnia [...] maja 2013 r. podała dwie podstawy prawne - § 2 ust. 1 pkt 1 oraz ust. 1 pkt 12 lit. c) rozporządzenia. W tych okolicznościach niewątpliwie żądnie strony objęte zaskarżonym aktem (choć sformułowane sposób odmienny od przyjętego przez normodawcę) mieściło się w pierwszej z powołanych podstaw prawnych.
Mając powyższe na uwadze, wobec naruszenia przez organ podatkowy powołanych przepisów prawa materialnego Sąd, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) w związku z art. 135 p.p.s.a. uchylił zaskarżone postanowienie i poprzedzający je akt administracyjny. O kosztach orzekł na podstawie art. 200 ww. ustawy, zaś o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego orzeczenia na podstawie art. 152 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło