I FZ 313/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA : Sylwester Marciniak po rozpoznaniu w dniu 30 października 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia J. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 14 maja 2014 r., sygn. akt I SA/Gd 1303/13 odrzucające skargę kasacyjną w sprawie ze skargi J. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w G. z dnia 1 sierpnia 2013 r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za luty 2012 r. postanawia oddalić zażalenie. 1.1. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 14 maja 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku (dalej: sąd pierwszej instancji) odrzucił skargę kasacyjną J. S. (dalej: skarżący) od wyroku z dnia 18 grudnia 2013 r., sygn. akt I SA/Gd 1303/13 w sprawie ze skargi skarżącego na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w G. z dnia 1 sierpnia 2013 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za luty 2012 r. 2.1. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia wskazano, że wyżej wskazany wyrok wraz z pisemnym uzasadnieniem został doręczony pełnomocnikowi skarżącego w dniu 3 lutego 2014 r. (dowód: zwrotne potwierdzenie odbioru, k. 51 akt sądowych). W dniu 28 lutego 2014 r. (data stempla pocztowego) skarżący, działający przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł skargę kasacyjną od powyższego orzeczenia. W wykonaniu zarządzenia przewodniczącego wydziału z dnia 6 marca 2014 r. wezwano pełnomocnika strony skarżącej do uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej w kwocie 200 zł, w terminie 7 dni od daty doręczenia odpisu zarządzenia, pod rygorem odrzucenia skargi kasacyjnej. Z pisma Poczty Polskiej S.A. Centrum Obsługi Finansowej z dnia 30 kwietnia 2014 r. (k. 70) oraz informacji ze strony www.sledzenie.poczta-polska.pl wynika, że przesyłka polecona zawierająca powyższe zarządzenie kierowana do pełnomocnika skarżącego, została awizowana w dniu 13 marca 2014 r. z powodu nie zastania adresata ani też innych osób uprawnionych do jej odbioru. Zawiadomienie o nadejściu przedmiotowej przesyłki oraz możliwości jej odbioru w placówce pocztowej listonosz zostawił w pocztowej skrzynce oddawczej pod adresem wskazanym na przesyłce. Powtórne awizowanie przesyłki nastąpiło w dniu 21 marca 2014 r. Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru znajdującego się w aktach sprawy (k. 64) wynika, że przesyłkę zawierającą wskazane zarządzenie doręczono pełnomocnikowi strony skarżącej w dniu 28 marca 2014 r. Tym nie mniej, sąd pierwszej instancji mając na uwadze treść art. 73 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) zarządzeniem z dnia 8 maja 2014 r., uznał zarządzenie za skutecznie doręczone z dniem 27 marca 2014 r. 2.2. Mając na uwadze powyższe zaskarżonym postanowieniem sąd pierwszej instancji odrzucił skargę kasacyjną skarżącego. Wskazał, iż jak wynika z akt sprawy, przesyłkę listowną pierwszy raz awizowano w dniu 13 marca 2014 r. Zawiadomienie o możliwości odbioru tej przesyłki pozostawiono w skrzynce do doręczenia korespondencji. Następnie przesyłka była powtórnie awizowana w dniu 21 marca 2014 r. Czternastodniowy okres, o którym mowa w art. 73 § 1 p.p.s.a., upłynął zatem w dniu 27 marca 2014 r. i z upływem tego dnia, stosownie do art. 73 § 4 p.p.s.a., doręczenie należy uznać za dokonane. Zatem termin do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej upłynął z dniem 3 kwietnia 2014 r. Jako, że wpis od skargi kasacyjnej uiszczono w dniu 4 kwietnia 2014 r., zatem po upływie wyznaczonego terminu, skutkowało to zdaniem sądu pierwszej instancji odrzuceniem skargi kasacyjnej stosownie do art. 220 § 3 p.p.s.a. W związku z tym sąd pierwsze instancji wydał również rozstrzygnięcie w przedmiocie zwrotu skarżącemu kwoty 200 zł (pkt 2 sentencji postanowienia) na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. 3.1. Pełnomocnik skarżącego doradca podatkowy wniósł na podstawie art. 220 § 4 p.p.s.a. zażalenie na powyższe postanowienie sądu pierwszej instancji, wnosząc o jego uchylenie w całości. Pełnomocnik skarżącego podniósł, że przesyłka pocztowa została przez niego odebrana w dniu 28 marca 2014 r. Natomiast brak jest na odebranej przesyłce informacji o dokonaniu doręczenia zastępczego, a pełnomocnik nie ponosi odpowiedzialności za bezprawne przetrzymanie korespondencji przez doręczyciela pocztowego. W związku z tym, że przedmiotowa przesyłka została wydana pełnomocnikowi po upływie 14 dni od dnia złożenia w urzędzie pocztowym pełnomocnik złożył stosowną reklamację. Wskazał też, że na kopercie przesyłki niewyraźne są stemple awizowania powtórnego. Dlatego pełnomocnik skarżącego miał prawo w pełni domniemywać, że termin do uzupełnienia braku formalnego skargi kasacyjnej powinien być liczony od daty doręczenia 28 marca 2014 r. Tym bardziej, że korespondencja była wydawana bez awizo, a wyraźna data stempla pocztowego dotycząca "doręczenia" zwyczajowo stawiona na odwrotnej stronie wskazuje datę 28 marca 2014 r. i brak jest jakiejkolwiek wzmianki o upływie do odebrania korespondencji w dniu poprzedzającym. Jeżeli upłynął termin do odebrania awizowanej przesyłki, to urząd pocztowy nie powinien jej wydawać, a wydając poinformować o upływie terminu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 4. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. 5. Stosownie do art. 73 § 1 p.p.s.a. w razie niemożności doręczenia pisma w sposób przewidziany w artykułach art. 65–72 p.p.s.a., pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe albo w urzędzie gminy, dokonując jednocześnie zawiadomienia określonego w § 2. Zawiadomienie o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie siedmiu dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe (§ 2). Stosownie do § 3 tego artykułu w przypadku niepodjęcia pisma w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy. Zgodnie zaś z § 4 doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1. Z treści art. 73 § 1 i § 4 p.p.s.a. wynika zatem, że doręczenie w tym trybie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia czternastodniowego terminu, liczonego od dnia pierwszej nieudanej próby doręczenia, o której adresat dowiaduje się ze stosownego zawiadomienia - awizo. Od daty na zawiadomieniu należy liczyć czternastodniowy termin do przyjęcia domniemania doręczenia pisma. Domniemanie to polega na założeniu, że adresat przesyłki zapoznał się z jej treścią ostatniego dnia tego terminu, a zatem z tą datą wiążą się również odpowiednie skutki procesowe, jak chociażby bieg terminu do złożenia środka odwoławczego. 6. W niniejszej sprawie, twierdzenia skarżącego sprowadzają się do konstatacji, że jeżeli upłynął termin do odebrania awizowanej przesyłki, to operator pocztowy nie powinien jej wydać, a wydając powinien poinformować o upływie terminu. Tym bardziej, że stempel pocztowy na odwrotnej strony korespondencji wskazuje na dzień 28 marca 2014 r. W odpowiedzi na związaną z tym reklamację pełnomocnika skarżącego operator pocztowy przyznał, że przesyłka została wydana adresatowi (pełnomocnikowi skarżącego) w urzędzie pocztowym w dniu 28 marca 2014 r. tj., w dniu, w którym powinien nastąpić jej zwrot do nadawcy. 7. W odniesieniu do powyższego należy wskazać, że w piśmiennictwie i orzecznictwie sądowoadministracyjnym uznaje się, iż odebranie pisma po upływie terminu, z którym wiąże się domniemanie doręczenia, nie zmienia skutków procesowych zaistniałego domniemania (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 16 listopada 2004 r., sygn. akt GZ 103/04, niepubl., z dnia 28 listopada 2012 r. II FZ 942/12, z dnia 5 marca 2013 r. II FZ 40/13, z dnia 27 września 2013 r. II OZ 810/13). Również wtedy, gdy adresat odbierze przesyłkę już po 14 dniach, art. 73 p.p.s.a. w dalszym ciągu będzie miał zastosowanie, a wynikające z tego przepisu domniemanie nie przestanie odnosić skutków prawnych (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 czerwca 2010 r. I FZ 188/10). Innymi słowy, późniejsze odebranie na żądanie strony pisma po upływie terminu, o którym mowa w art. 73 § 3 p.p.s.a., na skutek bezprawnego jego przetrzymywania przez operatora pocztowego, nie obala doręczenia pisma w trybie art. 73 p.p.s.a. (por. B. Dauter [w] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz do art. 73, teza 2, LEX 2013). Dlatego też, fakt odebrania pisma z urzędu pocztowego przez profesjonalnego pełnomocnika strony już po upływie terminu wskazanego w art. 73 § 1 p.p.s.a., potwierdzony stosownym stemplem pocztowym, nie ma wpływu na skutek określony w art. 73 § 4 p.p.s.a. 8. Domniemanie faktyczne doręczenia pisma w trybie art. 73 p.p.s.a. może być natomiast obalone, gdy adresat pisma wykaże, że dane wynikające z dowodu doręczenia są niezgodne z rzeczywistością. Jedną z możliwości służących obaleniu tego domniemania jest przeprowadzenie procedury reklamacyjnej. W rozpoznawanej sprawie, skarżącemu nie udało się jednak w żaden sposób obalić, że dane wynikające z dowodu doręczenia są niezgodne z rzeczywistością. Z treści odpowiedzi operatora pocztowego (k. 70 i 95 akt sprawy) wynika, że przesyłka została przekazana do doręczenia dnia 13 marca 2014 r. Ze względu na brak możliwości doręczenia "nie zastano adresata", przesyłkę awizowano i złożono w urzędzie pocztowym, a druk zawiadomienia pozostawiono w skrzynce oddawczej. Zawiadomienie powtórne zostało sporządzone i doręczone do skrzynki oddawczej w dniu 21 marca 2014 r. Ma to swoje odzwierciedlenie również na kserokopii koperty załączonej do rozpoznawanego zażalenia. Widoczny jest na niej także stempel potwierdzający dokonanie awizowania powtórnego. 9. W związku wiec z tym, że pierwsze awizo zostało dokonane dnia 13 marca 2014 r., bieg czternastodniowego terminu, o którym mowa w art. 73 § 1 p.p.s.a. upływał dnia 27 marca 2014 r. Tego też dnia, zgodnie z przyjętą fikcją prawną nastąpiło doręczenie pisma adresatowi i zaczął biec 7 dniowy termin do uiszczenia wpisu sądowego wynikający z zarządzenia przewodniczącego wydziału. Termin do uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej liczony od 27 marca 2014 r. upływał zatem dnia 3 kwietnia 2014 r. Mając na uwadze powyższe, prawidłowym było odrzucenie skargi kasacyjnej wobec uiszczenia wpisu sądowego po upływie tego terminu (wpis uiszczono dnia 4 kwietnia 2014 r.). 10. Z tych względów, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. oddalił zażalenie.